genotoksyczność
Genotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, promieniowania lub czynników biologicznych do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego (DNA lub chromosomów) w komórkach. Te uszkodzenia mogą prowadzić do mutacji, które z kolei mogą inicjować proces kancerogenezy lub powodować wady wrodzone.
Mechanizmy genotoksyczności obejmują bezpośrednie uszkodzenie DNA poprzez tworzenie adduktów, pęknięcia nici DNA, modyfikacje zasad azotowych, a także pośrednie uszkodzenia wynikające z produkcji reaktywnych form tlenu lub zaburzenia procesów naprawy DNA. Substancje genotoksyczne mogą również wpływać na segregację chromosomów podczas podziału komórkowego, prowadząc do aneuploidii.
W praktyce medycznej i farmaceutycznej ocena genotoksyczności jest kluczowym elementem badań bezpieczeństwa leków, substancji chemicznych i materiałów medycznych. Standardowe testy obejmują test Amesa (oceniający mutacje u bakterii), test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy oraz comet assay. Pozytywne wyniki tych testów mogą wskazywać na potencjalne ryzyko kancerogenne danej substancji.
Narażenie na czynniki genotoksyczne w środowisku pracy lub życia codziennego jest przedmiotem intensywnych badań epidemiologicznych, gdyż może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka nowotworów, zaburzeń reprodukcyjnych i przyspieszonego starzenia komórkowego. W onkologii zrozumienie mechanizmów genotoksyczności pomaga w opracowywaniu nowych terapii przeciwnowotworowych oraz strategii chemoprewencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa trójtlenku arsenu, substancji czynnej leku Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml, wskazują na istotne ryzyko embriotoksyczności i teratogenności. Badania na zwierzętach wykazały wady rozwojowe, takie jak uszkodzenia cewy nerwowej, wrodzony brak oczu oraz mikroftalmię, po podaniu dawek odpowiadających 1-10-krotności zalecanej dawki klinicznej (w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała). Brak jest jednak danych dotyczących wpływu trójtlenku arsenu na płodność, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa reprodukcyjnego tej substancji. Ponadto, badania in vitro i in vivo potwierdzają genotoksyczne działanie trójtlenku arsenu, manifestujące się zaburzeniami chromosomów oraz transformacjami morfologicznymi w komórkach ssaków.
aberracja chromosomowa, anoftalmia, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcinogenności, badanie przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcinogenność, mikroftalmia, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, transformacja morfologiczna, trójtlenek arsenu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Normosan caps 15 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A
Produkt leczniczy Normosan caps zawiera wyciąg suchy z kory kruszyny (Rhamnus frangula L. / Frangula alnus Miller), jednak brak jest kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących całego preparatu. Badania in vitro wykazały genotoksyczność składników takich jak emodyna i frangulina, a także alkoholowego wyciągu z kory kruszyny, z zależnym od dawki wzrostem mutacji i indukcji naprawy DNA. Pomimo mutagenności pochodnych hydroksyloantracenu w testach in vitro, efekty te nie zostały potwierdzone in vivo. Długoterminowe badania wskazują na potencjalne negatywne skutki dla nerek, okrężnicy oraz jelita ślepego, co sugeruje ryzyko zmian patologicznych w tych narządach.
biegunka, cykl rujowy, działanie przeczyszczające, emodyna, Frangula alnus, frangulina, genotoksyczność, glikozydy antracenowe, naprawa DNA, nefropatia, pierwotne hepatocyty, pochodne hydroksyloantracenu, potencjał rakotwórczy, Rhamnus frangula, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z kory kruszyny, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polmatine 5 mg/dawkę
Badania przedkliniczne memantyny, substancji czynnej leku Polmatine, wykazały, że neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) pojawiały się jedynie po podaniu bardzo wysokich dawek prowadzących do dużych maksymalnych stężeń w surowicy, a w długoterminowych badaniach na różnych gatunkach nie zaobserwowano tych efektów. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u psów i gryzoni stwierdzono zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Dodatkowo, u gryzoni zaobserwowano odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z gromadzeniem memantyny w lizosomach, jednak zjawisko to dotyczyło wyłącznie bardzo dużych dawek i jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, fosfolipid, genotoksyczność, lizosom, makrofag płucny, memantyna, narząd wzroku, odkładanie fosfolipidów, Polmatine, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja, wakuolizacja neuronów - Leksykon substancji czynnych
Magnezu wodorotlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne magnezu wodorotlenku, stosowanego w preparatach Manti oraz Manti Extra, nie wykazały działania mutagennego, teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność zwierząt doświadczalnych. W badaniach na modelach zwierzęcych dawki do 266 mg/kg mc./dobę (glinu wodorotlenek) oraz 384 mg/kg mc./dobę (szczury Sprague-Dawley) nie wywoływały istotnych efektów teratogennych, a symetykon i famotydyna wykazały brak embriotoksyczności i genotoksyczności. Dane toksykologiczne wskazują na brak istotnych zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym, a obserwowane działania toksyczne pojawiały się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne dawki u ludzi.
aktywność rakotwórcza, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dane toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja u człowieka, famotydyna, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, glinu wodorotlenek, magnezu wodorotlenek, płodność, potencjał karcinogenny, proces rozrodczy, symetykon, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozrodczość, wada rozwojowa, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Grindeks 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny wykazały toksyczność narządową, głównie wątroby i nerek, przy ekspozycji ustrojowej przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia człowieka, natomiast przy 19-krotnym przekroczeniu dawki terapeutycznej nie zaobserwowano istotnych efektów toksycznych. U szczurów stwierdzono zmiany w budowie siekaczy przy ekspozycji 67-krotnie wyższej niż kliniczna, jednak ich znaczenie dla ludzi pozostaje niejasne. U psów przy około 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej odnotowano przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, zaburzenia oddechowe) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, podczas gdy przy 6-krotnym przekroczeniu dawki nie obserwowano takich zmian. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjał rakotwórczy był istotny jedynie u szczurów przy ekspozycji 58-krotnie przekraczającej dawkę kliniczną, co wiązało się z przewlekłą hepatotoksycznością i nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi.
ataksja, drżenie, działanie hepatotoksyczne, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rak wątroby, siekacz, sytagliptyna, toksyczność mięśniowa, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność neurologiczna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, układ autonomiczny, uszkodzenie OUN, wskaźnik mleko/osocze, wymioty, wzmożone ślinienie, zaburzenie koordynacji, zaburzenie oddychania, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon substancji czynnych
Cynku tlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cynk tlenek jest głównym składnikiem aktywnym preparatu Pudrospan – Puder płynny, występując w stężeniu 200 mg/g, co przewyższa zawartość pozostałych substancji czynnych, takich jak beznokaina i mentol (po 10 mg/g). Produkt jest stosowany miejscowo, co ogranicza ryzyko ekspozycji ogólnoustrojowej. Pomimo braku kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa cynku tlenku w tym preparacie, w tym danych o genotoksyczności, wpływie na reprodukcję oraz potencjalnym działaniu kancerogennym, substancja ta ma ugruntowaną pozycję w dermatologii i jest powszechnie stosowana w lecznictwie miejscowym.
badanie przedkliniczne, benzokainy, cynk tlenek, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, mentol, praktyka kliniczna, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, Pudrospan, substancja czynna, właściwości kancerogenne, wpływ na reprodukcję, zastosowanie dermatologiczne, zawiesina na skórę - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Bluefish 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność obejmującą przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy samic. Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu i były w większości odwracalne po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych oraz rozrost komórek mezangium w nerkach. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych (myszy transgeniczne rasH2 i szczury) wykazały występowanie nowotworów, takich jak rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny oraz guzy chromochłonne nadnerczy, przy ekspozycjach wielokrotnie przekraczających AUC u pacjentów (≥ 7,3-krotne). Znaczenie tych zmian dla ludzi pozostaje niejednoznaczne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, embriotoksyczność, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, komórki mezangium, odstęp QTc, poliploidia, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfoidalna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Puder płynny (180 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Puder płynny, zawierający 180 mg tlenku cynku oraz 10 mg mentolu na 1 g zawiesiny, nie był poddany dedykowanym badaniom przedklinicznym oceniającym jego bezpieczeństwo. Ocena bezpieczeństwa opiera się na analizie literatury naukowej dotyczącej poszczególnych składników aktywnych. Zarówno tlenek cynku, jak i mentol wykazują niski profil toksyczności oraz brak działania kancerogennego i mutagennego w badaniach na różnych modelach, co potwierdza ich bezpieczeństwo w miejscowej aplikacji na skórę. Nie przeprowadzono jednak specyficznych badań obejmujących toksyczność ostrą, podostradą, przewlekłą, reprodukcyjną czy genotoksyczność dla samego preparatu w dawce 180 mg + 10 mg/g.
aplikacja miejscowa na skórę, badanie przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, mentol, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, tlenek cynku, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zawiesina na skórę - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nobaxin 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące azytromycyny, substancji czynnej leku Nobaxin 500 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności na zwierzętach stosujących dawki do 40-krotnie wyższe niż kliniczne nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, mimo wystąpienia przemijającej fosfolipidozy. Standardowe testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak genotoksyczności. Nie przeprowadzono badań długoterminowych oceniających potencjał rakotwórczy, co jest uzasadnione krótkotrwałym zastosowaniem leku w praktyce klinicznej.
azytromycyna, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, in vitro, in vivo, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, opóźnienie kostnienia, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój okołoporodowy, rozwój pourodzeniowy, substancja czynna, terapia krótkoterminowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vesanoid 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące tretynoiny (kwas all-trans-retinowy, ATRA) zawartej w preparacie Vesanoid wskazują na bardzo niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych. W badaniach podostrych i przewlekłych u szczurów ustalono NOAEL na poziomie ≤1 mg/kg mc./dobę, natomiast u psów dawka 30 mg/kg mc./dobę wywoływała toksyczne efekty, takie jak spadek masy ciała oraz zmiany patologiczne w skórze i jądrach. Długoterminowa ekspozycja u szczurów powodowała zmiany kostne (rozpad substancji międzykomórkowej), hematologiczne (anemia), nefrotoksyczność oraz toksyczne zmiany w układzie rozrodczym. U psów obserwowano zaburzenia spermatogenezy oraz rozrost szpiku kostnego. Metabolity tretynoiny (4-okso-tretynoina, izotretynoina, 4-okso-izotretynoina) wykazywały mniejszą aktywność biologiczną w indukcji różnicowania komórek białaczkowych HL-60, co jest istotne dla mechanizmu działania przeciwbiałaczkowego leku.
4-okso-izotretynoina, 4-okso-tretynoina, działanie mutagenne, działanie przeciwbiałaczkowe, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, izotretynoina, komórki białaczkowe, nefrotoksyczność, NOAEL, potencjał teratogenny, retinoidy, rozrost szpiku kostnego, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tretynoina, Vesanoid, zaburzenia spermatogenezy, zmiany hematologiczne, zmiany kostne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eplenocard 25 mg
Eplerenon, selektywny antagonista aldosteronu, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne, genotoksyczność, działanie rakotwórcze oraz wpływ na reprodukcję. Testy farmakologii bezpieczeństwa nie wykazały istotnych niekorzystnych efektów na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy ani metaboliczny przy dawkach terapeutycznych. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagenności i uszkodzeń materiału genetycznego. Długoterminowe testy na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, a ocena wpływu na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy nie ujawniła istotnych negatywnych efektów, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania eplerenonu w populacji ludzkiej.
aberracja chromosomowa, antagonista aldosteronu, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko onkogenne, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, układ fizjologiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na reprodukcję, zanik gruczołu krokowego, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy Systen Sequi, zawierający estradiol (półwodny) oraz octan noretysteronu, wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej i przewlekłej, co potwierdzają badania przedkliniczne na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej etynyloestradiolu (syntetyczny estrogen o większej sile działania niż estradiol) wartości LD50 wyniosły 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic szczurów, a u psów nie odnotowano zgonów przy dawkach do 5,0 g/kg, co stanowi dawki 50 000–78 000 razy wyższe niż terapeutyczne u kobiet. Kombinacja octanu noretysteronu i etynyloestradiolu również wykazała wysokie wartości LD50, potwierdzając niski potencjał toksyczności ostrej. Badania toksyczności przewlekłej estradiolu i noretysteronu na gryzoniach, psach i małpach nie wykazały toksyczności, a jedynie typowe efekty farmakologiczne, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne (np. 250-krotność dawki u szczurów). Długoterminowe badania (do 10 lat u małp) potwierdziły brak specyficznych objawów toksyczności, jedynie nasilone efekty hormonalne.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, estradiol, etynyloestradiol, genotoksyczność, LD50, mikrojądro, nieplanowa synteza DNA, octan noretysteronu, pękanie łańcucha DNA, profil bezpieczeństwa, rozrost błony śluzowej macicy, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban OLIMP 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa farmakologicznego i toksykologicznego, bez istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i ośrodkowego układu nerwowego przy stężeniach klinicznych. Toksyczność ostra po podaniu jednokrotnym nie ujawniła ryzyka przedawkowania, mimo mechanizmu hamowania czynnika Xa. W badaniach wielokrotnych zaobserwowano immunologiczne zwiększenie stężeń IgG i IgA u szczurów, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Rywaroksaban nie wykazał działania genotoksycznego (test Amesa, testy mutacji genowych i aberracji chromosomowych in vitro i in vivo) ani kancerogennego, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe. Ponadto, brak fototoksyczności po ekspozycji na promieniowanie UV wskazuje na bezpieczeństwo stosowania leku w warunkach ekspozycji na światło słoneczne.
aberracja chromosomowa, badanie kancerogenne, badanie toksykologiczne, działanie antykoagulacyjne, działanie farmakodynamiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt immunomodulacyjny, fototoksyczność, genotoksyczność, hamowanie czynnika Xa, immunoglobuliny, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia, lek antykoagulacyjny, mutacja genowa, poronienie, reakcja fototoksyczna, rozwój pourodzeniowy, rozwój prenatalny, rywaroksaban, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duomox 750 mg
Przedkliniczne badania amoksycyliny, substancji czynnej produktu leczniczego Duomox, wykazały brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy, przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Wielokrotne podawanie leku nie wywołało toksycznych efektów narządowych, co potwierdzono poprzez ocenę parametrów biochemicznych, hematologicznych oraz badania histopatologiczne. Testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genowe i aberracje chromosomowe, nie wykazały potencjału mutagennego amoksycyliny, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa stosowania tego antybiotyku.
aberracja chromosomowa, amoksycylina, antybiotyk, badania przedkliniczne, badanie histopatologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, Duomox, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność leku, toksyczność narządowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mitomycyna, substancja czynna w produkcie leczniczym Mitomycin Accord, wykazuje wysoką toksyczność wobec tkanek o intensywnej proliferacji, zwłaszcza komórek szpiku kostnego i błony śluzowej przewodu pokarmowego, co koreluje z często obserwowaną mielosupresją i zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi w praktyce klinicznej. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały zahamowanie spermatogenezy, wskazując na ryzyko zaburzeń płodności u mężczyzn, co jest istotne przy planowaniu terapii u pacjentów w wieku rozrodczym. Ponadto mitomycyna wykazuje działanie genotoksyczne, mutagenne oraz rakotwórcze, co sugeruje potencjalne ryzyko rozwoju nowotworów wtórnych po ekspozycji na lek. Działanie teratogenne potwierdzone w badaniach podkreśla wysokie ryzyko dla płodu, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, lek cytostatyczny, martwica tkanek, mielosupresja, mitomycyna, nowotwór wtórny, potencjał mutagenny, spermatogeneza, szpik kostny, toksyczność tkankowa, wada rozwojowa, wstrzyknięcie dożylne, wynaczynienie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Estradiol, naturalny żeński hormon płciowy, wykazuje niską toksyczność ostrą, co potwierdzają badania na różnych gatunkach zwierząt, gdzie dawki toksyczne znacznie przekraczają te stosowane klinicznie (np. LD50 etynyloestradiolu u szczurów wynosi 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic). Badania przewlekłe i rakotwórczości wskazują na nasilenie typowych efektów farmakologicznych estrogenów, bez wykazania dodatkowego ryzyka genotoksycznego czy mutagennego u ludzi. Estradiol i jego estry wykazują embriotoksyczność już przy niskich dawkach, powodując obumieranie zarodków, wady rozwojowe układu moczowo-płciowego oraz feminizację męskich płodów. Wyniki badań genotoksyczności są zróżnicowane, jednak brak jest jednoznacznych dowodów na poważne uszkodzenia DNA in vivo.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, dienogest, drospirenon, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, estradiol półwodny, etynyloestradiol, feminizacja płodu, genotoksyczność, hormon płciowy, mikrojądro, nowotwór hormonozależny, obumarcie zarodka, octan noretysteronu, progestagen, rak jąder, rak macicy, rak piersi, rak pochwy, rak szyjki macicy, rak wątroby, syntetyczny estrogen, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wady układu moczowo-płciowego, walerianian estradiolu, wirylizacja płodu, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polkepral 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewetyracetamu, substancji czynnej Polkepralu, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego, genotoksycznego oraz rakotwórczego u ludzi. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy narządu, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w osoczu, przy dawkach porównywalnych do stosowanych klinicznie. Ocena wpływu na funkcje rozrodcze u szczurów wykazała brak negatywnego wpływu na płodność i reprodukcję przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 6-krotności maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (MRHD) w przeliczeniu na mg/m².
badanie przedkliniczne, dawka NOAEL, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, farmakologia bezpieczeństwa, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, hepatocyt, lewetyracetam, nieprawidłowości szkieletowe, nieprawidłowości układu krążenia, potencjał rakotwórczy, przerost wątroby, przerost zrazika wątrobowego, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, stłuszczenie wątroby, toksyczność ciążowa, zmiany wątrobowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xalacom (0,05 mg + 5 mg)/ml
Produkt leczniczy Xalacom, zawierający latanoprost (0,05 mg/ml) i tymolol (5 mg/ml) w formie kropli do oczu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Zarówno działanie miejscowe, jak i ogólnoustrojowe obu składników nie wywołało istotnych działań niepożądanych u zwierząt doświadczalnych, w tym królików i małp. Badania farmakologiczne nie wykazały zagrożeń dla najważniejszych układów fizjologicznych, a testy genotoksyczności i rakotwórczości potwierdziły brak potencjału mutagennego i kancerogennego. W kontekście gojenia się ran rogówki, latanoprost nie wpływał negatywnie na ten proces, natomiast tymolol hamował gojenie przy podawaniu częstszym niż raz na dobę.
aborcja, badania rozrodczości, dawka terapeutyczna, działanie miejscowe, działanie ogólnoustrojowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gojenie rogówki, krople do oczu, latanoprost i tymolol, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja późna, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paracetamolum Farmalider 1000 mg
Paracetamol (Paracetamolum) wykazuje brak genotoksyczności w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają szeroko zakrojone badania przedkliniczne. Długoterminowe badania karcinogenności na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) stosujących dawki niepowodujące hepatotoksyczności nie wykazały działania rakotwórczego. Te dane są kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania paracetamolu w terapii przewlekłej, zwłaszcza w dawce 1000 mg, podkreślając jego korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie potencjału mutagennego i karcinogennego przy standardowym stosowaniu klinicznym.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna paracetamolu, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, genotoksyczność paracetamolu, hepatotoksyczność, karcinogenność, paracetamolum, przedawkowanie paracetamolu, rozwój potomstwa, terapia przeciwbólowa, toksyczność paracetamolu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esomeprazole SUN 40 mg
Esomeprazole SUN przeszedł szerokie badania przedkliniczne zgodnie z międzynarodowymi standardami, które potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, w tym ocena genotoksyczności, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka ani wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. W badaniach na szczurach zaobserwowano hiperplazję komórek enterochromafinopodobnych (ECL) oraz guzy rakowiakowate w żołądku, co jest efektem przewlekłej hipergastrynemii wtórnej do długotrwałego hamowania wydzielania kwasu solnego, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym esomeprazolu. Zmiany te są charakterystyczne dla całej klasy inhibitorów pompy protonowej i nie stanowią specyficznego ryzyka związanego z tym preparatem.
badanie farmakologiczne, esomeprazol, genotoksyczność, hamowanie wydzielania kwasu solnego, hipergastrynemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórki ECL, podrażnienie naczyń krwionośnych, rakowiak, sok żołądkowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wydzielanie kwasu solnego, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ridlip 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa rozuwastatyny, zawartej w produkcie leczniczym Ridlip, obejmowały standardowe badania farmakologiczne, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Nie wykazano szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie (myszy, szczury, psy), zmiany w pęcherzyku żółciowym (psy) oraz uszkodzenia jąder (małpy, psy) przy dawkach przekraczających kliniczne. Wystąpiły także niekorzystne efekty na rozrodczość szczurów, w tym zmniejszenie wielkości, masy i przeżycia potomstwa, przy ekspozycji wielokrotnie wyższej niż u ludzi. Nie prowadzono jednak szczegółowych badań wpływu na kanały potasowe hERG, istotne dla oceny ryzyka proarytmicznego.
badanie farmakologiczne, działanie farmakologiczne, działanie proarytmiczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kanał potasowy hERG, pęcherzyk żółciowy, reduktaza HMG-CoA, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozuwastatyna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie jąder, zmiany histopatologiczne wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glimbax 0,74 mg/ml (0,074%)
Przeprowadzona ocena bezpieczeństwa przedklinicznego diklofenaku, substancji czynnej leku Glimbax (0,74 mg/ml), obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, w tym toksyczność ostrą i przewlekłą, genotoksyczność, mutagenność oraz potencjał karcynogenny. Wyniki wskazują, że diklofenak, stosowany w dawkach terapeutycznych, nie wykazuje działania toksycznego, genotoksycznego, mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do klinicznego stosowania. Badania te dostarczają solidnych podstaw do bezpiecznego stosowania diklofenaku w formie roztworu do płukania jamy ustnej i gardła.
badanie toksykologiczne, diklofenak, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, płukanka do jamy ustnej, potencjał rakotwórczy, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, substancja czynna, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketesse 25 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa deksketoprofenu, obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, genotoksyczność, immunofarmakologię oraz toksyczność przewlekłą, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych. Badania toksyczności przewlekłej na myszach i małpach pozwoliły ustalić poziom NOAEL przy dawkach dwukrotnie wyższych niż maksymalne dawki stosowane u ludzi. W badaniach na małpach zaobserwowano działania niepożądane, takie jak obecność krwi w kale, spowolniony przyrost masy ciała oraz nadżerki błony śluzowej żołądka i/lub dwunastnicy, jednak wystąpiły one przy ekspozycji 14-18-krotnie przekraczającej maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjału kancerogennego deksketoprofenu, gdyż nie przeprowadzono długoterminowych badań w tym zakresie.
badanie kancerogenności, badanie przedkliniczne, deksketoprofen, działanie niepożądane, działanie toksyczne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, immunofarmakologia, nadżerka błony śluzowej dwunastnicy, nadżerka błony śluzowej żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, NOAEL, potencjał kancerogenny, poziom NOAEL, przeżycie zarodka-płodu, rozwój zarodka i płodu, toksyczność przewlekła, zaburzenie homeostazy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – VIXARGIO 10 mg
Dane przedkliniczne rywaroksabanu, stosowanego w dawce 10 mg (produkt leczniczy VIXARGIO), nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych przy stosowaniu terapeutycznym u dorosłych. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa oraz toksyczności ostrej i wielokrotnej nie wskazały na ryzyko dla kluczowych układów fizjologicznych, a obserwowane efekty były związane z farmakodynamicznym działaniem inhibitora czynnika Xa, wpływającym na układ krzepnięcia. Testy genotoksyczności i kancerogenności nie potwierdziły potencjału mutagennego ani rakotwórczego. Ponadto, brak było efektów fototoksycznych, co jest istotne dla pacjentów narażonych na promieniowanie UV. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, jednak obserwowano toksyczność reprodukcyjną wynikającą z mechanizmu antykoagulacyjnego, w tym powikłania krwotoczne.
antykoagulant, dawka toksyczna, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, hamowanie krzepnięcia krwi, immunoglobulina, inhibitor czynnika Xa, kostnienie szkieletu, mutacja genowa, patologia łożyska, poronienie, powikłanie krwotoczne, reakcja skórna, rozwój pourodzeniowy, rywaroksaban, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, transformacja nowotworowa, układ immunologiczny, układ krzepnięcia, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carboplatin Eugia 10 mg/ml
Badania przedkliniczne karboplatyny, substancji czynnej w preparacie Carboplatin Eugia (10 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne, szczególnie u szczurów, co wskazuje na wysokie ryzyko dla rozwijającego się płodu przy ekspozycji w okresie ciąży. Ponadto, karboplatyna wykazuje mutagenność zarówno in vivo, jak i in vitro, co sugeruje możliwość indukcji zmian genetycznych w DNA komórek, potencjalnie prowadzących do procesów nowotworowych oraz zaburzeń funkcji reprodukcyjnych. Brak bezpośrednich danych dotyczących kancerogenności, jednak na podstawie mechanizmu działania i mutagenności, istnieje podejrzenie o potencjalne działanie rakotwórcze karboplatyny.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allertec Kids 5 mg/5 ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej preparatu Allertec (5 mg/5 ml, syrop), nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Ocena farmakologiczna potwierdziła brak negatywnego wpływu na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy oraz oddechowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych, co wskazuje na bezpieczeństwo długotrwałego stosowania leku. Ponadto, testy genotoksyczności (in vitro i in vivo) nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania cetyryzyny, a badania karcinogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły ryzyka rozwoju nowotworów.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cetyryzyna dichlorowodorek, długotrwałe stosowanie leku, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, praktyka kliniczna, profil toksykologiczny, rozwój embrionalny, rozwój nowotworów, rozwój płodowy, test klastogenności, test mutagenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ toksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cezarius 250 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Cezarius, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, które nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na szczurach i myszach przy ekspozycji odpowiadającej dawkom stosowanym u ludzi zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w osoczu. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i zdolności reprodukcyjne szczurów przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD w przeliczeniu na mg/m²). W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego na szczurach dawka NOAEL wynosiła 3600 mg/kg mc./dobę dla ciężarnych samic (12-krotność MRHD) oraz 1200 mg/kg mc./dobę dla płodów (4-krotność MRHD), przy czym najwyższa dawka wiązała się jedynie z nieznacznym zmniejszeniem masy płodu i marginalnym wzrostem nieprawidłowości szkieletowych, bez wpływu na śmiertelność zarodków czy częstość wad rozwojowych.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, Cezarius, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, genotoksyczność, hepatomegalia, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, NOAEL, płodność, podwyższony poziom enzymów wątrobowych, potencjał rakotwórczy, przerost zrazika wątrobowego, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodkowa, toksyczność ciążowa, zmiana w wątrobie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valused (420 mg + 336 mg + 42 mg)/ml
Produkt leczniczy Valused w postaci płynu doustnego zawiera nalewkę z ziela męczennicy (45,0 g/100 g, ekstrakt 1:5 w etanolu 70% v/v), nalewkę z szyszek chmielu (36,0 g/100 g, ekstrakt 1:5 w etanolu 80% v/v) oraz intrakt z korzenia kozłka lekarskiego (4,5 g/100 g, ekstrakt 1:1 w etanolu 96% v/v). Produkt zawiera również znaczącą ilość etanolu (55-65% v/v) oraz sorbitol ciekły. Nie przeprowadzono kompleksowych badań nieklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Valused, w tym badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, karcynogenności, wpływu na rozród i rozwój oraz farmakologicznych badań bezpieczeństwa. Brak tych danych ogranicza możliwość pełnej oceny ryzyka, zwłaszcza w kontekście potencjalnych interakcji między składnikami i długotrwałego stosowania.
etanol, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, interakcje między składnikami, intrakt z korzenia kozłka lekarskiego, korzeń kozłka lekarskiego, nalewka z szyszek chmielu, nalewka z ziela męczennicy, piśmiennictwo naukowe, potencjał karcynogenny, produkt złożony, sorbitol, substancje pomocnicze, szyszki chmielu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozród, ziele męczennicy - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z kwiatów nagietka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nalewki z kwiatów nagietka (Calendula officinalis L. flos), stosowanej w stężeniu 90 mg/g w maści Scaldex, wykazały brak istotnych działań niepożądanych na kluczowe układy fizjologiczne, takie jak układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Analizy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły objawów toksyczności narządowej, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania przewlekłego. Badania genotoksyczności, obejmujące testy mutacji genowych i aberracji chromosomowych in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Długoterminowe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie wskazały na ryzyko rozwoju nowotworów związane z aplikacją nalewki w dawkach odpowiadających klinicznemu zastosowaniu.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, calendula officinalis, etanol, genotoksyczność, mutacja genowa, nalewka z kwiatów nagietka, ośrodkowy układ nerwowy, parametr rozrodczy, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, Scaldex, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Silodosin MSN 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sylodosyny, substancji czynnej leku Silodosin MSN, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Kompleksowa ocena farmakologiczna obejmowała wpływ na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy i nerwowy, nie ujawniając szczególnych działań niepożądanych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo były negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny. Długoterminowe badania na zwierzętach nie potwierdziły działania rakotwórczego ani teratogennego sylodosyny, a obserwowane toksyczne efekty na tarczycę u gryzoni występowały jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. Wpływ sylodosyny na płodność samców szczurów zaobserwowano przy dawkach przekraczających dwukrotnie maksymalne narażenie kliniczne, jednak zaburzenia te były całkowicie odwracalne po zaprzestaniu podawania leku. Całościowa analiza danych przedklinicznych potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa sylodosyny, wskazując na brak istotnego ryzyka przy stosowaniu terapeutycznym. Wyniki te wspierają stosowanie sylodosyny w praktyce klinicznej, pod warunkiem przestrzegania zalecanych dawek i wskazań terapeutycznych.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele bożego drzewka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Preparat Gastrobonisol zawiera intrakt z ziela bożego drzewka (Abrotani herba) w stężeniu 30 g na 100 g produktu, gdzie ekstrakcja odbywa się za pomocą etanolu 96% (V/V) w stosunku 0,8-1,2:1. Mimo że ziele to jest głównym składnikiem ilościowym leku, brak jest kompleksowych badań przedklinicznych oceniających jego toksyczność ostrą, przewlekłą, genotoksyczność, potencjalne działanie kancerogenne oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Zawartość etanolu w preparacie wynosi 50-60% (V/V), co stanowi istotny czynnik przy ocenie bezpieczeństwa, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu. Ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletnim, tradycyjnym stosowaniu ziela oraz innych składników Gastrobonisolu, takich jak sok z korzenia mniszka, nalewka z owoców ostropestu, sok z ziela krwawnika, nalewka z ziela dziurawca i nalewka z liścia mięty.
badania toksykologiczne, działanie kancerogenne, efekt niepożądany, ekstrahent, etanol, fitoterapia, Gastrobonisol, genotoksyczność, interakcja lekowa, intrakt, korzeń mniszka, liść mięty, medycyna tradycyjna, owoc ostropestu, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zawartość etanolu, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ebozan 10 mg
Produkt leczniczy Ebozan zawiera torasemid w dawkach 2,5 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg w formie tabletek. Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, takich jak toksyczność ostra i przewlekła, potencjał rakotwórczy, genotoksyczność, toksyczny wpływ na rozród czy teratogenność. Brak tych informacji w dokumentacji rejestracyjnej nie oznacza jednak, że takie badania nie zostały przeprowadzone dla samej substancji czynnej torasemid, która posiada ugruntowaną pozycję kliniczną i długotrwałe doświadczenie w praktyce medycznej.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Methotrexat-Ebewe 10 mg/ml
Methotrexat-Ebewe (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera metotreksat, który ma istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii oraz minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu, a także wykluczenie ciąży przed rozpoczęciem leczenia. Metotreksat jest silnie teratogenny, powodując zwiększone ryzyko poronień (42,5% przy dawkach <30 mg/tydzień) oraz ciężkich wad wrodzonych (6,6% żywych urodzeń), zwłaszcza w pierwszym trymestrze. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub do 6 miesięcy po jej zakończeniu, konieczne jest monitorowanie rozwoju płodu za pomocą badań ultrasonograficznych. Karmienie piersią jest przeciwwskazane ze względu na przenikanie metotreksatu do mleka matki.
antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, brak miesiączki, ciężka wada wrodzona, dawka metotreksatu, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na metotreksat, genotoksyczność, Methotrexat-Ebewe, metotreksat, oligospermia, oogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, pierwszy trymestr ciąży, poradnia genetyczna, poronienie, poronienie samoistne, przechowanie nasienia, przenikanie do mleka kobiecego, roztwór do wstrzykiwań, spermatogeneza, test ciążowy, twarzoczaszka, układ krążenia, wady rozwojowe płodu, wady wrodzone, wiek rozrodczy, wskazanie onkologiczne, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octagam 10% 100 mg/ml
Octagam 10% to preparat zawierający ludzką immunoglobulinę normalną (IVIg) w stężeniu 100 mg/ml, o czystości co najmniej 95% IgG, pozyskiwany z osocza ludzkiego i podawany dożylnie. Ze względu na naturalne pochodzenie immunoglobulin oraz ich specyfikę jako białek endogennych, standardowe badania przedkliniczne, takie jak toksyczność przewlekła, genotoksyczność czy wpływ na rozrodczość, nie są przeprowadzane na modelach zwierzęcych. Wynika to z reakcji immunologicznych organizmów zwierzęcych na heterologiczne białka ludzkie, które prowadzą do powstawania przeciwciał i interferencji uniemożliwiających wiarygodną ocenę tych parametrów. Takie podejście jest zgodne z obowiązującymi wytycznymi regulacyjnymi i naukowo uzasadnione.
białko heterologiczne, czynnik zakaźny, genotoksyczność, IgG, immunoglobulina ludzka, immunoglobulina ludzka normalna, inaktywacja wirusów, nadzór po wprowadzeniu do obrotu, Octagam 10%, osocze ludzkie, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, przeciwciała przeciwko białkom heterologicznym, reakcja immunologiczna, roztwór do infuzji, toksyczność przewlekła, wpływ mutagenny, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Multi-Sanostol –
Produkt leczniczy Multi-Sanostol to syrop wielowitaminowy zawierający witaminy A (2400 j.m.), D3 (200 j.m.), B1 (2 mg), B2 (2 mg), B6 (1 mg), C (100 mg), E (2 mg), PP (10 mg), dekspantenol (4 mg) oraz związki wapnia: glukonian wapnia (50 mg) i fosforomleczan wapnia (50 mg) na 10 ml preparatu. Nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo tego złożonego preparatu, w tym toksyczność ostrą, przewlekłą, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy czy wpływ na reprodukcję. Składniki aktywne są jednak dobrze znane i mają ustalone profile bezpieczeństwa na podstawie długotrwałego stosowania klinicznego.
badania in vitro, badania przedkliniczne, benzoesan sodu, charakterystyka produktu leczniczego, cholekalcyferol, dekspantenol, fosforomleczan wapnia, genotoksyczność, glukonian wapnia, kumulacja witamin, kwas askorbowy, kwas sorbowy, nadwrażliwość na składniki, nikotynamid, pirydoksyny chlorowodorek, potencjał rakotwórczy, retynolu palmitynian, ryboflawiny sodu fosforan, sacharoza, substancje pomocnicze, syrop glukozowy, syrop wielowitaminowy, tiaminy chlorowodorek, tokoferylu octan, toksyczność ostra, witamina A, witamina B1, witamina B2, witamina B6, witamina C, witamina D3, witamina E, witamina PP, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lonamo Duo 50 mg + 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Lonamo Duo, zawierającego sytagliptynę i metforminę, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa z szerokim marginesem bezpieczeństwa względem ekspozycji klinicznej. W 16-tygodniowych badaniach na psach nie zaobserwowano dodatkowej toksyczności terapii skojarzonej w porównaniu z monoterapią. Poziom NOEL dla sytagliptyny przekraczał około 6-krotnie, a dla metforminy około 2,5-krotnie poziom narażenia u ludzi. Toksyczność wątrobowo-nerkowa u gryzoni pojawiała się dopiero przy narażeniu 58-krotnie wyższym niż kliniczne, a przy 19-krotnym narażeniu nie odnotowano efektów toksycznych. Objawy neurologiczne u psów występowały przy około 23-krotnym narażeniu i obejmowały m.in. ataksję, drżenie oraz ograniczenie aktywności, co wskazuje na toksyczne uszkodzenie układu nerwowego. Nie stwierdzono genotoksyczności ani istotnego potencjału kancerogennego sytagliptyny przy ekspozycjach klinicznych, a obserwowane zmiany nowotworowe u szczurów wiązały się z przewlekłą hepatotoksycznością przy bardzo wysokich dawkach (58-krotność ekspozycji klinicznej).
ataksja, badanie histologiczne, badanie przedkliniczne, drżenie, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, metformina, narażenie ustrojowe, nieprawidłowości siekaczy, objawy neurologiczne, potencjał kancerogenny, poziom NOEL, rak wątroby, sytagliptyna, terapia skojarzona sytagliptyny z metforminą, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, zaburzenia oddechowe, zniekształcenia żeber płodu, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały wpływ na reprodukcję, głównie poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, co u szczurów skutkowało zaburzeniami implantacji zarodka, jednak efekt ten jest gatunkowo specyficzny i nie przekłada się na ludzi. W modelach zwierzęcych, przy dawkach toksycznych dla matki (60-150 mg/kg/dobę), obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie oraz wady wrodzone palców, przy czym dawki te odpowiadały ekspozycji AUC od 2- do 40-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (MRHD: 24 mg/dobę dla choroby Parkinsona, 4 mg/dobę dla zespołu niespokojnych nóg). Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 120 mg/kg/dobę (4-30-krotność AUC MRHD). W badaniach na królikach ropinirol samodzielnie nie wpływał na organogenezę, jednak w połączeniu z L-dopą zwiększał częstość i ciężkość wad wrodzonych palców. Profil toksyczności obejmował hipoprolaktynemię, zmiany zachowania, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię oraz degenerację siatkówki u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę, co wiązano z nadwrażliwością na światło.
AUC, choroba Parkinsona, Cmax, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, IC50, implantacja zarodka, kanał hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, obumieranie płodu, organogeneza, prolaktyna, ropinirol, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palców, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apetiherb –
Produkt leczniczy Apetiherb zawiera 15 g wyciągu płynnego (1:2) z ziela krwawnika (Achillea millefolium L. herba), ziela szanty (Marrubium vulgare L. herba), liścia melisy (Melissa officinalis L. folium) oraz owocu kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Mill. fructus) w proporcjach 3/2/3/2. Wyciąg ten stanowi 15% zawartości produktu, który dodatkowo zawiera 62 g sacharozy na 100 g syropu jako substancję pomocniczą. Nie przeprowadzono badań toksyczności, w tym toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, karcinogenności ani teratogenności, co ogranicza formalną ocenę bezpieczeństwa preparatu.
badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, działanie karcinogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, liść melisy, medycyna tradycyjna, owoc kopru włoskiego, substancja pomocnicza, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wyciąg płynny, ziele krwawnika, ziele szanty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rolpryna SR 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały, że lek wpływa na rozrodczość i rozwój płodów w modelach zwierzęcych, przy czym efekty te są zależne od dawki i ekspozycji względem maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD). U szczurów dawka 60 mg/kg/dobę (~2× AUC przy MRHD) powodowała zmniejszenie masy płodów, 90 mg/kg/dobę (~3× AUC) zwiększała obumieralność płodów, a 150 mg/kg/dobę (~5× AUC) indukowała wady wrodzone palców. U królików jednoczesne podanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8× Cmax przy MRHD) z L-dopą nasilało teratogenność w porównaniu do samej L-dopy. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach 120 mg/kg u szczurów i 20 mg/kg u królików. Toksyczność ropinirolu wiąże się głównie z jego farmakologicznym mechanizmem działania, manifestując się m.in. hiperprolaktynemią, obniżeniem ciśnienia tętniczego, bradykardią oraz zmianami behawioralnymi. U albinosów szczurów przy dawce 50 mg/kg/dobę zaobserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło.
badanie przedkliniczne, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, gen HERG, genotoksyczność, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, implantacja zarodka, jednoczesne podawanie leków, komórki Leydiga, L-DOPA, maksymalna zalecana dawka, obumarcie płodu, organogeneza, poziom prolaktyny, prolaktyna, specyficzność gatunkowa, toksyczność leku - Leksykon substancji czynnych
Zieleń indocyjaninowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zieleń indocyjaninowa, substancja czynna produktu Verdye, została poddana badaniom toksyczności ostrej na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Wartości LD50 po podaniu dożylnym wynosiły 87 mg/kg u szczurów, 60 mg/kg u myszy oraz 50-80 mg/kg u królików, natomiast po podaniu dootrzewnowym u myszy LD50 wyniosła 650 mg/kg. W badaniach tych nie zaobserwowano zmian makroskopowych ani histopatologicznych w tkankach zwierząt. Potencjał genotoksyczny zieleni indocyjaninowej oceniono za pomocą testu Amesa, testu mutacji genów w locus kinazy tymidynowej (TK+/-) oraz testu aberracji chromosomowej na komórkach V79, które nie wykazały mutagenności substancji.
aberracja chromosomowa, chłoniak mysi, doświadczenie kliniczne, genotoksyczność, karcynogenność, kinaza tymidynowa, LD50, mutacja genowa, mutacja punktowa, mutagen, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, teratogenność, test Amesa, toksyczność genetyczna, toksyczność ostra, wpływ na rozród, zieleń indocyjaninowa, zmiany histopatologiczne