Interakcje leku
Sertraline Zentiva 25 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji leku Sertraline Zentiva z innymi produktami leczniczymi, z uwzględnieniem ich mechanizmu i znaczenia klinicznego.¹

Interakcje przeciwwskazane – jednoczesne stosowanie z sertraliną

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami MAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Dotyczy to następujących grup inhibitorów MAO:²

• Nieodwracalne inhibitory MAO (np. selegilina) – należy zachować okres wymywania co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO przed rozpoczęciem terapii sertraliną. Z kolei sertralinę należy odstawić przynajmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO.³
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – stosowanie równoczesne z sertraliną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Możliwy jest krótszy okres odstawienia niż w przypadku nieodwracalnych inhibitorów MAO, jednak zaleca się odstawienie sertraliny na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia moklobemidem.⁴
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom stosującym sertralinę.⁵

U pacjentów, u których zakończono stosowanie inhibitora MAO tuż przed rozpoczęciem leczenia sertraliną lub odwrotnie, opisywano poważne działania niepożądane, takie jak: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite pocenie, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermia przypominająca złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Pimozyd – jednoczesne stosowanie pimozydu i sertraliny jest przeciwwskazane. W badaniu z małą pojedynczą dawką pimozydu (2 mg) podawaną jednocześnie z sertraliną, zaobserwowano wzrost stężenia pimozydu o około 35%. Mimo że nie wiązało się to ze zmianami w zapisie EKG, ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu oraz niewyjaśniony mechanizm tej interakcji, stosowanie obu leków jest niedozwolone.⁷

Interakcje niezalecane – jednoczesne stosowanie z sertraliną

Leki działające hamująco na OUN i alkohol – badania wykazały, że sertralina w dawce 200 mg/dobę nie nasilała działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych. Mimo to, ze względów bezpieczeństwa odradza się spożywanie alkoholu w trakcie terapii sertraliną.⁸

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi, takimi jak fentanyl (stosowany w znieczuleniu ogólnym i leczeniu przewlekłego bólu), inne leki przeciwdepresyjne o działaniu serotoninergicznym, amfetaminy, tryptany oraz opioidy (np. buprenorfina). Równoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu.⁹

Interakcje wymagające szczególnej uwagi

Leki wydłużające odstęp QT – jednoczesne stosowanie sertraliny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. niektóre leki przeciwpsychotyczne i antybiotyki) może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych, takich jak torsade de pointes.¹⁰

Lit – badania kontrolowane placebo u osób zdrowych wykazały, że jednoczesne podawanie sertraliny i litu nie zmieniało znacząco farmakokinetyki litu, ale nasilało drżenia, co wskazuje na możliwość interakcji farmakodynamicznej. Podczas równoczesnego stosowania tych leków zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjenta.¹¹

Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg/dobę nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Niemniej jednak, ze względu na doniesienia o silnym wpływie fenytoiny na organizm pacjentów stosujących sertralinę, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny na początku terapii sertraliną w celu właściwego dostosowania dawki fenytoiny. Dodatkowo, równoczesne stosowanie fenytoiny może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹²

Induktory CYP3A4 – nie można wykluczyć, że inne induktory CYP3A4, takie jak fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego czy ryfampicyna, mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu, co może wpływać na skuteczność terapii.¹³

Tryptany – po wprowadzeniu sertraliny do obrotu opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować po zastosowaniu innych leków z grupy tryptanów. Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest klinicznie uzasadnione, wskazana jest dokładna obserwacja pacjenta.¹⁴

Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny w dawce 200 mg/dobę oraz warfaryny powodowało niewielkie, ale istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, które w rzadkich przypadkach może zmieniać wartość INR. W związku z tym czas protrombinowy powinien być badany przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.¹⁵

Interakcje z innymi lekami

Cymetydyna – równoczesne podawanie cymetydyny powoduje znaczny spadek klirensu sertraliny. Znaczenie kliniczne tych zmian nie jest określone i może wymagać dostosowania dawki sertraliny.¹⁶

Atenolol i digoksyna – sertralina nie wykazuje wpływu na zdolność atenololu do blokowania receptorów beta-adrenergicznych. Nie zaobserwowano również interakcji między sertraliną podawaną w dawce 200 mg/dobę a digoksyną.¹⁷

Leki wpływające na czynność płytek krwi – podczas podawania leków wpływających na czynność płytek (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne, kwas acetylosalicylowy i tyklopidyna) lub innych leków, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, równocześnie z lekami z grupy SSRI, w tym z sertraliną, ryzyko krwawień może ulec znacznemu zwiększeniu.¹⁸

Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – leki z grupy SSRI mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wywierane przez miwakurium lub inne substancje o podobnym mechanizmie działania.¹⁹

Interakcje związane z metabolizmem cytochromem P450

Sertralina może działać jako łagodny lub umiarkowany inhibitor cytochromu CYP 2D6. Badania prowadzone podczas długotrwałego podawania sertraliny w dawce 50 mg/dobę wykazały umiarkowany wzrost (średnio o 23-37%) stężenia dezypraminy w stanie stacjonarnym w osoczu, co wskazuje na hamowanie aktywności izoenzymu CYP 2D6.²⁰

Mogą wystąpić istotne klinicznie interakcje z innymi substratami cytochromu CYP 2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:²¹

• leki przeciwarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• typowe leki przeciwpsychotyczne

Ryzyko interakcji jest szczególnie istotne w przypadku stosowania większych dawek sertraliny.²²

Sertralina nie hamuje aktywności izoenzymów CYP 3A4, CYP 2C9, CYP 2C19 i CYP 1A2 w stopniu klinicznie istotnym, co potwierdzono w badaniach interakcji in vivo z zastosowaniem substratów tych izoenzymów.²³

Interakcje z sokiem grejpfrutowym i inhibitorami CYP3A4

Spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę prowadziło do zwiększenia stężenia sertraliny w osoczu o około 100% w badaniu przeprowadzonym u zdrowych Japończyków. Dlatego zaleca się unikanie spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.²⁴

Nie można wykluczyć, że jednoczesne stosowanie sertraliny i silnych inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitorów proteazy, ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu, worykonazolu, klarytromycyny, telitromycyny, nefazodonu) lub umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (np. aprepitantu, erytromycyny, flukonazolu, werapamilu, diltiazemu) może spowodować nasilenie ekspozycji na sertralinę. Należy unikać stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia sertraliną.²⁵

Interakcje z metamizolem

Jednoczesne podawanie sertraliny z metamizolem, który jest induktorem enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu, co potencjalnie może skutkować zmniejszeniem skuteczności klinicznej. Dlatego zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym podawaniu metamizolu i sertraliny, a odpowiedź kliniczną i/lub poziom leku należy odpowiednio monitorować.²⁶

Wpływ polimorfizmu genetycznego

Stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem z udziałem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Należy wziąć to pod uwagę przy rozważaniu stosowania sertraliny u pacjentów z genetycznym wolnym metabolizmem CYP2C19.²⁷

Interakcje z alkoholem

Badania kliniczne wykazały, że podawanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie nasilało działania alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych. Mimo braku wyraźnych interakcji farmakodynamicznych, spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną jest odradzane ze względów bezpieczeństwa.²⁸

Alkohol, podobnie jak sertralina, działa na ośrodkowy układ nerwowy, przez co może dojść do nasilenia działania sedatywnego i depresyjnego na OUN. Może to prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji ruchowej i osłabienia koncentracji, co może mieć szczególne znaczenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Dodatkowo, alkohol może nasilać działania niepożądane sertraliny ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, bóle brzucha czy zaburzenia trawienia. U pacjentów predysponowanych może to zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.

Należy poinformować pacjenta o konieczności całkowitego powstrzymania się od spożywania napojów alkoholowych podczas terapii sertraliną lub co najmniej znacznego ograniczenia ich spożycia, szczególnie na początku leczenia oraz przy każdej zmianie dawkowania.

Tabela interakcji leku Sertraline Zentiva