Działania niepożądane
Escitalopram Grindeks 5 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z największą częstością i nasileniem w pierwszych dwóch tygodniach terapii, które następnie zwykle ulegają zmniejszeniu. Najczęstsze objawy obejmują bóle głowy (≥1/10), nudności (bardzo często), zaburzenia snu, zawroty głowy, parestezje oraz drżenia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią lub chorobami serca. W zakresie układu psychicznego często występują lęk, niepokój ruchowy, zmniejszenie popędu płciowego, a u kobiet brak orgazmu. Należy monitorować ryzyko manii, myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się także po przerwaniu leczenia. Wśród działań niepożądanych żołądkowo-jelitowych dominują nudności, biegunka, zaparcia i suchość w jamie ustnej, a także krwawienia z przewodu pokarmowego (niezbyt często).

Działania niepożądane escytalopramu

Escytalopram należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), a jego stosowanie wiąże się z charakterystycznymi dla tej grupy leków działaniami niepożądanymi. Największe nasilenie i częstość występowania objawów niepożądanych obserwuje się w początkowym okresie terapii – najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu leczenia. Wraz z kontynuacją farmakoterapii dochodzi zwykle do zmniejszenia zarówno nasilenia, jak i częstości występowania działań niepożądanych.1

Zaburzenia układu nerwowego

W grupie działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego najczęściej występują bóle głowy, które zaliczane są do objawów występujących bardzo często (≥1/10). Często (≥1/100 do <1/10) pacjenci zgłaszają również bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje i drżenia. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) mogą wystąpić zaburzenia smaku, snu oraz omdlenia. Do rzadko występujących (≥1/10 000 do <1/1000) zalicza się zespół serotoninowy, natomiast z nieznaną częstością mogą wystąpić: dyskineza, zaburzenia ruchowe, drgawki oraz akatyzja z towarzyszącym pobudzeniem psychomotorycznym.2

Zaburzenia psychiczne

Podczas stosowania escytalopramu często obserwuje się lęk, niepokój ruchowy, nietypowe sny oraz zmniejszenie popędu płciowego. U kobiet często występuje brak orgazmu. Niezbyt często pacjenci doświadczają bruksizmu, pobudzenia, nerwowości, napadów lęku panicznego oraz stanów splątania. Do rzadkich objawów zalicza się agresję, depersonalizację i omamy. Ze szczególną uwagą należy monitorować pacjentów pod kątem objawów o nieznanej częstości występowania, takich jak mania, myśli samobójcze i zachowania samobójcze.3

Należy podkreślić, że występowanie myśli oraz zachowań samobójczych może pojawić się zarówno podczas terapii escytalopramem, jak i w krótkim czasie po przerwaniu leczenia.4

Zaburzenia żołądka i jelit

W kontekście zaburzeń żołądkowo-jelitowych, nudności stanowią bardzo częste działanie niepożądane. Często występują również: biegunka, zaparcia, wymioty i suchość w jamie ustnej. Niezbyt często może dojść do krwawienia z przewodu pokarmowego, w tym krwawienia z odbytnicy.5

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Wśród zaburzeń dotyczących układu sercowo-naczyniowego niezbyt często obserwuje się tachykardię, rzadko bradykardię, natomiast z nieznaną częstością może występować wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie oraz komorowe zaburzenia rytmu serca, włącznie z zaburzeniami typu torsade de pointes. Z nieustaloną częstością może także wystąpić niedociśnienie ortostatyczne.6

Po wprowadzeniu escytalopramu do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz arytmii komorowych, w tym zaburzeń typu torsade de pointes. Zjawiska te występowały głównie u kobiet, u osób z hipokaliemią oraz u pacjentów z wcześniej stwierdzonym wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca.7

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Często obserwowanymi działaniami niepożądanymi z zakresu metabolizmu są zmniejszenie łaknienia, zwiększenie łaknienia oraz zwiększenie masy ciała. Niezbyt często dochodzi do zmniejszenia masy ciała. Działaniami niepożądanymi o nieznanej częstości występowania są hiponatremia i jadłowstręt.8

Zaburzenia układu rozrodczego

W zakresie układu rozrodczego u mężczyzn często obserwuje się zaburzenia wytrysku i impotencję. Niezbyt często u kobiet może wystąpić krwotok maciczny lub krwotok miesięczny. Z nieznaną częstością odnotowuje się mlekotok, a u mężczyzn priapizm. U kobiet w okresie poporodowym może wystąpić krwotok poporodowy.9

Inne działania niepożądane

Do innych często występujących działań niepożądanych zalicza się zmęczenie, gorączkę, zwiększone pocenie się, bóle stawów i bóle mięśni. Niezbyt często mogą wystąpić obrzęki, pokrzywka, łysienie, wysypka i świąd. Z nieznaną częstością raportowane są również zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby, siniaki, obrzęki naczynioruchowe oraz zatrzymanie moczu.10

Reakcje odstawienia po przerwaniu terapii

Odstawienie leków z grupy SSRI/SNRI, szczególnie nagłe, często prowadzi do charakterystycznych objawów odstawienia. Najczęściej zgłaszanymi reakcjami są:

Na ogół objawy te mają nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępują samoistnie, chociaż u niektórych pacjentów mogą przybierać ciężką postać i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. W związku z tym, jeśli kontynuacja leczenia escytalopramem nie jest już konieczna, zaleca się stopniowe odstawianie produktu leczniczego poprzez systematyczne zmniejszanie dawki.11

Działania niepożądane specyficzne dla grupy leków

Badania epidemiologiczne prowadzone głównie z udziałem pacjentów w wieku 50 lat i starszych wskazują na zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów otrzymujących jednocześnie selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD). Mechanizm powodujący to zwiększone ryzyko nie został dotychczas w pełni wyjaśniony.12

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych występujących podczas stosowania escytalopramu, wraz z częstością ich występowania oraz charakterystyką.

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia Częstość nieznana Zmniejszenie liczby płytek krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja anafilaktyczna Rzadko Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości
Zaburzenia endokrynologiczne Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego Częstość nieznana Może prowadzić do hiponatremii
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Często Obniżony apetyt
Zwiększenie łaknienia Często Wzmożony apetyt
Zwiększenie masy ciała Często Przyrost wagi
Zmniejszenie masy ciała Niezbyt często Utrata wagi
Hiponatremia, jadłowstręt Częstość nieznana Obniżenie poziomu sodu we krwi, zaburzenie odżywiania
Zaburzenia psychiczne Lęk Często Uczucie niepokoju, obawy
Niepokój ruchowy Często Trudność w utrzymaniu spokoju
Nietypowe sny Często Koszmary, intensywne marzenia senne
Zmniejszenie popędu płciowego Często Obniżone libido
Brak orgazmu (kobiety) Często Trudności w osiąganiu orgazmu
Bruksizm Niezbyt często Zgrzytanie zębami
Pobudzenie Niezbyt często Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej
Nerwowość Niezbyt często Stan psychiczny zwiększonej drażliwości
Napady lęku panicznego Niezbyt często Nagłe, intensywne epizody lęku
Stany splątania Niezbyt często Dezorientacja, zaburzenia świadomości
Agresja, depersonalizacja, omamy Rzadko Wrogie zachowania, poczucie oddzielenia od własnego ciała, doświadczanie zjawisk nierzeczywistych
Mania, myśli samobójcze, zachowania samobójcze Częstość nieznana Stan wzmożonego pobudzenia, euforii, myśli i działania ukierunkowane na odebranie sobie życia
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy Bardzo często Ból obejmujący całą głowę lub jej część
Bezsenność Często Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Senność Często Nadmierna potrzeba snu
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania lub niestabilności
Parestezje Często Drętwienie, mrowienie
Drżenie Często Rytmiczne drgania części ciała
Zaburzenia smaku Niezbyt często Zmienione odczuwanie smaków
Zaburzenia snu Niezbyt często Nieprawidłowości w jakości snu
Omdlenia Niezbyt często Krótkotrwała utrata przytomności
Zespół serotoninowy Rzadko Potencjalnie zagrażający życiu zespół objawów wynikający z nadmiaru serotoniny
Dyskineza, zaburzenia ruchowe, drgawki, akatyzja Częstość nieznana Mimowolne ruchy, zaburzenia koordynacji, napady padaczkowe, niemożność usiedzenia w miejscu
Zaburzenia oka Rozszerzenie źrenic Niezbyt często Poszerzenie otworów źrenicznych
Zaburzenia widzenia Niezbyt często Nieostre widzenie, podwójne widzenie
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Niezbyt często Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego
Zaburzenia serca Tachykardia Niezbyt często Przyspieszenie rytmu serca powyżej normy
Bradykardia Rzadko Zwolnienie rytmu serca poniżej normy
Wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu typu torsade de pointes Częstość nieznana Elektrokardiograficzne zmiany będące czynnikiem ryzyka groźnych zaburzeń rytmu
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie ortostatyczne Częstość nieznana Spadek ciśnienia przy zmianie pozycji ciała
Zaburzenia układu oddechowego Zapalenie zatok Często Stan zapalny zatok przynosowych
Ziewanie Często Mimowolny, głęboki wdech przez otwarte usta
Krwawienie z nosa Niezbyt często Krwotok z jamy nosowej
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Bardzo często Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącą potrzebą wymiotowania
Biegunka Często Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców
Zaparcia Często Utrudnione, rzadkie oddawanie stolca
Wymioty Często Gwałtowne opróżnianie żołądka przez usta
Suchość w jamie ustnej Często Zmniejszone wydzielanie śliny
Zaburzenia żołądka i jelit Krwawienie z przewodu pokarmowego Niezbyt często Krwawienie z dowolnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym z odbytnicy
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Częstość nieznana Stan zapalny miąższu wątroby
Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych Częstość nieznana Odchylenia w badaniach laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zwiększone pocenie się Często Wzmożona potliwość
Pokrzywka Niezbyt często Swędząca wysypka z obrzękiem skóry
Łysienie Niezbyt często Utrata włosów
Wysypka Niezbyt często Zmiany skórne różnego rodzaju
Świąd Niezbyt często Nieprzyjemne uczucie prowokujące drapanie skóry
Siniaki, obrzęki naczynioruchowe Częstość nieznana Wylewy podskórne, nagły obrzęk skóry i tkanek podskórnych
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle stawów Często Dolegliwości bólowe w obrębie stawów
Bóle mięśni Często Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zatrzymanie moczu Częstość nieznana Niemożność opróżnienia pęcherza moczowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia wytrysku (mężczyźni) Często Przedwczesny, opóźniony lub wsteczny wytrysk
Impotencja (mężczyźni) Często Niemożność osiągnięcia lub utrzymania erekcji
Krwotok maciczny (kobiety) Niezbyt często Nieprawidłowe krwawienie z macicy
Krwotok miesięczny (kobiety) Niezbyt często Obfite miesiączki
Mlekotok Częstość nieznana Wydzielanie mleka poza okresem karmienia
Priapizm (mężczyźni), krwotok poporodowy Częstość nieznana Przedłużająca się, bolesna erekcja; nadmierne krwawienie po porodzie
Zaburzenia ogólne Zmęczenie Często Osłabienie, brak energii
Gorączka Często Podwyższona temperatura ciała
Obrzęk Niezbyt często Gromadzenie się płynu w tkankach

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:13

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl