badanie genotoksyczności
Badanie genotoksyczności to zespół testów laboratoryjnych mających na celu ocenę potencjału substancji chemicznych, leków, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego. Testy te są niezbędnym elementem oceny bezpieczeństwa farmaceutyków, dodatków do żywności, pestycydów, kosmetyków oraz innych substancji, które mogą mieć kontakt z organizmem ludzkim.
W praktyce klinicznej i badawczej stosuje się kilka standardowych metod badania genotoksyczności. Test Amesa wykrywa mutacje genowe w bakteriach, test mikrojądrowy identyfikuje uszkodzenia chromosomów w komórkach eukariotycznych, a test kometowy pozwala na bezpośrednią ocenę uszkodzeń DNA. Dodatkowo stosuje się testy aberracji chromosomowych oraz wymian chromatyd siostrzanych.
Badania genotoksyczności mają fundamentalne znaczenie w onkologii, toksykologii i farmakologii. Pozytywny wynik testu sugeruje, że dana substancja może przyczyniać się do powstawania mutacji, które z kolei mogą prowadzić do rozwoju nowotworów lub chorób dziedzicznych. Dla lekarzy klinicystów wyniki tych badań stanowią istotną wskazówkę dotyczącą potencjalnych długoterminowych efektów ubocznych stosowanych terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Magnezin 130 mg jonów magnezowych
Przeprowadzona kompleksowa ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Magnezin, zawierającego 130 mg jonów magnezowych w postaci 500 mg magnezu węglanu ciężkiego, wykazała brak istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Standardowe badania farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Długoterminowe badania toksykologiczne nie wykazały klinicznie istotnych nieprawidłowości w parametrach biochemicznych, hematologicznych ani w funkcji narządów wewnętrznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w zalecanych dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jony magnezowe, magnez węglan ciężki, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, potencjał kancerogenny, proces nowotworowy, rozwój płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tanyz 0,4 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tamsylosyny chlorowodorku obejmowały ocenę toksyczności po podaniu pojedynczych i wielokrotnych dawek u myszy, szczurów oraz psów. Wyniki wskazały, że profil toksyczności jest zgodny z mechanizmem działania antagonistów receptorów alfa-adrenergicznych. Szczególną uwagę zwrócono na układ sercowo-naczyniowy, gdzie u psów poddanych bardzo dużym dawkom zaobserwowano zmiany w zapisie EKG, jednak bez klinicznego znaczenia, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego. Badania genotoksyczności in vivo i in vitro nie wykazały istotnych właściwości mutagennych, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie toksyczności, elektrokardiografia, gruczoł mleczny, hiperprolaktynemia, płodność, rozwój płodu, tamsylosyna, tamsylosyny chlorowodorek, toksyczny wpływ na reprodukcję, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Troxerutin Chema 20 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne trokserutyny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych niepożądanych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie substancji w dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne nie powodowało kumulacji toksycznych metabolitów ani klinicznie istotnych zmian w parametrach biochemicznych i hematologicznych. Badania genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe testy nie potwierdziły działania rakotwórczego trokserutyny w modelach zwierzęcych.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kancerogeneza, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał genotoksyczny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, trokserutyna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Epiduo 0,1% + 2,5%
Epiduo 0,1% + 2,5% żel to preparat przeciwtrądzikowy zawierający adapalen (0,1%) oraz nadtlenek benzoilu (2,5%), łączący działanie retinoidu miejscowego z silnym efektem przeciwbakteryjnym. Adapalen moduluje keratynizację i różnicowanie komórek naskórka, hamuje odpowiedź zapalną poprzez wpływ na leukocyty wielojądrzaste, przemianę kwasu arachidonowego oraz ekspresję czynników AP-1 i receptorów Toll-podobnych 2. Nadtlenek benzoilu wykazuje bakteriobójcze działanie na Cutibacterium acnes, generując wolne rodniki i wykazując szerokie spektrum działania, także wobec szczepów opornych na antybiotyki, a także działa keratolitycznie. Skuteczność preparatu potwierdzono w dwóch wieloośrodkowych badaniach klinicznych z udziałem 2185 pacjentów (wiek ≥12 lat) z umiarkowanym trądzikiem, gdzie stosowano żel raz dziennie przez 12 tygodni. Epiduo wykazał istotnie wyższą skuteczność niż adapalen lub nadtlenek benzoilu stosowane osobno, z redukcją wykwitów zapalnych o 62,1-62,8%, niezapalnych o 51,2-53,8% oraz łącznej liczby wykwitów o 41-56,3% w porównaniu do podłoża.
