reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Medreg 10 mg
Rivaroxaban Medreg (rywaroksaban) jest doustnym antykoagulantem o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, stosowanym zarówno u dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) oraz z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość powikłań krwotocznych i anemii różni się w zależności od wskazań, wahając się od 6,8% u pacjentów po alloplastyce stawu biodrowego/kolanowego do 39,5% u dzieci leczonych z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Rywaroksaban zwiększa ryzyko zarówno jawnych, jak i utajonych krwawień, które mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, a objawy kliniczne zależą od lokalizacji i rozległości krwawienia. W porównaniu z antagonistami witaminy K obserwuje się częstsze krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość.
alergiczne zapalenie skóry, alloplastyka stawu biodrowego, aminotransferaza, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, działanie niepożądane, eozynofilowe zapalenie płuc, hematokryt, hemostaza, krwawienie, krwawienie domięśniowe, krwawienie menstruacyjne, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm działania, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actusept 1,5 mg/ml
Actusept to aerozol do stosowania w jamie ustnej zawierający benzydaminę chlorowodorek w stężeniu 1,5 mg/ml, gdzie pojedyncze rozpylenie dostarcza około 0,27 mg substancji czynnej. Lek zawiera również etanol absolutny (81,0 mg/ml) oraz metylu parahydroksybenzoesan (E 218) jako substancje pomocnicze. Podczas stosowania Actuseptu mogą wystąpić działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z międzynarodowymi standardami. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwowano reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwości, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić skurcz krtani i oskrzeli, stanowiące zagrożenie życia i wymagające pilnej pomocy medycznej.
aerozol do jamy ustnej, benzydaminy chlorowodorek, bezpieczeństwo stosowania leku, błona śluzowa jamy ustnej, drętwienie ust, etanol absolutny, metylu parahydroksybenzoesan, monitoring działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu oddechowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazidum Polpharma 25 mg
Hydrochlorotiazyd, stosowany w dawkach 12,5 mg i 25 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC), w tym raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego, zależne od łącznej dawki leku. Wśród poważnych zaburzeń hematologicznych obserwuje się leukopenię, agranulocytozę, małopłytkowość oraz niedokrwistości aplastyczną i hemolityczną. Hydrochlorotiazyd może wywoływać liczne reakcje nadwrażliwości, od pokrzywki i wysypki po zagrażające życiu toksyczną martwicę naskórka i zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Ponadto, lek może powodować zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia, glikozuria, hiperurykemia oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemię, hiponatremię, hipomagnezemię i hipokalcyemię, co wymaga regularnej kontroli parametrów biochemicznych.
agranulocytoza, dna moczanowa, glikozuria, guzkowe zapalenie okołotętnicze, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokalemia, hydrochlorotiazyd, impotencja, ksantopsja, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niepokój ruchowy, niewyraźne widzenie, parestezja, plamica, pokrzywka, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna martwica naskórka, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram Grindeks 5 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z największą częstością i nasileniem w pierwszych dwóch tygodniach terapii, które następnie zwykle ulegają zmniejszeniu. Najczęstsze objawy obejmują bóle głowy (≥1/10), nudności (bardzo często), zaburzenia snu, zawroty głowy, parestezje oraz drżenia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią lub chorobami serca. W zakresie układu psychicznego często występują lęk, niepokój ruchowy, zmniejszenie popędu płciowego, a u kobiet brak orgazmu. Należy monitorować ryzyko manii, myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się także po przerwaniu leczenia. Wśród działań niepożądanych żołądkowo-jelitowych dominują nudności, biegunka, zaparcia i suchość w jamie ustnej, a także krwawienia z przewodu pokarmowego (niezbyt często).
akatyzja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśnia, ból stawu, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, drażliwość, drgawka, drżenie, dyskinezja, gorączka, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kołatanie serca, komorowe zaburzenie rytmu serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, lęk, łysienie, mania, mlekotok, myśl samobójcza, nadmierna potliwość, nadmierne pocenie, napad lęku panicznego, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, nietypowy sen, nudność, obniżone libido, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, siniak, splątanie, stan splątania, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie czuciowe, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaburzenie wytrysku, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół serotoninowy, złamanie kości, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml
Preparat Succus Echinaceae Phytopharm (2,425 g/2,5 ml, płyn doustny) zawierający sok ze świeżego ziela jeżówki purpurowej może indukować różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu. Kliniczne manifestacje obejmują wysypkę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy (angioedema), obrzęk Quinckego, skurcz oskrzeli z obturacją, astmę oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i anafilaksja. Szczególnie narażeni są pacjenci z atopią, u których ryzyko zaostrzenia objawów alergicznych jest zwiększone. Długotrwałe stosowanie preparatu powyżej 8 tygodni może prowadzić do leukopenii, co zwiększa podatność na infekcje.
atopia, choroba demielinizacyjna, choroba tkanki łącznej, immunotrombocytopenia, jeżówka purpurowa, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, skurcz oskrzeli, stwardnienie rozsiane, Succus Echinaceae, zapalenie tkanki podskórnej, zespół Evansa, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitalipid N Infant –
Preparat Vitalipid N Infant, będący koncentratem do sporządzania emulsji do infuzji zawierającym witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D2, E, K1), wymaga starannej oceny przeciwwskazań przed zastosowaniem. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na białko jaja kurzego, soję, orzeszki ziemne, substancje czynne (retinolu palmitynian 135,3 μg/ml, fitomenadion 20 μg/ml, ergokalcyferol 1,0 μg/ml, all-rac-α-tokoferol 0,64 mg/ml) oraz substancje pomocnicze preparatu. W przypadku stwierdzenia alergii lub nadwrażliwości należy odstąpić od podania, rozważyć alternatywne źródła suplementacji oraz odpowiednio udokumentować i poinformować pacjenta lub opiekunów.
alergia na soję, all-rac-α-tokoferol, białko jaja kurzego, dokumentacja medyczna, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, ergokalcyferol, fitomenadion, nadwrażliwość, objawy alergiczne, orzeszki ziemne, osmolalność, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, retynolu palmitynian, Vitalipid N Infant, witamina A, witamina D2, witamina E, witamina K1, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lacosamide Teva 50 mg
Lakozamid, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lakozamid lub substancje pomocnicze, w tym barwniki takie jak żółcień pomarańczowa (E 110) obecna w tabletkach 100 mg (0,02 mg) i 150 mg (0,29 mg) oraz czerwień koszenilowa (E 124) w tabletkach 200 mg (0,11 mg). Reakcje alergiczne mogą mieć charakter od łagodnych do zagrażających życiu, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na te składniki. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest obecność bloku przedsionkowo-komorowego II lub III stopnia, ze względu na ryzyko pogorszenia przewodnictwa sercowego i wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca pod wpływem leku.
blok przedsionkowo-komorowy, czerwień koszenilowa, działanie niepożądane, farmakoterapia, lakozamid, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, miareczkowanie dawki, nadwrażliwość na substancję czynną, przewodnictwo sercowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, układ bodźcoprzewodzący serca, zaburzenie rytmu serca, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vermox 100 mg
Lek Vermox (mebendazol) 100 mg w formie tabletek jest stosunkowo bezpiecznym środkiem przeciwpasożytniczym, jednak jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na mebendazol lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (110 mg na tabletkę). Obecność laktozy wymaga ostrożności u osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co czyni go odpowiednim dla pacjentów na diecie niskosodowej. Linia podziału na tabletce służy jedynie do ułatwienia połknięcia, a nie do dzielenia dawki, co jest istotne w kontekście dawkowania i bezpieczeństwa terapii.
charakterystyka produktu leczniczego, dieta niskosodowa, dysfagia, laktoza jednowodna, lek przeciwpasożytniczy, mebendazol, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, terapia przeciwpasożytnicza, zaburzenie połykania, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisoratio ASA 5 mg + 75 mg
Bisoratio ASA to lek łączący bisoprolol (5 mg lub 10 mg) – selektywny beta-adrenolityk – oraz kwas acetylosalicylowy (75 mg). Bisoprolol najczęściej powoduje działania niepożądane ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz ogólne (uczucie zmęczenia). Rzadziej obserwuje się bradykardię, nasilenie niewydolności serca, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, skurcz oskrzeli u chorych z astmą, osłabienie mięśni, niedociśnienie czy zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia snu). Kwas acetylosalicylowy wiąże się z ryzykiem krwawień (często: zapalenie błony śluzowej żołądka, łagodne do umiarkowanego krwawienie z przewodu pokarmowego; rzadko: zespół krwotoczny, trombocytopenia, krwotok wewnątrzczaszkowy), a także reakcjami alergicznymi i skórnymi (pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą, alergiami, niewydolnością nerek, dekompensacją serca oraz stosujących leki moczopędne.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, enzymy wątrobowe, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipoglikemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba dróg oddechowych, owrzodzenie żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zaburzenia potencji, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół krwotoczny, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Biotum 2 g
Podczas kwalifikacji pacjentów do leczenia ceftazydymem (Biotum, dawki 1 g i 2 g) kluczowe jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na ceftazydym, inne cefalosporyny oraz antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy). Szczególną uwagę należy zwrócić na historię reakcji anafilaktycznych na beta-laktamy, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku. Ponadto, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w tym sód w postaci węglanu sodu (60 mg sodu w dawce 1 g i 120 mg sodu w dawce 2 g), również wyklucza terapię ceftazydymem. Przed podaniem leku konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz, w razie wątpliwości, konsultacja alergologiczna i ewentualne testy diagnostyczne.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk cefalosporynowy, ceftazydym, ciężka nadwrażliwość, droga domięśniowa, droga dożylna, karbapenem, konsultacja alergologiczna, monobaktam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność serca, penicylina, podanie parenteralne, proszek do sporządzania roztworu, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, substancja pomocnicza, test diagnostyczny, węglan sodu, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml
Adrenalina (epinefryna) jest substancją czynną produktu leczniczego Adrenalina WZF, stosowaną jako lek pierwszego wyboru w leczeniu nagłych reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Preparat zawiera adrenalinę w postaci winianu w stężeniu 1 mg/ml, a pojedyncza dawka 0,3 ml dostarcza 300 µg substancji czynnej. Produkt zawiera również 1 mg/ml sodu pirosiarczynu (E 223) jako substancję pomocniczą, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. Profil farmakologiczny i toksykologiczny adrenaliny jest dobrze poznany i udokumentowany dzięki wieloletniemu stosowaniu klinicznemu, co ogranicza praktyczne znaczenie danych przedklinicznych.
adrenalina, alergologia, działanie sympatykomimetyczne, kurczliwość mięśnia sercowego, mediatory reakcji alergicznej, medycyna ratunkowa, nadwrażliwość na substancje, obkurczenie naczyń, profil bezpieczeństwa, profil farmakologiczny, profil toksykologiczny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, receptory adrenergiczne, rozszerzenie oskrzeli, sodu pirosiarczyn, stabilizacja komórek tucznych, winian adrenaliny, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon substancji czynnych
Staphylococcus aureus – Przeciwwskazania stosowania
Staphylococcus aureus jest składnikiem liofilizatu bakteryjnego OM-85, stanowiącego substancję czynną preparatu Broncho-Vaxom dla dzieci, który zawiera lizaty kilku bakterii (m.in. Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae). Głównym przeciwwskazaniem do stosowania tego preparatu jest nadwrażliwość na lizat Staphylococcus aureus lub inne bakterie wchodzące w skład kompleksu, objawiająca się reakcjami alergicznymi od łagodnych do anafilaktycznych. Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze, takie jak galusan propylu (E 310), glutaminian sodu (E 621) oraz mannitol, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.
aktywna infekcja bakteryjna, antybiotykoterapia, choroba autoimmunologiczna, galusan propylu, glutaminian sodu, Haemophilus influenzae, immunostymulator, Klebsiella pneumoniae, konsultacja alergologiczna, lek immunosupresyjny, liofilizat bakteryjny, liofilizat bakteryjny OM-85, lizat bakteryjny, Moraxella catarrhalis, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus sanguinis, stymulacja układu immunologicznego, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Monkasta 10 mg
Produkt leczniczy Monkasta zawiera montelukast sodowy w dawce 10 mg w tabletce powlekanej i jest stosowany w leczeniu astmy oraz sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u dorosłych i młodzieży (≥15 lat) były bóle głowy, natomiast u dzieci w wieku 6-14 lat – bóle brzucha. Profil bezpieczeństwa pozostaje stabilny podczas długotrwałej terapii (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci). Do istotnych działań niepożądanych należą reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja, niezbyt często), zaburzenia psychiczne (od zaburzeń snu i lęku po myśli i zachowania samobójcze, bardzo rzadko), zaburzenia wątroby (często podwyższone aminotransferazy, bardzo rzadko zapalenie wątroby) oraz zespół Churga-Strauss (bardzo rzadko). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
astma, bezsenność, działanie niepożądane, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, montelukast, montelukast sodowy, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skłonność do krwawień, somnambulizm, trombocytopenia, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss - Leksykon substancji czynnych
Mikonazol – Działania niepożądane
Mikonazol, stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, wykazuje profil bezpieczeństwa z dominującą częstością działań niepożądanych określaną jako bardzo rzadką (<1/10 000). Najpoważniejsze reakcje obejmują anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje nadwrażliwości immunologicznej. Doustna postać (Daktarin-oral) może wywoływać ciężkie reakcje polekowe, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz DRESS. W populacji pediatrycznej obserwuje się wyższy odsetek działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności i wymiotów (13,0%). Miejscowe stosowanie mikonazolu wiąże się głównie z reakcjami skórnymi, takimi jak kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, wysypka, rumień, świąd oraz uczucie pieczenia. Preparat Mycosolon, zawierający dodatkowo kortykosteroid mazipredon, niesie ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla steroidów, w tym zaniku skóry, rozstępów, trądziku posteroidowego oraz zapalenia okołoustnego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
alergia krzyżowa, dysfagia, dysgeuzja, działanie przeciwgrzybicze, kontaktowe zapalenie skóry, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikonazol, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pokrzywka, preparat złożony, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstępy skórne, rumień, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zanik skóry, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okołoustne, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen Mięśnie i Stawy 50 mg/g
Nurofen Mięśnie i Stawy to żel zawierający ibuprofen w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo, co skutkuje niską biodostępnością ogólnoustrojową i zmniejszonym ryzykiem działań niepożądanych w porównaniu z doustnymi NLPZ. Profil bezpieczeństwa opiera się na stosowaniu do 500 mg ibuprofenu na dobę przez krótki czas. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak zaczerwienienie, świąd i mrowienie. Rzadziej mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym nadwrażliwość, astma oskrzelowa, a także zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek. Działania niepożądane skóry obejmują rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz zespół DRESS.
astma oskrzelowa, ból brzucha, dermatoza pęcherzowa, dermatoza złuszczająca, duszność, działanie niepożądane, fotodermatoza, ibuprofen, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, plamica, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gabacol
Gabapentyna, substancja czynna leku Gabacol, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, reakcji anafilaktycznych, ostrego zapalenia trzustki oraz potencjalnego nasilenia napadów padaczkowych, zwłaszcza u pacjentów z napadami pierwotnie uogólnionymi. Zaleca się systematyczne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów psychiatrycznych i neurologicznych oraz stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć ryzyka stanu padaczkowego. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na zawroty głowy, senność oraz ryzyko urazów, a także na interakcje z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym opioidami, które mogą zwiększać ryzyko depresji oddechowej i zgonu (aOR 1,49; 95% CI 1,18–1,88; p <0,001).
