Działania niepożądane
Oropram 20 mg tabletki powlekane 20 mg
Podczas terapii citalopramem najczęściej obserwuje się działania niepożądane o charakterze łagodnym i przemijającym, pojawiające się głównie w pierwszych tygodniach leczenia. Występują one z różną częstością, od bardzo częstych (np. senność, bezsenność, ból głowy, palpitacje, suchość w jamie ustnej, nudności, nasilone pocenie się) po rzadkie i bardzo rzadkie (np. napady drgawkowe, zapalenie wątroby, reakcje anafilaktyczne). Działania niepożądane takie jak nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia wykazują zależność od dawki leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT, które może prowadzić do groźnych arytmii, w tym zespołu Torsades de Pointes, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią, chorobą serca lub wcześniejszym wydłużeniem QT. Ponadto, citalopram może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, nosa oraz u kobiet – krwotoków miesiączkowych i poporodowych, co jest istotne u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe lub z zaburzeniami krzepnięcia.
- Działania niepożądane leku Oropram 20 mg
- Działania zależne od dawki
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Szczególne przypadki działań niepożądanych
- Zaburzenia rytmu serca
- Ryzyko samobójstwa
- Zespół odstawienny
- Ryzyko złamań kości
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Zagrożenia kardiologiczne
- Ryzyko krwotoków
- Zespół serotoninowy
- Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
- Ryzyko samobójcze
- Bezpieczne odstawienie leku
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Oropram 20 mg
Podczas stosowania citalopramu obserwowane działania niepożądane mają zazwyczaj charakter łagodny i przemijający. Najwięcej objawów niepożądanych pojawia się w pierwszych tygodniach terapii i ustępuje wraz z poprawą stanu klinicznego pacjenta w zakresie leczenia depresji.1
Działania zależne od dawki
Dla następujących działań niepożądanych wykazano zależność od zastosowanej dawki citalopramu: nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia.2
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono zestawienie częstości występowania działań niepożądanych związanych z terapią citalopramem na podstawie badań klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych zgromadzonych po wprowadzeniu leku do obrotu. Klasyfikacja częstości występowania opiera się na następujących kategoriach: bardzo często (>1/10), często (>1/100, <1/10), niezbyt często (>1/1000, <1/100), rzadko (>10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub częstość nieznana (nie można jej oszacować na podstawie dostępnych danych).3
| Klasyfikacja układowa MedDRA | Częstość | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Nieznana | Trombocytopenia |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nieznana | Nadwrażliwość |
| Reakcja anafilaktyczna | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia, spadek masy ciała, jadłowstręt psychiczny |
| Niezbyt często | Zwiększenie łaknienia, wzrost masy ciała | |
| Rzadko | Hiponatremia | |
| Nieznana | Hipokaliemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Pobudzenie, zmniejszenie popędu płciowego, niepokój, nerwowość, stany splątania, zaburzenie orgazmu (kobiety), koszmary senne, apatia |
| Niezbyt często | Agresja, depersonalizacja, omamy, mania, euforia, zwiększenie popędu płciowego | |
| Nieznana | Napady panicznego lęku, bruksizm, niepokój, myśli samobójcze, zachowania samobójcze | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność, bezsenność, ból głowy |
| Często | Drżenie, parestezje, zawroty głowy, kłopoty z koncentracją, migrena, amnezja | |
| Niezbyt często | Omdlenia | |
| Rzadko | Napady drgawkowe grand mal, dyskineza, zaburzenia smaku | |
| Nieznana | Drgawki, zespół serotoninowy, zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, zaburzenia ruchowe | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic |
| Nieznana | Zaburzenia widzenia | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy w uszach |
| Zaburzenia serca | Bardzo często | Palpitacje |
| Niezbyt często | Bradykardia, tachykardia | |
| Nieznana | Wydłużenie odstępu QT, nadkomorowe i komorowe zaburzenia rytmu, włącznie z wystąpieniem zespołu Torsade de Pointes | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Nadciśnienie tętnicze |
| Rzadko | Krwotoki | |
| Nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Ziewanie, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok |
| Niezbyt często | Kaszel | |
| Nieznana | Krwotok z nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość w jamie ustnej, nudności |
| Często | Biegunka, wymioty, zaparcia, niestrawność, bóle brzucha, wzdęcia, zwiększone wydzielanie śliny | |
| Nieznana | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy) | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby |
| Nieznana | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Nasilone pocenie się |
| Często | Świąd | |
| Niezbyt często | Pokrzywka, łysienie, wysypka, plamica, nadwrażliwość na światło | |
| Nieznana | Wybroczyny, obrzęki naczynioruchowe | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle mięśni, bóle stawów |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Nadmierne wydzielanie moczu |
| Niezbyt często | Zaburzenie oddawania moczu | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Impotencja, zaburzenia wytrysku nasienia, niezdolność do wytrysku nasienia Kobiety: bolesne miesiączkowanie |
| Niezbyt często | Kobiety: krwotok miesiączkowy | |
| Nieznana | Kobiety: krwotok maciczny, krwotok poporodowy | |
| Mężczyźni: priapizm, mlekotok | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Uczucie zmęczenia |
| Niezbyt często | Obrzęki | |
| Rzadko | Gorączka |
Szczególne przypadki działań niepożądanych
Zaburzenia rytmu serca
Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz nadkomorowych i komorowych zaburzeń rytmu serca, włącznie z groźnym dla życia zespołem Torsades de Pointes. Zjawiska te występowały głównie u kobiet z dodatkowymi czynnikami ryzyka takimi jak: hipokaliemia, wcześniej zdiagnozowane wydłużenie odstępu QT lub współistniejąca choroba serca.4
Ryzyko samobójstwa
Podczas leczenia citalopramem lub krótko po zakończeniu terapii odnotowano przypadki występowania myśli samobójczych i zachowań samobójczych. Jest to zjawisko zgłaszane także dla innych leków z grupy SSRI i SNRI.5
Zespół odstawienny
Nagłe przerwanie stosowania citalopramu często prowadzi do wystąpienia objawów odstawiennych. Do najczęściej obserwowanych należą:
- zawroty głowy
- zaburzenia czucia (w tym parestezje)
- zaburzenia snu (bezsenność, intensywne sny)
- pobudzenie lub niepokój
- nudności i/lub wymioty
- drżenie
- splątanie
- nadmierne pocenie się
- bóle głowy
- biegunka
- kołatanie serca
- chwiejność emocjonalna
- drażliwość
- zaburzenia widzenia
Objawy odstawienne mają zazwyczaj nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępują samoistnie, jednakże u niektórych pacjentów mogą mieć ciężki przebieg i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu zaleca się stopniowe zakończenie leczenia poprzez zmniejszanie dawki, gdy terapia citalopramem nie jest już wskazana.6
Ryzyko złamań kości
Badania epidemiologiczne przeprowadzone wśród pacjentów w wieku 50 lat i starszych, stosujących leki z grupy SSRI i TCA, wskazują na istnienie zwiększonego ryzyka złamań kości. Dokładny mechanizm powodujący to zjawisko nie został jeszcze wyjaśniony.7
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Zagrożenia kardiologiczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko występowania zaburzeń kardiologicznych podczas terapii citalopramem. Wydłużenie odstępu QT jest potencjalnie zagrażającym życiu działaniem niepożądanym, mogącym prowadzić do groźnych arytmii, w tym zespołu Torsades de Pointes. Zagrożenie to jest wyższe u pacjentek płci żeńskiej oraz osób z współistniejącą hipokaliemią, wcześniej rozpoznanym wydłużeniem odstępu QT lub chorobą serca.8
Ryzyko krwotoków
Citalopram może zwiększać ryzyko wystąpienia krwawień z różnych narządów, w tym:
- krwotoki z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy)
- krwotok z nosa
- u kobiet: krwotok miesiączkowy, maciczny i poporodowy
Ryzyko to powinno być szczególnie brane pod uwagę u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe lub u osób z zaburzeniami krzepnięcia.9
Zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy jest poważnym, potencjalnie zagrażającym życiu stanem związanym z nadmierną aktywnością serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Może objawiać się: gorączką, sztywnością mięśni, drżeniem, drgawkami, zaburzeniami świadomości i wahaniami ciśnienia tętniczego. Ryzyko jego wystąpienia zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.10
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
U osób stosujących citalopram może dojść do:
- Hiponatremii – obniżenia stężenia sodu we krwi, szczególnie u osób starszych, stosujących diuretyki lub z objawami odwodnienia
- Hipokaliemii – obniżenia stężenia potasu, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, co może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej
11
Ryzyko samobójcze
W trakcie leczenia citalopramem lub krótko po jego zakończeniu istnieje zwiększone ryzyko występowania myśli i zachowań samobójczych. Zjawisko to dotyczy szczególnie początkowej fazy leczenia oraz okresu zmian dawkowania. Wymaga ono ścisłego monitorowania stanu psychicznego pacjenta, zwłaszcza u osób młodych i z wywiadem zachowań samobójczych.12
Bezpieczne odstawienie leku
Nagłe przerwanie stosowania citalopramu może prowadzić do nasilonych objawów odstawiennych, które choć zwykle nie są groźne dla życia, mogą znacząco obniżać jakość życia pacjenta i być mylnie interpretowane jako nawrót choroby podstawowej. Zaleca się stopniowe odstawianie leku poprzez systematyczne zmniejszanie dawki pod kontrolą lekarza.13
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, fax: +48 22 49 21 309, strona internetowa https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania