Interakcje leku
Risperidone Teva 50 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rysperydon w postaci zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu (Risperidone Teva 50 mg) nie został systematycznie przebadany pod kątem interakcji z innymi lekami. Informacje dotyczące interakcji lekowych przedstawione poniżej opierają się na badaniach dotyczących rysperydonu podawanego doustnie.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odstęp QT

Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania rysperydonu jednocześnie z lekami, które wydłużają odstęp QT. Do tej grupy należą:²

• Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina)
• Czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. maprotylina)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Inne leki przeciwpsychotyczne
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (chinina, meflochina)
• Leki powodujące zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia)
• Leki hamujące metabolizm wątrobowy rysperydonu

Powyższa lista nie jest wyczerpująca i ma charakter informacyjny.³

Leki działające ośrodkowo i alkohol

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w skojarzeniu z substancjami działającymi ośrodkowo, szczególnie z:⁴

• Alkoholem
• Opioidami
• Lekami przeciwhistaminowymi
• Benzodiazepinami

Jednoczesne stosowanie tych substancji z rysperydonem zwiększa ryzyko wystąpienia sedacji.

Lewodopa i agoniści dopaminy

Risperidone Teva może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych. Jest to szczególnie istotne u pacjentów ze schyłkową fazą choroby Parkinsona. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, należy zastosować najmniejsze skuteczne dawki obu produktów.⁵

Leki działające hipotensyjnie

Po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu zaobserwowano istotne klinicznie niedociśnienie u pacjentów stosujących jednocześnie rysperydon i leki przeciwnadciśnieniowe.⁶

Leki psychostymulujące

Jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z rysperydonem może prowadzić do wystąpienia objawów pozapiramidowych, szczególnie po zmianie dawkowania jednego lub obu leków.⁷

Interakcje farmakokinetyczne

Rysperydon jest metabolizowany głównie z udziałem CYP2D6 i w mniejszym stopniu CYP3A4. Zarówno rysperydon, jak i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność tych enzymów i transportera mogą wpływać na farmakokinetykę czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.⁸

Silne inhibitory CYP2D6

Jednoczesne stosowanie Risperidone Teva z silnym inhibitorem CYP2D6 może prowadzić do zwiększenia stężenia rysperydonu w osoczu, a w mniejszym stopniu czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki silnego inhibitora CYP2D6 (np. paroksetyny) mogą zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Podobny efekt mogą wykazywać inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna.⁹

Należy ponownie ocenić dawkowanie Risperidone Teva przy rozpoczynaniu lub kończeniu jednoczesnego podawania paroksetyny, chinidyny czy innego silnego inhibitora CYP2D6, szczególnie w większych dawkach.¹⁰

Inhibitory CYP3A4 i (lub) P-gp

Jednoczesne podawanie Risperidone Teva z silnym inhibitorem CYP3A4 i (lub) P-gp może znacząco zwiększyć stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Należy ponownie ocenić dawkowanie Risperidone Teva podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania itrakonazolu czy innego silnego inhibitora CYP3A4 i (lub) P-gp.¹¹

Induktory CYP3A4 i (lub) P-gp

Jednoczesne podawanie Risperidone Teva z silnym induktorem CYP3A4 i (lub) P-gp może zmniejszyć stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Należy ponownie ocenić dawkowanie Risperidone Teva podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania karbamazepiny czy innego silnego induktora CYP3A4 i (lub) P-gp.¹²

Induktory CYP3A4 wykazują maksymalne działanie po co najmniej 2 tygodniach od rozpoczęcia podawania. Podobnie, po zaprzestaniu ich stosowania, indukcja CYP3A4 może nie ustępować przez okres co najmniej 2 tygodni.¹³

Leki silnie wiążące się z białkami

Nie stwierdzono istotnego klinicznie wypierania leków z białek osocza podczas jednoczesnego stosowania Risperidone Teva z lekami silnie wiążącymi się z białkami. W przypadku jednoczesnego stosowania takich leków, należy zapoznać się z ich charakterystykami, aby poznać szlaki metabolizmu i ocenić ewentualną konieczność dostosowania dawki.¹⁴

Dzieci i młodzież

Badania dotyczące interakcji rysperydonu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Nie wiadomo, czy wyniki tych badań mają znaczenie w przypadku stosowania u dzieci i młodzieży.¹⁵

Szczegółowe interakcje z wybranymi grupami leków

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę rysperydonu

Poniżej przedstawiono przykłady leków, które potencjalnie mogą wchodzić w interakcje z rysperydonem:¹⁶

Antybiotyki:

• Erytromycyna (umiarkowany inhibitor CYP3A4 i P-gp) nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.¹⁷
• Ryfampicyna (silny induktor CYP3A4 i P-gp) zmniejsza stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu.¹⁸

Antycholinoesterazy:

• Donepezil i galantamina (substraty zarówno CYP2D6 jak i CYP3A4) nie wykazują istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę rysperydonu ani jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.¹⁹

Leki przeciwpadaczkowe:

• Karbamazepina (silny induktor CYP3A4 i P-gp) zmniejsza stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Podobne działanie mogą wykazywać fenytoina i fenobarbital, które również indukują enzym wątrobowy CYP3A4 i P-gp.²⁰
• Topiramat zmniejsza w umiarkowanym stopniu biodostępność rysperydonu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.²¹

Leki przeciwgrzybicze:

• Itrakonazol (silny inhibitor CYP3A4 i P-gp) w dawkach 200 mg/dobę zwiększa stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu o około 70%, przy dawkach rysperydonu 2-8 mg/dobę.²²
• Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4 i P-gp) w dawkach 200 mg/dobę zwiększa stężenie rysperydonu, a zmniejsza stężenie 9-hydroksyrysperydonu w osoczu.²³

Leki przeciwpsychotyczne:

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁴

Leki przeciwwirusowe:

• Inhibitory proteazy: brak danych z oficjalnych badań, jednak rytonawir (silny inhibitor CYP3A4 i słaby inhibitor CYP2D6) oraz wzmacniane rytonawirem inhibitory proteazy mogą zwiększać stężenia czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.²⁵

Leki beta-adrenolityczne:

• Niektóre beta-adrenolityki mogą powodować zwiększenie stężenia rysperydonu w osoczu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁶

Inhibitory kanałów wapniowych:

• Werapamil (umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp) zwiększa stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu.²⁷

Leki żołądkowo-jelitowe:

• Antagoniści receptora H2 (cymetydyna i ranitydyna) – słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4 – zwiększają biodostępność rysperydonu, ale tylko w niewielkim stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁸

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne:

• Fluoksetyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, ale w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁹
• Paroksetyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, ale w dawkach do 20 mg/dobę w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki paroksetyny mogą jednak zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.³⁰
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać stężenia rysperydonu w osoczu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Amitryptylina nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.³¹
• Sertralina (słaby inhibitor CYP2D6) i fluwoksamina (słaby inhibitor CYP3A4) w dawkach do 100 mg/dobę nie wywołują istotnych klinicznie zmian stężeń czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Jednak dawki większe niż 100 mg/dobę tych leków mogą zwiększać stężenia czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.³²

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Leki przeciwpadaczkowe:

• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę walproinianu czy topiramatu.³³

Leki przeciwpsychotyczne:

• Arypiprazol (substrat CYP2D6 i CYP3A4): rysperydon w postaci tabletek lub wstrzyknięć nie wpływa na sumaryczną farmakokinetykę arypiprazolu i jego czynnego metabolitu dehydroarypiprazolu.³⁴

Glikozydy naparstnicy:

• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę digoksyny.³⁵

Lit:

• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę litu.³⁶

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem:

Należy zwrócić uwagę na zwiększoną śmiertelność pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, którzy jednocześnie otrzymują furosemid i rysperydon.³⁷

Interakcje rysperydonu z alkoholem

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych. Alkohol może nasilać działanie sedacyjne rysperydonu, co może prowadzić do:³⁸

• Nasilonej sedacji i senności
• Zaburzeń koordynacji ruchowej
• Obniżenia funkcji poznawczych
• Zwiększonego ryzyka upadków, szczególnie u osób starszych
• Nasilenia działania hipotensyjnego

Pacjenci stosujący rysperydon powinni zostać poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii tym lekiem. Jest to szczególnie istotne na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawkowania rysperydonu.

Tabela interakcji lekowych z rysperydonem