Specjalne ostrzeżenia
Zahron

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Zahron (rozuwastatyna)

Poniższy tekst zawiera szczegółowe informacje na temat niebezpieczeństw oraz środków ostrożności, jakie trzeba podjąć, zalecając pacjentowi leczenie rozuwastatyną w postaci leku Zahron 20 mg. Znajomość tych informacji jest kluczowa dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii i minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

Wpływ na nerki

U pacjentów leczonych dużymi dawkami rozuwastatyny, zwłaszcza dawką 40 mg, obserwowano przemijające lub sporadyczne występowanie proteinurii, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanej testem paskowym. Nie stwierdzono, aby proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Należy jednak pamiętać, że częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek jest większa po zastosowaniu dawki 40 mg. W przypadku pacjentów leczonych dawką 40 mg zaleca się rozważenie oceny czynności nerek podczas rutynowej kontroli.¹

Wpływ na mięśnie

U pacjentów leczonych produktem Zahron, szczególnie dawkami powyżej 20 mg, raportowano działania niepożądane ze strony mięśni szkieletowych, takie jak: bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Po jednoczesnym zastosowaniu ezetymibu i inhibitora reduktazy HMG-CoA obserwowano bardzo rzadkie przypadki rabdomiolizy. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu takiej terapii skojarzonej, ponieważ nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej. Warto podkreślić, że częstość raportowania rabdomiolizy związanej z rozuwastatyną po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg.²

W kilku przypadkach zaobserwowano, że statyny wywołują miastenię de novo lub nasilają już występującą miastenię lub miastenię oczną. Jeśli nastąpi nasilenie objawów miastenii, należy przerwać stosowanie produktu Zahron. Odnotowano nawroty choroby po podaniu (ponownym podaniu) tej samej lub innej statyny.³

Podczas przyjmowania lub po zakończeniu przyjmowania statyn, w tym rozuwastatyny, bardzo rzadko zgłaszano martwiczą miopatię o podłożu immunologicznym (IMNM). Klinicznie IMNM charakteryzuje się osłabieniem mięśni proksymalnych i zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo zaprzestania leczenia statynami.⁴

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Należy unikać badania aktywności kinazy kreatynowej (CK) po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności CK, gdyż może to zakłócić interpretację wyników. Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność kinazy kreatynowej była znacznie zwiększona (>5 x GGN), należy po 5-7 dniach wykonać badanie kontrolne. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli w badaniu kontrolnym CK>5 x GGN.^{5 x GGN), należy po 5-7 dniach wykonać badanie kontrolne. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli w badaniu kontrolnym CK>5 x GGN.”>5}

Przed rozpoczęciem leczenia

Produkt Zahron, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do takich czynników zalicza się:⁶

• Zaburzenia czynności nerek – wymagają szczególnego monitorowania ze względu na ryzyko kumulacji leku⁷
• Niedoczynność tarczycy – może predysponować do miopatii poprzez zaburzenia metabolizmu⁸
• Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – zwiększają ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni⁹
• Wywiad uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów – sugeruje wrażliwość na tą grupę leków¹⁰
• Nadużywanie alkoholu – może przyczyniać się do uszkodzenia mięśni¹¹
• Wiek >70 lat – zwiększone ryzyko miopatii ze względu na zmiany fizjologiczne i farmakokinetyczne^{70 lat,”>12}
• Sytuacje zwiększające stężenie substancji czynnej w surowicy – jak interakcje lekowe czy zaburzenia metaboliczne¹³
• Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów – może zwiększać ryzyko miopatii¹⁴

U pacjentów z wyżej wymienionymi czynnikami ryzyka należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka leczenia, a w trakcie terapii zaleca się ścisłą obserwację pacjenta. Jeśli aktywność kinazy kreatynowej przed leczeniem jest znacznie zwiększona (>5 x GGN), nie należy rozpoczynać terapii produktem Zahron.^{5 x GGN), nie należy rozpoczynać terapii.”>15}

W trakcie leczenia

Pacjent powinien być poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi wystąpienia niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie gdy towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka. U takich pacjentów należy wykonać badanie aktywności kinazy kreatynowej. Leczenie należy przerwać, jeśli:¹⁶

• Aktywność CK jest znacząco zwiększona (>5 x GGN)
• Objawy mięśniowe są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet gdy CK <5 x GGN)^{5 x GGN) lub jeśli objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet wtedy, gdy CK 17}

Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności kinazy kreatynowej można rozważyć ponowne zastosowanie produktu Zahron lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce, przy ścisłej kontroli pacjenta. Jeśli nie występują objawy kliniczne, rutynowa kontrola aktywności CK nie jest konieczna.¹⁸

Interakcje lekowe wpływające na mięśnie

Dane z badań klinicznych nie wskazują na zwiększone działanie rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe podczas stosowania z innymi lekami. Jednak u pacjentów leczonych jednocześnie innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA, pochodnymi kwasu fibrynowego (w tym gemfibrozylem), cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy oraz antybiotykami makrolidowymi stwierdzano zwiększenie częstości występowania zapalenia mięśni i miopatii.¹⁹

Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Zahron. Należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków z grupy fibratów lub kwasu nikotynowego i produktu Zahron. Jednoczesne stosowanie produktu Zahron w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁰

Interakcja z kwasem fusydowym

Produktu leczniczego Zahron nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo, a także w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie statynami na cały okres terapii. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych skojarzeniem kwasu fusydowego i statyn.²¹

Pacjentowi należy zalecić, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni, natychmiast zgłosił się do lekarza. Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego.²²

W wyjątkowych przypadkach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego (np. w terapii ciężkich zakażeń), jednoczesne stosowanie produktu Zahron i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie oraz pod ścisłym nadzorem lekarza.²³

Przeciwwskazania do stosowania

Nie należy stosować produktu Zahron, jeśli u pacjenta występują ostre, ciężkie objawy mogące wskazywać na miopatię lub predysponujące do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy, takie jak:²⁴

• Sepsa
• Niedociśnienie
• Rozległy zabieg chirurgiczny
• Uraz
• Ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe
• Niekontrolowana padaczka²⁵

Wpływ na czynność wątroby

Produkt Zahron, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie chorobę wątroby. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu. Należy przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę produktu Zahron, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest ponad 3-krotnie większa niż górna granica normy.²⁶

Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych) po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg.²⁷

U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym, przed rozpoczęciem leczenia produktem Zahron należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.²⁸

Różnice etniczne

W badaniach farmakokinetyki wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z rasą kaukaską. Należy to uwzględnić podczas dawkowania leku.²⁹

Interakcje z inhibitorami proteazy

Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na rozuwastatynę była obserwowana u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę równolegle z różnymi inhibitorami proteaz w skojarzeniu z rytonawirem. Należy rozważyć zarówno korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężeń lipidów u pacjentów z zakażeniem HIV przyjmujących inhibitory proteaz, jak i możliwość zwiększenia stężeń rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki. Równoczesne stosowanie z niektórymi inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dawkowanie rozuwastatyny zostanie odpowiednio dostosowane.³⁰

Śródmiąższowa choroba płuc

W rzadkich przypadkach, podczas długotrwałego leczenia statynami zgłaszano występowanie śródmiąższowej choroby płuc. Objawy tej choroby mogą obejmować: duszność, suchy kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, utrata masy ciała i gorączka). W przypadku podejrzenia rozwoju śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta, leczenie statynami należy przerwać.³¹

Cukrzyca

Pewne dane wskazują, że statyny jako grupa leków mogą powodować zwiększenie stężenia glukozy we krwi, a u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy mogą wywoływać hiperglikemię wymagającą odpowiedniego leczenia diabetologicznego. Ryzyko to nie powinno jednak być przyczyną przerwania leczenia statynami, ponieważ korzyści wynikające ze zmniejszenia ryzyka wystąpienia zaburzeń naczyniowych są większe.³²

Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6 do 6,9 mmol/L, BMI>30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie) powinni być monitorowani zarówno pod względem klinicznym, jak i biochemicznym zgodnie z wytycznymi krajowymi.^{30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie) powinni być monitorowani zarówno pod względem klinicznym jak i biochemicznym zgodnie z wytycznymi krajowymi.”>33}

W badaniu JUPITER zaobserwowano, że całkowita częstość występowania cukrzycy u pacjentów w grupie przyjmującej rozuwastatynę wynosiła 2,8%, a w grupie placebo 2,3% (u pacjentów ze stężeniem glukozy na czczo 5,6 do 6,9 mmol/L).³⁴

Ciężkie skórne reakcje niepożądane

Podczas stosowania rozuwastatyny obserwowano ciężkie skórne działania niepożądane, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych oraz uważnie go obserwować w czasie leczenia.³⁵

Jeśli objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazują na wystąpienie tych reakcji, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Zahron i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpiła ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Zahron, nie należy nigdy ponownie stosować tego leku u tego pacjenta.³⁶

Stosowanie u dzieci

Ocena wzrostu, masy ciała, indeksu BMI i stopnia rozwoju drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do 2 lat. Po dwuletnim okresie stosowania leczenia w ramach badań klinicznych nie wykryto wpływu na wzrost, masę ciała, indeks BMI lub dojrzałość płciową.³⁷

W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie, wzrost aktywności kinazy kreatyniny >10 x GGN (górna granica normy) i objawy mięśniowe po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w toku badań klinicznych u osób dorosłych. ^{10 x GGN (górna granica normy) i objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w toku badań klinicznych u osób dorosłych”>38}

Substancje pomocnicze

Produkt Zahron zawiera laktozę. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁹