obrzęk naczynioruchowy
Obrzęk naczynioruchowy to nagła, miejscowa opuchlizna tkanek miękkich, przede wszystkim skóry i błon śluzowych, spowodowana zwiększoną przepuszczalnością naczyń krwionośnych. Charakteryzuje się szybkim rozwojem obrzęku, który może dotyczyć twarzy, warg, języka, krtani, kończyn, narządów płciowych lub przewodu pokarmowego.
Mechanizm powstawania obrzęku naczynioruchowego związany jest najczęściej z uwalnianiem mediatorów zapalnych, takich jak histamina, bradykinina czy leukotrieny. Wyróżnia się obrzęk alergiczny (mediowany przez IgE), niealergiczny (związany z działaniem leków, np. inhibitorów ACE), wrodzony (dziedziczny niedobór inhibitora C1-esterazy) oraz idiopatyczny (o nieznanej przyczynie).
Obrzęk naczynioruchowy górnych dróg oddechowych stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji. W przypadku obrzęku alergicznego leczenie obejmuje podanie adrenaliny, kortykosteroidów i leków przeciwhistaminowych. W obrzęku bradykininowym (np. dziedzicznym) stosuje się koncentrat inhibitora C1-esterazy, antagonistów receptora bradykininowego lub świeżo mrożone osocze.
Profilaktyka polega na identyfikacji i unikaniu czynników wyzwalających, edukacji pacjenta oraz, w przypadku obrzęku wrodzonego, na długoterminowym leczeniu zapobiegawczym inhibitorami C1-esterazy, antagonistami receptora bradykininowego lub lekami antyfibrynolitycznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.
ASARIS pMDI, zawierający salmeterol (agonista receptorów β2) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (≥1/10), zapalenie części nosowej gardła (≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (≥1/100 do <1/10), zapalenie płuc i oskrzeli (≥1/100 do <1/10), hipokaliemia (często), a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca i tachykardia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, a także paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania szybkodziałających leków rozszerzających oskrzela. Wśród działań niepożądanych flutykazonu istotne są kandydoza jamy ustnej i gardła oraz rzadko kandydoza przełyku, co można ograniczyć poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji.
agonista receptorów beta-2, ból mięśniowy, ból stawowy, choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśniowy, leczenie przeciwgrzybicze, migotanie przedsionków, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, salmeterol i flutykazonu propionian, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbagen 300 mg
Lek Karbagen (okskarbazepina) w dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z MedDRA. Najczęstsze objawy (≥10%) to senność, bóle i zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie, które mogą istotnie wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (≥1/1000 do <1/100), hamowanie czynności szpiku, agranulocytoza, pancytopenia i neutropenia (rzadko, ≥1/10000 do <1/1000), a także małopłytkowość (bardzo rzadko, <1/10000). Wśród działań niepożądanych endokrynologicznych często obserwuje się zwiększenie masy ciała oraz hiponatremię (<125 mmol/l) u 2,7% pacjentów, co wymaga monitorowania, zwłaszcza w pierwszych 3 miesiącach terapii. Hiponatremia może przebiegać bezobjawowo, ale w rzadkich przypadkach prowadzić do drgawek, encefalopatii i zaburzeń świadomości.
agranulocytoza, amnezja, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, chwiejność afektu, duszność, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hiponatremia, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, szpik kostny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Egidon 90 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Egidon, jest selektywnym inhibitorem COX-2, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na etorykoksyb lub inne NLPZ, zwłaszcza przy występowaniu reakcji alergicznych takich jak skurcz oskrzeli, ostry nieżyt nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy czy pokrzywka. Ponadto, nie należy stosować etorykoksybu u osób z aktywną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniem z przewodu pokarmowego oraz zapaleniem błony śluzowej jelit, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań gastroenterologicznych.
albumina w surowicy, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, farmakokinetyka etorykoksybu, inhibitor COX-2, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzapalny niesteroidowy, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na etorykoksyb, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostry nieżyt nosa, pokrzywka, polip nosa, skala Child-Pugh, skurcz oskrzeli, tabletka powlekana, zapalenie błony śluzowej jelit, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tarcefoksym 2 g
Tarcefoksym (cefotaksym, sól sodowa) jest cefalosporynowym antybiotykiem podawanym dożylnie w formie roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Terapia cefotaksymem może wywoływać działania niepożądane o rzadkim i najczęściej łagodnym przebiegu, obejmujące różne układy i narządy. Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się niedokrwistość, leukopenię, neutropenię, eozynofilię, trombocytopenię, granulocytopenię i agranulocytozę, co wymaga monitorowania parametrów krwi, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Reakcje nadwrażliwości, choć bardzo rzadkie, mogą obejmować gorączkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i anafilaksję, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Dermatologiczne działania niepożądane to wysypka, pokrzywka, plamica oraz w wyjątkowych przypadkach ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, aminotransferaza, antybiotyk cefalosporynowy, arytmia komorowa, cefotaksym, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, granulocytopenia, hiperbilirubinemia, kandydoza, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, monitorowanie działań niepożądanych, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, Tarcefoksym, trombocytopenia, zaburzenie świadomości, zapalenie wątroby, zapalenie żyły, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen B. Braun
Ibuprofen B. Braun w formie roztworu do infuzji wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, sercowo-naczyniowymi, nerek i wątroby. Dawkowanie powinno być minimalne i krótkotrwałe, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, takich jak krwawienia, owrzodzenia, perforacje przewodu pokarmowego oraz incydenty zatorowo-zakrzepowe, szczególnie przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę (maksymalna dawka 2400 mg/dobę). U pacjentów z chorobami układu pokarmowego, stosujących jednocześnie ASA lub leki przeciwzakrzepowe, zaleca się terapię osłonową (np. inhibitory pompy protonowej). Ibuprofen może również wywoływać ciężkie reakcje skórne (SCAR) oraz reakcje anafilaktyczne, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjentów, zwłaszcza na początku infuzji. Ponadto, lek może powodować zaburzenia czynności nerek i wątroby, dlatego u osób z niewydolnością tych narządów wskazane jest stosowanie najmniejszych dawek i regularna kontrola parametrów biochemicznych.
agregacja trombocytów, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, glikokortykosteroid, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, nefropatia analgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie trawienne, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, porfiria ostra przerywana, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dipper-Mono
Stosowanie walsartanu (Dipper-Mono 80 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hiperkaliemią, oraz u osób z niewydolnością nerek, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny <10 ml/min i u pacjentów dializowanych. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu i czynności nerek, a także unikanie jednoczesnego stosowania suplementów potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas, zamienników soli zawierających potas oraz innych preparatów podwyższających potas (np. heparyny). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby bez zastoju żółci zaleca się ścisły nadzór lekarski i monitorowanie parametrów wątrobowych. Walsartan jest przeciwwskazany w ciąży i u pacjentek planujących ciążę należy stosować alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym bezpieczeństwie. Ponadto, u pacjentów po zawale mięśnia sercowego i z niewydolnością serca należy unikać jednoczesnego stosowania walsartanu z inhibitorami ACE ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny, antagonista receptora mineralokortykosteroidowego, azot mocznikowy, azotemia, ciężka niewydolność nerek, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, klirens kreatyniny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedobór sodu, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, oliguria, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, podwójna blokada układu RAA, przeszczepienie nerki, stężenie kreatyniny, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etiagen XR 300 mg
Lek Etiagen XR zawiera kwetiapinę w formie fumaranu kwetiapiny, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują objawy neurologiczne takie jak senność, zawroty głowy, bóle głowy oraz suchość w ustach. W zakresie parametrów metabolicznych obserwuje się bardzo częste zwiększenie stężenia triglicerydów, cholesterolu całkowitego (głównie LDL), spadek HDL oraz wzrost masy ciała. Wśród zaburzeń hematologicznych bardzo często występuje obniżenie hemoglobiny, a często leukopenia i neutropenia, co wymaga monitorowania ze względu na ryzyko infekcji. Rzadko może wystąpić agranulocytoza, stan wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Dodatkowo, często obserwuje się hiperprolaktynemię i zmiany w poziomach hormonów tarczycy, a także objawy pozapiramidowe i zaburzenia psychiczne, w tym myśli samobójcze, co wymaga stałej oceny stanu psychicznego pacjenta.
agranulocytoza, aminotransferaza, ból głowy, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, duszność, eozynofil, fumaran kwetiapiny, hemoglobina, hiperprolaktynemia, hormon antydiuretyczny, kołatanie serca, kwetiapina, leukopenia, martwica naskórka, myśl samobójcza, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, objaw odstawienny, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, płytki krwi, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, spadek ciśnienia ortostatyczny, suchość w ustach, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, trójglicerydy, trombocytopenia, wymioty, zaparcie, zawrót głowy, zespół odstawienia leku, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Feiba NF 500 j.m. = 500 j. FEIBA
FEIBA NF jest produktem leczniczym zawierającym zespół czynników krzepnięcia stosowanym u pacjentów z hemofilią A lub B z inhibitorem czynnika VIII lub IX oraz w nabytej hemofilii z inhibitorem czynnika VIII. Terapia tym preparatem wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym powikłań zakrzepowo-zatorowych takich jak zakrzepica żylna, tętnicza, zatorowość płucna, udar mózgu oraz zawał mięśnia sercowego. Częstość występowania tych zdarzeń jest nieznana, co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania pacjentów. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe (DIC) oraz wzrost miana inhibitora czynnika VIII lub IX, co może wymagać natychmiastowej interwencji medycznej. Dodatkowo, często obserwuje się objawy takie jak ból głowy, zawroty głowy, niedociśnienie, wysypka, świąd oraz objawy ze strony układu oddechowego i pokarmowego.
częstoskurcz, duszność, hemofilia, hemofilia nabyta, inhibitor czynnika krzepnięcia, nadciśnienie, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anamnestyczna, parestezja, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciwciało anty-HBs, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, udar mózgu, udar zakrzepowy, udar zatorowy, układ limfatyczny, zakrzepica, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zakrzepica żylna głęboka, zapalenie wątroby typu B, zatorowość, zatorowość płucna, zawał serca, zespół czynników krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Midazolam hameln 2 mg/ml
Midazolam Hameln dostępny jest w roztworze do wstrzykiwań/infuzji w stężeniach 1 mg/ml, 2 mg/ml oraz 5 mg/ml. Lek ten może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Wśród nich znajdują się reakcje immunologiczne, takie jak nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny (częstość nieznana). Zaburzenia psychiczne i neurologiczne obejmują stan splątania, dezorientację, zmiany nastroju, reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja, omamy), ruchy mimowolne (drgawki toniczno-kloniczne, drżenie mięśniowe), sedację, obniżony poziom czuwania, ataksję oraz niepamięć następczą, której czas trwania jest zależny od dawki. U wcześniaków i noworodków obserwowano drgawki, także w przebiegu odstawienia. Midazolam może prowadzić do fizycznego uzależnienia i objawów odstawiennych, w tym drgawek, zwłaszcza po nagłym przerwaniu terapii.
bezdech, bradykardia, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki toniczno-kloniczne, drgawki z odstawienia, drżenie mięśniowe, incydent zagrażający życiu, midazolam, niedociśnienie tętnicze, niepamięć następcza, obrzęk naczynioruchowy, reakcja paradoksalna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, roztwór do wstrzykiwań, ruchy mimowolne, sedacja, skurcz krtani, stan splątania, uzależnienie fizyczne, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddychania, zespół Kounisa - Leksykon substancji czynnych
Bimatoprost – Działania niepożądane
Bimatoprost, analog prostaglandyny stosowany w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach klinicznych. Najczęstsze działania niepożądane obejmują nadmierny wzrost rzęs (do 45% pacjentów w pierwszym roku), przekrwienie spojówek (do 44%) oraz świąd oczu (do 14%), z tendencją do zmniejszania się częstości nowych zgłoszeń po 2-3 latach terapii. Charakterystycznym efektem jest periorbitopatia po zastosowaniu analogu prostaglandyn (PAP), manifestująca się zmianami lipodystroficznymi w okolicy oczodołu, takimi jak pogłębienie bruzdy powieki, ptoza, zapadnięcie oczu czy retrakcja powieki, które mogą pojawić się już po miesiącu leczenia. Ponadto, bimatoprost może powodować trwałą hiperpigmentację tęczówki, obserwowaną u 0,5-1,5% pacjentów po 12 miesiącach stosowania preparatów o stężeniu 0,1-0,3 mg/ml. Większość działań niepożądanych ma łagodne lub umiarkowane nasilenie, a odsetek przerwania terapii z ich powodu nie przekracza 9% w pierwszym roku.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, analog prostaglandyny, bimatoprost, choroba bronchospastyczna, fotofobia, hiperpigmentacja tęczówki, hipertrichoza, hipotensja, hirsutyzm, jaskra, nadciśnienie oczne, nadciśnienie tętnicze, nadżerka rogówki, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, przekrwienie spojówek, ptoza, punkty łzowe, skurcz oskrzeli, zaburzenia skóry, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebispes 5 mg
Nebispes (nebiwolol), selektywny beta-adrenolityk, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej niewydolności serca. Profil działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania terapeutycznego. W terapii nadciśnienia objawy niepożądane mają zazwyczaj łagodny do umiarkowanego przebieg i rzadko wymagają przerwania leczenia. W badaniu klinicznym u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (n=1067 na nebiwololu vs. n=1061 na placebo) działania niepożądane potencjalnie związane z leczeniem wystąpiły u 42,1% pacjentów leczonych nebiwololem, w porównaniu do 31,5% w grupie placebo. Najczęstsze objawy to bradykardia i zawroty głowy (około 11% vs. 2% i 7% w grupie placebo). Istotne działania niepożądane obejmują nasilenie niewydolności serca (5,8% vs. 5,2%), ortostatyczne niedociśnienie tętnicze (2,1% vs. 1,0%), nietolerancję leku (1,6% vs. 0,8%), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (1,4% vs. 0,9%) oraz obrzęki kończyn dolnych (1,0% vs. 0,2%).
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, chromanie przestankowe, duszność, impotencja, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nudności, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, zaburzenia widzenia, zaparcie, zawroty głowy, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Scandonest 30 mg/ml 30 mg/ml
Preparat Scandonest 30 mg/ml, będący lekiem znieczulającym miejscowo z grupy amidowej, wykazuje działania niepożądane typowe dla tej klasy leków, zależne od dawki i stężenia w osoczu, które mogą wynikać z przedawkowania, szybkiej absorpcji lub niezamierzonego wstrzyknięcia donaczyniowego. Najpoważniejsze działania niepożądane mają charakter ogólnoustrojowy, w tym objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak pobudzenie, lęk, drżenie, zaburzenia mowy, które wymagają natychmiastowej obserwacji i interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na obrzęk krtani i gardła, skurcz oskrzeli, objawy neurologiczne (parestezje, niedoczulica, zaburzenia czucia), niedotlenienie i hiperkapnię wtórne do niewydolności oddechowej oraz owrzodzenia jamy ustnej. Pacjenci z chorobami serca lub czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca są szczególnie narażeni na działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego.
bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba serca, częstoskurcz, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dławica piersiowa, drgawki, duszność, dysfagia, dysfonia, dyzartria, enoftalmia, hiperkapnia, idiosynkrazja, kołatanie serca, lek znieczulający miejscowo, nadciśnienie, nadwrażliwość, napad toniczno-kloniczny, nerwoból, neuropatia, niedociśnienie, niedoczulica, niedotlenienie, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, opadanie powiek, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, śpiączka, stan splątania, szumy uszne, tachyarytmia, zaniewidzenie, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół Hornera, złuszczanie błony śluzowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trosicam 15 mg
Meloksykam, stosowany w dawce dobowej 7,5 mg lub 15 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak choroba wrzodowa, perforacja oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Bardzo często (>1/10) obserwuje się niestrawność, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia, wzdęcia i biegunkę. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie okrężnicy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz perforacja przewodu pokarmowego (<1/10 000). Meloksykam może również powodować zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze oraz zwiększone ryzyko zatorów tętniczych (np. zawał serca, udar mózgu), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Działania niepożądane obejmują także objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, senność), hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza) oraz reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne.
agranulocytoza, ból brzucha, choroba wrzodowa żołądka, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalikowa, ostra niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zator tętnicy, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Polpharma 50 mg
Sitagliptin Polpharma (sitagliptina) jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, jednak jego profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak ostre i martwicze zapalenie trzustki, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja) oraz hipoglikemia, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość hipoglikemii 4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%). Dane z badania TECOS, obejmującego 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/dobę lub 50 mg/dobę przy niewydolności nerek) i 7339 na placebo, wykazały podobną częstość ciężkich działań niepożądanych w obu grupach, z częstością ciężkiej hipoglikemii 2,7% vs. 2,5% (u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik) oraz zapalenia trzustki 0,3% vs. 0,2%. Profil działań niepożądanych obejmuje również często występujące bóle głowy, hipoglikemię, zakażenia górnych dróg oddechowych (>5%), a także rzadziej występujące zaburzenia skórne, nerek i mięśniowo-szkieletowe, z wieloma zdarzeniami o nieznanej częstości zgłaszanymi po wprowadzeniu leku do obrotu.
artropatia, ból głowy, ciężkie działanie niepożądane, cukrzyca typu 2, dializoterapia, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tamsiger 0,4 mg
Tamsiger, zawierający 0,4 mg tamsulozyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulozyny) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowanym efektem jest zawroty głowy (1,3%), co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Inne działania obejmują zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, omdlenia), układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne), układu oddechowego (zapalenie błony śluzowej nosa, krwawienia z nosa, duszność), przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej) oraz reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, rzadkie ciężkie reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona). Charakterystyczne dla tamsulozyny są zaburzenia ejakulacji, w tym wytrysk wsteczny i brak wytrysku, występujące często, a także rzadki priapizm wymagający pilnej interwencji urologicznej.
arytmia, astenia, biegunka, ból głowy, brak wytrysku, duszność, IFIS, jaskra, kołatanie serca, krwawienie z nosa, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, priapizm, rumień wielopostaciowy, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, suchość w jamie ustnej, świąd, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, tamsulozyna chlorowodorek, wymioty, wysypka, wytrysk wsteczny, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia widzenia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaćma, zapalenie błony śluzowej nosa, zaparcia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lucetam 400 mg
Profil bezpieczeństwa piracetamu (Lucetam) oparty jest na danych z ponad 3000 pacjentów z badań klinicznych kontrolowanych placebo oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Dawkowanie obejmuje tabletki powlekane o zawartości 400 mg, 800 mg i 1200 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to nerwowość, depresja oraz hiperkinezja, natomiast niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występuje senność, która może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Objawy o nieznanej częstości obejmują pobudzenie, lęk, splątanie, halucynacje, ataksję, zaburzenia równowagi, zaostrzenie padaczki, bóle głowy, bezsenność oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty), które mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u osób starszych.
ataksja, badanie kontrolowane placebo, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, depresja, halucynacje, hiperkinezja, nadwrażliwość, nerwowość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, piracetam, pobudzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, senność, splątanie, świąd skóry, wymioty, zaburzenia błędnika, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia równowagi, zaburzenia skórne, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie krwotoczne, zapalenie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adeksa 100 mg
Akarboza (Adeksa 100 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także u osób z przewlekłymi chorobami jelit charakteryzującymi się zaburzeniami trawienia i wchłaniania. Ze względu na mechanizm działania polegający na hamowaniu enzymów trawiących węglowodany, stosowanie akarbozy może nasilać objawy tych schorzeń. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w stanach sprzyjających zwiększonemu gromadzeniu się gazów jelitowych, takich jak zespół Roemhelda, duże przepukliny, niedrożność jelit oraz owrzodzenia jelit, gdyż fermentacja węglowodanów w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego prowadzi do wzmożonej produkcji gazów, co może pogorszyć stan kliniczny pacjenta.
akarboza, biodostępność ogólnoustrojowa, ciężka niewydolność nerek, enzym jelitowy, fermentacja bakteryjna, klirens kreatyniny, kontrola glikemii, mechanizm działania leku, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jelit, przepuklina, przewlekła choroba jelit, reakcja nadwrażliwości, terapia hipoglikemizująca, terapia przeciwcukrzycowa, trawienie węglowodanów, wstrząs anafilaktyczny, zespół Roemhelda, zespół sercowo-żołądkowy - Leksykon substancji czynnych
Kwiat pierwiosnka z kielichem – Działania niepożądane
Kwiat pierwiosnka z kielichem (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill.) jest składnikiem preparatu Sinupret, występującym w proporcji 1:3:3:3:3 wraz z innymi roślinnymi ekstraktami. Działania niepożądane związane z tym składnikiem obejmują głównie zaburzenia żołądka i jelit, takie jak ból żołądka oraz nudności, które występują z częstością niezbyt częstą (≥1/1000 do <1/100). Ponadto, mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości – miejscowe (osutka, rumień, świąd) z częstością rzadką (≥1/10 000 do <1/1000) oraz układowe reakcje alergiczne o częstości nieznanej, obejmujące obrzęk naczynioruchowy, duszność i obrzęk twarzy, które stanowią potencjalne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
ból żołądka, duszność, działanie niepożądane, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka z kielichem, miejscowa reakcja nadwrażliwości, niedożywienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, osutka skórna, Primula elatior, Primula veris, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, Sinupret, świąd, układowa reakcja alergiczna, wyciąg roślinny złożony, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Banxiol 2,5 mg
Apiksaban (Banxiol 2,5 mg) był oceniany w siedmiu badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów w trzech głównych wskazaniach: profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawów (ok. 5 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 20 dni), leczenie niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF) (ponad 11 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 1,7 roku) oraz leczenie i zapobieganie nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) (ponad 4 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 221 dni). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były zdarzenia krwotoczne, w tym krwawienia z nosa, krwiaki i krwawienia z przewodu pokarmowego. Częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła odpowiednio: 11% w profilaktyce ŻChZZ, 24,3% w NVAF (w porównaniu do warfaryny i kwasu acetylosalicylowego) oraz 15,6% i 13,3% w leczeniu i profilaktyce ZŻG/ZP. Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego spełniające kryteria ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a poważne krwawienia wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie u pacjentów z NVAF.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipotonia okołozabiegowa, krew utajona, krwawienie dokomorowe, krwawienie wewnątrzbrzuszne, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z żylaków odbytu, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak pooperacyjny, krwiomocz, krwotok do móżdżku, krwotok do skorupy mózgowia, krwotok podtwardówkowy, krwotok śródmózgowy, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedokrwistość pokrwotoczna, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, profilaktyka ŻChZZ, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zatorowość płucna, zdarzenie krwotoczne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zofenil 7,5 7,5 mg
Podczas stosowania zofenoprylu (Zofenil) w dawkach 7,5 mg i 30 mg obserwuje się działania niepożądane o różnej częstości, sklasyfikowane według układów narządowych. Do często występujących należą zawroty głowy, bóle głowy, kaszel, nudności, wymioty, wysypka oraz zmęczenie (≥1/100, <1/10). Niezbyt często (≥1/1000, <1/100) pojawiają się senność, parestezje, bóle mięśni, białkomocz, kołatanie serca, tachykardia, osłabienie oraz obrzęk naczynioruchowy, który stanowi poważne zagrożenie życia. Rzadko i bardzo rzadko występują inne objawy, jednak ich obecność wymaga monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na niedociśnienie tętnicze, które jest częstym działaniem niepożądanym, zwłaszcza u pacjentów z odwodnieniem, niewydolnością serca lub stosujących inne leki hipotensyjne, ze względu na ryzyko upadków i urazów, zwłaszcza u osób starszych.
białkomocz, duszność, hipokaliemia, hipowolemia, inhibitor ACE, kołatanie serca, laktoza jednowodna, lek hipotensyjny, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, tachykardia, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie nerek, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zofenopryl - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vertix 8 mg
Betahistyna dichlorowodorek, substancja czynna leku Vertix, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, z najczęściej obserwowanymi w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, zaburzenia trawienia) oraz układu nerwowego (bóle głowy) o częstości od ≥1/100 do <1/10. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz skórne i podskórne reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wysypka, świąd) o nieznanej częstości. W przypadku dolegliwości żołądkowo-jelitowych zaleca się podawanie betahistyny podczas posiłku lub zmniejszenie dawki, co zwykle łagodzi objawy.
anafilaksja, badanie kontrolowane placebo, betahistyna dichlorowodorek, ból głowy, ból żołądka, dolegliwości przewodu pokarmowego, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, duszność, działanie niepożądane, monitorowanie działań niepożądanych, nudność, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, spadek ciśnienia, świąd, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie skóry, zaburzenie trawienia, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tyzanidyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tyzanidyna, będąca agonistą α2-adrenergicznym o działaniu miorelaksacyjnym, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza w kontekście interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Metabolizm tyzanidyny odbywa się głównie przez CYP1A2, dlatego jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. fluwoksaminą, cyprofloksacyną) jest bezwzględnie przeciwwskazane, a z umiarkowanymi inhibitorami niezalecane ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku w osoczu. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, gdyż tyzanidyna może powodować niedociśnienie, w tym ortostatyczne, a także ciężkie objawy niedociśnienia, takie jak utrata przytomności czy zapaść naczyniowa. Nagłe odstawienie, szczególnie po długotrwałym stosowaniu dawek 20-28 mg/dobę, może wywołać zespół z odbicia objawiający się nadciśnieniem tętniczym i tachykardią, co wymaga stopniowego zmniejszania dawki o 2-4 mg/dobę. U pacjentów z klirensem kreatyniny <25 ml/min ekspozycja na lek może wzrosnąć nawet 6-krotnie, co wymaga rozpoczęcia terapii od dawki 2 mg raz na dobę i stopniowego jej zwiększania w zależności od tolerancji i skuteczności.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, brak laktazy, brak sacharazy-izomaltazy, choroba wieńcowa, CYP1A2, cyprofloksacyna, EKG, fluwoksamina, halucynacja, halucynacje wzrokowe, inhibitor CYP1A2, inhibitor enzymu, klirens kreatyniny, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, psychoza, reakcja nadwrażliwości, sedacja, stężenie w osoczu, tachykardia z odbicia, udar mózgu, urojenia, wskaźniki czynności wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramizek Combi 5 mg + 10 mg
Ramizek Combi to lek łączący ramipryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (bloker kanałów wapniowych), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, dostępny m.in. w dawce 5 mg ramiprylu + 10 mg amlodypiny. Profil bezpieczeństwa ramiprylu obejmuje przede wszystkim suchy kaszel i niedociśnienie tętnicze, a także ciężkie działania niepożądane, takie jak udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, niewydolność nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza. Amlodypina najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności oraz obrzęki obwodowe. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa ramiprylu jest podobny do dorosłych, choć tachykardia i zapalenie spojówek występują częściej.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, amlodypina, białkomocz, ból stawów, bradykardia, cytolityczne zapalenie wątroby, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, eozynofilia, erytrocytopenia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita, obrzęk Quinckego, onycholiza, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchy kaszel, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, zaburzenia erekcji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Etofenamat – Działania niepożądane
Etofenamat, jako miejscowo stosowany niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje profil działań niepożądanych głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej oraz układu immunologicznego. Najczęściej obserwowane reakcje skórne to świąd, rumień oraz miejscowe podrażnienie (częstość ≥1/100 do <1/10), a także zapalenie skóry i pieczenie (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują kontaktowe i alergiczne zapalenie skóry, fotodermatozy oraz reakcje pęcherzowe, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (<1/10 000). Reakcje nadwrażliwości immunologicznej, w tym anafilaksje, mogą pojawić się rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) lub o nieznanej częstości i obejmują objawy od miejscowych reakcji alergicznych po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i duszność. W przypadku stosowania plastrów na duże powierzchnie skóry i przez dłuższy czas istnieje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla NLPZ, w tym zaburzeń żołądkowo-jelitowych, nerkowych i wątrobowych.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, astma, duszność, etofenamat, fotodermatoza, kontaktowe zapalenie skóry, martwica naskórka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, plaster leczniczy, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka pęcherzowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia skóry, zaburzenia układu krwiotwórczego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Doloxib 60 mg
Lek Doloxib (etorykoksyb) dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg w formie tabletek powlekanych posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na etorykoksyb lub substancje pomocnicze, a także u osób z reakcjami alergicznymi po NLPZ, takimi jak skurcz oskrzeli, ostry nieżyt błony śluzowej nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy czy pokrzywka. Ponadto, nie powinno się stosować Doloxibu u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniem z przewodu pokarmowego oraz zapaleniem błony śluzowej jelit ze względu na ryzyko zaostrzenia tych stanów. W zakresie chorób układu sercowo-naczyniowego przeciwwskazania obejmują zastoinową niewydolność serca klasy II-IV wg NYHA, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (>140/90 mmHg), chorobę niedokrwienną serca, chorobę tętnic obwodowych oraz chorobę naczyń mózgowych.
albumina w surowicy, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, etorykoksyb, inhibitor COX-2, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostry nieżyt nosa, pokrzywka, polip nosa, skala Childa-Pugha, skurcz oskrzeli, tabletka powlekana, zapalenie błony śluzowej jelit, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlessa 4 mg + 10 mg
Lek Amlessa, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę w formie bezylanu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują obrzęk, senność, zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia smaku, parestezje, zaburzenia widzenia, szum uszny, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi, niedociśnienie tętnicze, duszność, kaszel oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia). Działania te sklasyfikowano według klasyfikacji MedDRA i częstości występowania, gdzie bardzo często (≥1/10) występują m.in. senność i obrzęk, często (≥1/100 do <1/10) – zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia widzenia, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – m.in. leukopenia, hipoglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, zaburzenia rytmu serca oraz reakcje skórne. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, takie jak niedociśnienie tętnicze prowadzące do incydentów naczyniowo-mózgowych, zawał mięśnia sercowego, agranulocytoza, obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quincke'go), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), a także zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia) i metaboliczne (hipoglikemia, hiperglikemia).
agranulocytoza, amlodypina, astenia, bezsenność, ból głowy, diplopia, dławica piersiowa, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezje, peryndopryl, reakcje skórne, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, udar mózgu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo, łączący inhibitor konwertazy angiotensyny (ramipryl) oraz selektywny β₁-adrenolityk (bisoprolol), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie z innymi lekami blokującymi układ RAA (antagoniści receptora angiotensyny II, aliskiren) ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności. Przeciwwskazane jest także łączenie z sakubitrylem/walsartanem bez zachowania co najmniej 36-godzinnego odstępu, aby uniknąć obrzęku naczynioruchowego. W terapii należy monitorować stężenie potasu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu, trimetoprimu, cyklosporyny czy heparyny, które zwiększają ryzyko hiperkaliemii. Ponadto, współpodawanie z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, w tym ośrodkowo działającymi (klonidyna, metylodopa), antagonistami wapnia (werapamil, diltiazem, dihydropirydyny) oraz lekami przeciwarytmicznymi klasy I i III, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie, blok przedsionkowo-komorowy i pogorszenie funkcji serca.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, antagonista wapnia, blok przedsionkowo-komorowy, błona dializacyjna, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, lek moczopędny oszczędzający potas, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy działający ośrodkowo, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie z odbicia, napięcie współczulne, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, przełom nadciśnieniowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, reakcja hematologiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Montelukast – Działania niepożądane
Montelukast, stosowany w terapii astmy oraz sezonowego alergicznego nieżytu nosa, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się bóle głowy i bóle brzucha u dorosłych oraz dzieci, a także biegunki i wysypki u najmłodszych pacjentów. W badaniach klinicznych odnotowano częste podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypki skórne. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz bardzo rzadko zapalenie wątroby o różnej etiologii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne zespoły, takie jak zespół Churga-Strauss (CSS) z eozynofilią i zapaleniem naczyń, zwłaszcza u pacjentów redukujących dawkę kortykosteroidów doustnych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aminotransferazy, anafilaksja, astma, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, działanie przeciwzapalne, eozynofilia, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, kortykosteroidy doustne, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcz mięśnia, myśli samobójcze, nacieki eozynofilowe, nadpobudliwość psychoruchowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon substancji czynnych
Dutasteryd – Działania niepożądane
Dutasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH), wykazuje profil działań niepożądanych głównie dotyczących układu rozrodczego. W badaniach III fazy obejmujących 2167 mężczyzn, działania niepożądane występowały u około 19% pacjentów w pierwszym roku terapii, z dominującymi objawami takimi jak impotencja (6,0% w 1. roku, 1,7% w 2. roku), zmniejszenie libido (3,7% w 1. roku, 0,6% w 2. roku) oraz zaburzenia wytrysku nasienia (1,8% w 1. roku, 0,5% w 2. roku). Działania te mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Inne istotne działania to zaburzenia piersi (1,3%), ból i obrzęk jąder, depresja oraz reakcje alergiczne o częstości nieznanej. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także rzadkie przypadki łysienia i nadmiernego owłosienia. Badanie REDUCE wskazało na zwiększone ryzyko raka gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) u pacjentów leczonych dutasterydem, co wymaga regularnego monitorowania.
badanie CombAT, badanie REDUCE, depresja, dutasteryd, impotencja, inhibitor 5-alfa-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, nadmierne owłosienie, niewydolność lewokomorowa, niewydolność serca, obrzęk jąder, obrzęk miejscowy, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powiększenie piersi, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu piersiowego, reakcja alergiczna, skala Gleasona, świąd, tamsulosyna, tkanka piersiowa, układ rozrodczy, wysypka, zaburzenie nastroju, zaburzenie wytrysku nasienia, zawroty głowy, zmniejszenie libido - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Klindacin T 10 mg/g
Klindacin T w postaci żelu zawiera 10 mg klindamycyny fosforanu na 1 g preparatu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na klindamycynę lub linkomycynę ze względu na częste reakcje krzyżowe. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w szczególności na glikol propylenowy (50 mg/g), który może wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia skóry. W przypadku wystąpienia miejscowych objawów nadwrażliwości (rumień, świąd, pieczenie) lub reakcji systemowych (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna) należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.
antybiotyk linkozamidowy, ciężka reakcja alergiczna, glikol propylenowy, Klindacin T, klindamycyna fosforan, linkomycyna, miejscowa reakcja alergiczna, nadwrażliwość na klindamycynę, nieswoiste zapalenie jelit, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja systemowa, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, substancja pomocnicza, świąd - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suganet
Sunitynib wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne działania niepożądane, w tym ryzyko poważnych reakcji skórnych (SJS, TEN, EM), krwotoków (np. z przewodu pokarmowego, nosa, mózgu), zaburzeń hematologicznych (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), oraz powikłań sercowo-naczyniowych takich jak niewydolność serca, kardiomiopatia, zmniejszenie LVEF, wydłużenie QT i zdarzenia zakrzepowo-zatorowe. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami lub induktorami CYP3A4 ze względu na wpływ na stężenia leku. Monitorowanie parametrów obejmuje morfologię krwi, funkcję wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina), czynność tarczycy co 3 miesiące, ciśnienie tętnicze, oraz ocenę LVEF przed i w trakcie terapii. W przypadku ciężkiego nadciśnienia (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe 110 mmHg) lub objawów niewydolności serca zaleca się przerwanie lub modyfikację dawki sunitynibu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, bisfosfonian, bradykardia, czas protrombinowy, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor VEGF, kardiomiopatia, komorowe zaburzenie rytmu, krwioplucie, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja, piodermia zgorzelinowa, przejściowy napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, sunitynib, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, torsade de pointes, udar mózgu, udar naczyniowy mózgu, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności tarczycy, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Servenon 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu przy dalszym stosowaniu. Do najczęstszych objawów należą bóle głowy (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), zmiany apetytu (często), zaburzenia snu, takie jak bezsenność i senność, a także zaburzenia psychiczne, w tym lęk, niepokój ruchowy oraz zmniejszony popęd płciowy. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, oraz myśli i zachowania samobójcze, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub po zmianie dawki. Wśród działań niepożądanych odnotowano również małopłytkowość, hiponatremię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia endokrynologiczne, a także zaburzenia układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia oraz na możliwość wystąpienia krwotoków, w tym krwotoku poporodowego u kobiet stosujących SSRI.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, jadłowstręt, komorowe zaburzenie rytmu, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie wytrysku, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xifaxan 200 mg
Lek Xifaxan (200 mg, tabletki powlekane) zawierający ryfaksyminę jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ryfaksyminę lub inne antybiotyki z grupy ryfamycyn oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest wystąpienie ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak złuszczające zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy czy anafilaksja. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niedrożnością jelit (zarówno całkowitą, jak i częściową) oraz w przypadku ciężkich wrzodziejących uszkodzeń błony śluzowej jelit, ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Warto podkreślić, że Xifaxan zawiera mniej niż 1 mmol sodu, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej, jednak nie stanowi przeciwwskazania do terapii.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – CromoHexal 2,8 mg/dawkę donosową
Leczenie donosowym aerozolem sodu kromoglikanu (CromoHEXAL, 2,8 mg/dawkę) cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, z niską częstością działań niepożądanych, które są przeważnie łagodne lub umiarkowane. Do najważniejszych reakcji należą reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, manifestujące się świądem, dusznością, skurczem oskrzeli oraz obrzękiem naczynioruchowym, które mogą mieć charakter ogólnoustrojowy i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) obserwuje się paradoksalne reakcje oskrzelowe, takie jak świszczący oddech lub uczucie ucisku w klatce piersiowej. Bardzo rzadko (<1/10 000) występuje podrażnienie błony śluzowej nosa, zwykle w początkowej fazie leczenia, które ustępuje samoistnie. Krwawienia z nosa, kichanie oraz ból głowy mają nieznaną częstość i mogą być związane z miejscowym lub systemowym działaniem leku.
aerozol do nosa, astma oskrzelowa, działanie drażniące, działanie systemowe leku, krwawienie z nosa, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie błony śluzowej nosa, profil bezpieczeństwa, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, sodu kromoglikan, świszczący oddech, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu oddechowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Perindopril/Amlodipine Krka 8 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Perindopril/Amlodipine Krka zawiera peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne wpływające na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), gdyż zwiększa ona ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz pogorszenia czynności nerek. Przeciwwskazane jest łączenie peryndoprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub dysfunkcją nerek oraz z sakubitrylem/walsartanem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu, kotrimoksazol, cyklosporyna i heparyny mogą nasilać hiperkaliemię, dlatego konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy. Ponadto, stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. klarytromycyna, inhibitory proteazy) znacząco zwiększa stężenie amlodypiny, co może prowadzić do nasilonego działania hipotensyjnego, szczególnie u osób starszych.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, dipeptydylopeptydaza IV, doustny lek hipoglikemizujący, estramustyna, gliptyna, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, klarytromycyna, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, migotanie komór, neurotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, sitagliptyna, symwastatyna, takrolimus, trimetoprym-sulfametoksazol, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen 100 SR 100 mg
Lek Olfen 100 SR zawierający diklofenak sodowy w dawce 100 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu może powodować liczne działania niepożądane, które należy uważnie monitorować. Szczególnie istotne jest ryzyko kardiologiczne, zwłaszcza przy dawkach 150 mg/dobę i długotrwałej terapii, związane ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy tętniczej, zawału mięśnia sercowego oraz udaru mózgu. Do bardzo rzadkich, ale poważnych działań należą kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń oraz zespół Kounisa. Często obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i niestrawność, a rzadziej ciężkie powikłania, w tym krwawienia, chorobę wrzodową i zapalenie błony śluzowej żołądka. Wątroba może reagować podwyższeniem aminotransferaz, a w rzadkich przypadkach zapaleniem, żółtaczką czy nawet piorunującym zapaleniem wątroby.
agranulocytoza, ból głowy, diklofenak sodowy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, węgiel aktywowany, wymioty, wysypka, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia widzenia, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concor Cor 2,5 2,5 mg
Bisoprolol fumaran, stosowany w preparacie Concor Cor w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg oraz 7,5 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych wynikający z jego mechanizmu działania jako beta-adrenolityku. Najczęściej obserwowaną reakcją jest bradykardia, występująca bardzo często (>1/10), a także pogorszenie niewydolności serca (często, >1/100 do <1/10). Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego pojawiają się niezbyt często (>1/1000 do <1/100). W zakresie układu naczyniowego często występują objawy takie jak uczucie zimna lub drętwienia kończyn oraz niedociśnienie, a niedociśnienie ortostatyczne obserwuje się niezbyt często. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują często zawroty i bóle głowy oraz rzadko omdlenia. U pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych niezbyt często może wystąpić skurcz oskrzeli, a rzadko alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa. Często zgłaszane są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia.
alergiczny nieżyt nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol, ból głowy, bradykardia, depresja, enzym wątrobowy, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omam, omdlenie, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, wymioty, wysypka, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polkepral 250 mg
Lewetyracetam (Polkepral) wykazuje profil bezpieczeństwa spójny we wszystkich grupach wiekowych i wskazaniach w leczeniu padaczki, potwierdzony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne reakcje, takie jak pancytopenia, encefalopatia odwracalna po przerwaniu terapii, zespół DRESS, złośliwy zespół neuroleptyczny, a także zaburzenia psychiczne, w tym depresję, myśli samobójcze i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. U dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej obserwowano wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), agresję (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%), natomiast u niemowląt i dzieci poniżej 4 lat – drażliwość (11,7%) i zaburzenia koordynacji ruchów (3,3%).
ataksja, choreoatetoza, działanie niepożądane, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiponatremia, jadłowstręt, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad częściowy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, topiramat, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie chodu, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Triplixam 5 mg + 1,25 mg + 5 mg
Triplixam, zawierający peryndopryl, indapamid i amlodypinę, jest trójskładnikowym lekiem hipotensyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Należą do nich dializoterapia oraz ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny <30 ml/min, a także umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens <60 ml/min) przy wyższych dawkach (10 mg peryndoprylu + 2,5 mg indapamidu). Lek jest niewskazany u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę. Przeciwwskazania obejmują także nadwrażliwość na składniki aktywne (peryndopryl, indapamid, amlodypinę) oraz na substancje pomocnicze, w tym reakcje na sulfonamidy, dihydropirydyny i inhibitory ACE, a także historię obrzęku naczynioruchowego (Quinckego) lub jego postaci dziedzicznej/idiopatycznej.
aliskiren, antagonista wapnia, ciężkie niedociśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, encefalopatia wątrobowa, hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, niedorozwój kości czaszki, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl i walsartan, sulfonamid, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zawał serca, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum PPH 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje działania niepożądane głównie związane z depresyjnym lub paradoksalnym pobudzającym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, działaniem przeciwcholinergicznym oraz reakcjami nadwrażliwości. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo (n=735 dla hydroksyzyny 50 mg/dobę, n=630 placebo) najczęściej obserwowano senność (13,74% vs. 2,70%, bardzo często), ból głowy (1,63% vs. 1,90%, często), suchość w jamie ustnej (1,22% vs. 0,63%, często) oraz zmęczenie (1,36% vs. 0,63%, często). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, takie jak reakcje nadwrażliwości (rzadko), wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko), pobudzenie i splątanie (niezbyt często), sedacja (często), drgawki i dyskineza (rzadko), tachykardia (rzadko), skurcz oskrzeli (bardzo rzadko) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona (bardzo rzadko). Występują również potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak komorowe zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes) i wydłużenie odstępu QT, które wymagają natychmiastowej interwencji.
astenia, cetyryzyna, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, hydroksyzyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napady przymusowego patrzenia, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, utrwalona wysypka polekowa, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia napięcia mięśniowego, zaburzenie akomodacji, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eprocliv
Produkt leczniczy Eprocliv, zawierający sytagliptynę (inhibitor DPP-4) oraz metforminę, nie jest wskazany do stosowania u pacjentów z cukrzycą typu 1 ani w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha; w przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić lek. Metformina może powodować rzadkie, ale ciężkie powikłanie w postaci kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z pogorszoną czynnością nerek (GFR < 30 ml/min), chorobami układu krążenia, oddechowego, posocznicą, odwodnieniem lub przyjmujących leki nefrotoksyczne (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Wartości diagnostyczne kwasicy mleczanowej obejmują pH krwi < 7,35 oraz stężenie mleczanów w osoczu > 5 mmol/l. Zaleca się regularne monitorowanie GFR przed i w trakcie terapii.
anafilaksja, astenia, ból brzucha, ciężka reakcja nadwrażliwości, cukrzyca typu 1, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, insulina, ketoza, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nadmierne spożycie alkoholu, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy zawierający jod, sytagliptyna, wskaźnik GFR, zespół Stevensa-Johnsona, źle kontrolowana cukrzyca, złuszczająca choroba skóry - Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Działania niepożądane
Amfoterycyna B, stosowana w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, wykazuje szerokie spektrum działania, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których częstość i nasilenie zależą od formy preparatu (konwencjonalna, liposomalna, kompleksy lipidowe). Najczęstsze reakcje związane z infuzją to dreszcze (występujące u około 16% pacjentów w kompleksach lipidowych, bardzo często w postaci liposomalnej) oraz gorączka (10% w kompleksach lipidowych, bardzo często w postaci liposomalnej), pojawiające się zwykle w ciągu 15-20 minut od rozpoczęcia podawania. Nefrotoksyczność jest najpoważniejszym działaniem niepożądanym, szczególnie w postaci konwencjonalnej, z częstością występowania zwiększonego stężenia kreatyniny w surowicy u około 13% pacjentów w kompleksach lipidowych. Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemia (około 9% w kompleksach lipidowych, bardzo często w postaci liposomalnej i konwencjonalnej), mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak rabdomioliza. Inne często obserwowane działania niepożądane to nudności (7%), wymioty (6%), duszność (bardzo często w postaci konwencjonalnej), tachykardia oraz bóle głowy.
agranulocytoza, amfoterycyna B, arytmia, azotemia, duszność, dysfunkcja nerek, encefalopatia, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipostenuria, infuzja, koagulopatia, kwasica kanalikowo-nerkowa, lek przeciwgrzybiczny, leukocytoza, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, moczówka prosta, nefrotoksyczność, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, zakażenie grzybicze, zespół Stevensa-Jonsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Captopril Polfarmex 12,5 mg
Captopril Polfarmex, zawierający kaptopryl w dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, jest inhibitorem ACE stosowanym przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego, przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową oraz nefropatii cukrzycowej. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu konwertazy angiotensyny, co prowadzi do zmniejszenia produkcji angiotensyny II i efektu naczyniorozszerzającego. W nadciśnieniu lek może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem opornym, współistniejącą cukrzycą, przerostem lewej komory czy niewydolnością serca. W przewlekłej niewydolności serca kaptopryl jest elementem terapii skojarzonej z diuretykami, glikozydami naparstnicy oraz beta-adrenolitykami, co pozwala na kompleksowe oddziaływanie na patomechanizmy choroby i poprawę rokowania.
angiotensyna II, beta-adrenolityk, białkomocz, ciśnienie wewnątrzkłębuszkowe, dializoterapia, diuretyk, dysfunkcja lewej komory, działanie nefroprotekcyjne, frakcja wyrzutowa, GFR, glikozyd naparstnicy, inhibitor ACE, kaptopryl, lek hipotensyjny, lek moczopędny, mikroalbuminuria, nadciśnienie oporne, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, obrzęk naczynioruchowy, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, remodeling lewej komory, schyłkowa niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej