genotoksyczność
Genotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, promieniowania lub czynników biologicznych do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego (DNA lub chromosomów) w komórkach. Te uszkodzenia mogą prowadzić do mutacji, które z kolei mogą inicjować proces kancerogenezy lub powodować wady wrodzone.
Mechanizmy genotoksyczności obejmują bezpośrednie uszkodzenie DNA poprzez tworzenie adduktów, pęknięcia nici DNA, modyfikacje zasad azotowych, a także pośrednie uszkodzenia wynikające z produkcji reaktywnych form tlenu lub zaburzenia procesów naprawy DNA. Substancje genotoksyczne mogą również wpływać na segregację chromosomów podczas podziału komórkowego, prowadząc do aneuploidii.
W praktyce medycznej i farmaceutycznej ocena genotoksyczności jest kluczowym elementem badań bezpieczeństwa leków, substancji chemicznych i materiałów medycznych. Standardowe testy obejmują test Amesa (oceniający mutacje u bakterii), test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy oraz comet assay. Pozytywne wyniki tych testów mogą wskazywać na potencjalne ryzyko kancerogenne danej substancji.
Narażenie na czynniki genotoksyczne w środowisku pracy lub życia codziennego jest przedmiotem intensywnych badań epidemiologicznych, gdyż może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka nowotworów, zaburzeń reprodukcyjnych i przyspieszonego starzenia komórkowego. W onkologii zrozumienie mechanizmów genotoksyczności pomaga w opracowywaniu nowych terapii przeciwnowotworowych oraz strategii chemoprewencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cytarabine Kabi 100 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cytarabiny wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne u gryzoni, szczególnie przy dawkach odpowiadających klinicznym, podawanych w okresie organogenezy. Ponadto, cytarabina indukuje toksyczność rozwojową, w tym uszkodzenia rozwijającego się mózgu w okresach około- i pourodzeniowych. Badania in vitro potwierdziły genotoksyczność leku, manifestującą się działaniem mutagennym i klastogennym, a także wykazały potencjał karcinogenny poprzez złośliwą transformację komórek gryzoni. Te wyniki podkreślają konieczność ostrożnej oceny ryzyka stosowania cytarabiny, zwłaszcza u kobiet w ciąży i pacjentów w wieku rozrodczym.
aberracja chromosomowa, badania in vitro, cytarabina, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt klastogenny, embriotoksyczność, genotoksyczność, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, organogeneza, potencjał karcinogenny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, właściwości karcinogenne, złośliwa transformacja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nedal 10 mg
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego nebiwololu, substancji czynnej leku Nedal (dawka 10 mg, odpowiadająca 10,9 mg chlorowodorku nebiwololu), opierała się na standardowych badaniach genotoksyczności i karcynogenności. Testy te nie wykazały istotnego potencjału mutagennego ani zdolności do indukowania aberracji chromosomowych, co wskazuje na brak znaczącego ryzyka uszkodzenia materiału genetycznego u ludzi. Ponadto, badania karcynogenności nie ujawniły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów związanych ze stosowaniem nebiwololu, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa tej substancji w warunkach przedklinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Copaxone 20 mg/ml
Octan glatirameru, substancja czynna leku Copaxone 20 mg/ml, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo, obejmujące farmakologię, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, działanie rakotwórcze oraz wpływ na rozrodczość. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi, jednak brak pełnych danych farmakokinetycznych u ludzi uniemożliwia precyzyjne określenie marginesów bezpieczeństwa w porównaniu do modeli zwierzęcych. W długoterminowych badaniach toksyczności u szczurów i małp obserwowano złogi kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych po podaniu przez co najmniej 6 miesięcy, choć w badaniu 2-letnim u szczurów zjawisko to nie było progresywne. U zwierząt uczulonych odnotowano reakcje anafilaktyczne, co sugeruje potencjalne ryzyko u predysponowanych pacjentów. Częste były także reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, zgodne z obserwacjami klinicznymi.
badanie farmakologiczne, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, Copaxone, farmakokinetyka, genotoksyczność, kłębuszki nerkowe, margines bezpieczeństwa, octan glatirameru, podanie wielokrotne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, stwardnienie rozsiane, toksyczność miejscowa, toksyczność reprodukcyjna, złogi kompleksów immunologicznych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sermion 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące nicergoliny wykazały brak istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania tego leku u ludzi. Analizy obejmowały badania farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozwój zarodka, płodu i rozwój okołoporodowy i pourodzeniowy. Nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć formalne badania w tym zakresie nie zostały przeprowadzone. W badaniach płodności u samców szczurów podawanie dawki do 50 mg/kg mc./dobę (8-krotnie wyższej niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi 60 mg/dobę w przeliczeniu na mg/m²) nie wpływało negatywnie na funkcje rozrodcze. Natomiast u samic szczurów w tej samej dawce zaobserwowano istotne zaburzenia płodności, takie jak spadek liczby ciąż, zmniejszenie liczby ciałek żółtych oraz liczby zagnieżdżonych zarodków, co sugeruje wpływ na owulację i implantację.
badania toksykologiczne, badanie płodności, bezpieczeństwo farmakologiczne, ciałko żółte, cięcie cesarskie, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, implantacja zarodka, nicergolina, owulacja, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, zagnieżdżenie zarodka, zapłodnienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sertralina Krka 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne sertraliny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zagrożeń dla układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i oddechowego. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych efektów toksycznych, a badania genotoksyczności i karcynogenności potwierdziły brak mutagennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego potencjału leku. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność samców, choć zaobserwowano objawy fetotoksyczności prawdopodobnie związane z toksycznym działaniem na organizm matki, a nie bezpośrednim wpływem na płód. Wczesna umieralność poporodowa i zmniejszenie masy ciała młodych osobników były związane z ekspozycją in utero po 15. dniu ciąży, co nie wskazuje na istotne ryzyko dla ludzi.
działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja in utero, fetotoksyczność, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, materiał genetyczny, odwodnienie, opóźnienie dojrzewania płciowego, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, struktura DNA, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nicorette Icy White Gum 4 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa preparatu Nicorette Icy White Gum, zawierającego 4 mg nikotyny w postaci nikotyny z kationitem, wskazują na typowe objawy ostrego zatrucia nikotyną, takie jak zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (słaby i nieregularny puls), dysfunkcje układu oddechowego (trudności w oddychaniu) oraz objawy neurologiczne (uogólnione drgawki). Badania toksykologiczne nie wykazały jednoznacznych dowodów na działanie genotoksyczne lub mutagenne nikotyny w dawkach terapeutycznych. Warto podkreślić, że potencjał rakotwórczy preparatu jest istotnie różny od dymu tytoniowego, gdyż substancje kancerogenne powstające podczas spalania tytoniu nie występują w Nicorette Icy White Gum, co wpływa na korzystniejszy profil bezpieczeństwa terapii nikotynowej.
drgawki uogólnione, duszność, dysfunkcja układu oddechowego, działanie kancerogenne, genotoksyczność, guma do żucia lecznicza, kontrolowane uwalnianie substancji, mutagenność, Nicorette Icy White Gum, nieregularny puls, nikotyna z kationitem, nikotynowa terapia zastępcza, objawy neurologiczne, objawy przedawkowania, ostre zatrucie nikotyną, potencjał rakotwórczy, toksyczność nikotynowa, wchłanianie przez błonę śluzową, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantine Vipharm 20 mg
Memantyna chlorowodorek, substancja czynna leku Memantine Vipharm, wykazuje w badaniach przedklinicznych profil bezpieczeństwa, w którym efekty toksyczne pojawiają się głównie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. W krótkoterminowych badaniach na szczurach zaobserwowano neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) po podaniu wysokich dawek, jednak efekty te nie występowały w badaniach długoterminowych na różnych gatunkach. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u psów i gryzoni stwierdzono nieregularne zmiany okulistyczne, nieobecne u małp i ludzi, co wskazuje na różnice międzygatunkowe. Ponadto, u gryzoni zaobserwowano odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak tylko przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne, bez jasnego znaczenia klinicznego dla ludzi. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania leku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rixacam 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu, substancji czynnej leku RIXACAM 10 mg, nie wykazały istotnych zagrożeń genotoksycznych ani rakotwórczych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w standardowych testach toksykologicznych. Toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z farmakodynamicznym działaniem inhibitora czynnika Xa, co manifestowało się nasilonymi efektami przeciwzakrzepowymi. U szczurów, przy ekspozycji na poziomie klinicznym, zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu, sugerujący możliwy wpływ na układ immunologiczny. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność samców i samic, jednakże rywaroksaban wywoływał powikłania krwotoczne związane z jego mechanizmem działania.
aktywność farmakodynamiczna, badanie farmakologiczne, badanie pourodzeniowe, ciąża, dawka toksyczna, działanie przeciwzakrzepowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, immunomodulacja, inhibitor czynnika Xa, patologia łożyska, poronienie, powikłanie krwotoczne, profil bezpieczeństwa, RIXACAM, rozwój zarodkowo-płodowy, rywaroksaban, toksyczność po podaniu jednokrotnym, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cognomem 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Cognomem, wykazały, że krótkoterminowe podawanie wysokich dawek u szczurów prowadziło do specyficznych zmian neuronalnych, takich jak wakuolizacja i martwica typu Olney’a, poprzedzonych objawami neurologicznymi (np. ataksją). Jednakże zmiany te nie występowały w badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku u gryzoni i psów, nieobecne u małp i ludzi. Ponadto, u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, obserwowane jedynie przy bardzo wysokich dawkach, bez jasnego przełożenia na klinikę. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału uszkadzania DNA ani działania onkogennego, a badania teratogenności u szczurów i królików nie potwierdziły działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć zaobserwowano zahamowanie wzrostu płodów przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do ludzkiego.
antagonista receptora NMDA, ataksja, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, kationy amfifilne, lizosomy, makrofagi, martwica, memantyny chlorowodorek, odkładanie fosfolipidów, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Driptane 5 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące chlorowodorku oksybutyniny, substancji czynnej leku Driptane, wskazują na potencjalne działanie toksyczne na układ rozrodczy u zwierząt doświadczalnych. Efekty te obserwowano jedynie przy dawkach wywołujących ogólnoustrojową toksyczność u samic, co sugeruje, że negatywny wpływ na reprodukcję jest związany z toksycznością matczyną. Dawki te znacznie przekraczały zakres terapeutyczny stosowany u ludzi, co może wskazywać na istnienie marginesu bezpieczeństwa w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży. Niemniej jednak, brak jest precyzyjnych danych dotyczących wartości progowych dawek oraz szczegółowych parametrów toksyczności, co utrudnia jednoznaczną ocenę ryzyka.
badanie przedkliniczne, chlorowodorek oksybutyniny, dawka terapeutyczna, Driptane, działanie toksyczne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, okres reprodukcyjny, potencjał kancerogenny, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie reprodukcyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg
Rywaroksaban (Rivaroxaban Aurovitas) przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń genotoksycznych, rakotwórczych ani fototoksycznych. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano efekty związane z farmakodynamiczną aktywnością leku, w tym podwyższone stężenia immunoglobulin IgG i IgA w osoczu szczurów przy ekspozycji na poziomach klinicznie relewantnych. Substancja nie wpływała negatywnie na płodność samców i samic szczurów, jednak w badaniach toksyczności reprodukcyjnej odnotowano powikłania krwotoczne, zgodne z przeciwzakrzepowym mechanizmem działania rywaroksabanu.
aktywność farmakodynamiczna, badanie pourodzeniowe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina klasy A, immunoglobulina klasy G, kaskada krzepnięcia krwi, krwawienie okołoporodowe, mechanizm działania farmakologiczny, patologia łożyska, powikłanie krwotoczne, profil bezpieczeństwa, rywaroksaban, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu jednokrotnym, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, układ rozrodczy, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isotretinoin Aristo 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności izotretynoiny wykazały zróżnicowaną ostrość działania w zależności od gatunku zwierząt, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz powyżej 4000 mg/kg u szczurów. Długoterminowe podawanie leku szczurzym modelom (2, 8 i 32 mg/kg/dobę) skutkowało częściowym wypadaniem włosów oraz podwyższeniem stężenia trójglicerydów w osoczu, przy czym profil działań niepożądanych różnił się od witaminy A brakiem masywnych zwapnień tkanek i zmian w komórkach wątrobowych. Wszystkie objawy hiperwitaminozy A ustępowały samoistnie po zakończeniu terapii, a stan zwierząt poprawiał się w ciągu 1–2 tygodni. Izotretynoina wykazuje działanie teratogenne i embriotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, zgodnie z zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego (punkty 4.3, 4.4, 4.6).
charakterystyka produktu leczniczego, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperwitaminoza A, izotretynoina, karcinogenność, morfologia plemników, pochodna witaminy A, potencjał mutagenny i rakotwórczy, potencjał rakotwórczy, ruchliwość plemników, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, trójglicerydy, wiek rozrodczy, zmiany wątrobowe, zwapnienie tkanek - Leksykon substancji czynnych
Bilastyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane niekliniczne dotyczące bilastyny, uzyskane w wyniku konwencjonalnych badań farmakologicznych i toksykologicznych, nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. W badaniach wielokrotnego podawania nie stwierdzono kumulacji leku ani toksyczności narządowej. Wyniki badań genotoksyczności i kancerogenności były negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny i rakotwórczy bilastyny. W modelach zwierzęcych działania teratogenne obserwowano jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, przekraczających ponad 30-krotnie ekspozycję u ludzi przy dawce terapeutycznej. Bilastyna nie wpływała negatywnie na płodność szczurów nawet przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę, nie zaburzając parametrów rozrodczych ani zdolności do zapłodnienia.
autoradiografia, bilastyna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, funkcje poznawcze, genotoksyczność, implantacja zarodka, kancerogenność, kostnienie, lek przeciwhistaminowy, margines bezpieczeństwa, materiał genetyczny, narządy rozrodcze, NOAEL, nowotwór, osocze, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, sedacja, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biofuroksym 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cefuroksymu w postaci soli sodowej, stosowanego w produkcie Biofuroksym, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy farmakologii bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku nie spowodowało toksycznych efektów ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności, a choć formalne testy kancerogenności nie zostały przeprowadzone, dostępne dane nie wskazują na potencjał rakotwórczy cefuroksymu. Ocena wpływu na reprodukcję i rozwój nie ujawniła ryzyka dla płodności, rozwoju zarodka, przebiegu ciąży ani rozwoju pourodzeniowego potomstwa.
cefalosporyna, cefuroksym sól sodowa, farmakologia bezpieczeństwa, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotoksyczność, indukcja nowotworów, kontrola spożycia sodu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność dawek powtarzanych, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, układ sercowo-naczyniowy, zawartość sodu - Leksykon substancji czynnych
Noradrenalina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące noradrenaliny wskazują na jej sympatykomimetyczne działanie, które może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w kontekście ciąży. Noradrenalina wywołuje nadmierną stymulację układu współczulnego poprzez receptory adrenergiczne, co skutkuje zaburzeniami przepływu krwi przez łożysko i skurczami macicy. Te mechanizmy mogą prowadzić do bradykardii płodowej, niedotlenienia (asfiksji) oraz w skrajnych przypadkach do zamartwicy płodu. W badaniach przedklinicznych dla noradrenaliny hameln nie wykazano istotnych zagrożeń dla człowieka, obejmujących toksyczność, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa.
asfiksja płodu, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, bradykardia płodowa, bradykardia płodu, działanie mutagenne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, lidokaina, niedotlenienie, noradrenalina, przepływ łożyskowy, rakotwórczość, receptor adrenergiczny, stymulacja układu współczulnego, toksyczny wpływ na rozród, współczulny układ nerwowy, zamartwica płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Suganet 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć sunitynib indukował poliploidię in vitro. Działanie rakotwórcze potwierdzono w modelach zwierzęcych, gdzie dawki ≥0,9 do 7,8-krotnie przekraczające ekspozycję u ludzi powodowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaki krwionośne, guzy chromochłonne i rozrosty gruczołów Brunnera.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, ciałko żółte, dysfagia, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, krwotok z przewodu pokarmowego, mutagenność, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, przewód pokarmowy, rdzeń nadnerczy, rozród i rozwój potomstwa, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianki, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ limfatyczny i krwiotwórczy, układ rozrodczy, wady rozwojowe szkieletu, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zewnątrzwydzielnicza część trzustki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eplerenon Medreg 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa eplerenonu, substancji czynnej leku Eplerenon Medreg, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Testy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na kluczowe układy organizmu, a badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały zdolności do uszkodzeń materiału genetycznego ani działania rakotwórczego. Długoterminowe eksperymenty na modelach zwierzęcych nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów, a ocena wpływu na rozród nie ujawniła istotnych nieprawidłowości dotyczących płodności, rozwoju zarodka, płodu oraz rozwoju pourodzeniowego.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, eplerenon, genotoksyczność, płodność, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, substancja czynna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na rozród, zanik gruczołu krokowego, zmiany morfologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Poltram Retard 200 200 mg
Badania toksykologiczne tramadolu chlorowodorku, substancji czynnej Poltram Retard, przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały hepatotoksyczność przy dawkach około 10-krotnie wyższych niż terapeutyczne stosowane u ludzi. Objawy zatrucia obejmowały niepokój, ataksję, wymioty, drżenie, duszność oraz drgawki, typowe dla substancji opioidowych. Długoterminowe badania na gryzoniach, z podawaniem tramadolu przez cały okres życia, nie wykazały działania karcynogennego, a testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak genotoksyczności, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego przy stosowaniu terapeutycznym.
ataksja, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, drgawki, drżenie mięśni, duszność, działanie karcynogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, niepokój, ośrodek wymiotny, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, substancja opioidowa, toksyczność ostra i przewlekła, tramadolu chlorowodorek, wymioty, zatrucie tramadolem - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prestilol 5 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu Prestilol, zawierającego bisoprolol fumaran (5 mg) oraz peryndopryl z argininą (5 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka. Bisoprolol nie wykazywał działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć w wysokich dawkach obserwowano toksyczne efekty u samic ciężarnych (zmniejszenie przyjmowania pokarmu, redukcja masy ciała), zwiększoną resorpcję płodów oraz opóźnienie rozwoju potomstwa. Badania toksyczności przewlekłej peryndoprylu wskazały na odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp, brak mutagenności oraz brak działania embriotoksycznego i teratogennego. Niemniej, jako inhibitor ACE, peryndopryl może powodować opóźnienie rozwoju płodu, prowadzące do śmierci płodu, wad rozwojowych (w tym uszkodzeń nerek) oraz zwiększonej śmiertelności przed- i pourodzeniowej u zwierząt doświadczalnych.
badania toksykologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, bisoprolol fumaran, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, inhibitor ACE, lek beta-adrenolityczny, peryndopryl z argininą, Prestilol, resorpcja płodu, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, uszkodzenie nerek, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vancomycin-MIP 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku wankomycyny (Vancomycin-MIP 500 mg) wykazały brak działania genotoksycznego, co potwierdzają negatywne wyniki testów mutagenności, choć zakres tych badań był ograniczony. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały potencjału rakotwórczego wankomycyny, co sugeruje brak onkogenności tego antybiotyku w warunkach eksperymentalnych. W badaniach teratogenności na szczurach (dawki do 200 mg/kg mc.) oraz królikach (dawki do 120 mg/kg mc.) nie zaobserwowano wad rozwojowych potomstwa, wskazując na brak teratogennego działania w stosowanych dawkach.
antybiotyk, badanie okołoporodowe, badanie płodności, chlorowodorek wankomycyny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, Vancomycin-MIP, wada rozwojowa, wankomycyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexketoprofen Ketoflix 25 mg
Dekskeptoprofen, substancja czynna leku Dexketoprofen Ketoflix, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym na modelach zwierzęcych (myszy, małpy) ustalono poziom NOAEL na 3 mg/kg/dobę. Głównym działaniem niepożądanym przy wysokich dawkach były zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak nadżerki błony śluzowej żołądka i/lub dwunastnicy oraz choroba wrzodowa, wykazujące zależność dawka-odpowiedź. Badania genotoksyczności, immunofarmakologiczne oraz wpływu na rozrodczość nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa deksketoprofenu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, choroba wrzodowa, deksketoprofen, działanie mutagenne, genotoksyczność, immunofarmakologia, nadżerka błony śluzowej żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, toksyczność, toksyczny wpływ na rozrodczość, układ immunologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Hiperozyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hiperozyd (kwercytyno-3-O-galaktozyd) jest kluczowym flawonoidem obecnym w liściach Betula pendula Roth i Betula pubescens Ehrh., z zawartością około 43,5 mg flawonoidów przeliczone na hiperozyd w 2,9 g rozdrobnionych liści (1 łyżka). Pomimo jego obecności w produkcie leczniczym Liść Brzozy, brak jest kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hiperozydu, w tym danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjalnej kancerogenności. Brak tych informacji stanowi istotną lukę w ocenie profilu bezpieczeństwa tej substancji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vagifem 10 mcg
17β-estradiol, będący substancją czynną produktu leczniczego Vagifem w dawce 10 mikrogramów w postaci tabletek dopochwowych, posiada dobrze udokumentowany i stabilny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. Kompleksowe badania toksykologiczne nie wykazały nieoczekiwanych działań niepożądanych poza typowymi dla estrogenów, a ocena genotoksyczności i rakotwórczości nie wskazała na dodatkowe ryzyko wymagające specjalnych środków ostrożności. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej również potwierdzają bezpieczeństwo stosowania tej substancji w zalecanych wskazaniach klinicznych.
17β-estradiol, badanie niekliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, estradiol półwodny, genotoksyczność, leki hormonalne, profil bezpieczeństwa, profil farmakologiczny, substancja czynna, tabletka dopochwowa, toksyczność reprodukcyjna, Vagifem, wskazanie kliniczne - Leksykon substancji czynnych
Makrogol 3350 – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące makrogolu 3350, głównego składnika preparatu AuroGo, wskazują na jego korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego działania toksycznego ogólnoustrojowego. W badaniach teratologicznych na szczurach, przy dawkach 66-krotnie (przewlekłe zaparcia) oraz 25-krotnie (zaklinowanie stolca) przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi, nie stwierdzono bezpośredniego działania embriotoksycznego ani teratogennego. Długoterminowe badania toksyczności i karcynogenności na zwierzętach laboratoryjnych potwierdziły brak działania rakotwórczego oraz bezpieczeństwo stosowania makrogolu 3350 w zalecanych dawkach.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trund 100 mg/ml
Lewetyracetam, substancja czynna roztworu doustnego Trund (100 mg/ml), przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Badania nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi, choć u gryzoni przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i zdolności reprodukcyjne szczurów przy dawkach do 1800 mg/kg/dobę (6-krotność maksymalnej zalecanej dawki u ludzi w przeliczeniu na mg/m²).
aktywność enzymów wątrobowych, badanie przedkliniczne, dawka NOAEL, działanie rakotwórcze, enzym wątrobowy, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, lewetyracetam, masa wątroby, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, przerost zrazika wątrobowego, reakcja adaptacyjna, roztwór doustny, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, toksyczność ciążowa, wada wrodzona, zmiana wątrobowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin hydrochloride Biofarm 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy dawkach terapeutycznych. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku nie powodowało klinicznie istotnych objawów toksyczności na poziomie komórkowym i narządowym, a długoterminowa ekspozycja potwierdziła dobrą tolerancję substancji. Badania genotoksyczności, obejmujące testy in vitro i in vivo, nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności, co potwierdza brak uszkodzeń DNA, mutacji genowych i aberracji chromosomowych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, cukrzyca typu 2, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, przewlekłe stosowanie leku, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nasienie Płesznika –
Brak jest bezpośrednich danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania nasienia płesznika (Plantago psyllium L. i/lub Plantago indica L.), dlatego ocena opiera się na badaniach toksykologicznych łupiny nasiennej babki jajowatej, substancji o podobnych właściwościach. W badaniach na szczurach karmionych dietą zawierającą 10% łupiny nasiennej (dawki od 3876 do 11809 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 3-16-krotności dawki przeliczeniowej dla człowieka 60 kg) zaobserwowano obniżenie poziomów białek osoczowych, albumin, globulin, wapnia, potasu, cholesterolu oraz zmniejszenie zdolności wiązania żelaza. Ponadto stwierdzono podwyższenie aktywności aminotransferaz AspAT i AlAT. Mimo tych zmian nie odnotowano białkomoczu ani negatywnego wpływu na wzrost i efektywność karmienia, a badania histopatologiczne przewodu pokarmowego, wątroby i nerek nie wykazały istotnych zmian patologicznych.
albumina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie histopatologiczne, białko osoczowe, cholesterol, genotoksyczność, globulina, kancerogenność, łupina nasienna babki jajowatej, nasienie płesznika, NOAEL, potas, rozwój płodowy, rozwój potomstwa, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogeneza, wapń, zdolność wiązania żelaza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zofenil Plus 30 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Zofenil Plus, zawierającego 30 mg zofenoprylu wapniowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wykazały brak istotnych klinicznie efektów toksycznych zarówno w toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. Analizy genotoksyczności nie ujawniły potencjału mutagennego ani genotoksycznego dla skojarzenia obu substancji oraz samego hydrochlorotiazydu. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano istotne zwiększenie toksyczności u ciężarnych samic w porównaniu do monoterapii zofenoprylem, co wskazuje na konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży.
genotoksyczność, hydrochlorotiazyd, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność dla samic ciężarnych, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, wpływ na rozrodczość, zmiany chromosomalne, Zofenil Plus, zofenopryl wapniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omnic 0,4 0,4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tamsulosyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Omnic 0,4, obejmowały toksyczność po pojedynczej i wielokrotnej dawce na myszach, szczurach i psach. Wyniki wskazują, że profil toksyczności jest zgodny z charakterystyką antagonistów receptorów alfa1-adrenergicznych. W badaniach na psach przy bardzo wysokich dawkach zaobserwowano zmiany w zapisie EKG, jednak bez istotności klinicznej, co sugeruje brak ryzyka kardiologicznego przy dawkach terapeutycznych. Ponadto, testy genotoksyczności in vivo i in vitro nie wykazały istotnych właściwości genotoksycznych, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, badanie in vitro, badanie in vivo, elektrokardiografia, genotoksyczność, hiperprolaktynemia, karcynogenność, podwyższony poziom prolaktyny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, receptor alfa1-adrenergiczny, tamsulosyny chlorowodorek, toksyczność leku, toksyczny wpływ na reprodukcję, zapis elektrokardiograficzny, zmiana proliferacyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliatilin 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa choliny alfosceranu wykazały niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 przekraczającą 1 g/kg masy ciała przy podaniu pozajelitowym oraz ponad 10 g/kg masy ciała przy podaniu doustnym u gryzoni. W badaniach toksyczności przewlekłej, przy dawkach 300 mg/kg u szczurów oraz 150 mg/kg u psów, nie zaobserwowano żadnych klinicznych objawów toksyczności ani zmian w parametrach hematologicznych, biochemicznych czy moczu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu.
Ocena potencjału mutagennego, teratogennego oraz wpływu na rozrodczość przeprowadzona na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) nie wykazała żadnych negatywnych efektów genotoksycznych, rozwojowych ani reprodukcyjnych. Kompleksowe dane toksykologiczne potwierdzają, że cholina alfosceranu, substancja czynna preparatu Gliatilin, charakteryzuje się niskim ryzykiem toksykologicznym w dawkach terapeutycznych, co stanowiło podstawę do rozpoczęcia badań klinicznych i rejestracji leku do stosowania u ludzi.
badanie kliniczne, cholina alfosceranu, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, Gliatilin, krew obwodowa, LD50, model zwierzęcy, mutagenność, parametr hematologiczny, podanie doustne, podanie pozajelitowe, potencjał mutagenny, ryzyko toksykologiczne, teratogenność, test toksykologiczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa płodu, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Acarbose Aurovitas 50 mg
Przedkliniczne badania akarbozy wykazały, że lek ten jest bezpieczny pod względem farmakologicznym, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, toksyczności reprodukcyjnej oraz rakotwórczości, bez istotnych zagrożeń dla ludzi poza znanymi efektami opisanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. W modelach zwierzęcych (szczury i psy) zaobserwowano zmniejszony przyrost masy ciała, co jest efektem farmakodynamicznym wynikającym z hamowania trawienia i wchłaniania węglowodanów. Efekt ten można było zniwelować poprzez zwiększenie podaży pokarmu lub suplementację glukozy, co podkreśla mechanizm działania akarbozy jako inhibitora α-glukozydazy.
akarboza, badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo stosowania leku, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, efekt farmakodynamiczny, genotoksyczność, inhibitor alfa-glukozydazy, mechanizm działania leku, niedożywienie, nowotwór, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, rakotwórczość, suplementacja glukozy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, występowanie guzów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moloxin 400 mg
Moksyfloksacyna, substancja czynna leku Moloxin, wykazuje w badaniach przedklinicznych wpływ na różne układy narządowe, jednak objawy toksyczności pojawiają się głównie przy wysokich dawkach lub długotrwałym stosowaniu. W układzie krwiotwórczym obserwowano niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi u szczurów i małp. Hepatotoksyczność manifestowała się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych oraz zwyrodnieniem wodniczkowym u szczurów, małp i psów. W ośrodkowym układzie nerwowym u małp odnotowano drgawki. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg mc. u psów powodowały wydłużenie odstępu QT bez zaburzeń rytmu, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. (stężenie 200 mg/l) wywołały przemijające komorowe zaburzenia rytmu. Toksyczność stawów u szczeniąt pojawiała się przy dawkach 4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka terapeutyczna 400 mg (przy masie 50 kg). Wysokie dawki (≥60 mg/kg mc.) u psów powodowały zmiany w elektroretinogramie i sporadycznie atrofię siatkówki.
atrofia siatkówki, chinolon, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, działanie toksyczne, elektroretinogram, enzymy wątrobowe, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, mięsień sercowy, moksyfloksacyna, narząd wzroku, ośrodkowy układ nerwowy, prąd potasowy, spontaniczna aktywność, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, układ sercowo-naczyniowy, utrata ciąży, wady rozwojowe kręgów, wydłużenie odstępu QT, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Produkt Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara, zawierający 2,5 g chloroheksydyny diglukonianu (roztwór 20% w 100 g płynu) w etanolowym nośniku (67-73% V/V), przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne. Testy wykazały brak istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu zewnętrznym w dawkach terapeutycznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania chloroheksydyny diglukonianu, co potwierdza brak ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego przy stosowaniu miejscowym.
bezpieczeństwo farmakologiczne, chloroheksydyna diglukonianu, dane niekliniczne, działanie mutagenne, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, stosowanie zewnętrzne, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Indix SR 1,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa indapamidu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazały brak potencjału mutagennego i rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo genotoksyczne i onkogenne tej substancji czynnej. W badaniach toksyczności ostrej obserwowano objawy charakterystyczne dla farmakologicznego działania indapamidu, takie jak spowolnienie oddechu oraz obwodowy rozkurcz naczyń, występujące po podaniu dożylnym lub dootrzewnowym. Dawkowanie doustne w zakresie od 40 do 8000-krotności dawek terapeutycznych potwierdziło nasilenie efektu moczopędnego bez dodatkowych toksycznych działań, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa.
działanie moczopędne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, indapamid, kancerogenność, obwodowy rozkurcz naczyń, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, profil toksykologiczny, przedawkowanie, spowolnienie oddechu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Okteva 30 mg
Przedkliniczny profil bezpieczeństwa oktreotydu, substancji czynnej leku Okteva, został szczegółowo oceniony w standardowych badaniach toksykologicznych i reprodukcyjnych. Badania obejmowały toksyczność ostrą oraz po podaniu wielokrotnych dawek, nie wykazując istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy genotoksyczności nie potwierdziły mutagennego ani kancerogennego potencjału substancji, a badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów. W badaniach reprodukcyjnych na zwierzętach, nawet przy dawkach do 1 mg/kg mc./dobę, nie stwierdzono działania teratogennego ani szkodliwego wpływu na zarodek czy płód, choć odnotowano przemijające opóźnienia wzrostu potomstwa, związane z farmakodynamicznym hamowaniem wydzielania hormonu wzrostu przez oktreotyd.
aberracja chromosomowa, analog somatostatyny, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hormon wzrostu, mutacja genowa, oktreotyd, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój prenatalny, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność ostra, zstąpienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tussicom 400 400 mg/5 g
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa N-acetylo-L-cysteiny, substancji czynnej preparatu Tussicom (dostępnego w dawkach 200, 400 i 600 mg), wykazały niski profil toksyczności oraz szeroki margines bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych niepożądanych efektów na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy ani na funkcje nerek, co potwierdza brak ryzyka klinicznego przy stosowaniu terapeutycznym. Ponadto, badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały potencjału do uszkodzenia materiału genetycznego ani indukcji procesów nowotworowych, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
acetylocysteina, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie toksyczne, funkcja nerek, genotoksyczność, kancerogenność, margines bezpieczeństwa, N-acetylo-L-cysteina, ośrodkowy układ nerwowy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Concor Cor 2,5 2,5 mg
Przedkliniczne badania bisoprololu fumaranu, substancji czynnej preparatu Concor Cor, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, a ocena toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazała patologii przy dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności i mutagenności dały wyniki negatywne, co potwierdza brak uszkodzeń materiału genetycznego. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów związanych z bisoprololem.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt farmakologiczny, genotoksyczność, płodność, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vesoligo 5 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna leku Vesoligo, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Ocena toksyczności po wielokrotnym podaniu, badania nad rozrodczością, rozwojem zarodkowo-płodowym oraz genotoksycznością i potencjałem rakotwórczym nie ujawniły szczególnych ryzyk dla człowieka. W badaniach tych monitorowano parametry kliniczne, biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne, potwierdzając bezpieczeństwo stosowania solifenacyny w dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie histopatologiczne, badanie prenatalne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja w osoczu, farmakokinetyka solifenacyny, genotoksyczność, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, solifenacyna bursztynian, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, Vesoligo - Leksykon substancji czynnych
Kwas dokozaheksaenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas dokozaheksaenowy (DHA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak estr etylowy (Omacor, 380 mg DHA) oraz emulsje lipidowe (Omegaven, 1,44-3,09 g DHA/100 ml). Standardowe badania toksykologiczne, obejmujące toksyczność ostrą i po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał karcynogenny oraz wpływ na reprodukcję, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. Badania na zwierzętach, w tym toksyczność rozrodcza u królików przy dawce 2 g lipidów/kg mc/dobę przez 12 dni, nie potwierdziły działania embriotoksycznego ani teratogennego. W przypadku preparatów takich jak Tran Hasco (30-90 mg DHA) brak jest danych przedklinicznych, co wymaga opierania się na danych klinicznych i historycznych dotyczących podobnych substancji.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie toksycznego wpływu, badanie toksykologiczne, działanie anafilaktyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie uczulające na skórę, emulsja tłuszczowa, ester etylowy, fitoestrogen, genotoksyczność, kwas dokozaheksaenowy, olej roślinny, olej rybi, olej wątłuszowy, postać farmaceutyczna, potencjał karcynogenny, potencjał uczulający, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, triglicerydy, upośledzenie płodności, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metoprolol Biofarm ZK 23,75 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Metoprolol Biofarm ZK, zawierającego metoprololu bursztynian w dawce 23,75 mg (odpowiadającej 25 mg metoprololu winianu), wskazuje na ograniczone dane dodatkowe poza tymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). Metoprolol, jako selektywny antagonista receptorów beta-adrenergicznych, przeszedł standardowe badania toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjalnej kancerogenności oraz wpływu na reprodukcję, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Szczegółowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa przedklinicznego znajdują się w innych sekcjach ChPL.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnych danych dotyczących preparatów zawierających wyciąg z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) wykazała istotny brak szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania. Preparaty takie jak Convafort (zawierający 15,7 mg wyciągu suchego, ekstrakt 10-11:1, etanol 60%) oraz Kelicardina (0,47 g/ml wyciągu płynnego, ekstrakt 1:1, etanol 70%, zawierający 2,5-4,2 jednostek gołębich glikozydów nasercowych) nie posiadają danych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego ani wpływu na rozrodczość. W przypadku Kelicardiny, będącej preparatem złożonym (zawierającym także wyciąg z kwiatu głogu i trokserutynę), nie przeprowadzono badań toksyczności dla całej kompozycji. Brak tych danych ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza biorąc pod uwagę obecność glikozydów nasercowych o działaniu inotropowym dodatnim, podobnym do digoksyny.
badanie toksyczności, choroba układu sercowo-naczyniowego, Convallaria maialis, digoksyna, diuretyk, działanie inotropowe dodatnie, genotoksyczność, glikozyd nasercowy, kortykosteroid, potencjał rakotwórczy, trokserutyna, wpływ na rozrodczość, wyciąg płynny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Woda do wstrzykiwań CSL Behring –
Produkt leczniczy Woda do wstrzykiwań CSL Behring, stosowany jako rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych, nie zawiera substancji aktywnych farmakologicznie, co wyklucza konieczność przeprowadzania standardowych badań przedklinicznych takich jak toksyczność ostra i przewlekła, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, toksyczny wpływ na reprodukcję oraz immunotoksyczność. Produkt jest dostępny w fiolkach o objętościach od 2 ml do 50 ml i charakteryzuje się przezroczystą, bezbarwną postacią płynną, co potwierdza jego przeznaczenie wyłącznie jako rozpuszczalnik do leków podawanych pozajelitowo.
badanie przedkliniczne, droga pozajelitowa, genotoksyczność, immunotoksyczność, jałowość, lek parenteralny, potencjał rakotwórczy, rozpuszczalnik do leków parenteralnych, substancja aktywna farmakologicznie, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ACEBIS 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy ACEBIS, zawierający bisoprolol (fumaran) oraz ramipryl, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Bisoprolol nie wykazał działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak przy wysokich dawkach obserwowano toksyczne efekty u ciężarnych samic zwierząt, takie jak zmniejszone przyjmowanie pokarmu, redukcja masy ciała, zwiększona resorpcja płodu, obniżona masa urodzeniowa potomstwa oraz opóźniony rozwój fizyczny. Ramipryl, podawany doustnie w dawkach do 2 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp, nie wykazywał toksyczności przewlekłej, choć w wysokich dawkach (250 mg/kg/dobę) obserwowano powiększenie aparatu przykłębuszkowego nerek, co jest zgodne z mechanizmem działania ACEI. Szczególną uwagę zwraca nieodwracalne uszkodzenie nerek u młodych szczurów po pojedynczej dawce ramiprylu oraz nefrotoksyczność u potomstwa samic szczurów leczonych dawkami ≥50 mg/kg/dobę w okresie ciąży i laktacji.
aparat przykłębuszkowy, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie mutagenności, bisoprolol, dysfagia, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fumaran, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, narażenie środowiskowe, poszerzenie miedniczki nerkowej, ramipryl, resorpcja płodu, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, właściwość mutagenna, właściwości teratogenne - Leksykon substancji czynnych
Linkomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa linkomycyny, obejmujące toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi. W modelach zwierzęcych chlorowodorek linkomycyny, obecny w preparatach Lincocin, charakteryzował się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa, bez istotnych efektów toksycznych w dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności i mutagenności były negatywne, a długoterminowe badania na gryzoniach nie potwierdziły działania kancerogennego. W zakresie reprodukcji i rozwoju potomstwa, linkomycyna nie wykazywała toksycznego wpływu na płody nawet przy dawkach przekraczających 6-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (MRHD), a także nie wpływała negatywnie na płodność przy dawce 1,2-krotnej MRHD.
chlorowodorek linkomycyny, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję czynną, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, linkomycyna, margines bezpieczeństwa terapeutycznego, model zwierzęcy, organogeneza, parametry płodności, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa płodu, toksyczność wielokrotnego podania - Leksykon substancji czynnych
Bilobalid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bilobalid, aktywny składnik wyciągów z liści Ginkgo biloba, występuje w preparatach leczniczych w stężeniach od 1,0 do 7,68 mg na tabletkę (w zależności od produktu). Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach, przy dawkach do 500 mg/kg mc. u szczurów i 400 mg/kg mc. u psów, wykazały niski profil toksyczności, z jedynie niewielkimi objawami toksyczności u psów przy najwyższych dawkach. Dane dotyczące wpływu bilobalidu na rozrodczość są ograniczone i niejednoznaczne – nie stwierdzono jednoznacznych efektów teratogennych czy embriotoksycznych, jednak niektóre badania wskazywały na zaburzenia płodności i krwawienia z pochwy u myszy oraz zmiany rozwojowe u zarodków kurzych, co wymaga dalszej weryfikacji.
bezocze, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, ginkgo biloba, guz tarczycy, hipopigmentacja, krwawienie podskórne, miłorzęb japoński, mutagenność, objaw toksyczności, parametr rozrodczy, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Senes – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Substancja czynna senes, obecna w preparatach takich jak Figura 1 (0,9 g listka senesu/saszetkę, zawierająca 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B), Normosan (7,9-14,3 g listka senesu/100 g mieszanki) oraz Normosan fix (0,110-0,200 g listka senesu/saszetkę), jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży i karmienia piersią. Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka genotoksyczności związanej z obecnością antranoidów, takich jak emodyna i aloe-emodyna, które wykazują potencjalne działanie mutagenne. W preparatach Normosan i Normosan fix dodatkowo obecna jest frangulina z kory kruszyny, co zwiększa ryzyko genotoksyczności. Ponadto, metabolity senesu, w szczególności reina, przenikają do mleka kobiecego, co stanowi zagrożenie dla dziecka karmionego piersią, mimo że ich ilość jest niewielka. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu senesu na płodność u kobiet i mężczyzn, co wymaga ostrożności w stosowaniu tych preparatów u pacjentek planujących ciążę.
antranoid, antykoncepcja, błonnik pokarmowy, działanie mutagenne, emodyna i aloe-emodyna, emodyna i frangulina, gastroenterolog, genotoksyczność, ginekolog-położnik, glikozyd hydroksyantracenowy, karmienie piersią, kora kruszyny, laktuloza, makrogol, przeciwwskazanie, reina, senes, sennozyd B, zaparcie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mitoxantron Sandoz 2 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne mitoksantronu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, króliki, małpy) wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest układ krwiotwórczy, z mielosupresją jako dominującym objawem. Dodatkowo obserwowano toksyczność w obrębie serca, nerek, przewodu pokarmowego oraz męskiego układu rozrodczego, gdzie stwierdzono zanik kanalików nasiennych i zmniejszenie liczby plemników. Mitoksantron wykazał działanie mutagenne i klastogenne w testach in vitro oraz in vivo na szczurach, a także działanie rakotwórcze u szczurów i samców myszy. W badaniach rozwojowych u szczurów i królików dawki przekraczające 0,01-krotność zalecanej dawki dla ludzi (w mg/m²) powodowały spowolnienie wzrostu płodów oraz zwiększoną częstość przedwczesnych porodów, jednak nie zaobserwowano działania teratogennego przy dawkach do 0,02-0,05-krotności dawki ludzkiej.
aberracje chromosomowe, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, hipotrofia płodu, karcynogeneza, karcynogenność, klastogen, mielosupresja, mutagen, oligospermia, organogeneza, poród przedwczesny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, toksyczność, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, zanik kanalików nasiennych