adapalen, badanie fototoksyczności, badanie genotoksyczności, Cutibacterium acnes, działanie bakteriobójcze, działanie keratolityczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, keratynizacja, komórka naskórka, kwas arachidonowy, kwas naftalenokarboksylowy, kwas retynowy, leukocyt wielojądrzasty, mediator stanu zapalnego, mieszek łojowo-włosowy, mikrozaskórnik, nadtlenek benzoilu, patogeneza trądziku, profil farmakokinetyczny, receptor Toll-podobny 2, retynoid, trądzik pospolity, wchłanianie przezskórne, właściwość przeciwzapalna, wskaźnik IGA, wykwit niezapalny, wykwit zapalny, zaskórnik - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron octan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cyproteronu octanu wykazały akceptowalny profil toksyczności ogólnej po wielokrotnym podaniu doustnym, bez istotnych działań niepożądanych wskazujących na zwiększone ryzyko dla pacjentów. Badania embriotoksyczności i teratogenności, przeprowadzone w okresie organogenezy, nie potwierdziły działania teratogennego, choć wysokie dawki w krytycznej fazie różnicowania narządów płciowych mogą indukować feminizację płodów męskich. Obserwacje nowo narodzonych samców nie wykazały feminizacji, jednak ze względów bezpieczeństwa stosowanie Diane-35 w ciąży jest przeciwwskazane.
aktywność enzymatyczna, badanie genotoksyczności, badanie in vivo, cyproteronu octan, Diane-35, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, etynyloestradiol, feminizacja płodów, genotoksyczność, hepatocyt, mostki DNA, mutacja genu, naprawa DNA, narządy płciowe, organogeneza, toksyczność ogólna, toksyczność ogólnoustrojowa, zmiany przednowotworowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carvedilol-ratiopharm 12,5 mg
Karwedylol przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne, które potwierdziły jego bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie zaobserwowano efektów wskazujących na ryzyko dla pacjentów przy długotrwałej terapii. Ponadto, standardowe badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały mutagennego ani nowotworowego potencjału karwedylolu, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa leku w terapii przewlekłej.
badanie embriotoksyczności, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie przedkliniczne, ciałko żółte, dawka subtoksyczna, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karwedylol, leczenie przewlekłe, mutacja, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, potencjał nowotworowy, toksyczność embrionalno-płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozród, zaburzenie płodności, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klipal 600 mg + 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne paracetamolu wykazały hepatotoksyczność i nefrotoksyczność przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne stosowane u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano negatywny wpływ na płodność, w tym zanik i zmniejszenie masy jąder, redukcję liczby i ruchliwości plemników oraz zwiększenie nieprawidłowości morfologicznych plemników. Badania mutagenności wskazały na brak działania mutagennego w układach bakteryjnych, ale potencjalne działanie genotoksyczne w układach ssaków, z niejednoznacznymi wynikami in vivo. W kontekście rakotwórczości, u samic szczurów odnotowano niejednoznaczne zwiększenie częstości białaczki z komórek jednojądrzastych, natomiast u myszy nie stwierdzono działania rakotwórczego przy stężeniach 600, 3000 i 6000 ppm paracetamolu.
badanie genotoksyczności, białaczka z komórek jednojądrzastych, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność in vivo, Klipal, kodeina, opóźnienie kostnienia, organogeneza, paracetamol, potencjał rakotwórczy, przepuklina oponowo-mózgowa, ruchliwość plemników, stężenie testosteronu, szczelina czaszki, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątroby, zagnieżdżenie zarodka, zanik jąder, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrochlorothiazide Aurovitas 25 mg
Hydrochlorotiazyd, substancja czynna leku Hydrochlorothiazide Aurovitas (dostępnego w dawkach 12,5 mg i 25 mg), został poddany licznym badaniom przedklinicznym oceniającym genotoksyczność, potencjał karcynogenny oraz wpływ na rozrodczość. Wyniki badań genotoksyczności i karcynogenności były niejednoznaczne, jednak wieloletnie doświadczenie kliniczne nie wykazało istotnego statystycznie związku między stosowaniem hydrochlorotiazydu a zwiększonym ryzykiem nowotworów. Badania na modelach zwierzęcych (myszy, szczury) nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i proces zapłodnienia, co sugeruje brak zaburzeń funkcji rozrodczych u tych gatunków.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie teratogenne, efekt terapeutyczny, funkcja rozrodcza, hydrochlorotiazyd, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, wpływ na rozrodczość, zwierzę laboratoryjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Daxanlo 150 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Daxanlo, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności potwierdziły brak specyficznych działań niepożądanych niezwiązanych z mechanizmem działania przeciwkrzepliwego. W toksykologii wielokrotnego podawania obserwowano efekty wynikające z nasilonej aktywności farmakodynamicznej dabigatranu. W badaniach reprodukcyjnych u samic gryzoni stwierdzono zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i zwiększoną utratę zapłodnionych jaj przy dawce 70 mg/kg (5-krotnie wyższej niż ekspozycja u pacjentów). Dodatkowo, toksyczność dla matki i płodu u szczurów i królików obejmowała zmniejszenie masy ciała płodu, obniżenie żywotności zarodków oraz wzrost wad rozwojowych przy dawkach 5-10-krotnie przekraczających ekspozycję kliniczną.
aktywność przeciwkrzepliwa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie prenatalne i postnatalne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dabigatran eteksylan, dawka toksyczna, Daxanlo, działanie farmakodynamiczne, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, działanie uboczne, ekspozycja w osoczu, incydent krwawienia, mezylan, płodność samicy, umieralność płodu, utrata zapłodnionego jaja, wada rozwojowa płodu, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Faringan 5 mg + 1,5 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tabletek do ssania Faringan, zawierających 5 mg chloroheksydyny dichlorowodorku oraz 1,5 mg benzokainy, wskazują na brak istotnych zagrożeń związanych z poszczególnymi substancjami czynnymi. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym chloroheksydyny nie wykazały ryzyka dla człowieka, podobnie jak testy genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. W badaniach na zwierzętach dawki chloroheksydyny sięgały do 300 mg/kg/dobę u szczurów i 40 mg/kg/dobę u królików, co odpowiadało odpowiednio 300- i 40-krotności dawki stosowanej u ludzi (przyjmując 30 ml płukanki jamy ustnej na dobę), bez obserwacji negatywnego wpływu na rozwój płodów czy płodność.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie niekliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, benzokaina, chloroheksydyny dichlorowodorek, działanie rakotwórcze, płukanie jamy ustnej, podanie wielokrotne, profil bezpieczeństwa, tabletka do ssania, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność, wpływ na rozwój płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Osaver 20 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna leku Osaver, wykazuje w badaniach przedklinicznych typowe dla antagonistów receptora AT1 i inhibitorów ACE działania toksyczne, takie jak wzrost stężenia BUN i kreatyniny, zmniejszenie masy mięśnia sercowego oraz obniżenie wskaźników czerwonokrwinkowych. Histologicznie obserwowano zmiany regeneracyjne nabłonka nerkowego, pogrubienie błony podstawnej i poszerzenie cewek nerkowych. Wzrost aktywności reninowej osocza oraz przerost komórek aparatu przykłębuszkowego również potwierdzono, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Nasilenie tych efektów można ograniczyć poprzez jednoczesne podawanie chlorku sodu. Badania genotoksyczności wykazały zwiększoną częstość pęknięć chromosomów in vitro, jednak brak efektów genotoksycznych in vivo nawet przy dawkach do 2000 mg/kg sugeruje niskie ryzyko kliniczne.
aktywność reninowa osocza, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy we krwi, badanie genotoksyczności, błona podstawna, cewki nerkowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, masa mięśnia sercowego, miedniczki nerkowe, nabłonek nerkowy, olmesartan medoksomil, pęknięcie chromosomu, płodność, potencjał genotoksyczny, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wskaźniki czerwonokrwinkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Butapirazol 250 mg
Przedkliniczne badania fenylobutazonu, substancji czynnej leku Butapirazol, wykazały jego potencjalne działanie genotoksyczne oraz fetotoksyczne. W badaniach in vitro fenylobutazon indukował aberracje chromosomowe w fibroblastach chomika chińskiego, co wskazuje na ryzyko niestabilności genetycznej komórek. W modelach zwierzęcych substancja wykazywała właściwości fetotoksyczne, jednak bez działania teratogennego, co oznacza brak wad strukturalnych u rozwijającego się płodu. Wyniki te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu leku, zwłaszcza u kobiet w wieku rozrodczym i w ciąży.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny rozmarynowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa olejku eterycznego rozmarynowego, będącego substancją czynną produktu leczniczego Rowiren (100 mg/g), są ograniczone głównie do oceny genotoksyczności. Badania wykazały brak mutagenności w teście Ames’a, co wskazuje na brak potencjału mutagennego w modelu bakteryjnym. Niemniej jednak, nie przeprowadzono kompleksowych badań dotyczących działania rakotwórczego ani wpływu na rozrodczość, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tego preparatu. Brak danych dotyczących wpływu olejku rozmarynowego na płodność, rozwój embrionalny, płodowy oraz pourodzeniowy ogranicza możliwość pełnej oceny ryzyka związanego z ekspozycją na substancję czynną w stężeniu 100 mg/g kremu Rowiren. W związku z tym, mimo pozytywnego wyniku testu Ames’a, konieczne są dalsze badania przedkliniczne obejmujące potencjał rakotwórczy oraz toksyczność reprodukcyjną, aby zapewnić kompleksową ocenę bezpieczeństwa stosowania olejku eterycznego rozmarynowego w terapii.
badanie genotoksyczności, działanie rakotwórcze, ekspozycja, mutacja genowa, mutacja powrotna, olejek eteryczny rozmarynowy, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, Rosmarinus officinalis, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, wpływ na rozrodczość, wpływ toksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sotalol Aurovitas 160 mg
Przedkliniczne badania sotalolu chlorowodorku, substancji czynnej produktu leczniczego Sotalol Aurovitas, obejmowały kompleksową ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksykologicznego, genotoksycznego, karcynogennego oraz wpływu na reprodukcję. Standardowe testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów fizjologicznych. Badania toksyczności wielokrotnej na różnych gatunkach zwierząt, przy różnych dawkach, nie ujawniły niepokojących objawów ani zmian biochemicznych, hematologicznych czy histopatologicznych, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do stosowania u ludzi. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe in vitro i in vivo oraz aberracje chromosomowe, nie wykazały mutagennego potencjału substancji.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, działanie teratogenne, mutacja genowa, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał karcynogenny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, sotalol chlorowodorek, toksyczność wielokrotna, wpływ na rozrodczość, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crotamiton Farmapol 100 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Crotamiton Farmapol (płyn i maść, 100 mg/g krotamitonu) wykazały dobrą tolerancję substancji czynnej przy miejscowej aplikacji na skórę królików pod opatrunkiem przez 3 miesiące, do dawki 250 mg/kg mc. Nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności ogólnoustrojowej, a jedynym efektem niepożądanym było przejściowe podrażnienie skóry. Ponadto, brak było reakcji nadwrażliwości oraz fotosensytyzacji, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania na odsłonięte partie ciała. Testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego potencjału krotamitonu, nie wykazując mutacji w modelach bakteryjnych ani uszkodzeń chromosomów w komórkach ssaków.
aplikacja miejscowa, aplikacja miejscowa na skórę, badanie genotoksyczności, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, infekcja pasożytnicza, krotamiton, parametr płodności, podrażnienie skóry, potencjał mutagenny, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa substancji czynnej, rozwój płodu, ryzyko genotoksyczne, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przewlekła, układ rozrodczy, uszkodzenie chromosomu, wpływ na rozrodczość, zakażenie bakteryjne, zastosowanie dermatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Azot – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tlenek azotu (NO) wykazuje toksyczność zależną od dawki i czasu ekspozycji, z dawką śmiertelną u gryzoni wynoszącą ≥300 ppm oraz u psów około 640 ppm przy 4-godzinnym narażeniu. Długotrwałe narażenie na stężenia około 250 ppm jest możliwe bez śmiertelnego efektu, jednak zgon następuje w wyniku anoksji spowodowanej methemoglobinemią (>30%), która ustępuje w ciągu 24 godzin. W badaniach na owcach stężenie 80 ppm przez 3 godziny nie powodowało wzrostu methemoglobiny. Inhalacja NO u królików i zdrowych ochotników powoduje około dwukrotne wydłużenie czasu krwawienia, co ma istotne implikacje kliniczne. W badaniach rozwojowych na noworodkach szczurów dawka 100 ppm nie wykazała toksyczności ani wpływu na zdolności rozrodcze, jednak brak jest szczegółowych badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i rakotwórczości.
anoksja, badanie genotoksyczności, czas krwawienia, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, grupa tiolowa, mechanizm naprawy DNA, methemoglobina, methemoglobinemia, nadtlenek, nadtlenoazotyn, parametr hematologiczny, reakcja redoks, reaktywna forma tlenu, tlenek azotu, toksyczność płucna, toksyczność rozwojowa, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pseudoephedrine Espefa 60 mg
Dane przedkliniczne dotyczące chlorowodorku pseudoefedryny wskazują, że działania niepożądane obserwowane u zwierząt po podaniu pojedynczych i wielokrotnych dawek wynikają głównie z nasilonych efektów farmakologicznych związanych z działaniem sympatykomimetycznym substancji czynnej. Kompleksowe badania genotoksyczności, obejmujące test Amesa (mutacje genetyczne na komórkach bakterii), test mutacji na komórkach ssaków (linia V79), testy klastogenności in vitro na limfocytach ludzkich oraz test mikrojądrowy in vivo u myszy, nie wykazały potencjału genotoksycznego pseudoefedryny, co pozwala na uznanie jej za związek niegenotoksyczny.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, chlorowodorek pseudoefedryny, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, komórka bakteryjna, komórka ssaka, limfocyt ludzki, model zwierzęcy, mutacja genetyczna, płodność, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojądrowy, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketrel 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwetiapiny wykazały brak potencjału genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co jest istotne dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku Ketrel. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano zmiany narządowe, w tym wpływ na tarczycę (u szczurów zmiana pigmentacji, u małp Cynomolgus hipertrofia komórek pęcherzykowych oraz obniżenie stężenia T3 w osoczu), a także zmiany hematologiczne u małp (obniżenie hemoglobiny, liczby erytrocytów i leukocytów). U psów stwierdzono zmętnienie rogówki i zaćmę, co może mieć znaczenie dla funkcji wzroku. W badaniach toksyczności rozwojowej u królików odnotowano zwiększoną częstość przykurczu kończyn płodów przy ekspozycji na dawki zbliżone do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi, jednak znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje nieustalone.
badanie genotoksyczności, biała krwinka, ciąża urojona, czerwona krwinka, ekspozycja u ludzi, erytropoeza, faza międzyrujowa, funkcja hormonalna tarczycy, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, in vitro, in vivo, kwetiapina, parametr tarczycy, pigmentacja tarczycy, płodność, potencjał genotoksyczny, regulacja hormonalna, stężenie hemoglobiny, stężenie prolaktyny, stężenie T3 w osoczu, toksyczne oddziaływanie kwetiapiny, zaćma, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – SMOFlipid –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa emulsji tłuszczowej SMOFlipid, zawierającej oleje sojowy, triglicerydy o średniej długości łańcucha, oliwę z oliwek oraz olej rybny (30 g/l) bogaty w kwasy omega-3, obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, tolerancji miejscowej oraz potencjału uczulającego. Nie stwierdzono toksyczności ostrej ani przewlekłej poza typowymi reakcjami na duże dawki lipidów. Testy genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Badania tolerancji miejscowej na królikach ujawniły przemijające reakcje zapalne o różnym nasileniu w zależności od drogi podania, z umiarkowaną reakcją i martwicą tkanek jedynie po podaniu domięśniowym. Wszystkie zmiany miały charakter odwracalny po zaprzestaniu stosowania.
antygenowość układowa, badanie genotoksyczności, działanie anafilaktyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie uczulające, emulsja tłuszczowa, kwas omega-3, martwica tkanek, podanie domięśniowe, podanie dotętnicze, podanie dożylne, podanie okołożylne, podanie podskórne, potencjał uczulający, reakcja anafilaktyczna, reakcja zapalna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polvertic 8 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne betahistyny dichlorowodorku, substancji czynnej Polvertic, obejmowały długoterminową ocenę bezpieczeństwa na psach (6 miesięcy) i szczurach albinosach (18 miesięcy) przy dawkach od 2,5 do 120 mg/kg m.c. Wyniki nie wykazały istotnych działań toksycznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu wielokrotnym. Dodatkowo, testy genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a badania kariogenności na szczurach potwierdziły brak właściwości rakotwórczych betahistyny. Ocena teratogenności na ciężarnych królikach nie wykazała negatywnego wpływu na rozwój płodu, wskazując na brak ryzyka wad rozwojowych.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, betahistyna dichlorowodorek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kariogenność, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wpływ na rozwój płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitresan 20 mg 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa nitrendypiny, substancji czynnej leku Nitresan, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na reprodukcję. Badania te, przeprowadzone na różnych modelach zwierzęcych, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena toksyczności ostrej i przewlekłej nie ujawniła szczególnych efektów niepożądanych, a testy genotoksyczności i kancerogenności potwierdziły brak działania mutagennego i rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego, co jest istotne w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży, choć zaleca się odniesienie do danych klinicznych i zaleceń SPC.
badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, dysfagia, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, nadciśnienie tętnicze, nitrendypina, rozwój płodu, stosowanie w ciąży, toksyczność ostra, toksyczność ostrej dawki, toksyczność przewlekła, układ kostny, właściwość kancerogenna, właściwość mutagenna, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitynib Adamed 37,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielokierunkowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy żeński, obserwowane przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zmiany te, w większości odwracalne po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii, obejmowały m.in. nudności, krwotoki, zmniejszenie liczby komórek szpiku, zaniki tkanki limfoidalnej, martwicę komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zgrubienie płytki wzrostowej oraz zanik macicy i zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w badaniach in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów obserwowano rozwój nowotworów (m.in. rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, guzy chromochłonne nadnerczy) przy dawkach ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższych niż AUC u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie genotoksyczności, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, klastogen, mutagen, mysz transgeniczna, nadnercze, narażenie ogólnoustrojowe, narząd docelowy, odstęp QTc, opóźnione kostnienie kręgów, organogeneza, poliploidia, przewód pokarmowy, rakotwórczość, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój zarodkowo-płodowy, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ limfatyczny i krwiotwórczy, zanik kanalików jądrowych, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z tymianku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., herba) jest składnikiem preparatu BRONCHOSTOP Duo na kaszel, zawierającego 120 mg wyciągu suchego (7-13:1) w dawce 15 ml. Przeprowadzone badania genotoksyczności, obejmujące zarówno wyciąg z tymianku, jak i olejek tymiankowy oraz produkt końcowy, nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa w zakresie potencjalnego działania genotoksycznego. Dodatkowo, preparat zawiera 830 mg wyciągu płynnego z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L.) w dawce 15 ml, który również nie wykazał działania mutagennego w badaniach genotoksyczności.
Althaea officinalis, badanie genotoksyczności, Bronchostop Duo, działanie mutagenne, korzeń prawoślazu, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenia dróg oddechowych, Thymus vulgaris, Thymus zygis, toksyczność reprodukcyjna, właściwości rakotwórcze, wyciąg suchy, wyciąg z tymianku, ziele tymianku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gluadda 50 mg
Dane przedkliniczne wildagliptyny (lek Gluadda) wskazują na bezpieczeństwo stosowania w dawkach znacznie przekraczających ekspozycję u ludzi. W badaniach na psach dawka NOAEL dla opóźnień wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów wynosiła 15 mg/kg mc., co odpowiada 7-krotnej ekspozycji (Cmax) u ludzi. U szczurów i myszy obserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów w płucach, z NOAEL odpowiednio 25 mg/kg mc. (5-krotna ekspozycja AUC) i 750 mg/kg mc. (142-krotna ekspozycja AUC). Badania genotoksyczności wykazały brak działania mutagennego. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów i królików dawki NOAEL wynosiły 75 mg/kg mc. (10-krotna ekspozycja AUC) i 50 mg/kg mc. (9-krotna ekspozycja AUC), odpowiednio, bez istotnych zaburzeń płodności czy rozwoju zarodka. Toksyczność rozwojowa pojawiała się jedynie przy dawkach ≥150 mg/kg mc. u szczurów, związana z toksycznością matczyną.
AUC, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, biegunka, Cmax, działanie mutagenne, działanie toksyczne, faliste żebra, gruczolakorak sutka, martwica, naczyniakomięsak krwionośny, NOAEL, opóźnienie rozwoju, potencjał genotoksyczny, przewód pokarmowy, przewodzenie wewnątrzsercowe, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wildagliptyna, zmiany kośćca, zmiany skórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rosuvastatin MSN 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące rozuwastatyny obejmują kompleksowe badania bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Nie wykazano istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek u zwierząt zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie (myszy, szczury, psy), pęcherzyku żółciowym (psy) oraz jądrach (małpy, psy) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. Wątroba u małp nie wykazywała takich zmian, co sugeruje różnice międzygatunkowe. Nie przeprowadzono jednak szczegółowych badań wpływu na kanał potasowy hERG, co pozostawia lukę w ocenie potencjalnych zaburzeń repolaryzacji mięśnia sercowego.
badanie genotoksyczności, badanie kompleksowe, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, efekt toksyczny, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, pęcherzyk żółciowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, różnica międzygatunkowa, rozuwastatyna, toksyczność leku, wskaźnik przeżycia, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformax 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku metforminy, substancji czynnej leku Metformax 500, obejmowały kompleksową ocenę farmakologiczną i toksykologiczną. Testy wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy oraz wydalniczy. Wielokrotne podawanie metforminy nie wywołało efektów toksycznych w badaniach biochemicznych, hematologicznych i histopatologicznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego potencjału, a długoterminowe testy karcynogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek metforminy, indukcja nowotworu, parametr biochemiczny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, układ wydalniczy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klipal 300 mg + 25 mg
Badania niekliniczne produktu leczniczego Klipal, zawierającego 300 mg paracetamolu i 25 mg kodeiny fosforanu półwodnego, wykazały, że toksyczność obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi, co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne. Paracetamol w wysokich dawkach wykazuje toksyczność narządową, głównie na wątrobę i nerki, oraz potencjalne zaburzenia płodności, takie jak zanik jąder, zmniejszenie masy jąder, redukcję liczby i ruchliwości plemników oraz zwiększenie liczby nieprawidłowości plemników u szczurów. Mutagenność paracetamolu jest niejednoznaczna – brak działania mutagennego w układach bakteryjnych, ale potencjalna genotoksyczność w układach ssaków, z mieszanymi wynikami badań in vivo. W badaniach rakotwórczości zaobserwowano niejednoznaczne oznaki białaczki u samic szczurów, natomiast u myszy nie stwierdzono działania rakotwórczego przy dawkach 600, 3000 i 6000 ppm.
badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, białaczka z komórek jednojądrzastych, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, nieprawidłowość główki plemnika, opóźnienie kostnienia, organogeneza, paracetamol i kodeina, potencjał rakotwórczy, przepuklina oponowo-mózgowa, ruchliwość plemników, stężenie testosteronu, szczelina czaszki, toksyczne działanie na wątrobę i nerki, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, zagnieżdżanie zarodka, zanik jąder, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Sodu askorbinian – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące sodu askorbinianu, stosowanego w preparatach oczyszczających jelito takich jak Moviprep i Plenvu, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz działania rakotwórczego nie wykazały istotnego potencjału toksycznego tej substancji w dawkach terapeutycznych. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach, przy dawkach toksycznych dla matki odpowiadających nawet 14-krotności dawki Moviprep zalecanej u ludzi, nie zaobserwowano embriotoksyczności ani teratogenności. Podobne wyniki uzyskano dla makrogolu 3350 w produkcie Movicol, nawet przy dawkach stanowiących 20-krotność maksymalnej dawki Plenvu u ludzi.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, dawka toksyczna dla matki, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hiperfleksja kończyn, kwas askorbinowy, makrogol 3350, preparat oczyszczający jelito, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, reakcja farmakodynamiczna, rozwój zarodka, sód askorbinian, substancja czynna, układ pokarmowy, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Perazin 100 mg 100 mg
Ocena bezpieczeństwa stosowania preparatów Perazin 25 mg i Perazin 100 mg opiera się na danych literaturowych dotyczących substancji czynnej – perazyny, gdyż nie przeprowadzono dedykowanych badań nieklinicznych dla tych produktów. Analizy farmakologiczne nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego, genotoksycznego ani karcinogennego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania genotoksyczności obejmowały standardowe testy mutagenności, aberracji chromosomowych oraz uszkodzeń DNA, nie potwierdzając znaczącego zagrożenia. Również dane dotyczące potencjalnego działania rakotwórczego nie wskazują na istotne ryzyko karcinogenne dla ludzi, co jest kluczowe dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa terapii perazyną.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin hydrochloride Inventia 750 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy czy ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły istotnych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe in vitro oraz aberracje chromosomowe in vivo i in vitro, potwierdziły brak potencjału genotoksycznego metforminy, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA i mutacji prowadzących do transformacji nowotworowej.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, cukrzyca typu 2, embriotoksyczność, metformina chlorowodorek, mutacja genowa in vitro, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, transformacja nowotworowa, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Ceftazydym – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania ceftazydymu wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego przy dawkach terapeutycznych. Wielokrotne podawanie substancji nie wywołało toksycznych efektów na wątrobę, nerki czy układ krwiotwórczy, a obserwowane zmiany były odwracalne i pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających planowane dawki terapeutyczne. Badania genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania ceftazydymu pod względem ryzyka genotoksycznego.
aberracja chromosomowa, antybiotyk cefalosporynowy, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, ceftazydym, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ krwiotwórczy, układ sercowo-naczyniowy