Interakcje
Ondansetron
Ondansetron jest metabolizowany przez wiele izoenzymów cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), co minimalizuje ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych, nawet przy genetycznym niedoborze CYP2D6. Nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych z alkoholem, temazepamem, furosemidem, alfentanilem, tramadolem, morfiną, lidokainą, tiopentalem i propofolem. Jednak u pacjentów stosujących silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) obserwuje się zwiększony klirens ondansetronu i obniżone stężenia we krwi, co może wymagać korekty dawki. Produkty zobojętniające sok żołądkowy nie wpływają na wchłanianie ondansetronu podanego doustnie.
- Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami wydłużającymi odcinek QT
- Interakcje z apomorfiną
- Interakcje z lekami indukującymi cytochrom P450
- Interakcje z tramadolem
- Interakcje z lekami serotoninergicznymi
- Interakcje z lekami zobojętniającymi
- Interakcje ondansetronu z alkoholem
- Tabela interakcji ondansetronu
Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ondansetron jest metabolizowany przez liczne enzymy wątrobowego cytochromu P-450, w tym CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2. Ze względu na mnogość enzymów zdolnych do metabolizowania ondansetronu, zahamowanie lub zmniejszona aktywność jednego enzymu (np. genetycznie uwarunkowany niedobór CYP2D6) jest zwykle kompensowana przez inne enzymy. Prowadzi to do niewielkich lub nieistotnych zmian w całkowitym klirensie ondansetronu lub zapotrzebowaniu na dawkę produktu leczniczego.1
Brak dowodów, że ondansetron nasila bądź hamuje metabolizm innych produktów leczniczych często jednocześnie stosowanych łącznie z nim. Szczegółowe badania wykazały, że ondansetron nie wykazuje żadnych interakcji farmakokinetycznych z alkoholem, temazepamem, furosemidem, alfentanilem, tramadolem, morfiną, lidokainą, tiopentalem i propofolem.2
Interakcje z lekami wydłużającymi odcinek QT
Należy zachować ostrożność, stosując ondansetron u pacjentów przyjmujących jednocześnie produkty lecznicze wydłużające odstęp QT i (lub) powodujące zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Stosowanie ondansetronu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT może powodować dodatkowe wydłużenie odstępu QT.3
Jednoczesne stosowanie ondansetronu i leków kardiotoksycznych (np. antracyklin takich jak doksorubicyna, daunorubicyna czy trastuzumab), antybiotyków (takich jak erytromycyna), leków przeciwgrzybiczych (takich jak ketokonazol), leków antyarytmicznych (takich jak amiodaron) lub leków β-adrenolitycznych (takich jak atenolol czy tymolol) może zwiększać ryzyko występowania arytmii.4
Interakcje z apomorfiną
Ze względu na zgłaszane przypadki wystąpienia głębokiego niedociśnienia tętniczego oraz utraty świadomości, jednoczesne stosowanie apomorfiny i ondansetronu jest przeciwwskazane.56
Interakcje z lekami indukującymi cytochrom P450
U pacjentów leczonych silnymi induktorami CYP3A4 (np. fenytoiną, karbamazepiną i ryfampicyną), klirens doustnie podanego ondansetronu zwiększał się, a stężenie ondansetronu we krwi było zmniejszone.7 Może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności ondansetronu i wymagać dostosowania dawki.
Interakcje z tramadolem
Dane uzyskane z badań z małą liczbą uczestników wykazują, że ondansetron może zmniejszyć przeciwbólowe działanie tramadolu.8 Przeciwbólowe działanie tramadolu zachodzi częściowo za pośrednictwem mechanizmów zależnych od serotoniny. Ponieważ ondansetron jest antagonistą receptora 5-HT3, podejrzewa się, że może wpływać na przeciwbólowe działanie tramadolu.9
Interakcje z lekami serotoninergicznymi
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki wystąpienia u pacjentów zespołu serotoninowego (obejmującego zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego i zaburzenia nerwowo-mięśniowe) podczas jednoczesnego stosowania ondansetronu i innych leków serotoninergicznych (w tym SSRI i SNRI).10 Zespół serotoninowy jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu.11
Interakcje z lekami zobojętniającymi
Produkty lecznicze zobojętniające sok żołądkowy nie wpływają na wchłanianie ondansetronu podanego doustnie.12
Interakcje ondansetronu z alkoholem
Badania nie wykazały interakcji farmakokinetycznych między ondansetronem a alkoholem. W szczegółowych badaniach wykazano, że ondansetron nie wchodzi w interakcje z alkoholem.1314
Nie stwierdzono, aby ondansetron nasilał psychomotoryczne działania alkoholu ani wpływał na jego metabolizm. Jednakże należy zachować ostrożność, jak przy wszystkich lekach działających na ośrodkowy układ nerwowy, podczas jednoczesnego stosowania z alkoholem, szczególnie u pacjentów podatnych na działanie depresyjne alkoholu.
Tabela interakcji ondansetronu
| Lek/Grupa leków | Rodzaj interakcji | Poziom ważności | Opis interakcji |
|---|---|---|---|
| Apomorfina | Farmakodynamiczna | Wysoki – przeciwwskazanie | Głębokie niedociśnienie tętnicze, utrata świadomości. Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. |
| Leki wydłużające odstęp QT (antracykliny: doksorubicyna, daunorubicyna, trastuzumab) | Farmakodynamiczna | Wysoki | Dodatkowe wydłużenie odstępu QT. Zwiększone ryzyko arytmii. Wymagana szczególna ostrożność. |
| Antybiotyki (erytromycyna) | Farmakodynamiczna | Wysoki | Wydłużenie odstępu QT. Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca. |
| Leki przeciwgrzybicze (ketokonazol) | Farmakodynamiczna | Wysoki | Wydłużenie odstępu QT. Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca. |
| Leki antyarytmiczne (amiodaron) | Farmakodynamiczna | Wysoki | Wydłużenie odstępu QT. Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca. |
| Beta-adrenolityki (atenolol, tymolol) | Farmakodynamiczna | Średni | Zwiększone ryzyko wystąpienia arytmii. |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, buprenorfina) | Farmakodynamiczna | Wysoki | Ryzyko zespołu serotoninowego (zmiany stanu psychicznego, zaburzenia wegetatywne, zaburzenia nerwowo-mięśniowe). Stan potencjalnie zagrażający życiu. |
| Tramadol | Farmakodynamiczna | Średni | Zmniejszenie działania przeciwbólowego tramadolu poprzez antagonistyczne działanie na receptory 5-HT3. |
| Silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) | Farmakokinetyczna | Średni | Zwiększenie klirensu ondansetronu, zmniejszenie stężenia we krwi. Może być konieczna modyfikacja dawki. |
| Alkohol | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. Zachować standardową ostrożność jak przy wszystkich lekach działających na OUN. |
| Temazepam | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Furosemid | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Alfentanyl | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Morfina | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Lidokaina | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Tiopental | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Propofol | Farmakokinetyczna | Niski | Brak interakcji farmakokinetycznych. |
| Leki zobojętniające sok żołądkowy | Farmakokinetyczna | Niski | Nie wpływają na wchłanianie ondansetronu podanego doustnie. |
Istotne mechanizmy interakcji
Ondansetron jest substancją o złożonym metabolizmie wątrobowym przy udziale kilku izoenzymów cytochromu P450. Dzięki tej różnorodności szlaków metabolicznych, ryzyko klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych jest stosunkowo niewielkie. Najistotniejsze interakcje ondansetronu wynikają z jego działania farmakodynamicznego, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania z lekami wpływającymi na przewodzenie sercowe oraz lekami działającymi na układ serotoninergiczny.15
Należy zwrócić szczególną uwagę na jednoczesne stosowanie ondansetronu z apomorfiną (przeciwwskazane), lekami wydłużającymi odstęp QT oraz lekami serotoninergicznymi ze względu na potencjalnie poważne konsekwencje tych interakcji.1617
W przypadku stosowania ondansetronu u pacjentów przyjmujących silne induktory enzymu CYP3A4, należy rozważyć dostosowanie dawki ze względu na możliwe zmniejszenie stężenia ondansetronu we krwi i potencjalne zmniejszenie jego skuteczności.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania