inhibitor proteazy

Inhibitor proteazy to substancja, która blokuje działanie enzymów proteolitycznych, odpowiedzialnych za rozkład białek. W medycynie inhibitory proteaz są wykorzystywane jako leki w terapii różnych schorzeń, w tym zakażeń wirusowych i nowotworów.

Największe znaczenie kliniczne mają inhibitory proteazy HIV, stosowane w leczeniu zakażeń wirusem HIV. Leki te blokują enzym proteazę HIV, niezbędny do replikacji wirusa, przez co hamują produkcję dojrzałych, zdolnych do zakażania wirionów. Do tej grupy należą m.in. atazanawir, darunawir, lopinawir i rytonawir, często stosowane w terapii antyretrowirusowej.

Inhibitory proteazy znajdują również zastosowanie w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV), gdzie blokują proteazę NS3/4A wirusa, oraz w terapii nowotworów, gdzie hamują enzymy odpowiedzialne za inwazyjność komórek rakowych. W ostatnich latach opracowano także inhibitory proteazy dla wirusa SARS-CoV-2, takie jak nirmatrelvir (składnik preparatu Paxlovid).

Stosowanie inhibitorów proteazy wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym zaburzeń metabolicznych, dysfunkcji wątroby oraz interakcji z innymi lekami. Dlatego terapia tymi substancjami wymaga starannego monitorowania pacjentów i indywidualnego dostosowania dawkowania.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 20 mg

Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Najistotniejsze interakcje obejmują cyklosporynę (7,1-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazana), inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotne zwiększenie AUC i 7-krotne Cₘₐₓ przy dawce 10 mg rozuwastatyny), gemfibrozyl (1,9-krotne zwiększenie AUC i Cₘₐₓ), oraz inne leki hamujące transportery, takie jak sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotne ↑ AUC) i darolutamid (5,2-krotne ↑ AUC). Zaleca się rozpoczynanie terapii rozuwastatyną od dawki 5 mg przy spodziewanym ≥2-krotnym wzroście ekspozycji oraz dostosowanie maksymalnej dawki tak, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg rozuwastatyny bez interakcji. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawkach 30-40 mg z fibratami ze względu na ryzyko miopatii.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, BCRP, białko transportujące, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciw nadkwaśności, miopatia, OATP1B1, pochodne kumaryny, rabdomioliza, rytonawir, tikagrelor, warfaryna
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Suvezen Neo 40 mg + 10 mg

SUVEZEN NEO to lek złożony zawierający rozuwastatynę i ezetymib, dostępny w dawkach 10 mg + 10 mg, 20 mg + 10 mg oraz 40 mg + 10 mg, stosowany u pacjentów z hipercholesterolemią, którzy nie osiągnęli odpowiedniej kontroli lipidów przy monoterapii statyną lub u tych, którzy już stosują rozuwastatynę i ezetymib w oddzielnych preparatach. Standardowe dawkowanie to jedna tabletka raz na dobę, dostosowana do wcześniejszego leczenia. SUVEZEN NEO nie jest wskazany do inicjacji terapii, zwłaszcza u osób powyżej 70. roku życia, u których początkowa dawka rozuwastatyny powinna wynosić 5 mg w preparatach jednoskładnikowych. W przypadku stosowania leków wiążących kwasy żółciowe, SUVEZEN NEO należy podawać z odstępem co najmniej 2 godzin przed lub 4 godzin po tych lekach, aby uniknąć interakcji farmakokinetycznych.
białko transportowe, czynna choroba wątroby, dieta niskocholesterolowa, dysfunkcja wątroby, działanie niepożądane, ekspozycja układowa, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, leki wiążące kwasy żółciowe, lipemia, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, preparat złożony, rozuwastatyna i ezetymib, skala Child-Pugh, statyna, stężenie lipidów, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Zahron Combi 20 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Zahron Combi, zawierający rozuwastatynę i amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a jej stężenie w osoczu może ulec znacznemu zwiększeniu (np. AUC wzrasta 7,1-krotnie przy jednoczesnym stosowaniu z cyklosporyną, 3,1-krotnie z atazanawirem/rytonawirem, 1,9-krotnie z gemfibrozylem), co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Wskazane jest dostosowanie dawki rozuwastatyny, tak aby nie przekraczała ekspozycji odpowiadającej 40 mg leku bez interakcji (np. maksymalna dawka 20 mg przy gemfibrozylu, 10 mg przy atazanawirze/rytonawirze). Ponadto, stosowanie kwasu fusydowego wymaga przerwania terapii rozuwastatyną ze względu na wysokie ryzyko miopatii. Leki zobojętniające kwas solny zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co można częściowo zminimalizować przez podanie ich 2 godziny po rozuwastatynie. Interakcje z antagonistami witaminy K (np. warfaryną) mogą powodować zmiany wartości INR, wymagając monitorowania tego parametru. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zwiększa AUC etynyloestradiolu o 26% i norgestrelu o 34%, co należy uwzględnić w doborze dawki antykoncepcji.
antagonista witaminy K, azol przeciwgrzybiczny, BCRP, CPK, cyklosporyna, dantrolen, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, dziurawiec, erytromycyna, etynyloestradiol, ewerolimus, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, inhibitory transporterów, INR, klarytromycyna, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek zobojętniający kwas solny, makrolid, miopatia, niacyna, norgestrel, OATP1B1, parametry wątrobowe, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, uszkodzenie wątroby, warfaryna, werapamil, wodorotlenek glinu
Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Krka 40 mg

Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami tych transporterów, takimi jak cyklosporyna (7,1-krotne zwiększenie AUC) czy inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotne zwiększenie AUC), znacząco podnosi stężenie rozuwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Wskazane jest unikanie kojarzenia rozuwastatyny z cyklosporyną oraz dostosowanie dawki rozuwastatyny do maksymalnej ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu rozuwastatyny z gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC) oraz innymi fibratami, gdzie dawka rozuwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a u pacjentów przyjmujących fibraty leczenie rozuwastatyną należy rozpoczynać od 5 mg/dobę. Interakcje farmakodynamiczne mogą wystąpić także z ezetymibem, który zwiększa AUC rozuwastatyny o 1,2-krotne, oraz z antagonistami witaminy K, gdzie konieczne jest monitorowanie INR.
antagonista witaminy K, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lopinawir, miopatia, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodon Stada 5 mg

Oksykodon chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz metabolizm leku. Jednoczesne stosowanie oksykodonu z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, takimi jak opioidy, benzodiazepiny, leki nasenne, przeciwdepresyjne czy neuroleptyki, może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu oksykodonu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), które mogą wywołać niebezpieczne przełomy nadciśnieniowe lub niedociśnieniowe. Metabolizm oksykodonu odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz częściowo CYP2D6, co powoduje, że inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie oksykodonu w osoczu nawet 1,7-3,6-krotnie, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać jego stężenie o 50-86%, co wymaga odpowiedniej korekty dawki. Dodatkowo, inhibitory CYP2D6, takie jak paroksetyna i chinidyna, również mogą zwiększać stężenie oksykodonu, co podkreśla konieczność monitorowania terapii i dostosowania dawkowania.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, CYP2D6, depresja oddechowa, działanie farmakodynamiczne, efekt sedatywny, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, lek przeciwcholinergiczny, lek serotoninergiczny, lek uspokajający, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, neuroleptyk, oksykodon, oksykodon chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, terapia oksykodonem, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Synoptis 600 mg

Darunavir Synoptis, w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru, jest wskazany jako element terapii skojarzonej u pacjentów zakażonych HIV-1, w tym u dorosłych z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową oraz u dzieci powyżej 3 lat i masie ciała ≥15 kg. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie schematu dawkowania. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badań genotypu i fenotypu wirusa HIV-1 w celu identyfikacji mutacji oporności oraz dokładną analizę historii leczenia, co jest kluczowe dla optymalizacji skuteczności terapii. Darunavir Synoptis musi być stosowany wyłącznie w połączeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, gdyż monoterapia zwiększa ryzyko rozwoju oporności.
badanie diagnostyczne, badanie fenotypu, badanie genotypu, cytochrom P450, działanie niepożądane, inhibitor proteazy, intensywna terapia przeciwretrowirusowa, interakcja lekowa, leczenie przeciwretrowirusowe, limfocyty CD4, oporność wirusa, parametr immunologiczny, rytonawir, schemat terapeutyczny, skuteczność wirusologiczna, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV, wirus HIV-1, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie retrowirusowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Co-Amlessa 8 mg + 10 mg + 2,5 mg

Preparat Co-Amlessa, zawierający peryndopryl, amlodypinę i indapamid, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wynikające z właściwości poszczególnych składników. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE z antagonistami receptora angiotensyny II, aliskirenem (zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek), sakubitrylem/walsartanem (wymagany 36-godzinny odstęp), inhibitorami mTOR, gliptynami oraz racekadotrylem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek. Indapamid zwiększa ryzyko hipokaliemii, co może prowadzić do torsade de pointes, zwłaszcza w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III oraz neuroleptykami. Amlodypina, metabolizowana przez CYP3A4, wchodzi w interakcje z inhibitorami (np. azole, makrolidy, werapamil, diltiazem) i induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec), co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawki. Zaleca się także zmniejszenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę podczas jednoczesnego stosowania z amlodypiną.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczy, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, gliptyna, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor enkefalinazy, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, migotanie komór, mineralokortykosteroid, neuroleptyk, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, ortostatyczny spadek ciśnienia, ostra niewydolność nerek, peryndopryl amlodypina indapamid, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, sakubitryl walsartan, torsade de pointes, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Alfabax 10 mg

Alfuzosyna chlorowodorek, składnik preparatu Alfabax, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania alfuzosyny z innymi alfa-1-adrenolitykami oraz silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, worykonazol, pozakonazol), które powodują 2,1-3,2-krotne zwiększenie stężenia alfuzosyny (Cmax i AUC), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza niedociśnienia ortostatycznego. Zaleca się odstawienie alfuzosyny na co najmniej 24 godziny przed znieczuleniem ogólnym ze względu na ryzyko głębokiego niedociśnienia śródoperacyjnego. Ponadto, jednoczesne stosowanie z inhibitorami PDE-5 (syldenafil, tadalafil, wardenafil) wymaga stabilności hemodynamicznej pacjenta, gdyż może nasilać działanie hipotensyjne.
alfa-1-adrenolityk, antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, diuretyk tiazydowy, działanie wazodylatacyjne, efekt hipotensyjny, glikozyd nasercowy, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm alfuzosyny, niedociśnienie głębokie, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie śródoperacyjne, pole pod krzywą stężenia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stabilność hemodynamiczna, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Normodipine 5 mg

Amlodypina jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny, co prowadzi do ryzyka ciężkiego niedociśnienia i wymaga zmniejszenia dawki oraz ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, klarytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą stężenie leku, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt hipotensyjny, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania ciśnienia tętniczego. Spożycie grejpfruta lub soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększenie biodostępności amlodypiny. Dantrolen w połączeniu z amlodypiną może wywołać hiperkaliemię i zaburzenia rytmu serca, szczególnie u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą, co stanowi wskazanie do unikania takiego skojarzenia.
alkohol etylowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, choroba wieńcowa, ciężkie niedociśnienie, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, dziurawiec, erytromycyna, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, incydent niedokrwienny serca, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, interakcja produktu leczniczego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, metabolizm amlodypiny, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, ryfampicyna, rytonawir, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, werapamil, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Ganciclovir Accord 500 mg

Gancyklowir wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Farmakokinetycznie, probenecyd znacząco zmniejsza klirens nerkowy gancyklowiru, zwiększając jego ekspozycję, co wymaga monitorowania toksyczności. Równoczesne podawanie gancyklowiru i dydanozyny powoduje wzrost AUC dydanozyny o 38-67%, bez wpływu na stężenia gancyklowiru, co również wymaga ścisłego nadzoru. Metabolizm gancyklowiru nie angażuje cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji z inhibitorami proteazy i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy HIV, nie wymagając dostosowania dawki.
adefowir, amfoterycyna B, cyklosporyna, cytochrom P450, dapson, doksorubicyna, dydanozyna, flucytozyna, gancyklowir, hepatotoksyczność, hydroksymocznik, imipenem-cylastatyna, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, mielosupresja, morfologia krwi, mykofenolan mofetylu, napad drgawkowy, neutropenia, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, pentamidyna, probenecyd, stawudyna, supresja szpiku kostnego, takrolimus, tenofowir, toksyczność leku, trimetoprim-sulfametoksazol, winblastyna, winkrystyna, zydowudyna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron

Rozuwastatyna w dawce 20 mg (lek Zahron) wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony mięśni i nerek. Dawka 40 mg zwiększa częstość występowania proteinurii kanalikowej oraz ciężkich działań niepożądanych nerkowych, dlatego zaleca się monitorowanie czynności nerek u pacjentów na tej dawce. Miopatia, bóle mięśni, rabdomioliza oraz bardzo rzadko immunologiczna martwicza miopatia (IMNM) są obserwowane, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg i w terapii skojarzonej z ezetymibem. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana ostrożnie, unikając badań po intensywnym wysiłku; nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli CK >5 x GGN. Czynniki predysponujące do miopatii to m.in. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe w wywiadzie, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu oraz interakcje lekowe, zwłaszcza z fibratami i gemfibrozylem, których jednoczesne stosowanie z Zahronem w dawce 40 mg jest przeciwwskazane. Ponadto, stosowanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
aminotransferaza, choroby mięśni genetyczne, duszność, gemfibrozyl, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperidone Teva 50 mg

Rysperydon w postaci zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu (Risperidone Teva 50 mg) wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz transportem przez glikoproteinę P (P-gp). Silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, fluoksetyna, chinidyna) oraz CYP3A4 i P-gp (itrakonazol, ketokonazol) mogą znacząco zwiększać stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital) obniżają stężenia aktywnej frakcji, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (amiodaron, sotalol, chinidyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), ze względu na ryzyko addytywnego wydłużenia QT i konieczność monitorowania EKG. Ponadto, rysperydon może antagonizować działanie lewodopy i agonistów dopaminergicznych, co jest istotne u pacjentów z chorobą Parkinsona.
agonista dopaminergiczny, antagonista receptora H2, beta-adrenolityk, biodostępność rysperydonu, choroba Parkinsona, CYP2D6, CYP3A4, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, działanie hipotensyjne, działanie ośrodkowe, działanie sedacyjne, działanie sedatywne, efekt farmakodynamiczny, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka litu, frakcja przeciwpsychotyczna, funkcje poznawcze, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor kanałów wapniowych, inhibitor proteazy, koordynacja ruchowa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, metylofenidat, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, preparat o przedłużonym uwalnianiu, sedacja, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 20 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT zawiera lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne. Lizynopryl może nasilać działanie hipotensyjne innych leków przeciwnadciśnieniowych, zwłaszcza azotanów i leków rozszerzających naczynia, a także zwiększać ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu czy leków takich jak trimetoprym. Podwójna blokada układu RAAS (np. inhibitor ACE + antagonista receptora angiotensyny II lub aliskiren) jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek. Ponadto, jednoczesne stosowanie lizynoprylu z sakubitrylem i walsartanem lub inhibitorami kinazy mTOR zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Należy także unikać kojarzenia z litem (ryzyko toksyczności), NLPZ w dawkach ≥3 g/dobę (osłabienie działania hipotensyjnego i ryzyko niewydolności nerek) oraz preparatami złota (reakcje nitroidowe). W przypadku konieczności stosowania wymagana jest ścisła kontrola parametrów biochemicznych, zwłaszcza stężenia potasu i funkcji nerek.
antagonista kanału wapniowego, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor neutralnej endopeptydazy, inhibitor proteazy, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, lizynopryl i amlodypina, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, preparat złota, reakcja nitroidowa, sakubitryl i walsartan, środek znieczulający, sympatykomimetyk, tkankowy aktywator plazminogenu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, wildagliptyna, zapaść sercowo-naczyniowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva

Produkt leczniczy Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva łączy rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, co wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Dawka rozuwastatyny 40 mg wiąże się z wyższą częstością proteinurii kanalikowej oraz ciężkich zaburzeń czynności nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, mogą wystąpić szczególnie przy dawkach >20 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu, fibratów, cyklosporyny, kwasu nikotynowego, leków przeciwgrzybiczych azolowych, inhibitorów proteazy i makrolidów. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana, z uwzględnieniem, że wartości >5 x GGN przed leczeniem stanowią przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii. W przypadku wystąpienia objawów mięśniowych i CK >5 x GGN lub nasilonych dolegliwości, leczenie należy przerwać. Zgłaszano także bardzo rzadkie przypadki martwiczej miopatii immunologicznej (IMNM) utrzymującej się po odstawieniu statyn.
antybiotyk makrolidowy, ból mięśniowy, choroba wrzodowa, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, hemoliza, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowa choroba płuc, zespół nerczycowy, zespół Reya, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Noclaud 100 mg

Produkt leczniczy Noclaud zawierający cylostazol w dawce 100 mg stosowany jest w terapii chromania przestankowego, z zalecaną dawką 100 mg dwa razy na dobę, podawaną 30 minut przed śniadaniem i kolacją. Leczenie powinno być inicjowane przez lekarza doświadczonego w tej dziedzinie, a efektywność terapii należy ocenić po 3 miesiącach. W przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4 lub CYP2C19 (np. makrolidy, azole, omeprazol) dawkę należy zmniejszyć do 50 mg dwa razy na dobę. U pacjentów z klirensem kreatyniny >25 ml/min nie jest wymagana modyfikacja dawki, natomiast przy klirensie <25 ml/min stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane. Podobnie przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby ze względu na metabolizm leku przez enzymy wątrobowe.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, choroba wątroby, chromanie przestankowe, cylostazol, enzym wątrobowy, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek hipolipemizujący, lek przeciwpłytkowy, niewydolność wątroby, Noclaud, omeprazol, reakcja niepożądana, stężenie leku w osoczu, zaburzenie czynności nerek
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół gilberta – Etiologia i przyczyny

Zespół Gilberta to łagodna, dziedziczna choroba charakteryzująca się nawracającą hiperbilirubinemią niezwiązaną, wynikającą z obniżonej aktywności enzymu UGT1A1, odpowiedzialnego za glukuronidację bilirubiny w wątrobie. Najczęstszą mutacją w populacji kaukaskiej jest homozygotyczny polimorfizm A(TA)7TAA w regionie promotorowym genu UGT1A1, prowadzący do zmniejszenia aktywności enzymu do około 30% normy. W efekcie dochodzi do kumulacji bilirubiny niezwiązanej we krwi, co manifestuje się epizodami żółtaczki. Choroba dotyka 3-7% populacji amerykańskiej, a w niektórych grupach etnicznych nawet do 10%. Czynniki wyzwalające hiperbilirubinemię obejmują głodzenie, odwodnienie, infekcje, stres, intensywny wysiłek fizyczny oraz miesiączkę u kobiet. Poziom bilirubiny zwykle wraca do normy w ciągu 12-24 godzin po ustąpieniu czynnika wyzwalającego.
bilirubina niezwiązana, choroba wieńcowa serca, gen UGT1A1, glukuronidacja bilirubiny, heterozygota, heterozygotyczność złożona, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niezwiązana, inhibitor proteazy, irynotekan, marskość wątroby, miażdżyca, nefropatia cukrzycowa, niewydolność wątroby, UGT1A1*28, urydyno-difosfoglukuronozylotransferaza, wirusowe zapalenie wątroby, zespół Criglera-Najjara, zespół Gilberta, zespół metaboliczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Reltebon 10 mg

Oksykodon, jako składnik leku Reltebon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak inne opioidy, gabapentynoidy, benzodiazepiny, leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, fenotiazyny, środki znieczulające, leki zwiotczające mięśnie, przeciwhistaminowe oraz przeciwwymiotne, co zwiększa ryzyko sedacji i depresji oddechowej. Alkohol znacząco nasila działanie oksykodonu, prowadząc do ryzyka śpiączki lub zgonu, dlatego jego spożycie jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas terapii. Ponadto, stosowanie oksykodonu u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko przełomów nadciśnienia lub niedociśnienia, a jednoczesne podawanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI) może wywołać zespół serotoninowy, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawki oksykodonu.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne, gabapentynoid, induktor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, krwawienie, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwlękowe, metabolizm oksykodonu, oksykodon, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczność serotoninowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wartość INR, zespół serotoninowy
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół oddechowy bliskiego wschodu (mers) – Leczenie

Zespół oddechowy bliskiego wschodu (MERS), wywołany przez koronawirusa MERS-CoV, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością na poziomie 30-40% i brakiem zatwierdzonego leczenia swoistego. Obecne postępowanie terapeutyczne opiera się na leczeniu podtrzymującym, dostosowanym do ciężkości choroby. W łagodnych przypadkach zalecana jest izolacja domowa, odpoczynek, leki przeciwgorączkowe i nawodnienie. W ciężkich przebiegach konieczna jest hospitalizacja z tlenoterapią, wentylacją mechaniczną, a w najcięższych przypadkach zastosowanie pozaustrojowej oksygenacji membranowej (ECMO). Wsparcie krążeniowe obejmuje dożylne podawanie płynów i leki wazopresyjne, a także monitorowanie funkcji nerek, wątroby i układu nerwowego oraz zapobieganie zakażeniom wtórnym.
dipeptydylopeptydaza 4, inhibitor proteazy, izolacja domowa, kontrola zakażeń, koronawirus MERS-CoV, kortykosteroid, kwas mykofenolowy, leczenie podtrzymujące, lek przeciwgorączkowy, lek wazopresyjny, lopinawir/rytonawir, makrolid, maska N95, mykofenolan mofetylu, nieinwazyjna wentylacja, osocze ozdrowieńców, pomieszczenie z ujemnym ciśnieniem, pozaustrojowa oksygenacja membranowa, przeciwciało monoklonalne, repozycjonowanie leków, suplementacja tlenem, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wskaźnik śmiertelności, zakażenie wtórne, zespół oddechowy Bliskiego Wschodu
Leksykon leków
Interakcje leku – Vellofent 133 mcg

Produkt leczniczy Vellofent, zawierający fentanyl w postaci tabletek podjęzykowych, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Fentanyl jest metabolizowany przez enzym CYP3A4, a inhibitory tego enzymu (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir, diltiazem, fluoksetyna, alkohol) mogą zwiększać jego biodostępność i ryzyko depresji oddechowej. Przeciwwskazane jest stosowanie Vellofentu u pacjentów, którzy w ciągu ostatnich 14 dni przyjmowali inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko ciężkich działań opioidowych. Również jednoczesne stosowanie z hydroksymaślanem sodu jest przeciwwskazane z powodu addytywnego efektu depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Pacjenci powinni być monitorowani podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4, a dawka fentanylu może wymagać dostosowania.
antybiotyk makrolidowy, antybiotyk przeciwgruźliczy, benzodiazepina, częściowy agonista opioidowy, depresja oddechowa, enzym CYP3A4, gabapentynoid, hydroksymaślan sodu, induktor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wapnia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lek hamujący wydzielanie kwasu solnego, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwwymiotny, lek rozluźniający mięśnie szkieletowe, lek uspokajający, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna fenotiazyny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, tabletka podjęzykowa fentanylu, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazol Towa 20 mg

Ezomeprazol, będący inhibitorem pompy protonowej i metabolizowany głównie przez CYP2C19 oraz CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV, gdzie jednoczesne stosowanie z atazanawirem (300 mg) i rytonawirem (100 mg) powoduje około 75% zmniejszenie ekspozycji na atazanawir, co jest klinicznie istotne i przeciwwskazuje ich łączne podawanie. Podobnie, nelfinawir wykazuje zmniejszenie stężenia o 36-39% przy jednoczesnym stosowaniu z ezomeprazolem. W przypadku sakwinawiru obserwuje się wzrost stężenia o 80-100%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Ezomeprazol wpływa także na metabolizm leków takich jak metotreksat (zwiększenie stężenia), takrolimus (wzrost stężenia, konieczność monitorowania), digoksyna (wzrost biodostępności o 10-30%), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib (zmniejszenie wchłaniania). Ponadto, ezomeprazol hamuje CYP2C19, co prowadzi do zmniejszenia klirensu diazepamu o 45%, wzrostu stężenia fenytoiny o 13%, oraz zwiększenia ekspozycji na worykonazol, cylostazol i cyzapryd, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
amoksycylina, amprenawir, atazanawir, błona śluzowa żołądka, chinidyna, cylostazol, CYP2C19, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, ezomeprazol, fenytoina, hamowanie agregacji płytek krwi, hamowanie CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, izoenzym cytochromu P450, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwgrzybicze, lopinawir, metotreksat, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność wątroby, okres półtrwania, padaczka, pH żołądka, pochodna kumaryny, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, wskaźnik INR, ziele dziurawca
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Crosuvo 5 mg

Rozuwastatyna (Crosuvo) powinna być stosowana z indywidualnie dostosowanym dawkowaniem, rozpoczynając od 5 lub 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia dawki po 4 tygodniach terapii, maksymalnie do 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Dawka 40 mg wymaga ścisłego nadzoru medycznego i powinna być inicjowana pod kontrolą specjalisty. U pacjentów powyżej 70. roku życia oraz u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) zaleca się dawkę początkową 5 mg, przy czym stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami nerek. U pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u osób z predyspozycjami genetycznymi do zwiększonej ekspozycji na lek również zaleca się dawkę początkową 5 mg, a dawka 40 mg jest przeciwwskazana. Terapia powinna być prowadzona równolegle z dietą obniżającą stężenie cholesterolu.
białko transportujące, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Crosuvo, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, statyna, stężenie cholesterolu, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Bluefish 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę leków wymagających kwaśnego środowiska żołądka do optymalnej absorpcji, takich jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynib, prowadząc do obniżenia ich biodostępności i osłabienia efektu terapeutycznego. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), gdzie podwyższenie pH żołądkowego może znacząco zmniejszyć ich stężenie, co grozi utratą kontroli nad infekcją i rozwojem oporności. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa HIV. Ponadto, u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwuje się wzrost INR i czasu protrombinowego, co wymaga intensywnego monitorowania parametrów krzepnięcia, zwłaszcza na początku terapii skojarzonej. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) mogą ulec kumulacji w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu pantoprazolu, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia IPP w celu uniknięcia toksyczności.
amoksycylina, atazanawir, biodostępność, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etanol, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, GERD, glibenklamid, hamowanie wydzielania kwasu solnego, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, oporność wirusowa, P-glikoproteina, parametry krzepnięcia, pH żołądkowe, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, środek zobojętniający, teofilina, warfaryna, wartość INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 30 mg

Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi te białka, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia rozuwastatyny w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych. Najważniejsze klinicznie interakcje dotyczą leków takich jak cyklosporyna (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir powodują 3,1-krotny wzrost AUC), gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC i Cₘₐₓ, przeciwwskazane dawki 30 i 40 mg rozuwastatyny), a także innych leków zwiększających ekspozycję na rozuwastatynę, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki. Jednoczesne stosowanie z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy może zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a z erytromycyną o 20-30%.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, baikalina, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fibrat, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kapmatynib, klopidogrel, kwas fusydowy, lopinawir/rytonawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir parytaprewir rytonawir, pochodna kumaryny, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, teriflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Accord

Atazanawir, stosowany głównie w terapii skojarzonej z rytonawirem (zalecana dawka rytonawiru do 100 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 200 mg/dobę jedynie przy jednoczesnym stosowaniu efawirenzu), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza u osób z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych wątrobowych. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie nie wymaga modyfikacji, jednak atazanawir nie jest zalecany u osób poddawanych hemodializie. Monitorowanie czynności nerek jest wskazane, gdyż obserwowano przypadki przewlekłej choroby nerek związane z ekspozycją na atazanawir i rytonawir. Lek może powodować bezobjawowe wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT. U pacjentów z hemofilią typu A i B odnotowano nasilenie krwawień, co wymaga informowania pacjentów o tym ryzyku.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Gravesa-Basedowa, dyslipidemia, hemofilia, hiperbilirubinemia, inhibitor proteazy, kamica nerkowa, kamica żółciowa, krwawienie dostawowe, krwiak podskórny, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jirovecii, priapizm, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, transferaza UDP-glukuronozylowa, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie gospodarki tłuszczowej, zaburzenie metaboliczne, zapalenie siatkówki, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Tirosint Sol 137 mcg

Lewotyroksyna sodowa, główny składnik Tirosint Sol, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jej biodostępność i skuteczność terapeutyczną. Substancje takie jak żywice jonowymienne (kolestyramina, kolestypol), preparaty zawierające aluminium, żelazo i wapń znacząco hamują wchłanianie leku, co skutkuje obniżeniem stężenia T4 i wzrostem TSH; zaleca się zachowanie odstępów czasowych (4-5 godzin przed żywicami, co najmniej 2 godziny przed preparatami Al, Fe, Ca). Inhibitory pompy protonowej mogą podwyższać pH żołądka, zmniejszając absorpcję lewotyroksyny, co wymaga monitorowania funkcji tarczycy i ewentualnej korekty dawki. Leki takie jak orlistat i produkty sojowe również obniżają skuteczność terapii poprzez zmniejszenie wchłaniania, natomiast sewelamer może podnosić stężenie TSH, co wymaga ścisłej kontroli. Ponadto, leki wypierające lewotyroksynę z białek osocza (salicylany, dikumarol, furosemid w dawce 250 mg, klofibrat, fenytoina) zwiększają frakcję wolnej tyroksyny (fT4), co może wymagać dostosowania dawki.
adherencja do zaleceń terapeutycznych, amiodaron, autonomia tarczycy, badanie immunologiczne tarczycy, barbituran, białko wiążące tyroksynę, biodostępność, biotyna, chlorochina, dikumarol, działanie przeciwzakrzepowe, enzym wątrobowy, estrogen, fenytoina, furosemid, glikemia, glikokortykoid, hormon tarczycy, hormonalna terapia zastępcza, imatynib, indynawir, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, klirens wątrobowy, klofibrat, kolestypol, kolestyramina, konwersja T4 do T3, lek beta-sympatolityczny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwcukrzycowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lewotyroksyna sodowa, lopinawir, metabolizm glukozy, metabolizm tarczycy, motesanib, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, obwodowa konwersja T4 do T3, opróżnianie żołądka, orlistat, parametr krzepnięcia, pH żołądkowe, pochodna kumaryny, proguanil, propylotiouracyl, rytonawir, salicylan, sertralina, sewelamer, soja, sorafenib, środek kontrastowy zawierający jod, stężenie fT4, stężenie T4, streptawidyna, sukralfat, sunitynib, wchłanianie lewotyroksyny, wiązanie z białkami osocza, wole guzkowe, zaburzenie funkcji tarczycy, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Meaxin 100 mg

Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, ulega intensywnym interakcjom farmakokinetycznym głównie poprzez metabolizm w układzie cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymu CYP3A4 oraz CYP2D6. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają stężenie imatynibu w osoczu, podnosząc Cmax o 26% i AUC o 40%, co wymaga ostrożności klinicznej. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina) obniżają ekspozycję na imatynib nawet o 54% (Cmax) i 74% (AUC), co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Imatynib hamuje również metabolizm substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak cyklosporyna, pimozyd czy fentanyl, powodując istotny wzrost ich stężeń (np. symwastatyna – 2-krotny wzrost Cmax i 3,5-krotny AUC), co wymaga monitorowania i dostosowania dawek. Ponadto, imatynib zwiększa stężenia substratów CYP2D6, np. metoprololu (wzrost Cmax i AUC o około 23%), co wskazuje na konieczność monitorowania klinicznego, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
alkaloid sporyszu, alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, charakterystyka produktu leczniczego, cytochrom P450, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, glejak złośliwy, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpadaczkowy indukujący enzymy, lek przeciwpsychotyczny, mielosupresja, płytka krwi, pochodna kumaryny, ryzyko krwawienia, silny opioid, triazolobenzodiazepina, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Rocuronium Kabi 10 mg/ml

Rokuroniowy bromek, jako niedepolaryzujący środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza w anestezjologii i intensywnej terapii. Leki takie jak anestetyki wziewne halogenowe (sewofluran, izofluran, desfluran) nasilają blokadę nerwowo-mięśniową i wydłużają czas działania rokuroniowego bromku, co wymaga modyfikacji dawkowania. Podobnie, antybiotyki aminoglikozydowe (np. gentamycyna), linkozamidowe (np. klindamycyna) oraz polipeptydowe znacząco przedłużają i nasilają blokadę, zwiększając ryzyko ponownej kuraryzacji pooperacyjnej. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów na oddziałach intensywnej terapii może prowadzić do przedłużonej blokady lub miopatii. Warto również zwrócić uwagę na interakcje z lekami takimi jak suksametonium, inhibitory acetylocholinoesterazy (neostygmina, pirydostygmina), blokery kanału wapniowego, sole magnezu oraz leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina), które mogą odpowiednio nasilać lub osłabiać działanie rokuroniowego bromku.
acyloaminopenicylina, aminoglikozyd, anestetyk wziewny halogenowy, antybiotyk polipeptydowy, azatiopryna, blokada nerwowo-mięśniowa, bloker kanału wapniowego, bupiwakaina, chinidyna, chinina, chlorek potasu, chlorek wapnia, desfluran, edrofonium, etomidat, fentanyl, fenytoina, gabeksat, gentamycyna, inhibitor acetylocholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, intubacja dotchawicza, izofluran, karbamazepina, ketamina, klindamycyna, kolistyna, kortykosteroid, lek blokujący receptor adrenergiczny, lek blokujący receptor beta-adrenergiczny, lidokaina, linkomycyna, linkozamid, metoheksytal, metronidazol, miopatia, neomycyna, neostygmina, niedepolaryzujący lek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, noradrenalina, pirydostygmina, pochodna aminopirydyny, polimyksyna, ponowna kuraryzacja, propofol, protamina, rokuroniowy bromek, rzucawka, sewofluran, sól litu, sól magnezu, streptomycyna, suksametonium, teofilina, tetracyklina, tiopental, ulinastatyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Althyxin 25 mcg/5 ml

Lewotyroksyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej biodostępność, metabolizm oraz efekt terapeutyczny. Substancje takie jak kolestyramina, sukralfat, polistyrenosulfonian sodu, kolesewelam, sewelamer oraz preparaty zawierające glin, żelazo i wapń zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego, co wymaga podawania leku co najmniej 2-4 godziny przed tymi preparatami. Induktorami enzymów wątrobowych przyspieszającymi metabolizm lewotyroksyny są m.in. karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna oraz ziele dziurawca, co może wymagać zwiększenia dawki hormonu. Ponadto, inhibitory pompy protonowej, amiodaron, propylotiouracyl oraz glikokortykosteroidy mogą hamować konwersję T4 do aktywnej T3, wpływając na skuteczność terapii. Wysokie znaczenie mają także interakcje z lekami wpływającymi na wiązanie lewotyroksyny z białkami osocza, takimi jak estrogeny (zwiększające TBG) oraz androgeny i kortykosteroidy (zmniejszające TBG), co modyfikuje zapotrzebowanie na hormon.
acenokumarol, amiodaron, androgen, badanie immunologiczne tarczycy, biotyna, czynność tarczycy, digoksyna, dikumarol, doustny antykoagulant, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, estrogen, fenindion, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, hormon tyreotropowy, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kolesewelam, kolestyramina, konwersja T4 do T3, kwas acetylosalicylowy, lek beta-sympatykolityczny, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lewotyroksyna, metabolizm lewotyroksyny, monitorowanie INR, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, polistyrenosulfonian sodu, propranolol, propylotiouracyl, prymidon, ryfampicyna, salicylan, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy zawierający jod, sukralfat, sympatykomimetyk, trijodotyronina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyroksyna, warfaryna, wchłanianie lewotyroksyny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zahron 10 mg

Zahron (rozuwastatyna) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii i zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym. Lek można podawać niezależnie od posiłków, a dawkę należy indywidualnie dostosować do celu terapeutycznego oraz odpowiedzi pacjenta. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5 lub 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg, jednak dawka 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłą kontrolą specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wahają się od 5 mg (wiek 6-9 lat) do 5-20 mg (wiek 10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna wynosi 20 mg/dobę. Stosowanie u dzieci poniżej 6 lat nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, dieta obniżająca cholesterol, działanie niepożądane, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Sukralfat – Interakcje

Sukralfat wykazuje liczne interakcje farmaceutyczne i farmakokinetyczne, głównie poprzez tworzenie kompleksów i chelatowanie leków w przewodzie pokarmowym oraz uwalnianie jonów glinu w kwaśnym środowisku żołądka. Zaleca się podawanie sukralfatu na 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku, a także zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między sukralfatem a innymi lekami, aby zminimalizować ryzyko zmniejszenia ich biodostępności. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z chinolonami (np. cyprofloksacyna, lewofloksacyna), tetracyklinami (doksycyklina), lekami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol), pochodnymi kumaryny (warfaryna), glikozydami nasercowymi (digoksyna), fenytoiną oraz NLPZ, gdzie sukralfat może znacząco obniżać wchłanianie i skuteczność terapeutyczną tych leków. Monitorowanie parametrów takich jak INR czy stężenia leków w surowicy jest wskazane w przypadku terapii kumarynowych, digoksyną i fenytoiną.
acenokumarol, beta-adrenolityk, bisoprolol, bloker receptora histaminowego H2, chelatowanie, chinolon, cyprofloksacyna, digoksyna, doksycyklina, działanie bronchodylatacyjne, działanie inotropowe, efekt przeciwzakrzepowy, enalapril, famotydyna, fenytoina, flukonazol, glikozyd nasercowy, hipofosfatemia, inhibitor ACE, inhibitor proteazy, itrakonazol, jon glinu, ketokonazol, kompleks chelatowy, kortykosteroid doustny, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający, lewofloksacyna, metoprolol, minocyklina, moksifloksacyna, napad padaczkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr farmakokinetyczny, parametr krzepnięcia, pochodna benzodiazepiny, pochodna kumaryny, przewlekła choroba nerek, ramipril, ranitydyna, sok żołądkowy, sól żelaza, sukralfat, teofilina, tetracyklina, warfaryna, właściwości fizykochemiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Althyxin 100 mcg/5 ml

Lewotyroksyna sodowa, aktywny składnik preparatu Althyxin, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność terapeutyczną. Wchłanianie lewotyroksyny jest istotnie zmniejszane przez leki wiążące w przewodzie pokarmowym (np. kolestyramina, sukralfat, polistyrenosulfonian sodu, kolesewelam, sewelamer) oraz preparaty zawierające metale (żelazo, wapń, glin), co wymaga zachowania odstępów czasowych (odpowiednio minimum 4 i 2 godziny). Inhibitory pompy protonowej podnoszą pH żołądka, co również obniża biodostępność lewotyroksyny, wskazując na konieczność regularnego monitorowania funkcji tarczycy. Metabolizm lewotyroksyny może być przyspieszany przez induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) oraz hamowany przez inhibitory konwersji T4 do T3 (propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, amiodaron). Ponadto, leki wpływające na wiązanie lewotyroksyny z białkami osocza (np. fenylobutazon, kwas acetylosalicylowy, estrogeny) mogą zmieniać jej stężenie i działanie, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania stanu klinicznego pacjenta.
acenokumarol, amiodaron, amitryptylina, badanie immunologiczne tarczycy, biotyna, czynność tarczycy, digoksyna, dikumarol, doustny lek hipoglikemizujący, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, fenindion, fenobarbital, fenylobutazon, fenytoina, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, imatynib, imipramina, indynawir, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, ketamina, kolesewelam, kolestyramina, konwersja T4 do T3, kwas acetylosalicylowy, lek beta-sympatykolityczny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwcukrzycowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna sodowa, lit, lopinawir, lowastatyna, metabolizm wątrobowy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, polistyrenosulfonian sodu, propylotiouracyl, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy zawierający jod, sukralfat, sunitynib, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Medical Valley 5 mg

Rozuwastatyna, jako substrat dla wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jej stężenia w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co jest przeciwwskazane. Inhibitory proteaz (atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC 3,1-krotnie, a gemfibrozyl 1,9-krotnie, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki (maksymalnie 10 mg i 20 mg rozuwastatyny, odpowiednio). Fibraty w dawce 40 mg rozuwastatyny są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko miopatii. Ponadto, rozuwastatyna może zwiększać AUC etynyloestradiolu o 26% i norgestrelu o 34%, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawki doustnych środków antykoncepcyjnych. Leki zobojętniające kwas żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20% i Cmax o 30%.
antagonista witaminy K, atazanawir i rytonawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, farmakokinetyka i farmakodynamika, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja międzylekowa, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodone Vitabalans 10 mg

Oksykodon, silny opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny, inne opioidy, leki uspokajające), które mogą nasilać depresję OUN, zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Inhibitory MAO mogą wywoływać przełomy nadciśnieniowe lub niedociśnieniowe, a leki przeciwcholinergiczne nasilają działania niepożądane oksykodonu, takie jak zaparcia i suchość w jamie ustnej. Ponadto, jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, hipertermią i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. W przypadku antykoagulantów pochodnych kumaryny obserwuje się zmiany INR, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, benzodiazepina, depresja oddechowa, dziurawiec, fenytoina, hiperrefleksja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek serotoninergiczny, metabolizm wątrobowy, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, wskaźnik INR, zatrzymanie oddychania, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosutrox 20 mg

Rozuwastatyna (Rosutrox) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, z dawkowaniem indywidualizowanym w zależności od celu terapeutycznego, odpowiedzi pacjenta oraz czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Zalecana dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym dawka 40 mg wymaga nadzoru specjalisty i regularnej kontroli. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki wahają się od 5 do 20 mg/dobę w zależności od wieku (6-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną formą choroby maksymalna dawka to 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 roku życia zaleca się początkową dawkę 5 mg. W przypadku niewydolności nerek dawka powinna być dostosowana: brak modyfikacji w łagodnej niewydolności, 5 mg początkowo i maksymalnie 20 mg przy umiarkowanej niewydolności (klirens kreatyniny <60 ml/min), a stosowanie jest przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek. W niewydolności wątroby (Child-Pugh 8-9) obserwuje się zwiększoną ekspozycję na lek, co wymaga oceny czynności nerek i ograniczenia dawki do 20 mg, natomiast u pacjentów z aktywną chorobą wątroby stosowanie jest przeciwwskazane.
atazanawir, białko transportujące, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, ciężka niewydolność nerek, cyklosporyna, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, łagodna niewydolność nerek, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skala Tannera, typranawir, umiarkowana niewydolność nerek
Leksykon substancji czynnych
Walsartan – Interakcje

Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii nadciśnienia tętniczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas, suplementów potasu oraz zamienników soli zawierających potas, co wymaga regularnej kontroli stężenia potasu w osoczu. Jednoczesne podawanie litu z walsartanem może prowadzić do odwracalnego wzrostu stężenia litu i nasilenia jego toksyczności, zwłaszcza w obecności tiazydów zmniejszających klirens nerkowy litu. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez łączenie AIIRA z inhibitorami ACE lub aliskirenem jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. Ponadto, NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe walsartanu oraz zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii, co wymaga monitorowania funkcji nerek i odpowiedniego nawodnienia pacjenta.
antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczny, częstoskurcz komorowy torsades de pointes, dna moczanowa, farmakoterapia, glikozyd naparstnicy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hiperurykemia, hipomagnezemia, inhibitor ACE, inhibitor proteazy, kwasica mleczanowa, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, selektywny inhibitor COX-2, transporter wychwytu OATP1B1/OATP1B3, transporter wyrzutu wątrobowego MRP2, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam hameln 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne zależne od drogi podania. Po podaniu doustnym, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, worykonazol, itrakonazol) mogą zwiększyć stężenie midazolamu w osoczu 3-5-krotnie oraz wydłużyć okres półtrwania 2-3-krotnie, co wymaga redukcji dawki o 70-80% i stosowania w warunkach intensywnej opieki. Inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir) powodują 5,4-krotny wzrost stężenia i wydłużenie okresu półtrwania, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina) mogą obniżyć stężenie midazolamu nawet o 90%, skracając jego okres półtrwania o 50-60%, co wymaga zwiększenia dawki i monitorowania efektu klinicznego. Interakcje farmakodynamiczne z lekami depresyjnymi na OUN, w tym opioidami, benzodiazepinami, barbituranami i alkoholem, nasilają sedację i ryzyko depresji oddechowej, co wymaga ścisłego monitorowania i ograniczenia dawek.
antagonista receptora histaminowego, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność leku, bloker kanału wapniowego, depresja oddechowa, diltiazem, erytromycyna, etomidat, fentanyl, flumazenil, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, intensywna terapia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, klobazam, kwas walproinowy, kwercetyna, lek opioidowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, midazolam, mitotan, nalokson, nefazodon, pozakonazol, propofol, przewód pokarmowy, roksytromycyna, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, wemurafenib, werapamil, worykonazol, zaburzenia psychomotoryczne, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Roxiper 10 mg + 8 mg + 2,5 mg

Produkt leczniczy Roxiper, zawierający peryndopryl, indapamid i rozuwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Stosowanie peryndoprylu z litem może prowadzić do odwracalnego wzrostu stężenia litu i toksyczności, dlatego wymagana jest ścisła kontrola. Jednoczesne podawanie z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, podobnie jak z cyklosporyną, która zwiększa ekspozycję na rozuwastatynę aż siedmiokrotnie. Indapamid wymaga ostrożności przy stosowaniu z lekami wywołującymi torsades de pointes (np. amiodaron, sotalol, fenotiazyny), ze względu na ryzyko hipokaliemii i groźnych arytmii. Współistniejące stosowanie inhibitorów ACE z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może osłabiać efekt hipotensyjny i zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek oraz hiperkaliemii, co wymaga monitorowania funkcji nerek i elektrolitów, zwłaszcza u osób starszych.
aliskiren, allopurinol, amfoterycyna B, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista witaminy K, cyklosporyna, digoksyna, diuretyk pętlowy, działanie hipotensyjne, eplerenon, everolimus, glikokortykoid, gliptyna, hiperkaliemia, hipomagnezemia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor białka transportowego, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kinaza fosfokreatynowa, kotrimoksazol, kwas fusydowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek zobojętniający, linagliptyna, lit w surowicy, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, podwójna blokada układu RAA, rabdomioliza, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, sirolimus, sitagliptyna, spironolakton, takrolimus, temsirolimus, tetrakozaktyd, torsades de pointes, triamteren, trimetoprim, układ cytochromu P450, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon substancji czynnych
Amlodypina – Interakcje

Amlodypina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, werapamil) zwiększają stężenie amlodypiny, nasilając jej działanie hipotensyjne i ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina) obniżają stężenie leku, osłabiając efekt przeciwnadciśnieniowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na konieczność monitorowania i dostosowania dawki amlodypiny u pacjentów stosujących symwastatynę (zalecane zmniejszenie dawki do 20 mg/dobę z powodu wzrostu ekspozycji o 77%), takrolimus, cyklosporynę oraz inhibitory kinazy mTOR, ze względu na ryzyko zwiększonej toksyczności tych leków. Jednoczesne spożywanie grejpfruta lub soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększoną biodostępność amlodypiny i ryzyko niedociśnienia.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie wazodylatacyjne, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, izoenzym cytochromu P450, klarytromycyna, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwnadciśnieniowy, mechanizm farmakodynamiczny, mechanizm farmakokinetyczny, migotanie komór, miopatia, nefrotoksyczność, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, pochodna dihydropirydyny, prostaglandyna naczyniorozszerzająca, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, toksyczność takrolimusu, warfaryna, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Sertraline Zentiva 25 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieodwracalnymi (np. selegilina), jak i odwracalnymi (moklobemid, linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią, drżeniami, miokloniami i drgawkami. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu jego stężenia o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (fentanyl, tryptany, opioidy), lekami wydłużającymi odstęp QT oraz z litem, który może nasilać drżenia. Spożycie alkoholu podczas terapii sertraliną jest niezalecane ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy i ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
arytmia komorowa, blokada nerwowo-mięśniowa, cholinoesteraza, czas protrombinowy, drżenie mięśniowe, działanie serotoninergiczne, farmakokinetyka, hipertermia, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP 2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor proteazy, inhibitory MAO, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, mioklonia, nieodwracalny inhibitor MAO, nieselektywny inhibitor MAO, NLPZ, polimorfizm genetyczny, sedacja, SSRI, stan stacjonarny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wolny metabolizm, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Ritonavir Accord 100 mg

Rytonawir jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2D6, a także hamuje aktywność glikoproteiny P, co prowadzi do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych tymi szlakami. Jednocześnie indukuje enzymy CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C19, co może zwiększać metabolizm innych leków. Jego zastosowanie jako booster w terapii przeciwretrowirusowej wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych, np. amprenawir podawany w dawce 600 mg 2×/dobę z rytonawirem 100 mg 2×/dobę powoduje wzrost AUC amprenawiru o 64% oraz 5-krotne zwiększenie minimalnego stężenia (Cmin). Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny są przeciwwskazane, gdyż indukują enzymy metabolizujące rytonawir, obniżając jego stężenie, a efekt ten może utrzymywać się do 2 tygodni po odstawieniu. Inne leki, takie jak delawirdyna, efawirenz, fenytoina czy ryfampicyna, również modyfikują stężenia rytonawiru, co wymaga dostosowania dawkowania i monitorowania skuteczności terapii.
benzodiazepina, białko transportowe, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka, funkcja wątroby, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kompetycyjne hamowanie metabolizmu, lek antyarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwretrowirusowy, modulacja enzymatyczna, ośrodkowy układ nerwowy, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie digoksyny, system enzymatyczny, terapia skojarzona, wzmacniacz farmakokinetyczny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin/Amlodipine Teva 10 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Rosuvastatin/Amlodipine Teva stosuje się w dawce jednej kapsułki na dobę, po uprzednim skutecznym leczeniu poszczególnymi składnikami (rozuwastatyną i amlodypiną) w stałych dawkach. Lek nie jest wskazany jako terapia pierwszego wyboru i wymaga kontynuacji diety obniżającej cholesterol. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym amlodypina może być bezpiecznie łączona z tiazydowymi diuretykami, alfa- i beta-blokerami oraz inhibitorami ACE, bez konieczności modyfikacji dawki. Nie ma potrzeby zmiany dawkowania u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek, natomiast lek jest przeciwwskazany przy ciężkich zaburzeniach nerek i aktywnej chorobie wątroby. U pacjentów z wynikiem w skali Childa-Pugha 8-9 punktów zaleca się ostrożność i ocenę czynności nerek, a u osób z wynikiem powyżej 9 punktów brak jest danych klinicznych.
amlodypina, atazanawir, BCRP, białko transportowe, choroba wątroby, cyklosporyna, dializoterapia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy, lopinawir, miopatia, nadciśnienie tętnicze, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, rozuwastatyna, rytonawir, skala Childa-Pugha, tiazydowy lek moczopędny, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Alotendin 5 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Alotendin zawiera bisoprolol (beta-adrenolityk) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), co powoduje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, werapamil, diltiazem) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny, podnosząc ryzyko niedociśnienia, szczególnie u osób starszych. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej działanie hipotensyjne. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego i dostosowanie dawki. Jednoczesne stosowanie amlodypiny z symwastatyną 80 mg zwiększa narażenie na statynę o 77%, dlatego dawkę symwastatyny należy ograniczyć do 20 mg/dobę. Ponadto, bisoprolol może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, maskując objawy hipoglikemii. Interakcje z lekami immunosupresyjnymi (takrolimus, cyklosporyna, inhibitory mTOR) wymagają monitorowania stężeń i ewentualnej korekty dawek.
amlodypina, antagonista wapnia, bisoprolol, blok przedsionkowo-komorowy, chromanie przestankowe, cyklosporyna, dobutamina, działanie inotropowe, ergotamina, farmakokinetyka, glikozyd naparstnicy, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, jaskra, lek beta-sympatykomimetyczny, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnadciśnieniowy ośrodkowy, makrolid, metylodopa, mTOR, nadciśnienie z odbicia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ryfampicyna, sympatykomimetyk, symwastatyna, takrolimus, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, ujemne działanie inotropowe, warfaryna, zapaść krążeniowa, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suvardio Plus

Produkt leczniczy Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wiąże się z ryzykiem rozwoju zaburzeń mięśniowych, takich jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza, szczególnie przy dawkach rozuwastatyny przekraczających 20 mg. W przypadku podejrzenia miopatii lub podwyższonej aktywności kinazy kreatynowej (CK >5 x GGN), należy natychmiast odstawić lek. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii, w tym z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni w wywiadzie, wiekiem >70 lat oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów. Monitorowanie aktywności CK jest wskazane jedynie u pacjentów z objawami mięśniowymi, a leczenie należy przerwać przy CK >5 x GGN lub nasilonych dolegliwościach mięśniowych. Ponadto, statyny mogą indukować lub nasilać miastenię, co wymaga przerwania terapii w przypadku nasilenia objawów.
białkomocz, brak laktazy, ciężkie skórne działanie niepożądane, dziedziczna choroba mięśni, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowa choroba płuc, warfaryna, zakażenie, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine Chronosphere 100 (66,66 mg + 29,03 mg)/sasz.

Walproinian sodu, składnik aktywny Depakine Chronosphere, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami psychotropowymi, przeciwpadaczkowymi oraz innymi grupami terapeutycznymi. Istotne klinicznie jest zwiększenie stężenia fenobarbitalu, prymidonu, fenytoiny, lamotryginy (wydłużenie okresu półtrwania niemal dwukrotnie), rufinamidu i zmniejszenie stężenia walproinianu pod wpływem leków indukujących enzymy wątrobowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko toksyczności lamotryginy (ciężkie wysypki), nadmiernej sedacji (fenobarbital, prymidon), encefalopatii i hiperamonemii (w połączeniu z topiramatem lub acetazolamidem) oraz ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kanabidiolu (u 19% pacjentów wzrost aktywności aminotransferaz >3-krotnie) i salicylanów u dzieci poniżej 3 lat. Monitorowanie stężenia leków w osoczu oraz funkcji wątroby jest kluczowe w terapii skojarzonej.
acetazolamid, aktywność aminotransferaz, antagonista witaminy K, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, biodostępność walproinianu, bloker kanałów wapniowych, cholestyramina, cymetydyna, Depakine Chronosphere, doustny antykoagulant, dysfagia, encefalopatia, erytromycyna, farmakokinetyka walproinianu, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronylotransferaza, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemia, imipenem, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, ketonuria, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek psychotropowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, meropenem, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neuroleptyk, neutropenia, niedobór karnityny, nimodypina, okres półtrwania, olanzapina, panipenem, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, salicylan, środek antykoncepcyjny, topiramat, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wskaźnik protrombinowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Amlozek 10 mg

Amlodypina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, werapamil) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny w osoczu, co prowadzi do nasilenia działania hipotensyjnego i wymaga redukcji dawki oraz monitorowania ciśnienia tętniczego. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, co może osłabiać jej skuteczność terapeutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami immunosupresyjnymi (takrolimus, inhibitory mTOR, cyklosporyna), gdzie amlodypina może zwiększać ich stężenia, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawek. Ponadto, jednoczesne stosowanie amlodypiny z symwastatyną w dawce 80 mg powoduje wzrost ekspozycji na symwastatynę o 77%, co uzasadnia ograniczenie dawki statyny do 20 mg/dobę.
antagonista kanału wapniowego, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, erytromycyna, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, migotanie komór, ryfampicyna, rytonawir, symwastatyna, syrolimus, tachykardia odruchowa, takrolimus, temsyrolimus, warfaryna, werapamil, zapaść krążeniowa, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Romazic 10 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Romazic, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej ekspozycję oraz ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Kluczowe mechanizmy obejmują interakcje z transporterami OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co jest przeciwwskazane. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC i Cmax rozuwastatyny odpowiednio około 3- i 7-krotnie, wymagając dostosowania dawki (np. do 10 mg). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane. Inne interakcje obejmują zmniejszenie ekspozycji na rozuwastatynę przez erytromycynę (20% ↓ AUC, 30% ↓ Cmax) oraz zmniejszenie stężenia rozuwastatyny o około 50% przez leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające wodorotlenek glinu i magnezu.
antagonista witaminy K, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, niacyna, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, tikagrelor
Leksykon leków
Interakcje leku – Co-Prestarium 10 mg + 5 mg

Produkt Co-Prestarium, zawierający peryndopryl z argininą oraz amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do istotnych klinicznie działań niepożądanych. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z lekami powodującymi podwójną blokadę układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), takimi jak inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II czy aliskiren, co zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. Przeciwwskazane jest łączenie Co-Prestarium z sakubitrylem/walsartanem, a także z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek. Wskazane jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, soli potasowych, heparyn, leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus) oraz trimetoprimu i kotrimoksazolu ze względu na ryzyko hiperkaliemii. Dodatkowo, inhibitory CYP3A4 (np. azole, makrolidy) mogą zwiększać stężenie amlodypiny, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku, a induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec) mogą osłabiać jej działanie.
afereza lipoprotein, alfuzosyna, amifostyna, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, azotan, baklofen, beta-adrenolityk, cyklosporyna, dantrolen, dializa, digoksyna, diuretyk pętlowy, doksazosyna, doustny lek hipoglikemizujący, eplerenon, estramustyna, ewerolimus, frakcja wyrzutowa lewej komory, gliptyna, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, hipowolemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, insulina, jawna choroba miażdżycowa, klarytromycyna, kortykosteroid, kotrimoksazol, kwas acetylosalicylowy, lek blokujący receptor alfa, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, linagliptyna, makrolid, migotanie komór, niedobór sodu, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nitrogliceryna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl z argininą, pozaustrojowa metoda leczenia, prazosyna, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, saksagliptyna, sakubitryl i walsartan, sitagliptyna, sól potasowa, spironolakton, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, tamsulosyna, temsyrolimus, terazosyna, tetrakozaktyd, triamteren, trimetoprim, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Cardilopin 2,5 mg

Amlodypina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy, azole, klarytromycyna, erytromycyna, werapamil, diltiazem) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny, co prowadzi do nasilenia działania hipotensyjnego i wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego oraz ewentualnej redukcji dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt terapeutyczny, co również wymaga kontroli ciśnienia i dostosowania dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie jednoczesnego stosowania amlodypiny z grejpfrutem ze względu na zwiększenie biodostępności leku oraz z dantrolenem (we wlewie) z powodu ryzyka hiperkaliemii, migotania komór i zapaści krążeniowej. Ponadto, amlodypina może zwiększać stężenia takrolimusu, inhibitorów kinazy mTOR (syrolimus, temsyrolimus, ewerolimus) oraz cyklosporyny (wzrost do 40%), co wymaga monitorowania poziomów tych leków i odpowiedniej modyfikacji dawkowania.
alkohol etylowy, amlodypina, antagonista wapnia, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność amlodypiny, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, dziurawiec, erytromycyna, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, klarytromycyna, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie, omdlenie, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności wątroby, zapaść krążeniowa, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Accordeon 10 mg

Oksykodon, aktywny składnik produktu Accordeon, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, wynikające głównie z wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), metabolizmu przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6 oraz działania przeciwcholinergicznego. Współstosowanie oksykodonu z lekami hamującymi OUN (benzodiazepiny, neuroleptyki, opioidy, leki zwiotczające mięśnie) może prowadzić do nasilonej sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i ryzyka zgonu. Inhibitory MAO zwiększają ryzyko zaburzeń ciśnienia tętniczego i zespołu serotoninowego, natomiast leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) mogą wywołać toksyczność serotoninową. Metabolizm oksykodonu jest silnie modulowany przez inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna), które zwiększają AUC oksykodonu nawet do 3,6-krotnie, oraz induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina), które obniżają stężenie oksykodonu nawet o 86%, co może skutkować nieskutecznością terapii i objawami odstawienia. Inhibitory CYP2D6 (paroksetyna, fluoksetyna, chinidyna) powodują umiarkowany wzrost stężenia oksykodonu i metabolitu noroksykodonu, jednak bez istotnej zmiany efektu farmakodynamicznego.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, chinidyna, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, działanie synergistyczne, dziurawiec, fenytoina, fluoksetyna, hiperrefleksja, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, karbamazepina, lek neuroleptyczny, lek przeciwdepresyjny, lek trójpierścieniowy, lek zwiotczający mięśnie, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pochodna fenotiazyny, ryfampicyna, SNRI, SSRI, toksyczność serotoninowa, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Euthyrox N 75 75 mcg

Lewotyroksyna sodowa (Euthyrox N 75) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi (insulina, metformina, pochodne sulfonylomocznika), które mogą wymagać częstego monitorowania glikemii i dostosowania dawek. Ponadto, pochodne kumaryny (warfaryna, acenokumarol) ulegają nasileniu działania przeciwzakrzepowego z ryzykiem krwawień, co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia. Inhibitory proteazy (rytonawir, indynawir, lopinawir) oraz leki przeciwpadaczkowe (fenytoina) mogą zmieniać metabolizm i wiązanie lewotyroksyny, co wymaga ścisłego monitorowania hormonów tarczycy (fT4, fT3) i ewentualnej korekty dawki. Leki obniżające wchłanianie lewotyroksyny, takie jak cholestyramina, kolestypol, preparaty zawierające glin, żelazo, wapń oraz inhibitory pompy protonowej, powinny być podawane z odpowiednim odstępem czasowym (4-5 godzin lub co najmniej 2 godziny przed lub po lewotyroksynie), aby zapobiec zmniejszeniu skuteczności terapii.
amiodaron, barbiturat, białko osocza, cholestyramina, choroba wątroby, czynność tarczycy, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, fenytoina, glikemia, glukoza we krwi, hormon tarczycy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, klirens wątrobowy, konwersja T4 do T3, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lewotyroksyna sodowa, metabolizm lewotyroksyny, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, parametr tarczycy, pH soku żołądkowego, pochodna kumaryny, propylotiouracyl, salicylan, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy z jodem, środek przeciwzakrzepowy, stężenie TSH, tachykardia, wchłanianie lewotyroksyny, wole guzkowe, wolna frakcja hormonu tarczycy, zaburzenie sercowo-naczyniowe