Działania niepożądane leku Ramizek Combi

Ramizek Combi to produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne: ramipryl (inhibitor konwertazy angiotensyny) oraz amlodypinę (bloker kanałów wapniowych), stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Występuje w postaci kapsułek twardych w różnych dawkach, w tym 5 mg ramiprylu + 10 mg amlodypiny. Jak każdy lek, Ramizek Combi może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią.¹

Charakterystyka profilu bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa ramiprylu cechuje się przede wszystkim występowaniem uporczywego, suchego kaszlu oraz reakcjami związanymi z niedociśnieniem tętniczym. Do ciężkich działań niepożądanych ramiprylu należą: udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, niewydolność nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza.²

W przypadku amlodypiny najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy), ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek, obrzęk oraz uczucie zmęczenia.³

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych została zdefiniowana zgodnie z następującą konwencją:⁴

• Bardzo często (≥1/10) – występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występuje u 1 do 10 pacjentów na 100
• Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występuje u 1 do 10 pacjentów na 1000
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występuje u 1 do 10 pacjentów na 10 000
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występuje u mniej niż 1 pacjenta na 10 000
• Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe działania niepożądane wg układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych obserwowanych podczas niezależnego stosowania ramiprylu i amlodypiny, pogrupowanych według układów i narządów.⁵

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie zaburzeń krwi i układu chłonnego obserwowano:

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: eozynofilia
  • Rzadko: zmniejszenie liczby leukocytów (w tym neutropenia lub agranulocytoza), zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie liczby płytek krwi
  • Bardzo rzadko: niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: leukopenia, małopłytkowość

Zaburzenia układu immunologicznego

• Ramipryl:
  • Częstość nieznana: reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: reakcje alergiczne

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

• Ramipryl:
  • Często: zwiększenie stężenia potasu we krwi
  • Niezbyt często: jadłowstręt, zmniejszenie apetytu
  • Bardzo rzadko: zmniejszenie stężenia sodu we krwi
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: hiperglikemia

Zaburzenia endokrynologiczne

• Ramipryl:
  • Częstość nieznana: zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH)

Zaburzenia psychiczne

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: obniżenie nastroju, niepokój, nerwowość, pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia snu, w tym senność
  • Rzadko: stan splątania
  • Częstość nieznana: zaburzenia uwagi
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: bezsenność, zmiany nastroju (w tym niepokój), depresja
  • Rzadko: splątanie

Zaburzenia układu nerwowego

• Ramipryl:
  • Często: ból głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
  • Niezbyt często: zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, parestezja, utrata smaku, zaburzenia smaku
  • Rzadko: drżenie, zaburzenia równowagi
  • Bardzo rzadko: niedokrwienie mózgu, w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny, zaburzenie zdolności psychoruchowych, uczucie pieczenia, omamy węchowe
• Amlodypina:
  • Często: senność, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, ból głowy (zwłaszcza na początku leczenia)
  • Niezbyt często: drżenie, zaburzenia smaku, osłabienie czucia, parestezja
  • Bardzo rzadko: nadciśnienie, neuropatia obwodowa
  • Częstość nieznana: zaburzenia pozapiramidowe

Zaburzenia oka

• Ramipryl:
  • Często: zaburzenia widzenia, w tym niewyraźne widzenie
  • Niezbyt często: zapalenie spojówek
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie)

Zaburzenia ucha i błędnika

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: zaburzenia słuchu, szumy uszne
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: szumy uszne

Zaburzenia serca

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego, częstoskurcz, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, obrzęki obwodowe
• Amlodypina:
  • Często: kołatanie serca
  • Niezbyt często: zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, częstoskurcz komorowy i migotanie przedsionków)
  • Bardzo rzadko: zawał mięśnia sercowego

Zaburzenia naczyniowe

• Ramipryl:
  • Często: niedociśnienie tętnicze, ortostatyczne obniżenie ciśnienia tętniczego, omdlenie
  • Niezbyt często: nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy)
  • Rzadko: zwężenie naczyń krwionośnych, hipoperfuzja, zapalenie naczyń krwionośnych
  • Bardzo rzadko: objaw Raynauda
• Amlodypina:
  • Często: nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy)
  • Niezbyt często: niedociśnienie
  • Bardzo rzadko: zapalenie naczyń krwionośnych

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

• Ramipryl:
  • Często: suchy, drażniący kaszel, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, duszność
  • Niezbyt często: skurcz oskrzeli, w tym nasilenie astmy, niedrożność nosa
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: duszność
  • Bardzo rzadko: kaszel, nieżyt błony śluzowej nosa

Zaburzenia żołądka i jelit

• Ramipryl:
  • Często: zapalenie żołądka i jelit, zaburzenia trawienia, dyskomfort w jamie brzusznej, niestrawność, biegunka, nudności, wymioty
  • Niezbyt często: zapalenie trzustki (w wyjątkowych przypadkach opisywano przypadki zakończone zgonem po zastosowaniu inhibitorów ACE), zwiększenie aktywności enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ból w nadbrzuszu, w tym zapalenie żołądka, zaparcie, suchość błony śluzowej jamy ustnej
  • Rzadko: zapalenie języka
  • Bardzo rzadko: aftowe zapalenie jamy ustnej
• Amlodypina:
  • Często: ból brzucha, nudności, niestrawność, zmiana rytmu wypróżnień (w tym biegunka i zaparcie)
  • Niezbyt często: wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej
  • Bardzo rzadko: zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i (lub) stężenia bilirubiny sprzężonej
  • Rzadko: żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie komórek wątroby
  • Bardzo rzadko: ostra niewydolność wątroby, cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (w wyjątkowych przypadkach zakończone zgonem)
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (w większości zgodne z cholestazą)

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

• Ramipryl:
  • Często: wysypka, zwłaszcza grudkowo-plamkowa
  • Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy; w wyjątkowych przypadkach obturacja dróg oddechowych wynikająca z obrzęku naczynioruchowego może doprowadzić do zgonu; świąd, nadmierna potliwość
  • Rzadko: złuszczające zapalenie skóry, pokrzywka, onycholiza
  • Bardzo rzadko: reakcje nadwrażliwości na światło
  • Częstość nieznana: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, nasilenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, wysypka o typie pęcherzycy lub liszaja na skórze lub błonach śluzowych, łysienie
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: łysienie, plamica, przebarwienia skóry, nadmierna potliwość, świąd, wysypka, wykwity, pokrzywka
  • Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło
  • Częstość nieznana: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

• Ramipryl:
  • Często: kurcze mięśni, ból mięśni
  • Niezbyt często: ból stawów
• Amlodypina:
  • Często: obrzęk okolicy kostek, kurcze mięśni
  • Niezbyt często: ból stawów, ból mięśni, ból pleców

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek, zwiększone wydalanie moczu, nasilenie występującego wcześniej białkomoczu, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: zaburzenia oddawania moczu, oddawanie moczu w nocy, zwiększona częstość oddawania moczu

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

• Ramipryl:
  • Niezbyt często: przemijające zaburzenia erekcji, zmniejszenie libido
  • Częstość nieznana: ginekomastia
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: impotencja, ginekomastia

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

• Ramipryl:
  • Często: ból w klatce piersiowej, uczucie zmęczenia
  • Niezbyt często: gorączka
  • Rzadko: osłabienie
• Amlodypina:
  • Bardzo często: obrzęk
  • Często: uczucie zmęczenia, osłabienie
  • Niezbyt często: ból w klatce piersiowej, ból, złe samopoczucie

Badania diagnostyczne

• Amlodypina:
  • Niezbyt często: zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała

Tabela działań niepożądanych

Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo ramiprylu monitorowano u 325 dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 16 lat podczas 2 badań klinicznych. Mimo że profil bezpieczeństwa jest zasadniczo podobny jak u osób dorosłych, u dzieci i młodzieży obserwuje się częściej niektóre działania niepożądane:⁶

• Tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa i nieżyt nosa – występują często (≥ 1/100 do < 1/10) u dzieci, a niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) u dorosłych.⁷
• Zapalenie spojówek – występuje często (≥ 1/100 do < 1/10) u dzieci, a rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) u dorosłych.⁸
• Drżenie i pokrzywka – występują niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) u dzieci i młodzieży, a rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) u dorosłych.⁹

Ogólny profil bezpieczeństwa ramiprylu u dzieci i młodzieży nie różni się istotnie od profilu bezpieczeństwa u dorosłych.¹⁰

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.¹¹

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹²

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49-21-301
• fax: +48 22 49-21-309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹³

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych leku Ramizek Combi, na szczególną uwagę zasługują te, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla życia pacjenta:

1. Obrzęk naczynioruchowy – w wyjątkowych przypadkach obturacja dróg oddechowych wynikająca z obrzęku naczynioruchowego może doprowadzić do zgonu. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁴
2. Ciężkie zaburzenia hematologiczne – agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna mogą prowadzić do powikłań zagrażających życiu.¹⁵
3. Zawał mięśnia sercowego i udar mózgu – wymienione jako ciężkie działania niepożądane ramiprylu, wymagające natychmiastowej pomocy medycznej.¹⁶
4. Ostra niewydolność nerek lub wątroby – mogą prowadzić do poważnych powikłań metabolicznych.¹⁷
5. Ciężkie reakcje skórne – toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, które mogą obejmować duże powierzchnie ciała i prowadzić do ciężkich infekcji i utraty płynów.¹⁸
6. Zapalenie trzustki – w wyjątkowych przypadkach opisywano przypadki zakończone zgonem po zastosowaniu inhibitorów ACE.¹⁹

Monitorowanie działań niepożądanych

Ze względu na potencjalną ciężkość niektórych działań niepożądanych, u pacjentów otrzymujących Ramizek Combi zaleca się regularne monitorowanie:

• Regularne badania morfologii krwi w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń hematologicznych
• Kontrola parametrów nerkowych (stężenie mocznika i kreatyniny) oraz wątrobowych (enzymy wątrobowe)
• Monitorowanie stężenia elektrolitów, szczególnie potasu i sodu
• Obserwacja w kierunku objawów skórnych i alergicznych
• Regularna ocena funkcji sercowo-naczyniowej