induktor CYP3A4

Induktor CYP3A4 to substancja, która zwiększa aktywność enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), jednego z najważniejszych enzymów zaangażowanych w metabolizm leków w organizmie ludzkim. Indukcja tego enzymu prowadzi do przyspieszenia biotransformacji wielu substancji leczniczych, co skutkuje zmniejszeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym osłabieniem działania terapeutycznego.

Wśród klinicznie istotnych induktorów CYP3A4 znajdują się m.in. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca oraz niektóre leki przeciwretrowirusowe. Mechanizm indukcji polega głównie na aktywacji jądrowych receptorów takich jak PXR (pregnane X receptor) i CAR (constitutive androstane receptor), które zwiększają transkrypcję genu CYP3A4.

Zjawisko indukcji enzymatycznej CYP3A4 ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż może prowadzić do istotnych interakcji międzylekowych. Stosowanie induktorów CYP3A4 jednocześnie z lekami będącymi substratami tego enzymu może skutkować niepowodzeniem terapeutycznym. Przykładami są zmniejszenie skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych, niektórych leków immunosupresyjnych, statyn czy leków przeciwzakrzepowych.

Indukcja CYP3A4 to proces, który rozwija się stopniowo – pełny efekt pojawia się zwykle po kilku dniach do tygodni od rozpoczęcia podawania induktora i może utrzymywać się przez podobny okres po jego odstawieniu. Ta cecha czasowa ma znaczenie przy planowaniu modyfikacji terapii i monitorowaniu pacjentów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Quator 20 mg

Quator (tadalafil) jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir 200 mg 2x/dobę i 500-600 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost do 4-krotnego, Cₘₐₓ wzrost do 22%), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), obniżają AUC tadalafilu o 88% i Cₘₐₓ o 46%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności leku. Bozentan (125 mg 2x/dobę), będący substratem i induktorem CYP3A4, zmniejsza ekspozycję na tadalafil o 42% (AUC) i 27% (Cₘₐₓ), co może obniżać jego efektywność. Tadalafil nasila działanie hipotensyjne azotanów i leków blokujących receptory α-adrenergiczne (np. doksazosyna), co może prowadzić do poważnych objawów, w tym omdleń, dlatego jednoczesne stosowanie z azotanami jest bezwzględnie przeciwwskazane, a z doksazosyną niezalecane. Ponadto, jednoczesne stosowanie z riocyguatem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego obniżenia ciśnienia krwi.
alfuzosyna, amlodypina, antagonista receptora endoteliny, azolowe leki przeciwgrzybicze, azotan, bendrofluazyd, bozentan, czas protrombinowy, digoksyna, doksazosyna, dysfunkcja erekcyjna, enalapril, etynyloestradiol, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, izoenzym CYP450, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanały wapniowe, lek blokujący receptory angiotensyny II, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek blokujący receptory β-adrenergiczne, lek α-adrenolityczny, lewonorgestrel, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, substrat glikoproteiny P, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Interakcje

Deksametazon, jako silny syntetyczny glikokortykosteroid, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z różnymi grupami leków, które mogą wpływać na jego skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii. Do najważniejszych interakcji farmakodynamicznych należą zwiększone ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu z NLPZ, osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych, ryzyko hipokaliemii i toksyczności digoksyny przy stosowaniu leków moczopędnych, przeczyszczających oraz glikozydów nasercowych, a także zmiany skuteczności leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny). Ponadto, deksametazon może nasilać działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych (np. atropiny), fluorochinolonów (tendinopatie), a także zwiększać ryzyko miopatii i kardiomiopatii przy jednoczesnym stosowaniu chlorochiny, hydroksychlorochiny i meflochiny. W przypadku leków immunosupresyjnych, zwłaszcza cyklosporyny, obserwuje się wzrost stężenia leku i ryzyko napadów drgawek, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.
aminoglikozyd, chlorochina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, fluorochinolon, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kontrola glikemii, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, morfologia krwi, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, niedepolaryzujący lek zwiotczający, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nadnerczy, ośrodkowy układ nerwowy, ototoksyczność, owrzodzenie przewodu pokarmowego, owrzodzenie żołądka, worek spojówkowy, zapalenie ścięgna, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Aricogan 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie zmiany stężenia, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora alfa₁-adrenergicznego, antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, depresja OUN, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP1A, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit, newirapina, obniżona aktywność CYP2D6, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban STADA 15 mg; 20 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transportowany przez P-gp, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory obu szlaków, takie jak ketokonazol i rytonawir, powodują 2,6-/2,5-krotne zwiększenie AUC oraz 1,7-/1,6-krotne zwiększenie Cmax, co znacząco nasila działanie przeciwzakrzepowe i zwiększa ryzyko krwawienia, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i flukonazol (400 mg 1x/dobę), powodują wzrost AUC o 1,4-1,5 razy i Cmax o 1,3-1,4 razy, co może być klinicznie istotne u pacjentów wysokiego ryzyka. Erytromycyna (500 mg 3x/dobę) wykazuje nasilenie efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (AUC wzrasta do 2-krotnie). Dronedaron należy unikać ze względu na brak danych. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną oraz zwiększa ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrel) oraz SSRI/SNRI.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pochodna azolowa, pozakonazol, ryfampicyna, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Ondansetron – Interakcje

Ondansetron jest metabolizowany przez wiele izoenzymów cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), co minimalizuje ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych, nawet przy genetycznym niedoborze CYP2D6. Nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych z alkoholem, temazepamem, furosemidem, alfentanilem, tramadolem, morfiną, lidokainą, tiopentalem i propofolem. Jednak u pacjentów stosujących silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) obserwuje się zwiększony klirens ondansetronu i obniżone stężenia we krwi, co może wymagać korekty dawki. Produkty zobojętniające sok żołądkowy nie wpływają na wchłanianie ondansetronu podanego doustnie.
antagonista receptora 5-HT3, antracykliny, apomorfina, arytmia, beta-adrenolityk, cytochrom P-450, farmakodynamika, farmakokinetyka, induktor CYP3A4, induktory enzymatyczne, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzymy cytochromu P-450, klirens ondansetronu, lek antyarytmiczny, lek kardiotoksyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek serotoninergiczny, leki zobojętniające, niedobór CYP2D6, niedociśnienie tętnicze, stężenie leku we krwi, tramadol, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Cynakalcet – Interakcje

Cynakalcet, stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz w raku przytarczyc, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z lekami obniżającymi stężenie wapnia, zwłaszcza z etelkalcetydem, co znacząco zwiększa ryzyko hipokalcemii. Cynakalcet jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP1A2, co powoduje interakcje z inhibitorami (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę, itrakonazol, worykonazol) i induktorami (np. ryfampicyna) tych enzymów, wymagającymi odpowiedniego dostosowania dawki. Palenie tytoniu zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38%, co również może wymagać korekty dawkowania. Ponadto cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak dezypramina (3,6-krotny wzrost ekspozycji) i dekstrometorfan (11-krotny wzrost AUC), co wymaga zmniejszenia ich dawek.
czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia VII, działanie niepożądane leku, enzym CYP1A2, enzym CYP3A4, etelkalcetyd, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka midazolamu, hipokalcemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory i induktory enzymatyczne, klirens cynakalcetu, lek immunosupresyjny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, wąski indeks terapeutyczny, węglan wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, zaawansowana choroba nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Lambrinex 40 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, makrolidy (klarytromycyna, telitromycyna), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol), inhibitory proteazy HIV oraz elbaswir/grazoprewir, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki do 10 mg i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) podnoszą stężenie leku o 33-51%, co również wymaga dostosowania dawki i monitoringu. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie AUC o 80%) i efawirenz (o 41%), obniżają skuteczność terapii, co wymaga kontroli klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która dodatkowo hamuje OATP1B1, wpływając na hepatocytarny wychwyt atorwastatyny.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, choroba alkoholowa wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, elbaswir/grazoprewir, fibrat, glekaprewir/pibrentaswir, hamowanie glukuronidacji, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, transporter OATP1B1, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Apra 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a także AUC i Cmax dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez klinicznego znaczenia.
antagonista receptora H2, antagonizm receptorowy, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lek serotoninergiczny, newirapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia poznawcze, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h

Produkt Matrifen, zawierający fentanyl w systemie transdermalnym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii przeciwbólowej. Leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. opioidy, benzodiazepiny, leki nasenne, alkohol) mogą nasilać sedację, depresję oddechową, niedociśnienie i hipowentylację, co w skrajnych przypadkach prowadzi do śpiączki lub zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO), które mogą wywołać ciężkie i nieprzewidywalne reakcje, w tym zespół serotoninowy. Jednoczesne stosowanie opioidów o mieszanym mechanizmie działania (buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) jest niewskazane ze względu na antagonizowanie efektu przeciwbólowego fentanylu oraz ryzyko objawów odstawiennych.
amiodaron, baklofen, benzodiazepina, buprenorfina, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie serotoninergiczne, fenotiazyna, fentanyl transdermalny, flukonazol, fluoksetyna, gabapentyna, gabapentynoid, hipowentylacja, IMAO, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, lek nasenny, lek serotoninergiczny, niedociśnienie, opioid, opioid agonistyczno-antagonistyczny, ośrodek oddechowy, receptor opioidowy, rytonawir, sedacja, SNRI, SSRI, wenlafaksyna, werapamil, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ramladio 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Ramladio, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Ramipryl jest przeciwwskazany w połączeniu z sakubitrilem i walsartanem ze względu na wysokie ryzyko obrzęku naczynioruchowego oraz przy zabiegach dializy z błonami poliakrylonitrylowymi i aferezie lipoprotein LDL z powodu ryzyka ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających potas (np. sole potasu, heparyna, leki moczopędne oszczędzające potas, takrolimus, cyklosporyna) z uwagi na ryzyko hiperkaliemii. Podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE + ARB lub aliskiren) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek, co wymaga unikania takiego skojarzenia. Dodatkowo, inhibitory ACE mogą nasilać toksyczność litu i wywoływać hipoglikemię w połączeniu z lekami przeciwcukrzycowymi, a także osłabiać działanie hipotensyjne w interakcji z sympatykomimetykami.
afereza lipoprotein, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, racekadotryl, ramipryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl, sympatykomimetyk, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, trimetoprym, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Vellofent 400 mcg

Vellofent (fentanyl) jest silnym opioidem o wysokim ryzyku interakcji farmakologicznych, szczególnie z lekami wpływającymi na metabolizm przez enzym CYP3A4 oraz z substancjami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Przeciwwskazane jest stosowanie Vellofentu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) w ciągu ostatnich 14 dni oraz z produktami zawierającymi hydroksymaślan sodu ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej. Inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna, ketokonazol, rytonawir czy diltiazem, mogą zwiększać biodostępność fentanylu, co prowadzi do nasilenia i przedłużenia działania opioidu oraz zwiększonego ryzyka depresji oddechowej. Z kolei induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampina) obniżają stężenie fentanylu, osłabiając jego efekt przeciwbólowy. Warto również unikać spożywania soku grejpfrutowego i alkoholu podczas terapii, gdyż oba wpływają na metabolizm fentanylu i zwiększają ryzyko toksyczności.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, biodostępność fentanylu, bloker kanałów wapniowych, CYP3A4, częściowy agonista opioidowy, depresja oddechowa, dysfagia, fentanyl, gabapentynoid, hydroksymaślan sodu, induktor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens ogólnoustrojowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwymiotny, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, spożywanie alkoholu, Vellofent, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals łączy inhibitor ACE (perindopryl) oraz bloker kanałów wapniowych (amlodypinę), co powoduje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania perindoprylu z sakubitrylem/walsartanem ze względu na wysokie ryzyko obrzęku naczynioruchowego, który może zagrażać życiu. Podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE, ARB, aliskiren) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek. Należy unikać łączenia z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu, litem oraz estramustyną ze względu na ryzyko hiperkaliemii i toksyczności. Współstosowanie z cyklosporyną, heparyną, NLPZ (w tym ASA ≥3 g/dobę) oraz lekami hipoglikemizującymi wymaga ostrożności i monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
aliskiren, amifostyna, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, baklofen, beta-adrenolityk, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dantrolen, estramustyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek blokujący receptor alfa, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, miopatia, nefrotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, niedocukrzenie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, rabdomioliza, racekadotryl, sakubitryl walsartan, sulfonamid hipoglikemizujący, symwastatyna, takrolimus, tetrakozaktyd, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ RAA, wildagliptyna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Zentiva

Sunitynib Zentiva wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych, w tym poważnych powikłań dermatologicznych (np. piodermia zgorzelinowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), które mogą prowadzić do zgonu. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami i inhibitorami CYP3A4 ze względu na wpływ na stężenie leku w osoczu. W trakcie terapii obserwuje się ryzyko krwotoków, w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu, a także powikłań hematologicznych takich jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość. Należy regularnie kontrolować morfologię krwi, parametry krzepnięcia oraz funkcję wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina) i nerek, a także monitorować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w przypadku nadciśnienia ciężkiego (ciśnienie skurczowe > 200 mmHg lub rozkurczowe > 110 mmHg).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, frakcja wyrzutowa lewej komory, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok płucny, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutrofil, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja, pioderma zgorzelinowa, przejściowy napad niedokrwienny, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, tętniak, torsade de pointes, udar mózgu, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Fromilid Uno 500 mg

Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna (ryzyko torsade de pointes), alkaloidy sporyszu (ostre zatrucie), doustny midazolam (7-krotne zwiększenie AUC), statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna – ryzyko rabdomiolizy), tikagrelor, iwabradyna, ranolazyna oraz kolchicyna u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby. Rytonawir znacząco zwiększa ekspozycję na klarytromycynę (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%), co wymaga redukcji dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min o 50%, a przy klirensie <30 ml/min stosowanie klarytromycyny o zmodyfikowanym uwalnianiu jest przeciwwskazane. Ponadto, klarytromycyna może wydłużać odstęp QT i nasilać ryzyko hipoglikemii przy jednoczesnym stosowaniu chinidyny, dyzopiramidu, hydroksychlorochiny, chlorochiny oraz niektórych leków przeciwcukrzycowych (nateglinid, repaglinid). Wskazane jest monitorowanie EKG, stężeń leków i glikemii.
aktywność aminotransferaz, alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, AUC, benzodiazepina, chlorochina, CYP3A4, częstoskurcz komorowy, DOAC, działanie na OUN, działanie niepożądane, efekt kliniczny, glikemia, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hydroksychlorochina, induktor CYP3A4, infuzja dożylna, inhibitor CYP3A, klirens kreatyniny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, migotanie komór, miopatia, Mycobacterium avium, nateglinid, niedokrwienie kończyn, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, postać o zmodyfikowanym uwalnianiu, rabdomioliza, repaglinid, skurcz naczyń, stężenie subterapeutyczne, substrat CYP3A, substrat P-gp, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Dipperam HCT 10 mg + 320 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Dipperam HCT, zawierający amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, werapamil) znacząco zwiększają ekspozycję na amlodypinę, co może wymagać dostosowania dawki, zwłaszcza u osób starszych. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej działanie hipotensyjne. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z symwastatyną, gdzie dawka symwastatyny powinna być ograniczona do 20 mg/dobę ze względu na wzrost ekspozycji o 77%. Jednoczesne stosowanie dantrolenu (infuzja) z amlodypiną jest przeciwwskazane z powodu ryzyka hiperkaliemii, migotania komór i zapaści krążeniowej. NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 oraz kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe i pogarszać czynność nerek, dlatego konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i elektrolitów.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, dna moczanowa, glikozyd naparstnicy, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, induktor CYP3A4, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor CYP3A4, kwasica mleczanowa, lek cytotoksyczny, lek przeciwdrgawkowy, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, torsades de pointes, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, żywica jonowymienna
Leksykon substancji czynnych
Kwetiapina – Interakcje

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir), które powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co znacząco podnosi ryzyko działań niepożądanych. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, zwiększają klirens kwetiapiny odpowiednio o około 87% i 450%, co prowadzi do znacznego obniżenia jej stężenia w osoczu i potencjalnej utraty skuteczności terapeutycznej. Zaleca się ostrożność, możliwe dostosowanie dawki lub zastąpienie induktora innym lekiem, np. walproinianem sodu, który nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych, choć u dzieci i młodzieży może zwiększać ryzyko leukopenii i neutropenii.
cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, działanie antycholinergiczne, efekt sedatywny, fałszywie dodatni wynik testu, fenytoina, haloperydol, induktor CYP3A4, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, metabolizm kwetiapiny, morfologia krwi, neutropenia, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, SNRI, SSRI, suchość jamy ustnej, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie pozapiramidowe, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Linorion 20 mg

Lenalidomid, substancja czynna preparatu Linorion, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii pacjentów, zwłaszcza ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z czynnikami stymulującymi erytropoezę oraz hormonalną terapią zastępczą. Dodatkowo, terapia skojarzona z deksametazonem może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych poprzez indukcję enzymów CYP3A4, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. W przypadku warfaryny konieczne jest ścisłe monitorowanie INR ze względu na potencjalny wpływ deksametazonu na jej metabolizm, mimo braku jednoznacznych danych klinicznych. Lenalidomid zwiększa stężenie digoksyny w osoczu o około 14%, co wymaga regularnej kontroli poziomu digoksyny, zwłaszcza przy dawce 0,5 mg digoksyny i 10 mg lenalidomidu. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami wiąże się z wysokim ryzykiem rabdomiolizy, co wymaga monitorowania klinicznego i laboratoryjnego (kinaza kreatynowa, mioglobina) szczególnie w początkowym okresie terapii.
badania in vitro, chinidyna, czynniki stymulujące erytropoezę, deksametazon, depresja OUN, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane, enzymy CYP, erytropoeza, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, INR, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, kinaza kreatynowa, lenalidomid, ludzkie hepatocyty, mioglobina, powikłania zakrzepowo-zatorowe, rabdomioliza, statyny, substrat glikoproteiny P, szpiczak mnogi, temsyrolimus, warfaryna, wskaźniki krzepnięcia, zakrzepica
Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Bluefish 8 mg

Ondansetron jest metabolizowany przez izoenzymy cytochromu P-450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), co zapewnia częściową kompensację zmian aktywności pojedynczych enzymów i zwykle skutkuje niewielkimi zmianami klirensu. Jednak u pacjentów stosujących silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) obserwuje się nawet czterokrotne zwiększenie klirensu ondansetronu, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia leku we krwi i może wymagać modyfikacji dawkowania. Jednoczesne stosowanie ondansetronu z apomorfiną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko głębokiego niedociśnienia tętniczego i utraty przytomności. Ponadto, ostrożność jest wskazana przy łączeniu ondansetronu z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz kardiotoksycznymi (np. antracykliny), ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania EKG i stanu kardiologicznego pacjenta.
alfentanyl, antracyklina, chemioterapia, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, fenytoina, furosemid, indukcja CYP3A4, induktor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens ondansetronu, lek wydłużający odstęp QT, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, ondansetron, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, radioterapia, ryfampicyna, sedacja, temazepam, tiopental, tramadol, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumilar HCT 10 mg + 10 mg + 25 mg

Sumilar HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Ramipryl i hydrochlorotiazyd zmniejszają wydalanie litu, co zwiększa ryzyko toksyczności, dlatego jednoczesne stosowanie jest niezalecane lub wymaga ścisłego monitorowania stężenia litu. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenie amlodypiny, co wymaga kontroli klinicznej i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają stężenie amlodypiny, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas, suplementów potasu oraz leków takich jak trimetoprim, ko-trimoksazol, takrolimus czy cyklosporyna, ze względu na ryzyko hiperkaliemii. Ponadto, stosowanie sakubitrylu/walsartanu z ramiprylem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka obrzęku naczynioruchowego, a odstęp czasowy między podaniem tych leków powinien wynosić co najmniej 36 godzin.
afereza lipoprotein, antagonista wapnia, biodostępność amlodypiny, błona poliakrylonitrylowa, czynność nerek, dializoterapia, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipotensyjne, działanie proarytmiczne, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, interakcja z alkoholem, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ramipryl, reakcja hipoglikemiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, środek kontrastujący zawierający jod, stężenie litu w surowicy, stężenie potasu w surowicy, tiazydowy lek moczopędny, torsades de pointes, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie elektrolitowe, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Synthon

Sunitynib Synthon, stosowany w leczeniu nowotworów litych, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne potencjalnie ciężkie działania niepożądane. Interakcje farmakokinetyczne obejmują unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu. W trakcie terapii obserwuje się ryzyko poważnych reakcji skórnych, takich jak piodermia zgorzelinowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), które mogą prowadzić do zgonu. W przypadku wystąpienia objawów SJS, TEN lub EM konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia, a wznowienie terapii jest przeciwwskazane po potwierdzeniu diagnozy. Ponadto, sunitynib wiąże się z ryzykiem krwotoków w różnych lokalizacjach, w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, dróg moczowych i mózgu, z krwotokiem z nosa jako najczęstszym powikłaniem, występującym u około 50% pacjentów z guzami litymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, monitorując morfologię krwi, czas protrombinowy (PT) i/lub INR oraz stan kliniczny.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, amylaza, bilirubina, bradykardia, czas protrombinowy, czynniki krzepnięcia, dysfagia, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, lipaza, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutrofil, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mózgu, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – SILDEROS MAX 50 mg

