Przeciwwskazania
Zenofor SR 750 mg

Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Zenofor SR w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu zawierających 750 mg chlorowodorku metforminy (co odpowiada 585 mg metforminy) posiada szereg przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed podjęciem decyzji o wdrożeniu terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące sytuacji klinicznych, w których stosowanie tego leku jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Zenofor SR jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną – metforminę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wchodzącą w skład preparatu. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się różnorodnymi objawami, od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne, które mogą zagrażać życiu pacjenta.²

Ostre stany kwasicy metabolicznej

Przeciwwskazane jest stosowanie preparatu Zenofor SR u pacjentów z jakimkolwiek rodzajem ostrej kwasicy metabolicznej. Dotyczy to w szczególności:³

• Kwasicy mleczanowej – poważnego powikłania metabolicznego, które może wystąpić w wyniku kumulacji metforminy w organizmie
• Cukrzycowej kwasicy ketonowej – ostrego powikłania cukrzycy, charakteryzującego się hiperglikemią, ketonemią i kwasicą metaboliczną

Stan przedśpiączkowy w cukrzycy

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów znajdujących się w stanie przedśpiączkowym w przebiegu cukrzycy. Stan ten charakteryzuje się narastającymi zaburzeniami świadomości, odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, które mogą prowadzić do śpiączki cukrzycowej – stanu bezpośrednio zagrażającego życiu pacjenta.⁴

Zaburzenia czynności nerek

Zenofor SR jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) poniżej 30 ml/min. Metformina jest wydalana głównie przez nerki, a w przypadku upośledzonej funkcji nerek dochodzi do jej kumulacji w organizmie, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej.⁵

Ostre stany chorobowe wpływające na czynność nerek

Przeciwwskazane jest stosowanie leku w ostrych stanach chorobowych, które mogą prowadzić do zaburzenia czynności nerek. Do takich stanów należą:⁶

• Odwodnienie – prowadzące do zmniejszenia objętości krwi krążącej i hipoperfuzji nerek
• Ciężkie zakażenia – mogące prowadzić do wstrząsu septycznego i niewydolności narządowej, w tym nerek
• Wstrząs – niezależnie od etiologii, powodujący zaburzenia perfuzji narządowej, w tym nerek

Stany chorobowe prowadzące do niedotlenienia tkanek

Zenofor SR nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami mogącymi być przyczyną niedotlenienia tkanek, szczególnie w przypadku chorób o ostrym przebiegu lub zaostrzenia chorób przewlekłych. Do takich stanów klinicznych zalicza się:⁷

• Niewyrównaną niewydolność serca – prowadzącą do zmniejszenia rzutu serca i hipoperfuzji tkanek
• Niewydolność oddechową – powodującą obniżenie saturacji krwi tętniczej i niedotlenienie tkanek
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – skutkujący zmniejszeniem efektywności pracy serca i zaburzeniami perfuzji
• Wstrząs – każdego rodzaju, prowadzący do ciężkich zaburzeń krążenia i hipoksji tkankowej

Niewydolność wątroby i problemy związane z alkoholem

Stosowanie Zenofor SR jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach klinicznych:⁸

• Niewydolność wątroby – ze względu na potencjalne ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, gdyż wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie kwasu mlekowego
• Ostre zatrucie alkoholem – alkohol etylowy nasila działanie metforminy na metabolizm mleczanowy, zwiększając ryzyko kwasicy mleczanowej
• Alkoholizm – przewlekłe spożywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby i zaburzeń metabolicznych, które w połączeniu z metforminą znacząco zwiększają ryzyko kwasicy mleczanowej

Należy szczególnie podkreślić, że występowanie któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu Zenofor SR. W przypadku wątpliwości należy dokładnie przeanalizować stan kliniczny pacjenta i rozważyć zastosowanie alternatywnych metod terapii cukrzycy.⁹