Właściwości farmakokinetyczne leku Zenofor SR

Zenofor SR zawiera 750 mg chlorowodorku metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co odpowiada 585 mg metforminy. Farmakokinetyka tej postaci leku charakteryzuje się określonymi parametrami wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Wchłanianie

W stanie stacjonarnym, Cmax (maksymalne stężenie w osoczu) i AUC (pole pod krzywą stężenia) metforminy w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu nie zwiększają się proporcjonalnie do podanej dawki, podobnie jak w przypadku stosowania leku w postaci o natychmiastowym uwalnianiu. Wartość AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do wartości występującej po podaniu 1000 mg metforminy w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, dwa razy na dobę.²

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów farmakokinetycznych (Cmax i AUC) dla metforminy w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do zmienności obserwowanej w przypadku stosowania metforminy w postaci o natychmiastowym uwalnianiu.³

Spożywanie posiłków ma istotny wpływ na wchłanianie metforminy. Po podaniu tabletki o przedłużonym uwalnianiu na czczo, wartość AUC zmniejsza się o 30%, podczas gdy Cmax i Tmax (czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia) pozostają niezmienione. Co ważne, skład posiłku nie wpływa na wchłanianie metforminy z postaci o przedłużonym uwalnianiu.⁴

Po wielokrotnym podawaniu metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, w dawce do 2000 mg, nie zaobserwowano kumulacji leku, co stanowi istotną zaletę kliniczną tej postaci farmaceutycznej.⁵

Jednorazowe doustne podanie 1500 mg metforminy w postaci tabletek Zenofor SR (2 tabletki po 750 mg) powoduje osiągnięcie średniego maksymalnego stężenia w osoczu wynoszącego 1193 ng/ml. Stężenie to występuje średnio po około 5 godzinach, przy czym obserwowany zakres czasowy wynosi od 4 do 12 godzin.⁶

Badania biorównoważności wykazały, że u zdrowych ochotników, zarówno na czczo jak i po posiłku, metformina w postaci Zenofor SR 750 mg jest biorównoważna z dawką 1500 mg metforminy podaną w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu o mocy 500 mg, zarówno pod względem Cmax jak i AUC.⁷

Dystrybucja

Metformina charakteryzuje się nieznacznym wiązaniem z białkami osocza, co wpływa na jej profil dystrybucji w organizmie. Lek przenika do erytrocytów, gdzie maksymalne stężenie osiąga w podobnym czasie jak w osoczu, lecz jest ono niższe niż stężenie osoczowe. Krwinki czerwone stanowią prawdopodobnie drugi przedział dystrybucji metforminy.⁸

Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy mieści się w zakresie od 63 do 276 litrów, co wskazuje na znaczną dystrybucję leku w tkankach.⁹

Metabolizm

Metformina nie podlega znaczącym procesom metabolicznym w organizmie człowieka. Jest ona wydalana w moczu w postaci niezmienionej, bez tworzenia żadnych wykrywalnych metabolitów.¹⁰

Wydalanie

Klirens nerkowy metforminy wynosi ponad 400 ml/min, co jednoznacznie wskazuje, że lek jest wydalany zarówno w wyniku przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego. Po podaniu dawki doustnej, pozorny końcowy okres półtrwania metforminy wynosi około 6,5 godziny.^{400 ml/min, co wskazuje, że metformina jest wydalana w wyniku przesączania kłębuszkowego i wydzielania kanalikowego. Po podaniu dawki doustnej pozorny końcowy okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny.”>11}

W przypadku zaburzenia czynności nerek obserwuje się zmniejszenie klirensu nerkowego metforminy, które jest proporcjonalne do zmniejszenia klirensu kreatyniny. Ta zależność powoduje wydłużenie okresu półtrwania leku w fazie eliminacji, prowadząc do zwiększenia stężenia metforminy w osoczu.¹²

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dostępne dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone i nie pozwalają na wiarygodne oszacowanie ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę w tej grupie w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Z tego względu dostosowanie dawki leku Zenofor SR u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek powinno być rozważane indywidualnie, na podstawie oceny skuteczności klinicznej oraz tolerancji leku.¹³