Syldenafil, substancja czynna preparatu SILDEROS MAX, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2C9, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te enzymy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (4-krotny wzrost Cmax i 11-krotne zwiększenie AUC syldenafilu), sakwinawir (140% wzrost Cmax, 210% AUC), ketokonazol i itrakonazol, znacząco zwiększają stężenie syldenafilu, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 25 mg na 48 godzin. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, zwiększają AUC o 182%, a słabe inhibitory, jak sok grejpfrutowy, powodują niewielkie wzrosty stężenia. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan (zmniejszenie AUC o 62,6% i Cmax o 55,4%) oraz ryfampicyna, obniżają stężenie syldenafilu, co może wymagać zwiększenia dawki. Syldenafil jest słabym inhibitorem kilku izoenzymów CYP, ale jego wpływ na metabolizm innych leków jest ograniczony.
amlodypina, antybiotyk makrolidowy, azotan, azytromycyna, barbiturat, bozentan, cymetydyna, doksazosyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, induktor CYP3A4, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas solny, lek α-adrenolityczny, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sok grejpfrutowy, tlenek azotu, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Klertis 50 mg

Leczenie sunitynibem (Klertis) powinno być prowadzone przez lekarzy doświadczonych w terapii przeciwnowotworowej. Preparat dostępny jest w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg. W terapii GIST oraz przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zalecana dawka wynosi 50 mg raz na dobę według schematu 4 tygodnie leczenia i 2 tygodnie przerwy (cykl 6-tygodniowy). W leczeniu nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) stosuje się 37,5 mg raz na dobę bez przerw. Dawkowanie może być modyfikowane o 12,5 mg w zależności od tolerancji, z maksymalną dawką 75 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 50 mg/dobę dla pNET. Wskazane jest monitorowanie tolerancji i bezpieczeństwa, a w razie potrzeby stosowanie przerw czasowych w terapii. Metabolizm sunitynibu odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4, co wymaga uwagi przy stosowaniu leków indukujących (np. ryfampicyna) lub hamujących (np. ketokonazol) aktywność CYP3A4, z odpowiednią korektą dawki i monitorowaniem pacjenta.
CYP3A4, ESRD, GIST, hemodializa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, Klertis, lek przeciwnowotworowy, metabolizm sunitynibu, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, pNET, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, sunitynib, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Afobam 1 mg

Alprazolam, będący benzodiazepiną, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak opioidy, neuroleptyki, leki nasenne, przeciwdepresyjne, przeciwdrgawkowe oraz środki znieczulające, które mogą nasilać sedację, depresję oddechową i ryzyko śpiączki. Alprazolam metabolizowany jest głównie przez CYP3A4, dlatego inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, itrakonazol, nefazodon, fluwoksamina) mogą podwajać AUC alprazolamu, co wymaga zmniejszenia dawki lub unikania jednoczesnego stosowania. Induktory CYP3A4, takie jak rytonawir, mogą z kolei zmniejszać stężenie alprazolamu, co wpływa na osłabienie efektu terapeutycznego i wymaga monitorowania oraz ewentualnej modyfikacji dawkowania.
alprazolam, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, depresja oddechowa, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, działanie niepożądane, działanie sedatywne, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z opioidami, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, nefazodon, neuroleptyk, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, pozakonazol, propoksyfen, propranolol, rytonawir, sertralina, środek znieczulający, SSRI, teofilina, troleandomycyna, uzależnienie, warfaryna, worykonazol, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon substancji czynnych
Lerkanidypina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Lerkanidypina, antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn, jest stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego w dawkach 10 mg lub 20 mg chlorowodorku w formie tabletek powlekanych, także w preparatach złożonych z enalaprylem. Lek wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, zaburzeniami czynności lewej komory serca oraz chorobą niedokrwienną serca, ze względu na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, w tym dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek dawkę 10 mg/dobę można stosować ostrożnie, natomiast dawka 20 mg/dobę wymaga szczególnej kontroli. Stosowanie jest przeciwwskazane przy GFR < 30 ml/min oraz u pacjentów poddawanych hemodializie lub z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów dializowanych otrzewnowo obserwowano mętność płynu otrzewnowego z powodu podwyższonego stężenia triglicerydów, co może być mylnie interpretowane jako zapalenie otrzewnej.
adrenalina, agranulocytoza, antagonista wapnia, antybiotykoterapia, brak laktazy, chlorowodorek lerkanidypiny, choroba niedokrwienna serca, dializa otrzewnowa, diuretyk pętlowy, dławica piersiowa, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, induktor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, kolagenoza, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, małopłytkowość, nadciśnienie nerkowo-naczyniowe, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie objawowe, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, piorunująca martwica wątroby, pochodna dihydropirydyny, roztwór fizjologiczny soli, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie otrzewnej, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnicy nerkowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Bluefish 40 mg

Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują 10-11-krotne zwiększenie ekspozycji na aktywny metabolit symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC) oraz cyklosporyna i danazol zwiększają ryzyko działań niepożądanych i są przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak flukonazol, werapamil, diltiazem i amlodypina, podnoszą narażenie na kwas symwastatyny odpowiednio 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kwasu fusydowego, amiodaronu, lomitapidu oraz inhibitorów transportera BCRP, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, International Normalized Ratio, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Dasatinib SUN 100 mg

Dazatynib jest substratem izoenzymu CYP3A4, co predysponuje go do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir oraz sok grejpfrutowy, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na dazatynib, podnosząc ryzyko toksyczności. Z kolei silne induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna (600 mg/dobę), karbamazepina, fenytoina, fenobarbital oraz preparaty z dziurawca, obniżają stężenie dazatynibu w osoczu nawet o 82% (AUC), co może prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej. Słaby induktor, deksametazon, zmniejsza AUC dazatynibu o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Biodostępność dazatynibu jest silnie zależna od pH żołądka – antagoniści receptora H₂ (np. famotydyna) i inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol 40 mg) obniżają ekspozycję na lek odpowiednio o 61% i 43% (AUC), dlatego ich stosowanie jest niewskazane. Leki zobojętniające sok żołądkowy zmniejszają AUC dazatynibu o 55% przy jednoczesnym podaniu, ale podanie ich co najmniej 2 godziny przed lub po dazatynibie eliminuje ten efekt.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora histaminowego H2, antybiotyk makrolidowy, białka osocza, biodostępność dazatynibu, dziurawiec, glikokortykosteroid, glitazon, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, kwasowość soku żołądkowego, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, metabolizm wątrobowy, pole pod krzywą, sok grejpfrutowy, substrat CYP2C8, tiazolidynodion, wąski zakres dawek terapeutycznych
Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Accord 60 mg

Cynakalcet, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP1A2, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tych enzymów. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol w dawce 200 mg 2x/dobę, mogą podwoić stężenie cynakalcetu, co wymaga dostosowania dawki. Palenie tytoniu zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38% poprzez indukcję CYP1A2, natomiast inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) mogą potencjalnie podnosić jego stężenie. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym, np. 3,6-krotne zwiększenie stężenia dezypraminy i 11-krotne AUC dekstrometorfanu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, metoprolol, dezypramina, nortryptylina, klomipramina). Nie stwierdzono istotnego wpływu cynakalcetu na farmakokinetykę warfaryny, midazolamu oraz leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus).
cyklosporyna, cynakalcet, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cyprofloksacyna, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia VII, dekstrometorfan, dezypramina, działanie niepożądane, etelkalcetyd, flekainid, fluwoksamina, gospodarka wapniowa, hipokalcemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klirens leku, klomipramina, lek immunosupresyjny, lek trójpierścieniowy, metoprolol, midazolam, nortryptylina, obniżenie stężenia wapnia, pantoprazol, propafenon, sewelamer, takrolimus, warfaryna, węglan wapnia
Leksykon leków
Interakcje leku – Dermovate 0,5 mg/g

Dermovate, zawierający klobetazol propionian 0,5 mg/g, jest silnym miejscowym kortykosteroidem, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, zwłaszcza przy długotrwałej terapii lub aplikacji na duże powierzchnie skóry. Kluczowe znaczenie mają inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, itrakonazol, ketokonazol), które hamują metabolizm klobetazolu, zwiększając jego biodostępność ogólnoustrojową i ryzyko działań niepożądanych. Interakcje z innymi kortykosteroidami (prednizon, deksametazon) oraz lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus) mogą nasilać immunosupresję i ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Zaleca się monitorowanie pacjentów oraz ograniczenie stosowania Dermovate w połączeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, zwłaszcza pod opatrunkiem okluzyjnym lub na dużych powierzchniach skóry.
alkohol cetostearylowy, bariera skórna, biodostępność ogólnoustrojowa, chlorokrezol, cyklosporyna, deksametazon, działanie addytywne, działanie immunosupresyjne, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, glikol propylenowy, hydrokortyzon, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klobetazolu propionian, metabolizm kortykosteroidów, miejscowy kortykosteroid, mykofenolan mofetylu, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, prednizon, ryfampicyna, rytonawir, takrolimus, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Interakcje

Octan uliprystalu jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, karbamazepina czy ziele dziurawca, mogą obniżyć stężenie octanu uliprystalu w osoczu nawet o 90%, skracając jego okres półtrwania 2,2-krotnie i zmniejszając ekspozycję około 10-krotnie, co prowadzi do istotnego obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W związku z tym u kobiet stosujących te leki w ciągu ostatnich 4 tygodni nie zaleca się podawania octanu uliprystalu, a preferowaną metodą antykoncepcji awaryjnej jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią (Cu-IUD). Z kolei inhibitory CYP3A4 zwiększają Cmax octanu uliprystalu około 2-krotnie i AUC 5,9-krotnie, jednakże nie wykazano istotnych klinicznie konsekwencji tych interakcji. Szczególną uwagę wymaga rytonawir, który przy długotrwałym stosowaniu może indukować CYP3A4 i obniżać stężenie octanu uliprystalu, dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja awaryjna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, Cmax i AUC, Cu-IUD, czynny metabolit, doraźny środek antykoncepcyjny, działanie leku, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, esomeprazol, feksofenadyna, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek zawierający progestagen, lek zobojętniający, lewonorgestrel, newirapina, octan uliprystalu, okres półtrwania, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, prymidon, receptor progesteronowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, senność, substrat P-gp, układ nerwowy, wkładka wewnątrzmaciczna miedziana, zaburzenie uwagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Xiltess 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Xiltess, jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co determinuje jego liczne interakcje farmakologiczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują istotne zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrasta odpowiednio 2,6- i 2,5-krotnie, Cmax 1,7- i 1,6-krotnie), co zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, obniżając jego skuteczność terapeutyczną, dlatego ich stosowanie powinno być unikane lub wymaga ścisłego monitorowania. W trakcie zmiany terapii między warfaryną a rywaroksabanem obserwuje się addytywne wydłużenie PT/INR (wartości INR do 12), co wymaga dokładnego monitorowania parametrów koagulologicznych i stosowania specyficznych testów (aktywność czynnika anty-Xa, PiCT, HepTest).
antagonista witaminy K, azolowe leki przeciwgrzybicze, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, dysfagia, działanie farmakodynamiczne, efekt farmakodynamiczny, ekspozycja na lek, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr koagulologiczny, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skuteczność terapeutyczna, układ krzepnięcia, właściwość przeciwpłytkowa, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Imatynib, stosowany w terapii nowotworów, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyklosporyna czy warfaryna. Silne induktory CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina) mogą obniżać ekspozycję na imatynib, zwiększając ryzyko niepowodzenia terapii. U pacjentów po tyreoidektomii stosujących lewotyroksynę konieczna jest kontrola TSH. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, a u pacjentów z jej dysfunkcją (łagodną do ciężkiej) wymagana jest ścisła kontrola enzymów wątrobowych i obrazu krwi, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności i martwicy. Przed terapią należy wykonać badania w kierunku zakażenia HBV, gdyż u nosicieli może dojść do reaktywacji wirusa, co może skutkować ostrą niewydolnością wątroby. W trakcie leczenia wskazana jest ścisła obserwacja pod kątem objawów aktywnego zakażenia HBV.
ADAMTS13, alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, brak laktazy, faza akceleracji, hepatotoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwgrzybiczny azolowy, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja WZW typu B, rearanżacja genu PDGFR, substrat CYP3A4, wstrząs kardiogenny, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żołądek arbuzowaty
Leksykon leków
Interakcje leku – Solu-Medrol 500 mg

Metyloprednizolon, aktywny składnik Solu-Medrolu, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie, który katalizuje 6β-hydroksylację steroidów. Interakcje lekowe z metyloprednizolonem wynikają przede wszystkim z modulacji aktywności CYP3A4 – inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, ryfampicyna, inhibitory proteazy HIV, makrolidy) zwiększają stężenie metyloprednizolonu w osoczu, co może wymagać redukcji dawki, natomiast induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) obniżają jego stężenie, wskazując na konieczność zwiększenia dawki. Ponadto, metyloprednizolon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami przeciwzakrzepowymi, przeciwcukrzycowymi, immunosupresyjnymi, antycholinergicznymi oraz NLPZ, co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków i innych leków hipokaliemizujących oraz na potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony OUN i przewodu pokarmowego.
6β-hydroksylacja steroidów, amfoterycyna B, aminoglutetymid, antycholinesteraza, aprepitant, choroba wrzodowa żołądka, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, diltiazem, diuretyk, doustny antykoagulant, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fosaprepitant, hipoglikemia, hipokaliemia, immunosupresja, induktor CYP3A4, infekcja bakteryjna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wątrobowy, kobicystat, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antycholinergiczny, lek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm metyloprednizolonu, metyloprednizolon, miastenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niezgodność farmaceutyczna, ostra miopatia, owrzodzenie, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, sól sodowa bursztynianu metyloprednizolonu, substrat CYP3A4, supresja nadnerczy, takrolimus, toksyczność steroidowa, troleandomycyna, wskaźnik krzepliwości krwi, zaburzenie poznawcze
Leksykon leków
Interakcje leku – Sastium 50 mg

Sertralina, jako SSRI, wykazuje liczne interakcje lekowe o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie w politerapii. Przeciwwskazane jest łączenie jej z inhibitorami MAO (nieodwracalnymi, np. selegiliną, oraz odwracalnymi, np. moklobemidem) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; zaleca się zachowanie przerw 14 dni po inhibitorach MAO i 7 dni przed ich rozpoczęciem. Linezolid, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, również jest przeciwwskazany. Jednoczesne stosowanie sertraliny z pimozydem jest zabronione z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35%, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych. Sertralina w dawce 200 mg/dobę nie nasila działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze, jednak spożycie alkoholu jest odradzane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych OUN i potencjalne obniżenie skuteczności leczenia.
aktywność cholinoesterazy, aprepitant, arytmia komorowa, błękit metylenowy, cymetydyna, czas protrombinowy, dezypramina, diltiazem, działanie hepatotoksyczne, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, induktor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek serotoninergiczny, linezolid, metamizol, mioklonia, miwakurium, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, ryfampicyna, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tyklopidyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 10 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT zawiera lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanału wapniowego), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania lizynoprylu z sakubitrylem/walsartanem ze względu na bardzo wysokie ryzyko obrzęku naczynioruchowego (przeciwwskazanie). Podwójna blokada układu RAAS (np. inhibitory ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek. Leki moczopędne oszczędzające potas (spironolakton, triamteren, amiloryd) oraz suplementy potasu mogą powodować istotny wzrost stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga monitorowania. Jednoczesne stosowanie litu z lizynoprylem zwiększa stężenie litu i ryzyko toksyczności, a NLPZ (w tym ASA ≥3 g/dobę) mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe i pogarszać funkcję nerek. W przypadku amlodypiny istotne są interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna), które mogą zwiększać ekspozycję na amlodypinę i ryzyko niedociśnienia, zwłaszcza u osób starszych. Zaleca się monitorowanie i ewentualne dostosowanie dawki. Ponadto amlodypina zwiększa ekspozycję na symwastatynę (o 77% przy dawce 10 mg amlodypiny i 80 mg symwastatyny), co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, aurotiojabłczan sodu, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność leku, cyklosporyna, doustny lek hipoglikemizujący, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor neutralnej endopeptydazy, inhibitor proteazy, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek rozszerzający naczynia krwionośne, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, politerapia, sakubitryl walsartan, symwastatyna, tachykardia odruchowa, takrolimus, tkankowy aktywator plazminogenu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zapaść sercowo-naczyniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Klertis 50 mg

Sunitynib, stosowany w leczeniu GIST, MRCC oraz pNET, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują wzrost Cmax o 49% i AUC o 51% sunitynibu i jego metabolitu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, obniżają Cmax o 23% i AUC o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET) przy ścisłym monitorowaniu tolerancji. Interakcje z inhibitorami BCRP są możliwe, ale dane kliniczne są ograniczone, dlatego zaleca się ostrożność.
białko oporności raka piersi, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek mielosupresyjny, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, nowotwór neuroendokrynny trzustki, parametry czynności wątroby, podrażnienie błony śluzowej, rak nerkowokomórkowy, stężenie sunitynibu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zapalenie jamy ustnej
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil PMCS 20 mg

Badania interakcji lekowych tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały, że jest on metabolizowany głównie przez CYP3A4, co powoduje istotne zmiany farmakokinetyki w obecności inhibitorów i induktorów tego izoenzymu. Ketokonazol w dawce 200 mg/dobę podwaja AUC tadalafilu 10 mg i zwiększa Cmax o 15%, natomiast dawka 400 mg/dobę zwiększa AUC 20 mg tadalafilu czterokrotnie i Cmax o 22%. Rytonawir (200 mg 2x/dobę) podwaja AUC tadalafilu 20 mg bez wpływu na Cmax. Inhibitory CYP3A4 takie jak erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol oraz sok grejpfrutowy mogą zwiększać stężenie tadalafilu, co wymaga ostrożności. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżyć skuteczność leku. Jednoczesne stosowanie tadalafilu z azotanami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej hipotensji, utrzymującej się do 48 godzin po ostatniej dawce tadalafilu. Podobnie, doksazosyna i inne α-adrenolityki nasilają działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko omdleń, dlatego ich łączna terapia nie jest zalecana.
AUC, azotan, bloker kanałów wapniowych, Cmax, CYP3A4, czas protrombinowy, działanie hipotensyjne, etynyloestradiol, farmakokinetyka tadalafilu, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost prostaty, lek alfa-adrenolityczny, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm lekowy, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Medical Valley

Sunitynib Medical Valley wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować ocenę parametrów hematologicznych (morfologia krwi), czynności wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina), czynności nerek oraz kontrolę ciśnienia tętniczego, ze szczególnym uwzględnieniem nadciśnienia tętniczego, które może osiągać wartości skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe 110 mmHg. W trakcie terapii obserwowano ryzyko ciężkich powikłań, takich jak krwotoki (w tym z przewodu pokarmowego, płuc i mózgu), kardiomiopatia, niewydolność serca, wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, a także poważne reakcje skórne (SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zaleca się regularne badania kontrolne, w tym oznaczenia frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) oraz monitorowanie elektrolitów i parametrów krzepnięcia u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe (PT, INR).
ciężka reakcja skórna, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwawienie z nosa, krwotok płucny, krwotok z guza, martwica kości szczęki, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piodermia zgorzelinowa, powikłanie krwotoczne, przetoka, rumień wielopostaciowy, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie gojenia ran, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydrocortison VUAB 100 mg

Hydrokortyzon jest metabolizowany głównie przez enzymy 11β-HSD2 oraz CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, zmniejszają klirens wątrobowy hydrokortyzonu, prowadząc do wzrostu jego stężenia w osoczu i ryzyka toksyczności steroidowej, co wymaga redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital i fenytoina, zwiększają metabolizm hydrokortyzonu, obniżając jego stężenie i skuteczność terapeutyczną, co może wymagać zwiększenia dawki. Ponadto, hydrokortyzon wchodzi w interakcje farmakodynamiczne i metaboliczne z wieloma lekami, w tym z antykoagulantami (np. warfaryna), lekami przeciwcukrzycowymi (insulina, pochodne sulfonylomocznika, metformina), lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus), a także z lekami wpływającymi na gospodarkę elektrolitową, co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania terapii.
antykoagulant doustny, blokada nerwowo-mięśniowa, bloker nerwowo-mięśniowy, cytochrom P450 3A4, dehydrogenaza 11β-hydroksysteroidowa typu 2, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hipokaliemia, hydrokortyzon, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, klirens wątrobowy, kontrola glikemii, kortykosteroid, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm kostny, miastenia, osteoporoza, ostra miopatia, owrzodzenie żołądka, retencja sodu, substrat CYP3A4, toksyczność digoksyny, toksyczność steroidowa, transkortyna, uszkodzenie wątroby, wydalanie potasu, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranlosin Duo 6 mg + 0,4 mg

Ranlosin Duo, zawierający solifenacynę i tamsulosynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają uwagi klinicznej. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę powodujący 1,4-krotny wzrost Cmax i 2,0-krotny wzrost AUC solifenacyny; 400 mg/dobę powodujący 1,5-krotny wzrost Cmax i 2,8-krotny wzrost AUC solifenacyny oraz 2,2-krotny wzrost Cmax i 2,8-krotny wzrost AUC tamsulosyny), znacząco zwiększają ekspozycję na obie substancje, co jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu CYP2D6 lub stosujących inhibitory CYP2D6. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. werapamil) zwiększają Cmax i AUC tamsulosyny odpowiednio 2,2-krotnie i solifenacyny 1,6-krotnie, co wymaga ostrożności. Słabe inhibitory CYP3A4 (cymetydyna) oraz inhibitory CYP2D6 (paroksetyna) powodują umiarkowane wzrosty parametrów farmakokinetycznych, które nie wykluczają jednoczesnego stosowania. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, mogą obniżać stężenia obu leków, potencjalnie osłabiając ich skuteczność.
agonista receptora cholinergicznego, amitryptylina, antagonista receptora adrenergicznego alfa 1, atenolol, chlormadinon, cymetydyna, diazepam, digoksyna, diklofenak, działanie hipotensyjne, enalapril, furosemid, glibenklamid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, metoklopramid, nelfinawir, niedociśnienie ortostatyczne, paroksetyna, propranolol, Ranlosin Duo, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, solifenacyna, suchość jamy ustnej, symwastatyna, tamsulosyna, teofilina, trichlormetiazyd, warfaryna, werapamil, właściwości cholinolityczne, zaburzenie akomodacji
Leksykon leków
Interakcje leku – Pinexet 200 mg 200 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC kwetiapiny, co jest przeciwwskazane. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina) znacząco zwiększają klirens leku, redukując ekspozycję do 13% lub nawet bardziej, co może obniżać skuteczność terapii. Spożywanie soku grejpfrutowego, również hamującego CYP3A4, jest niewskazane. W przypadku leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, inhibitory MAO) istnieje wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, wymagające ostrożności i monitorowania. Dodatkowo, kwetiapina wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, co może kumulować się z innymi lekami o podobnym mechanizmie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych.
cymetydyna, CYP3A4, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, enzym wątrobowy, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, karbamazepina, ketokonazol, kwas walproinowy, kwetiapina, lek serotoninergiczny, leukopenia, metadon, nadmierna sedacja, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, SNRI, sok grejpfrutowy, sole litu, SSRI, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie układu pozapiramidowego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dasatinib Sandoz 140 mg

Dazatynib jest substratem enzymu CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne wpływające na jego stężenie w osoczu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna czy rytonawir, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na dazatynib, co jest klinicznie istotne i przeciwwskazuje ich jednoczesne stosowanie. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC dazatynibu nawet o 82%, co może prowadzić do obniżenia skuteczności terapii. Deksametazon, jako słaby induktor, zmniejsza AUC o około 25%, co jest uznawane za efekt o niskim znaczeniu klinicznym. Ponadto, antagoniści receptora H2 (famotydyna) i inhibitory pompy protonowej (omeprazol) obniżają ekspozycję na dazatynib odpowiednio o 61% i około 43%, co wynika z podwyższenia pH żołądka i zmniejszenia rozpuszczalności leku. Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu/magnezu również obniżają AUC i Cmax dazatynibu o 55% i 58%, jeśli podawane są jednocześnie, dlatego zaleca się ich podawanie co najmniej 2 godziny przed lub po dazatynibie.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, badanie in vitro, białko osocza, biodostępność dazatynibu, cytochrom P450, działanie niepożądane, enzym CYP3A4, frakcja leku, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający kwas solny, metabolizm wątrobowy, przewód pokarmowy, rozpuszczalność zależna od pH, sok grejpfrutowy, substrat CYP2C8, substrat CYP3A4, zaburzenie czynności wątroby, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Metypred 4 mg

Metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, który katalizuje 6β-hydroksylację steroidów, kluczowy etap metabolizmu fazy I glikokortykosteroidów. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat) zmniejszają klirens wątrobowy metyloprednizolonu, co prowadzi do wzrostu jego stężenia w osoczu i zwiększa ryzyko toksyczności steroidowej, wymagając często korekty dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) zwiększają klirens, obniżając stężenie leku i jego skuteczność kliniczną, co może wymagać zwiększenia dawki. Równoczesne stosowanie metyloprednizolonu z innymi substratami CYP3A4 może wpływać na metabolizm obu leków i zwiększać ryzyko działań niepożądanych, dlatego konieczne jest monitorowanie i dostosowanie terapii.
6β-hydroksylacja steroidów, depresja oddechowa, doustny antykoagulant, enzym CYP3A4, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, klirens wątrobowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm glukozy, metyloprednizolon, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osteoporoza, owrzodzenie żołądka, przełom miasteniczny, retencja sodu i wody, substrat CYP3A4, szczepionka żywa, toksyczność steroidowa, złamanie patologiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transporter P-gp, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują 2,5–2,6-krotne zwiększenie AUC i 1,6–1,7-krotne zwiększenie Cₘₐₓ rywaroksabanu, co znacząco nasila ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory, takie jak klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), zwiększają AUC i Cₘₐₓ o 1,3–1,8 razy, szczególnie nasilając efekt u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Dronedaron jest przeciwwskazany ze względu na brak wystarczających danych. Rywaroksaban w połączeniu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną 40 mg) wykazuje addytywne hamowanie czynnika Xa, zwiększając ryzyko krwawienia, podobnie jak jednoczesne stosowanie NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (klopidogrel) oraz SSRI/SNRI, które mogą wydłużać czas krwawienia i zwiększać ryzyko krwawień.
czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja leków z alkoholem, karbamazepina, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwgrzybicze, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna azolowa, potencjał trombiny, ryfampicyna, rywaroksaban, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, umiarkowany inhibitor, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Asduter 10 mg

Lek Asduter zawierający 10 mg arypiprazolu jest wskazany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych i młodzieży. Dawkowanie w schizofrenii u dorosłych rozpoczyna się od 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, maksymalnie do 30 mg/dobę. U młodzieży ≥15 lat dawka początkowa to 2 mg przez 2 dni, następnie 5 mg przez 2 dni, aż do 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę. W epizodach maniakalnych u dorosłych dawka początkowa i zalecana wynosi 15 mg/dobę, a u młodzieży ≥13 lat rozpoczyna się od 2 mg, stopniowo zwiększając do 10 mg/dobę, z leczeniem nie dłuższym niż 12 tygodni. Dawkowanie powyżej 10 mg/dobę u młodzieży jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność, zmęczenie i przyrost masy ciała. Lek podaje się doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków.
arypiprazol, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, nawrót epizodu maniakalnego, objawy pozapiramidowe, schizofrenia, schizofrenia i zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Tourette’a, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Interakcje leku – Dailiport 5 mg

Takrolimus (Dailiport) jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita. Interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na CYP3A4 mogą znacząco zmieniać stężenia takrolimusu we krwi, co wymaga ścisłego monitorowania poziomu leku, funkcji nerek, wydłużenia odstępu QT oraz działań niepożądanych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, erytromycyna, rytonawir czy inhibitory proteazy HCV, mogą powodować znaczące zwiększenie stężenia takrolimusu, co wymaga istotnego zmniejszenia dawki i częstego monitorowania. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina czy ziele dziurawca, obniżają stężenie takrolimusu, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie soku grejpfrutowego oraz ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych i neurotoksycznych, które mogą nasilać działania niepożądane takrolimusu.
antybiotyk makrolidowy, biodostępność takrolimusu, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, cytryniec chiński, drżenie, działanie immunosupresyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, ekspozycja na takrolimus, funkcja nerek, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, kannabidiol, klirens wątrobowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, lek nefrotoksyczny, lek neurotoksyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm żołądkowo-jelitowy, P-glikoproteina, ściana jelita, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie świadomości
Leksykon leków
Interakcje leku – Maxon forte 50 mg

Syldenafil, substancja czynna preparatu Maxon Forte, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, ketokonazol i itrakonazol, znacząco zwiększają stężenie syldenafilu w surowicy (np. rytonawir powoduje 11-krotne zwiększenie AUC i 4-krotny wzrost Cmax), co wymaga redukcji dawki początkowej do 25 mg lub całkowitego unikania jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, cymetydyna) również podnoszą stężenia syldenafilu (wzrost AUC o 182% dla erytromycyny), co wskazuje na konieczność ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan i ryfampicyna, obniżają stężenia syldenafilu (zmniejszenie AUC o 62,6% przy bozentanie), co może wymagać zwiększenia dawki. Syldenafil nie wykazuje istotnego wpływu na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP450 ze względu na niskie stężenia terapeutyczne (około 1 µM).
alfa-adrenolityk, amlodypina, antagonista wapnia, azotany, azytromycyna, beta-adrenolityk, bozentan, cymetydyna, cytochrom P450, diuretyk pętlowy, działanie hipotensyjne, erytromycyna, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, klirens syldenafilu, kwas acetylosalicylowy, lek tiazydowy, lek zobojętniający, leki przeciwgrzybicze, niedociśnienie objawowe, nikorandyl, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sok grejpfrutowy, SSRI, syldenafil, TLPD
Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml

Ondansetron B. Braun, antagonista receptora 5-HT3, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym znaczeniu klinicznym. Metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2, jego klirens może być zwiększony przez induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna), co wymaga modyfikacji dawkowania. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono z lekami takimi jak temazepam, furosemid, alfentanil, lidokaina, propofol, tiopental i morfina. Jednakże ondansetron może osłabiać działanie przeciwbólowe tramadolu poprzez antagonizm receptorów 5-HT3, co jest istotne w kontekście terapii bólu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. antracykliny, erytromycyna, amiodaron) zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.
alfentanil, amiodaron, antagonista receptora 5-HT3, antracyklina, apomorfina, atenolol, chlorowodorek apomorfiny, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, daunorubicyna, doksorubicyna, erytromycyna, fenytoina, furosemid, induktor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lidokaina, morfina, niedociśnienie, ondansetron, propofol, receptor 5-HT3, ryfampicyna, SNRI, SSRI, temazepam, terapia przeciwwymiotna, tiopental, torsade de pointes, tramadol, trastuzumab, tymolol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sertralina Krka 100 mg

Sertralina Krka, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym selegiliną, moklobemidem i linezolidem, ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego. Również pimozyd, którego stężenie wzrasta o około 35% przy współpodawaniu z sertraliną, jest przeciwwskazany z uwagi na ryzyko arytmii. Leki serotoninergiczne (fentanyl, tryptany, tramadol, inne SSRI/SNRI) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego i wymagają ostrożności. Sertralina może wydłużać odstęp QTc w połączeniu z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami, co wymaga monitorowania EKG. Współpodawanie z litem nasila drżenia, a fenytoina wymaga monitorowania stężenia w osoczu ze względu na potencjalne zmiany farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Induktory CYP3A4 (fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie sertraliny, co może zmniejszać jej skuteczność.
alprazolam, aprepitant, arytmia komorowa, buprenorfina, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, diazepam, diltiazem, dziurawiec, EKG, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, glibenklamid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP 2D6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortyzol, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek antyarytmiczny klasy 1C, lek serotoninergiczny, linezolid, metamizol, miwakurium, moklobemid, nefazodon, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, posakonazol, propafenon, rabeprazol, ryfampicyna, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, telitromycyna, terfenadyna, tolbutamid, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tyklopidyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Esotkaleno 1 mg

Produkt leczniczy Esotkaleno (prednizon) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Glikokortykosteroidy indukują hipokaliemię, co nasila działanie glikozydów nasercowych i diuretyków, zwiększając ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz ciężkiej hipokaliemii – konieczne jest monitorowanie poziomu potasu i EKG. Prednizon osłabia działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych i insuliny poprzez zmniejszenie wrażliwości tkanek na insulinę, co wymaga dostosowania dawek. Pochodne kumaryny wykazują zmienne działanie przeciwzakrzepowe, dlatego wskazane jest ścisłe monitorowanie INR. Jednoczesne stosowanie NLPZ, salicylanów i indometacyny zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego, co wymaga rozważenia gastroprotekcji. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, kobicystat) podnoszą stężenie prednizonu, nasilając działania niepożądane, natomiast induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina, prymidon) obniżają jego stężenie, osłabiając efekt terapeutyczny – w obu przypadkach konieczne jest odpowiednie dostosowanie dawki i monitorowanie pacjenta.
antykoagulant, chlorochina, choroba wrzodowa, ciśnienie śródgałkowe, cyklosporyna, fluorochinolon, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, glukoneogeneza, hepatocyt, hiperglikemia, hipokaliemia, hormon wzrostu, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, INR, jaskra, kardiomiopatia, ketokonazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek zobojętniający, lek zwiotczający, morfologia krwi, napad drgawkowy, NLPZ, osteoporoza, owrzodzenie, pochodna kumaryny, prazykwantel, prednizon, protyrelina, ryfampicyna, tendinopatia, test alergiczny, TSH, zaburzenie nastroju, zerwanie ścięgna, złamanie patologiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranozek 375 mg

Ranolazyna jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6 oraz transportowana przez glikoproteinę P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg dwa razy na dobę), zwiększają AUC ranolazyny 3,0-3,9-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem 180-360 mg/dobę) podnoszą stężenie ranolazyny 1,5-2,4-krotnie, wymagając ostrożnego doboru dawki. Inhibitory P-gp, takie jak werapamil (120 mg trzy razy na dobę), powodują 2,2-krotny wzrost stężenia ranolazyny. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), obniżają stężenie ranolazyny o około 95%, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania. Silny inhibitor CYP2D6, paroksetyna (20 mg/dobę), zwiększa stężenie ranolazyny o 1,2-krotnie przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę, jednak modyfikacja dawki nie jest zwykle konieczna.
atorwastatyna, bupropion, chinidyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, flekainid, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, metformina, metoprolol, odstęp QTc, paroksetyna, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stężenie osoczowe, substrat CYP2B6, substrat CYP3A4, substrat OCT2, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, werapamil, zakres terapeutyczny