Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sodu askorbinian

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania sodu askorbinianu

Sodu askorbinian, jako jedna z substancji czynnych stosowanych w preparatach oczyszczających jelito, został poddany kompleksowej ocenie bezpieczeństwa przedklinicznego. Dane te pochodzą głównie z badań preparatów zawierających tę substancję, takich jak Moviprep i Plenvu, gdzie sodu askorbinian występuje w połączeniu z innymi składnikami aktywnymi.^{1 2}

Badania farmakologiczne i toksykologiczne

Konwencjonalne badania farmakologiczne, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, badania genotoksyczności oraz ocena działania rakotwórczego nie wykazały istotnego potencjału toksycznego kwasu askorbinowego i jego pochodnych, w tym sodu askorbinianu. Dane te potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.^{3 4}

Należy zaznaczyć, że kompleksowe badania genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na reprodukcję z zastosowaniem samych preparatów Moviprep i Plenvu nie zostały przeprowadzone. Dostępne dane dotyczą głównie poszczególnych substancji czynnych wchodzących w skład tych preparatów.^{5 6}

Toksyczny wpływ na reprodukcję

W badaniach oceniających toksyczny wpływ na reprodukcję, przeprowadzonych z zastosowaniem makrogolu 3350 i elektrolitów (w tym sodu askorbinianu), który występuje w produktach zawierających sodu askorbinian, nie zaobserwowano bezpośredniego działania embriotoksycznego lub teratogennego u szczurów. Badania te przeprowadzono przy dawkach toksycznych dla matki, odpowiadających nawet 14-krotności dawki leku Moviprep zalecanej u człowieka.⁷

Podobne obserwacje dotyczyły produktu Movicol (zawierającego makrogol 3350), gdzie nie obserwowano bezpośredniego wpływu toksycznego na zarodek ani wpływu teratogennego u szczurów, nawet przy dawkach toksycznych dla matki, stanowiących 20-krotność maksymalnej zalecanej dawki produktu Plenvu u ludzi.⁸

Obserwacje u królików

W przeciwieństwie do badań na szczurach, u królików zaobserwowano pośredni wpływ na rozwój zarodka i płodu. W badaniach z użyciem produktu Moviprep, u królików, którym podawano dawki toksyczne dla matki odpowiadające 0,7-krotności maksymalnej dawki zalecanej u człowieka, obserwowano:

• Zmniejszoną masę płodu i łożyska
• Zmniejszoną przeżywalność płodów
• Zwiększoną hiperfleksję kończyn
• Poronienia⁹

Podobne wyniki uzyskano w badaniach z produktem Plenvu, gdzie u królików odnotowano pośredni wpływ na zarodek i płód obejmujący:

• Zmniejszenie masy płodu i łożyska
• Zmniejszenie żywotności płodu
• Częstsze występowanie nadmiernego zgięcia kończyn i łap
• Poronienia¹⁰

Interpretacja danych u królików

Należy podkreślić, że królik jest gatunkiem wyjątkowo wrażliwym na substancje działające w obrębie układu pokarmowego. Badania na królikach przeprowadzono w zaostrzonych warunkach, stosując duże dawki, które nie odzwierciedlają warunków klinicznych u ludzi.^{11 12}

Obserwowane zjawiska mogły być konsekwencją pośredniego wpływu substancji związanego ze złym stanem matki wskutek zaostrzonej reakcji farmakodynamicznej u królików.^{13 14}

Co istotne, pomimo obserwowanych efektów pośrednich, nie stwierdzono bezpośredniego działania teratogennego sodu askorbinianu i innych składników aktywnych.^{15 16}

Profil bezpieczeństwa przedklinicznego

Dane przedkliniczne dotyczące sodu askorbinianu, uzyskane głównie z badań preparatów zawierających tę substancję, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji. Nie wykazano znaczącego toksycznego wpływu ogólnoustrojowego w konwencjonalnych badaniach farmakologicznych, badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności i badaniach działania rakotwórczego.^{17 18}

Obserwowane w badaniach na królikach efekty pośrednie na rozwój zarodka i płodu wynikały prawdopodobnie ze szczególnej wrażliwości tego gatunku na substancje działające w obrębie przewodu pokarmowego, a uzyskane wyniki nie odzwierciedlają ryzyka występującego w warunkach klinicznych u ludzi.^{19 20}