Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Dipperam HCT, zawierający amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Należy podkreślić, że nie przeprowadzono formalnych badań interakcji tego produktu jako całości z innymi lekami, a przedstawione dane dotyczą znanych interakcji poszczególnych substancji czynnych. Istotne jest uwzględnienie możliwości nasilenia działania hipotensyjnego innych leków przeciwnadciśnieniowych podczas jednoczesnego stosowania z produktem Dipperam HCT.¹²

Interakcje związane z amlodypiną

Inhibitory CYP3A4 mogą znacząco zwiększać ekspozycję na jednocześnie stosowaną amlodypinę. Dotyczy to zarówno silnych, jak i umiarkowanie silnych inhibitorów, do których zaliczamy: inhibitory proteazy, azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol, itrakonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna), werapamil czy diltiazem. Kliniczne znaczenie tych zmian farmakokinetycznych może być szczególnie istotne u osób w podeszłym wieku, dlatego może być konieczna kontrola stanu klinicznego i dostosowanie dawki.³

Z kolei induktory CYP3A4, takie jak leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, prymidon), ryfampicyna czy ziele dziurawca, mogą zmieniać stężenie amlodypiny w osoczu. W związku z tym zaleca się monitorowanie ciśnienia krwi i rozważenie modyfikacji dawki zarówno podczas leczenia skojarzonego z induktorami CYP3A4, jak i po jego zakończeniu.⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z symwastatyną. Jednoczesne stosowanie amlodypiny w dawce 10 mg i symwastatyny w dawce 80 mg powoduje zwiększenie ekspozycji na symwastatynę o 77% w porównaniu z podawaniem samej symwastatyny. U pacjentów przyjmujących amlodypinę dawkę symwastatyny należy ograniczyć do 20 mg na dobę.⁵

Podczas jednoczesnego stosowania dantrolenu (w infuzji) z antagonistami wapnia, takimi jak amlodypina, istnieje ryzyko hiperkaliemii, migotania komór i zapaści krążeniowej. Z tego względu zaleca się unikanie jednoczesnego podawania antagonistów wapnia pacjentom podatnym na hipertermię złośliwą oraz w leczeniu hipertermii złośliwej.⁶

Interakcje związane z walsartanem

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2), kwas acetylosalicylowy w wysokich dawkach (>3 g/dobę) oraz nieselektywne NLPZ, mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie antagonistów angiotensyny II i hydrochlorotiazydu. Ponadto jednoczesne stosowanie produktu Dipperam HCT i NLPZ może prowadzić do pogorszenia czynności nerek i zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Zaleca się monitorowanie czynności nerek na początku leczenia oraz odpowiednie nawodnienie pacjenta.⁷

Badania in vitro wskazują, że walsartan jest substratem wątrobowego białka wychwytującego OATP1B1 oraz wątrobowego białka wypierającego MRP2. Inhibitory białek transportowych (ryfampicyna, cyklosporyna) lub białek wypierających (rytonawir) mogą zwiększyć układową ekspozycję na walsartan.⁸

Interakcje związane z hydrochlorotiazydem

Alkohol, barbiturany lub leki narkotyczne w połączeniu z hydrochlorotiazydem mogą nasilać niedociśnienie ortostatyczne. Tiazydowe leki moczopędne mogą zwiększać działanie hipotensyjne substancji zmniejszających ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszenie aktywności sympatykomimetycznej ośrodkowego układu nerwowego lub bezpośrednie działanie rozszerzające naczynia krwionośne.⁹

Podczas stosowania z amantadyną może zwiększać się ryzyko działań niepożądanych tego leku.¹⁰

Leki przeciwcholinergiczne (np. atropina, biperyden) mogą zwiększać biodostępność tiazydowych leków moczopędnych poprzez zmniejszenie motoryki przewodu pokarmowego i szybkości opróżniania żołądka. Z kolei substancje o działaniu prokinetycznym (np. cyzapryd) mogą zmniejszać biodostępność hydrochlorotiazydu.¹¹

Leki przeciwcukrzycowe (insulina i doustne leki przeciwcukrzycowe) mogą wymagać dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu z hydrochlorotiazydem, który może zmieniać tolerancję glukozy.¹²

Metforminę należy stosować ostrożnie ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej związane z możliwą niewydolnością nerek wywołaną przez hydrochlorotiazyd.¹³

Jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu z beta-adrenolitykami może zwiększać ryzyko hiperglikemii. Podobnie, hydrochlorotiazyd może nasilać działanie diazoksydu zwiększające stężenie glukozy we krwi.¹⁴

Stosowanie cyklosporyny z hydrochlorotiazydem może zwiększać ryzyko hiperurykemii i powikłań takich jak dna moczanowa.¹⁵

Leki cytotoksyczne (np. cyklofosfamid, metotreksat) stosowane jednocześnie z hydrochlorotiazydem mogą mieć zmniejszone wydalanie nerkowe, co może nasilać ich działanie hamujące czynność szpiku kostnego.¹⁶

Hydrochlorotiazyd może wywoływać hipokaliemię lub hipomagnezamię, co sprzyja wystąpieniu zaburzeń rytmu serca po glikozydach naparstnicy.¹⁷

U pacjentów z odwodnieniem wywołanym przez hydrochlorotiazyd, stosowanie dużych dawek jodowanych środków kontrastujących wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Przed zastosowaniem środka kontrastującego zawierającego jod zaleca się ponowne nawodnienie pacjenta.¹⁸

Żywice jonowymienne (kolestyramina lub kolestypol) zmniejszają wchłanianie hydrochlorotiazydu, co może prowadzić do niedostatecznego działania terapeutycznego. Interakcję można zminimalizować, oddzielając w czasie podanie hydrochlorotiazydu i żywicy – np. podając hydrochlorotiazyd co najmniej 4 godziny przed lub 4-6 godzin po przyjęciu leku wiążącego kwasy żółciowe.¹⁹

Działanie hydrochlorotiazydu zmniejszające stężenie potasu w surowicy może być nasilone podczas jednoczesnego stosowania kaliuretycznych leków moczopędnych, kortykosteroidów, leków przeczyszczających, ACTH, amfoterycyny, karbenoksolonu, penicyliny G i pochodnych kwasu salicylowego lub leków przeciwarytmicznych. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.²⁰

Działanie hydrochlorotiazydu zmniejszające stężenie sodu w surowicy może być nasilone podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, przeciwpadaczkowych. Podczas długotrwałego stosowania tych leków wskazana jest ostrożność.²¹

Ze względu na ryzyko hipokaliemii, hydrochlorotiazyd należy stosować ostrożnie z produktami leczniczymi, które mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsades de pointes, zwłaszcza z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III oraz niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi.²²

Hydrochlorotiazyd, zwiększając stężenie kwasu moczowego w surowicy, może wymagać modyfikacji dawki leków stosowanych w leczeniu dny. Może być konieczne zwiększenie dawki probenecydu lub sulfinpirazonu. Ponadto jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu z allopurynolem może zwiększać częstość występowania reakcji nadwrażliwości na allopurynol.²³

Opisywano pojedyncze przypadki niedokrwistości hemolitycznej podczas jednoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu i metylodopy.²⁴

Tiazydowe leki moczopędne nasilają działanie pochodnych kuraryny i innych niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie szkieletowe (np. tubokuraryny).²⁵

Hydrochlorotiazyd może osłabić odpowiedź organizmu na aminy presyjne (np. noradrenalinę, adrenalinę). Znaczenie kliniczne tego działania jest niepewne i niewystarczające do wykluczenia ich stosowania.²⁶

Stosowanie hydrochlorotiazydu z witaminą D lub solami wapnia może nasilić zwiększenie stężenia wapnia w surowicy. U pacjentów ze skłonnością do hiperkalcemii (np. z nadczynnością przytarczyc, nowotworem złośliwym lub zaburzeniami związanymi z witaminą D) jednoczesne stosowanie tiazydowych leków moczopędnych może prowadzić do hiperkalcemii wskutek zwiększonego wchłaniania zwrotnego wapnia w kanalikach nerkowych.²⁷

Interakcje związane z podwójną blokadą układu RAA

Dane z badań klinicznych wykazały, że podwójna blokada układu RAA przez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny (ARB) lub aliskirenu wiąże się z częstszym występowaniem działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia i osłabiona czynność nerek (włącznie z ostrą niewydolnością nerek), niż po zastosowaniu jednego leku wpływającego na czynność układu RAA.²⁸

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie produktu Dipperam HCT może prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego. Alkohol, podobnie jak barbiturany lub leki narkotyczne, w połączeniu z hydrochlorotiazydem (składnik produktu Dipperam HCT) może powodować nasilenie niedociśnienia ortostatycznego. Jest to spowodowane faktem, że alkohol rozszerza naczynia krwionośne oraz zmniejsza aktywność sympatykomimetyczną ośrodkowego układu nerwowego.²⁹

Spożywanie alkoholu podczas terapii produktem Dipperam HCT może nasilać działania niepożądane poszczególnych składników leku, szczególnie:

• Zwiększone ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, które może objawiać się zawrotami głowy, omdleniami przy zmianie pozycji ciała
• Nasilone odwodnienie organizmu spowodowane przez zwiększone działanie moczopędne
• Zwiększone ryzyko zaburzeń elektrolitowych, szczególnie hipokaliemii
• Potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami układu krążenia

Z wymienionych powodów zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu lub znaczne ograniczenie jego ilości podczas leczenia produktem Dipperam HCT. W przypadku okazjonalnego spożycia alkoholu należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza przy wstawaniu z pozycji leżącej lub siedzącej.

Tabela interakcji z innymi produktami leczniczymi