białko całkowite w moczu, ciężka depresja oddechowa, ciężkie skórne działanie niepożądane, depresja oddechowa, gabapentyna, lek przeciwpadaczkowy, myśli samobójcze, napad drgawkowy z odbicia, napad nieświadomości, napad pierwotnie uogólniony, objawy odstawienne, obrzęk obwodowy, ostre zapalenie trzustki, reakcja anafilaktyczna, stan padaczkowy, stan splątania, toksyczna rozpływna martwica naskórka, tolerancja na lek, uspokojenie polekowe, uzależnienie, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minirin 0,1 0,1 mg
Octan desmopresyny w dawce 0,1 mg (Minirin) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których najpoważniejszą jest hiponatremia, obserwowana u 6% dorosłych pacjentów. Hiponatremia może manifestować się objawami neurologicznymi i ogólnoustrojowymi, takimi jak ból głowy (12%), nudności (4%), wymioty (1%), zawroty głowy (3%), splątanie, zaburzenia pamięci i równowagi, a w ciężkich przypadkach prowadzić do drgawek i śpiączki. Ryzyko tego stanu wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki oraz u kobiet i osób starszych. Inne często zgłaszane działania niepożądane u dorosłych to nadciśnienie (2%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha 3%, biegunka 2%, zaparcie 1%) oraz zaburzenia snu i przytomności (bezsenność 0,96%, senność 0,4%). Reakcje anafilaktyczne, choć nie odnotowane w badaniach klinicznych, pojawiły się w monitoringu po wprowadzeniu leku do obrotu.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, chwiejność emocjonalna, desmopresyna, drgawki, hiponatremia, koszmary nocne, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, nadciśnienie, nokturia, objawy neurologiczne, reakcja anafilaktyczna, senność, śpiączka, splątanie, stężenie sodu, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia pamięci, zaburzenia psychiczne, zaburzenia równowagi, zaburzenia snu, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Escitalopram Bluefish 20 mg
Przy kwalifikacji pacjenta do terapii escytalopramem należy bezwzględnie uwzględnić przeciwwskazania, w tym nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, co może skutkować reakcjami alergicznymi takimi jak wysypka, świąd, obrzęk czy reakcje anafilaktyczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na wysokie ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem i hipertermią, stanowiącego zagrożenie życia.
arytmia, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, escytalopram, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor monoaminooksydazy, kanałopatia, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość na substancję czynną, nieselektywny nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy, odwracalny inhibitor MAO-A, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, reakcja anafilaktyczna, tabletka powlekana, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, wywiad alergologiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flegamina Classic o smaku miętowym bez cukru 4 mg/5 ml
Bromoheksyna, substancja czynna syropu Flegamina Classic (4 mg/5 ml), może wywoływać działania niepożądane obejmujące różne układy organizmu, zarówno przy krótkotrwałym, jak i długotrwałym stosowaniu. Reakcje nadwrażliwości występują rzadko, natomiast reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i obrzęk naczynioruchowy, mają częstość nieznaną i stanowią zagrożenie życia. Objawy neurologiczne, takie jak ból głowy, zawroty głowy i senność, również o nieznanej częstości, mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Układ krążenia może reagować obniżeniem ciśnienia tętniczego (hipotensja), a układ oddechowy – skurczem oskrzeli, szczególnie u pacjentów podatnych i przy stosowaniu inhalacji. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, występujące niezbyt często, obejmują ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty i biegunkę, a niestrawność ma częstość nieznaną. Skórne reakcje niepożądane, od wysypek i pokrzywki (rzadko) po ciężkie zespoły dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka, wymagają natychmiastowego odstawienia leku i pilnej interwencji.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bromoheksyna, dyspepsja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, Flegamina, hiperhidroza, hipotensja, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina ludzka anty-D – Przeciwwskazania stosowania
Immunoglobulina ludzka anty-D, stosowana w preparatach takich jak GAMMA anty-D 50 (50 µg/ml, 250 j.m.) oraz Rhesonativ (625 j.m./ml i 750 j.m./ml), posiada istotne przeciwwskazania związane z nadwrażliwością. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną, na ludzkie immunoglobuliny jako grupę białek oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparatach. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z obecnością przeciwciał przeciwko IgA, u których ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych jest znacznie podwyższone. GAMMA anty-D 50 zawiera do 50 µg/ml IgA, natomiast Rhesonativ maksymalnie 82,5 µg/ml IgA (≤0,05% całkowitej zawartości białka), co ma kluczowe znaczenie w ocenie bezpieczeństwa terapii.
białko ludzkie, GAMMA anty-D 50, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka anty-D, ludzka immunoglobulina, nadwrażliwość na immunoglobuliny, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, preparat immunoglobuliny, przeciwciało przeciwko IgA, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, Rhesonativ, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pirfenidon Medical Valley
Pirfenidon Medical Valley, dostępny w dawkach 267 mg, 534 mg i 801 mg, wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych (AlAT, AspAT, bilirubina) przed rozpoczęciem terapii, następnie co miesiąc przez pierwsze 6 miesięcy oraz co 3 miesiące dalej. Wzrost aktywności aminotransferaz >3 do <5 × GGN bez hiperbilirubinemii wymaga wykluczenia innych przyczyn, ścisłej obserwacji i ewentualnej redukcji dawki lub przerwania leczenia. W przypadku wzrostu >3 do <5 × GGN z hiperbilirubinemią lub objawami uszkodzenia wątroby oraz przy wzroście ≥5 × GGN konieczne jest trwałe odstawienie leku. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) ekspozycja na pirfenidon wzrasta o 60%, co wymaga szczególnej ostrożności, natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (klasa C) lek jest przeciwwskazany. Należy również unikać ekspozycji na światło słoneczne i stosować odpowiednie środki ochronne ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości na światło oraz ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół DRESS, które mogą zagrażać życiu.
aminotransferazy, bilirubina, ciemny mocz, hiperbilirubinemia, hiponatremia, inhibitory CYP1A2, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, parametry wątrobowe, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia czynności wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Formaldehyd – Przeciwwskazania stosowania
Formaldehyd, stosowany w śladowych ilościach w wielu produktach leczniczych, zwłaszcza szczepionkach (np. Fluarix Tetra, VaxigripTetra, Boostrix Polio, Infanrix-IPV), pełni funkcję inaktywatora wirusów, detoksykatora toksyn bakteryjnych oraz środka konserwującego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania preparatów zawierających formaldehyd jest potwierdzona nadwrażliwość na tę substancję, co wymaga szczególnej uwagi w diagnostyce i kwalifikacji pacjentów. W diagnostyce wykorzystuje się testy skórne, w tym testy płatkowe (np. TRUE Test 36 z formaldehydem w stężeniu 180 μg/cm²), a także szczegółowy wywiad kliniczny ukierunkowany na reakcje alergiczne po wcześniejszych szczepieniach. Należy również uwzględnić możliwość reakcji krzyżowych z innymi składnikami szczepionek, takimi jak białka jaja kurzego, antybiotyki (neomycyna, polimyksyna, gentamycyna) czy toksoid tężcowy.
albumina jaja kurzego, alergolog, antygen krztuśca, encefalopatia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, immunolog kliniczny, nadwrażliwość, niepożądana reakcja poszczepienna, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba gorączkowa, powikłanie neurologiczne, próba prowokacyjna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, stan zapalny skóry, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw krztuścowi, test alergiczny, test płatkowy, test skórny, toksoid tężcowy, trombocytopenia, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Grzebienica pospolita – Przeciwwskazania stosowania
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem grzebienicy pospolitej (Cynosurus cristatus), obecnej w preparatach takich jak Perosall T13 (podjęzykowo) oraz Pollinex+Rye (iniekcje), wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań przed rozpoczęciem leczenia. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują choroby autoimmunologiczne, aktywne choroby nowotworowe, ciężkie niedobory immunologiczne (w tym spowodowane immunosupresją), a także ciężką, niestabilną astmę oskrzelową z FEV1 <70% wartości należnej. Dodatkowo, preparat Pollinex+Rye jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek, układu nerwowego, tarczycy, chorobą reumatoidalną oraz u osób z trwałymi zaburzeniami czynności płuc, rozedmą lub rozstrzeniami oskrzeli. Oba preparaty nie powinny być stosowane u pacjentów przyjmujących beta-adrenolityki oraz u dzieci poniżej 5 lat (Perosall T13) lub 6 lat (Pollinex+Rye).
alergia na pyłki traw, alkaptonuria, astma ciężka, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, choroba reumatoidalna, choroba wieńcowa, epinefryna, gruźlica czynna, grzebienica pospolita, immunoterapia alergenowa, inhibitor ACE, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niedobór immunologiczny, ostra choroba infekcyjna, podanie podjęzykowe, preparat immunoterapeutyczny, reakcja anafilaktyczna, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, spirometria, tyrozynemia, wartość należna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przemiany tyrozyny, zakażenie przewlekłe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Temozolomide Fair-Med 100 mg
Temozolomid wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującą mielosupresją, która ogranicza dawkowanie i wymaga monitorowania parametrów hematologicznych. W populacji pacjentów z glejakiem złośliwym częstość neutropenii i trombocytopenii stopnia 3 lub 4 wynosi odpowiednio 17% i 19%, co prowadziło do hospitalizacji lub przerwania leczenia u 4-8% chorych. Mielosupresja osiąga szczyt między 21. a 28. dniem cyklu i zwykle ustępuje w ciągu 1-2 tygodni bez kumulacji. U kobiet obserwuje się wyższą częstość ciężkiej neutropenii (ANC < 0,5 x 10^9/l) i trombocytopenii (< 20 x 10^9/l) w pierwszym cyklu terapii (odpowiednio 12% vs 5% i 9% vs 3% w porównaniu do mężczyzn). Najczęstsze działania niepożądane obejmują nudności (43%), wymioty (36%), biegunki, zaparcia, wysypkę, łysienie oraz objawy neurologiczne takie jak drgawki i niedowład połowiczny. W populacji pediatrycznej (3-18 lat) tolerancja leku jest porównywalna do dorosłych, jednak bezpieczeństwo u dzieci poniżej 3 lat nie zostało ustalone.
białaczka szpikowa, drgawki, dysfazja, erytrodermia, glejak wielopostaciowy, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hipokaliemia, krwawienie, krwotok mózgowy, leukopenia, limfopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, moczówka prosta, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, temozolomid, trombocytopenia, wymioty, zakrzepica żył głębokich, zapalenie płuc, zator tętnicy płucnej, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nutryelt
Produkt leczniczy NUTRYELT, będący koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym pierwiastki śladowe, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta, zwłaszcza przy długotrwałym żywieniu pozajelitowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie manganu we krwi, które w przypadku wzrostu do poziomów toksycznych wymaga redukcji dawki lub przerwania terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania ze względu na ryzyko kumulacji manganu, miedzi, cynku, selenu, fluoru, chromu i molibdenu. Ponadto, u osób poddawanych licznym transfuzjom krwi istnieje ryzyko przeciążenia żelazem (1000 μg Fe/10 ml), co wymaga ostrożności ze względu na potencjalne reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne. Niedobór chromu może obniżać tolerancję glukozy, co u pacjentów z cukrzycą może prowadzić do hipoglikemii, dlatego zaleca się monitorowanie glikemii i ewentualne dostosowanie dawek insuliny.
eliminacja cynku, eliminacja miedzi, hipoglikemia, jawna nadczynność tarczycy, kontrola glikemii, łagodna cholestaza, nadwrażliwość na jod, niedobór chromu, niedobór cynku, niedobór selenu, niedobór żelaza, pierwiastek śladowy, przeciążenie żelazem, przedawkowanie insuliny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, tolerancja glukozy, transfuzja krwi, wydalanie pierwiastków śladowych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmniejszone wydzielanie żółci, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hexvix
Hexvix, zawierający 85 mg heksyl aminolewulinianu chlorowodorku w proszku, po rozpuszczeniu w 50 ml rozpuszczalnika tworzy roztwór o stężeniu 8 mmol/l, który stosowany jest do diagnostyki pęcherza moczowego. Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym ciężkich reakcji anafilaktycznych, co wymaga dostępności sprzętu ratunkowego podczas podawania preparatu. Hexvix jest przeciwwskazany u pacjentów z objawami zapalenia pęcherza moczowego, zwłaszcza po terapii BCG lub z umiarkowaną bądź ciężką leukocyturią, a przed zastosowaniem konieczne jest wykluczenie rozległego stanu zapalnego pęcherza poprzez dokładne badanie cystoskopowe.
aminolewulinian heksylu, badanie fluorescencyjne, cystoskopia, diagnostyka fluorescencyjna, działanie toksyczne miejscowe, heksyl aminolewulinian, interwencja chirurgiczna, leukocyturia, porfiryny, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do pęcherza moczowego, terapia BCG, wynik fałszywie dodatni, zapalenie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Efectin ER 37,5 37,5 mg
Wenlafaksyna w postaci Efectin ER dostępna jest w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (>1/10) są nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Inne często występujące objawy to bezsenność, zawroty głowy, senność, zaparcia, zmęczenie oraz tachykardia. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości występowania, gdzie wiele z nich ma częstość nieznaną, w tym poważne reakcje hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), neurologiczne (złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy), kardiologiczne (torsade de pointes, migotanie komór) oraz skórne (zespół Stevensa-Johnsona). W trakcie leczenia lub po jego przerwaniu zgłaszano również myśli i zachowania samobójcze.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, duszność, eozynofilia płucna, hipertonia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kołatanie serca, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, martwica naskórka, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna chlorowodorek, wybroczyny, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Febuxostat Aurovitas 120 mg
Febuksostat, stosowany głównie w leczeniu dny moczanowej oraz profilaktyce zespołu rozpadu guza (TLS), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane na podstawie badań klinicznych obejmujących 4072 pacjentów oraz badania FAST (3001 pacjentów). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaostrzenia dny moczanowej, zaburzenia czynności wątroby, biegunka, nudności, bóle głowy i zawroty głowy, duszność, wysypka, świąd, bóle mięśniowo-stawowe oraz zmęczenie. Rzadkie, ale poważne reakcje obejmują ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcje anafilaktyczne oraz nagłe zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥1/10000 do <1/1000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne zaburzenia hematologiczne (pancytopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne, zaburzenia funkcji tarczycy, oraz powikłania sercowo-naczyniowe, w tym migotanie przedsionków i blok lewej odnogi pęczka Hisa.
agranulocytoza, arytmia, białkomocz, blok lewej odnogi pęczka Hisa, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, częstoskurcz zatokowy, dna moczanowa, febuksostat, hiperlipidemia, hiperurycemia, kamica nerkowa, kamica żółciowa, krwiomocz, migotanie przedsionków, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedowład połowiczy, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stożka rotatorów, zgon sercowo-naczyniowy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Anidulafungina – Działania niepożądane
Anidulafungina, echinokandynowy lek przeciwgrzybiczy, jest stosowana głównie w terapii inwazyjnej kandydozy, w tym kandydemii, w dawce 100 mg podawanej w formie infuzji. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 840 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane to wysypka, świąd, duszność, skurcz oskrzeli oraz niedociśnienie tętnicze (występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów). Rzadziej obserwuje się reakcje takie jak nagłe zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca i pokrzywkę (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, które wymagają natychmiastowej interwencji. Dodatkowo, mogą wystąpić objawy miejscowe w miejscu infuzji oraz poważne zaburzenia układu oddechowego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholestaza, drgawki, działanie niepożądane leku, echinokandyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkreatynemia, hipokaliemia, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza inwazyjna, koagulopatia, koncentrat roztworu do infuzji, lek przeciwgrzybiczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levact 2,5 mg/ml
Levact, zawierający bendamustynę chlorowodorek w stężeniu 2,5 mg/ml, jest lekiem cytostatycznym stosowanym w terapii onkologicznej, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w okresie karmienia piersią, przy ciężkiej niewydolności wątroby (bilirubina >3,0 mg/dl) oraz żółtaczce. Ponadto, lek nie powinien być podawany pacjentom z ciężkim upośledzeniem czynności szpiku kostnego (leukocyty <3000/µl, płytki <75 000/µl), aktywnymi zakażeniami, w okresie krótszym niż 30 dni po dużym zabiegu chirurgicznym oraz po szczepieniu przeciw żółtej febrze lub innymi szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje, ze względu na ryzyko nasilenia immunosupresji i poważnych powikłań, w tym anafilaksji i infekcji szczepionkowej.
bendamustyna chlorowodorek, bilirubina w surowicy, działanie teratogenne, immunosupresja, lek cytotoksyczny, leukocytopenia, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność wątroby, reakcja anafilaktyczna, roztwór do infuzji, szczepienie przeciw żółtej febrze, terapia onkologiczna, upośledzenie czynności szpiku kostnego, wirus atenuowany, zabieg chirurgiczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Accord 500 mg
Paracetamol Accord w dawce 500 mg, stosowany w postaci białych, niepowlekanych tabletek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z ryzykiem uszkodzenia wątroby oraz podczas długotrwałej terapii. Dawka toksyczna u dorosłych wynosi ≥6 g, a u dzieci powyżej 140 mg/kg masy ciała, co może prowadzić do nieodwracalnej martwicy wątroby. Do poważnych działań niepożądanych należą ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa), reakcje nadwrażliwości z obrzękiem naczynioruchowym, wstrząsem anafilaktycznym oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia i pancytopenia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma poważnymi zdarzeniami o częstości rzadkiej lub bardzo rzadkiej.
agranulocytoza, bezmocz, ciężka reakcja skórna, hepatotoksyczność, hipoglikemia, jałowy ropomocz, krwiomocz, leukopenia, martwica wątroby, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, paracetamol, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie komórek macierzystych, zaburzenie płytek krwi, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na jajka – Epidemiologia
Alergia na jajka jest drugim najczęstszym alergenem pokarmowym u niemowląt i małych dzieci, z częstością występowania potwierdzoną próbą prowokacji pokarmowej wynoszącą średnio 1,23% u dzieci poniżej 2 roku życia, choć wartości te różnią się geograficznie (np. 0,07% w Grecji, 2,18% w Wielkiej Brytanii, 8,9% w Australii u dzieci 12-miesięcznych). W USA alergia na jajka dotyczy około 2,7 miliona osób, a w populacji powyżej 6 lat częstość uczulenia wynosi 3,4%. Występuje znaczna rozbieżność między samodzielnie zgłaszaną alergią (10-15%) a potwierdzoną obiektywnymi metodami (1-3%). Uczulenie na jajka (IgE specyficzne) jest częstsze niż klinicznie objawowa alergia, a czynniki ryzyka obejmują atopowe zapalenie skóry, wczesne stosowanie antybiotyków i nieżyt nosa. Wzrost częstości alergii pokarmowych, w tym na jajka, obserwuje się globalnie, co potwierdzają dane epidemiologiczne i wzrost hospitalizacji z powodu anafilaksji wywołanej pokarmami.
alergia na jajka, alergia na mleko krowie, alergia pokarmowa, anafilaksja, anafilaksja wywołana pokarmem, atopowe zapalenie skóry, choroba alergiczna, katar sienny, nieżyt nosa, obciążenie psychospołeczne, owalbumina, próba prowokacji, próba prowokacji pokarmowej, reakcja anafilaktyczna, swoista immunoglobulina E, swoiste przeciwciało IgE, szczepionka przeciw grypie, szpik kostny, test skórny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febuxostat Solinea
Febuksostat, stosowany w leczeniu dny moczanowej, nie jest zalecany u pacjentów z rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca lub zastoinową niewydolnością krążenia ze względu na obserwowaną zwiększoną częstość zdarzeń sercowo-naczyniowych APTC w porównaniu do allopurynolu (np. 1,3 vs 0,3 zdarzenia na 100 pacjentolat w badaniach APEX i FACT). Mimo braku statystycznie znamiennych różnic i nieustalonego związku przyczynowego, należy uwzględnić czynniki ryzyka takie jak miażdżyca, zawał mięśnia sercowego czy niewydolność serca. Ponadto, febuksostat może wywoływać rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, DRESS oraz anafilaksję, głównie w pierwszych miesiącach terapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub nadwrażliwością na allopurynol. W przypadku wystąpienia takich reakcji konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego podawania leku.
allopurynol, azatiopryna, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, febuksostat, hiperurykemia, kolchicyna, laktoza jednowodna, merkaptopuryna, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, reakcja anafilaktyczna, teofilina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół DRESS, zespół Lescha-Nyhana, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi ksantyny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tarsime 250 mg
Lek Tarsime, zawierający cefuroksym w postaci cefuroksymu aksetylu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cefuroksym lub inne składniki preparatu, a także u osób z udokumentowaną alergią na antybiotyki cefalosporynowe. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także historia ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, na antybiotyki beta-laktamowe, takie jak penicyliny, monobaktamy czy karbapenemy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. W takich przypadkach stosowanie Tarsime może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań alergicznych, co wymaga wykluczenia tego leku z terapii.
Względne przeciwwskazania dotyczą pacjentów z łagodnymi reakcjami alergicznymi na beta-laktamy, np. łagodną wysypką, u których zaleca się ostrożność i ścisłe monitorowanie podczas leczenia cefuroksymem. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby z dodatnim wywiadem alergicznym, zwłaszcza na leki, ze względu na podwyższone ryzyko nadwrażliwości. Preparat Tarsime dostępny jest w dawkach 125 mg, 250 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych. Przed zastosowaniem konieczna jest dokładna ocena korzyści i ryzyka, a w przypadku wątpliwości wskazana jest konsultacja alergologiczna lub wybór antybiotyku spoza grupy beta-laktamów.
antybiotyki beta-laktamowe, cefuroksym aksetyl, karbapenem, konsultacja alergologiczna, monobaktam, nadwrażliwość na cefalosporyny, nadwrażliwość na cefuroksym, penicylina, reakcja alergiczna na leki, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, tabletka powlekana, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Ketoprofen – Przeciwwskazania stosowania
Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen, inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, zwłaszcza przy historii reakcji anafilaktycznych, skurczu oskrzeli, astmy oskrzelowej, pokrzywki czy obrzęku naczynioruchowego. Ponadto, stosowanie ketoprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane u osób z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, perforacją, przewlekłą niestrawnością, chorobami zapalnymi jelit (Choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca. Dodatkowo, lek nie powinien być stosowany w trzecim trymestrze ciąży, a w przypadku aerozolu Ketoangin – przez cały okres ciąży i karmienia piersią. U dzieci i młodzieży przeciwwskazania dotyczą wieku poniżej 12-15 lat, w zależności od postaci leku.
alergia skórna, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, fenofibrat, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z odbytu, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leukopenia, marskość wątroby, nadwrażliwość na ketoprofen, nadwrażliwość na światło słoneczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja glutenu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przewlekła niestrawność, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, terapia moczopędna, trądzik, trombocytopenia, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zaburzenia hemostazy, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia układu krwiotwórczego, zakażenie skóry, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie odbytu, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Biofuroksym 1,5 g
Biofuroksym, zawierający 1,5 g cefuroksymu w postaci soli sodowej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cefuroksym, inne cefalosporyny II generacji oraz na substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji krzyżowych w obrębie antybiotyków beta-laktamowych, w tym penicylin, monobaktamów i karbapenemów, zwłaszcza u pacjentów z historią ciężkich reakcji anafilaktycznych. Reakcje te, mediowane przez IgE, mogą prowadzić do obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli, niedociśnienia tętniczego, wstrząsu, a nawet zatrzymania krążenia, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Biofuroksymu.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk cefalosporynowy, antybiotyk cefalosporynowy II generacji, cefuroksym, ciężka nadwrażliwość, dieta z kontrolowaną zawartością sodu, karbapenem, monobaktam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na antybiotyk cefalosporynowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość typu I, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, penicylina, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja niepożądana, reaktywność krzyżowa, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergiczny, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plerixafor MSN
Pleryksafor w dawce 20 mg/ml, stosowany w skojarzeniu z G-CSF, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko mobilizacji komórek nowotworowych u pacjentów z chłoniakiem, szpiczakiem mnogim oraz białaczką, zwłaszcza ostrą białaczką szpikową i plazmatyczną. Lek może zwiększać liczbę krążących leukocytów i macierzystych komórek krwiotwórczych, co wymaga systematycznego monitorowania liczby leukocytów, zwłaszcza przy neutrofilii przekraczającej 50 x 10⁹/L. Małopłytkowość, będąca powikłaniem aferezy, również wymaga kontroli liczby płytek krwi. Należy unikać stosowania pleryksaforu u pacjentów z białaczką do mobilizacji komórek krwiotwórczych ze względu na ryzyko mobilizacji komórek białaczkowych do produktu aferezy.
afereza, białaczka, białaczka plazmatyczna, duszność, dysfagia, G-CSF, hematopoeza pozaszpikowa, leukafereza, leukocyt, macierzyste komórki krwiotwórcze, małopłytkowość, neutrofilia, niedociśnienie ortostatyczne, niedotlenienie, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, ostra białaczka szpikowa, pęknięcie śledziony, pleryksafor, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, szpiczak mnogi, wstrząs anafilaktyczny