Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Contix 20 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Contix, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Testy farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano z hipergastrynemią indukowaną długotrwałym podawaniem wysokich dawek pantoprazolu. Dodatkowo u szczurów i myszy odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby, co przypisano szybkiej metabolizacji leku u tych gatunków. Przy dawce 200 mg/kg mc. u szczurów stwierdzono wzrost częstości zmian nowotworowych tarczycy, jednak przy stosowanych u ludzi niskich dawkach nie przewiduje się ryzyka dla gruczołu tarczowego.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Contix

Pantoprazol, główny składnik aktywny leku Contix, został poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym w celu oceny jego bezpieczeństwa przed dopuszczeniem do stosowania u ludzi. Przeprowadzone badania niekliniczne, obejmujące konwencjonalne testy farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa, toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz genotoksyczności, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka1.

Badania rakotwórczości

W dwuletnich badaniach na szczurach mających na celu ocenę potencjału rakotwórczego pantoprazolu, zaobserwowano występowanie nowotworów neuroendokrynnych. Dodatkowo w jednym z przeprowadzonych badań u szczurów odnotowano występowanie brodawczaków komórek nabłonka płaskiego w obszarze przedżołądka2.

Mechanizm prowadzący do powstawania rakowiaków żołądka pod wpływem podstawionych benzoimidazoli (do których należy pantoprazol) został szczegółowo przeanalizowany. Badania potwierdziły, że jest to reakcja wtórna, wynikająca ze znacznego zwiększenia stężenia gastryny w surowicy krwi szczurów podczas długotrwałego podawania pantoprazolu w dużych dawkach3.

W badaniach na gryzoniach trwających dwa lata zaobserwowano również zwiększoną liczbę przypadków guzów wątroby u szczurów oraz samic myszy. Zjawisko to tłumaczono dużą szybkością metabolizmu pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt4.

U szczurów otrzymujących najwyższe dawki pantoprazolu (200 mg/kg mc.) zaobserwowano niewielkie zwiększenie częstości występowania zmian nowotworowych w tarczycy. Zmiany te powiązano z wpływem pantoprazolu na rozkład tyroksyny w wątrobie szczurów. Ze względu na stosowanie małych dawek leczniczych u ludzi, nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych dotyczących gruczołu tarczowego5.

Wpływ na rozwój i reprodukcję

W badaniach wpływu pantoprazolu na reprodukcję u szczurów w okresie około-poporodowym, przeprowadzono szczegółową ocenę rozwoju kości. Przy ekspozycji (Cmax) odpowiadającej około 2-krotności ekspozycji klinicznej u ludzi, zaobserwowano oznaki toksyczności u potomstwa, które obejmowały:

  • zwiększoną śmiertelność
  • niższą średnią masę ciała
  • niższy średni przyrost masy ciała
  • zmniejszony wzrost kości

Istotne jest, że pod koniec fazy rekonwalescencji parametry kostne były podobne we wszystkich grupach badanych, a masy ciała również wykazywały tendencję do powrotu do normy po okresie rekonwalescencji bez podawania leku6.

Zwiększoną śmiertelność obserwowano jedynie w przypadku młodych szczurów przed zakończeniem karmienia mlekiem matki (w wieku do 21 dni), co w przybliżeniu odpowiada wiekowi niemowląt do 2 lat. Znaczenie tej obserwacji dla populacji dzieci i młodzieży nie zostało jednoznacznie określone7.

Wcześniejsze badania przeprowadzone u szczurów w okresie okołooporodowym, przy zastosowaniu nieznacznie mniejszych dawek, nie wykazały żadnych działań niepożądanych po podaniu dawki 3 mg/kg mc., w porównaniu do niskiej dawki 5 mg/kg mc. zastosowanej w nowszym badaniu8.

Badania przedkliniczne nie wykazały wpływu pantoprazolu na osłabienie płodności ani nie stwierdzono działania teratogennego9.

Przenikanie przez barierę łożyskową

Przeprowadzone u szczurów badania dotyczące zdolności pantoprazolu do przenikania przez barierę łożyskową wykazały zwiększone przenikanie produktu do krążenia płodowego w zaawansowanej ciąży. W wyniku tego mechanizmu stężenie pantoprazolu u płodu jest zwiększone w okresie bezpośrednio poprzedzającym poród10.

Rodzaj badania Gatunek Główne obserwacje Znaczenie kliniczne
Rakotwórczość Szczury Nowotwory neuroendokrynne, brodawczaki komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku Mechanizm zależny od hipergastrynemii, brak znaczenia dla ludzi
Rakotwórczość Szczury i myszy Guzy wątroby Zjawisko zależne od dużej szybkości metabolizmu u gryzoni
Rakotwórczość Szczury (200 mg/kg mc.) Zmiany nowotworowe w tarczycy Brak znaczenia przy dawkach leczniczych u ludzi
Rozwój kości Szczury Toksyczność u potomstwa przy ekspozycji 2× większej niż kliniczna Efekty odwracalne w okresie rekonwalescencji
Reprodukcja Szczury Brak wpływu na płodność, brak działania teratogennego Bezpieczeństwo w aspekcie reprodukcji
Przenikanie przez łożysko Szczury Zwiększone przenikanie w zaawansowanej ciąży Zwiększone stężenie u płodu przed porodem
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl