Dawkowanie i sposób podawania
Sodu askorbinian

Dawkowanie i sposób podawania sodu askorbinianu

Sodu askorbinian jest składnikiem preparatów stosowanych do przygotowania jelita przed badaniami diagnostycznymi, takimi jak kolonoskopia. Występuje w produktach leczniczych jako jeden z kluczowych składników odpowiedzialnych za właściwości oczyszczające oraz poprawiających tolerancję preparatu. Dawkowanie sodu askorbinianu jest ściśle określone w charakterystykach poszczególnych produktów leczniczych i zależy od schematu przygotowania pacjenta do badania.^{1 2}

Dawkowanie sodu askorbinianu w preparacie Moviprep

W produkcie Moviprep, sodu askorbinian występuje w ilości 5,900 g w saszetce B. Stężenie jonów askorbinianu po rozpuszczeniu obu saszetek (A i B) w jednym litrze wody wynosi 56,5 mmol/l. Schemat dawkowania preparatu zawierającego sodu askorbinian jest następujący:³

Pojedynczy cykl leczenia produktem Moviprep polega na przyjęciu dwóch litrów roztworu, co przekłada się na dostarczenie 11,8 g sodu askorbinianu. Zaleca się, aby podczas cyklu leczenia pacjent przyjął również dodatkowy litr płynów (woda, klarowne zupy, soki owocowe bez miąższu, napoje bezalkoholowe, herbata i/lub kawa bez mleka).⁴

Przygotowanie roztworu z sodu askorbinianem polega na rozpuszczeniu zawartości jednej „saszetki A” i jednej „saszetki B” w wodzie, aby uzyskać jeden litr roztworu. Tak przygotowany roztwór należy wypić w ciągu jednej do dwóch godzin. W ramach pełnego cyklu leczenia należy przygotować i wypić drugi litr roztworu Moviprep w taki sam sposób.⁵

Schematy dawkowania preparatu Moviprep

Preparat Moviprep zawierający sodu askorbinian może być podawany w dawkach podzielonych lub w dawce pojedynczej. Wybór schematu dawkowania zależy od tego, czy zabieg jest wykonywany w znieczuleniu ogólnym, czy bez znieczulenia ogólnego:⁶

Zabiegi wykonywane w znieczuleniu ogólnym

• Dawki podzielone: jeden litr roztworu Moviprep (zawierający 5,9 g sodu askorbinianu) wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg i jeden litr roztworu (kolejne 5,9 g sodu askorbinianu) wcześnie rano w dniu zabiegu. Przyjmowanie leku Moviprep oraz innych klarownych płynów musi zostać zakończone co najmniej dwie godziny przed rozpoczęciem zabiegu.⁷
• Dawka pojedyncza: dwa litry roztworu Moviprep (łącznie 11,8 g sodu askorbinianu) wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg albo dwa litry roztworu Moviprep rano w dniu zabiegu. Przyjmowanie leku Moviprep oraz innych klarownych płynów musi zostać zakończone co najmniej dwie godziny przed rozpoczęciem zabiegu.⁸

Zabiegi wykonywane bez znieczulenia ogólnego

• Dawki podzielone: jeden litr roztworu Moviprep (5,9 g sodu askorbinianu) wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg i jeden litr roztworu (5,9 g sodu askorbinianu) wcześnie rano w dniu zabiegu. Przyjmowanie leku Moviprep oraz innych klarownych płynów musi zostać zakończone co najmniej jedną godzinę przed rozpoczęciem zabiegu.⁹
• Dawka pojedyncza: dwa litry roztworu Moviprep (11,8 g sodu askorbinianu) wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg albo dwa litry roztworu Moviprep rano w dniu zabiegu. Przyjmowanie leku Moviprep musi zostać zakończone co najmniej dwie godziny przed rozpoczęciem zabiegu, a przyjmowanie innych klarownych płynów co najmniej jedną godzinę przed rozpoczęciem zabiegu.¹⁰

Podczas wywiadu z pacjentem należy poinformować go, aby przewidział odpowiednią ilość czasu na dojazd do pracowni kolonoskopii. Pacjent nie powinien przyjmować żadnych pokarmów stałych od chwili rozpoczęcia przyjmowania produktu Moviprep do zakończenia zabiegu.¹¹

Przeciwwskazania wiekowe: Moviprep zawierający sodu askorbinian nie powinien być podawany dzieciom poniżej 18 roku życia, ponieważ nie przeprowadzono badań dotyczących działania leku w tej grupie wiekowej.¹²

Dawkowanie sodu askorbinianu w preparacie Plenvu

W produkcie Plenvu, sodu askorbinian występuje w ilości 48,11 g w saszetce B, która wchodzi w skład drugiej dawki preparatu. Po sporządzeniu 500 ml roztworu dawki drugiej (z saszetek A i B), stężenie jonów askorbinianu wynosi 285,7 mmol/500 ml.¹³

Na pełny cykl leczenia produktem Plenvu składają się dwie oddzielne dawki po 500 ml. Z każdą dawką pacjent powinien przyjąć co najmniej dodatkowe 500 ml klarownego płynu, takiego jak woda, klarowna zupa, sok owocowy bez miąższu, napoje bezalkoholowe, herbata i/lub kawa bez mleka.¹⁴

Schematy dawkowania preparatu Plenvu

Preparat Plenvu zawierający sodu askorbinian może być podawany według trzech różnych schematów dawkowania:¹⁵

• Dwudniowy schemat dawkowania: pierwszą dawkę (nie zawierającą sodu askorbinianu) należy przyjąć wieczorem przed zabiegiem klinicznym, a drugą dawkę (zawierającą 48,11 g sodu askorbinianu) rano w dniu zabiegu, około 12 godzin od rozpoczęcia przyjmowania pierwszej dawki.¹⁶
• Jednodniowy schemat dawkowania (rano): obie dawki przyjmowane są rano w dniu zabiegu klinicznego, przy czym drugą dawkę (zawierającą 48,11 g sodu askorbinianu) należy przyjąć co najmniej po 2 godzinach od rozpoczęcia przyjmowania pierwszej dawki.¹⁷
• Jednodniowy schemat dawkowania (wieczór): obie dawki przyjmowane są wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg kliniczny, przy czym drugą dawkę (zawierającą 48,11 g sodu askorbinianu) należy przyjąć co najmniej po 2 godzinach od rozpoczęcia przyjmowania pierwszej dawki.¹⁸

Odpowiedni schemat dawkowania powinien zostać dobrany indywidualnie, biorąc pod uwagę termin zabiegu klinicznego.¹⁹

Sposób podawania preparatu Plenvu

Przygotowanie i podanie dawki 1 (nie zawierającej sodu askorbinianu): zawartość jednej saszetki należy rozpuścić w wodzie do uzyskania 500 ml roztworu. Sporządzony roztwór i dodatkowe 500 ml klarownego płynu należy przyjąć w ciągu 60 minut. Dopuszczalne jest naprzemienne stosowanie przygotowanego roztworu i klarownego płynu.²⁰

Przygotowanie i podanie dawki 2 (zawierającej sodu askorbinian): zawartość dwóch saszetek (A i B łącznie, gdzie saszetka B zawiera 48,11 g sodu askorbinianu) należy rozpuścić w wodzie do uzyskania 500 ml roztworu. Sporządzony roztwór i dodatkowe 500 ml klarownego płynu należy przyjąć w ciągu 60 minut. Dopuszczalne jest naprzemienne stosowanie przygotowanego roztworu i klarownego płynu.²¹

W niektórych przypadkach przyjmowanie przygotowanego roztworu może być spowolnione lub czasowo przerwane, jeśli pacjent zgłasza problemy z tolerancją preparatu.²²

Oprócz płynów przyjętych w ramach standardowego protokołu, pacjent może wypić dowolną ilość dodatkowego klarownego płynu (np. wody, klarownej zupy, soku owocowego bez miąższu, napojów bezalkoholowych, herbaty i/lub kawy bez mleka) podczas procesu przygotowywania jelit. Należy jednak unikać wszelkich płynów o kolorze czerwonym lub fioletowym (np. soku z czarnej porzeczki), ponieważ mogą zabarwić jelito.²³

Ograniczenia czasowe dotyczące spożywania płynów

Spożycie płynów należy wstrzymać na co najmniej:²⁴

• dwie godziny przed zabiegiem w znieczuleniu ogólnym
• jedną godzinę przed zabiegiem bez znieczulenia ogólnego

Zalecenia dotyczące spożywania posiłków

Od rozpoczęcia cyklu leczenia do zakończenia zabiegu klinicznego nie należy spożywać pokarmów stałych. Pacjentów należy pouczyć, aby odczekali dostateczny czas po zaprzestaniu wypróżnień przed udaniem się do oddziału klinicznego.²⁵

W zależności od wybranego schematu dawkowania, obowiązują następujące zalecenia dotyczące spożywania posiłków:²⁶

• Schemat dawkowania rozłożony na dwa dni i schemat dawkowania w dniu poprzedzającym zabieg: W dniu poprzedzającym zabieg kliniczny pacjent może spożyć lekkie śniadanie i lekki obiad, co należy zakończyć na 3 godziny przed rozpoczęciem przyjmowania pierwszej dawki.
• Schemat dawkowania wyłącznie rano: Dzień przed zabiegiem klinicznym pacjent może spożyć lekkie śniadanie i lekki obiad oraz klarowną zupę i/lub jogurt naturalny na kolację, co należy zakończyć około godziny 20:00.²⁷

Dawkowanie w grupach specjalnych pacjentów

Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności preparatów zawierających sodu askorbinian u dzieci w wieku poniżej 18 lat. Dlatego nie zaleca się stosowania tych produktów w tej populacji pacjentów.²⁸

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie ma potrzeby dostosowania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek o nasileniu łagodnym do umiarkowanego byli włączani do badań klinicznych.²⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie ma potrzeby dostosowania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Pacjenci z nieprawidłowymi wynikami badania czynności wątroby byli włączani do badań klinicznych.³⁰

Tabela dawkowania sodu askorbinianu w preparatach do oczyszczania jelita

Zalecenia ogólne dotyczące dawkowania

Przeprowadzając wywiad z pacjentem przed zaleceniem preparatów zawierających sodu askorbinian należy uwzględnić następujące kwestie:^{31 32}

• Wiek pacjenta – preparaty nie są zalecane u osób poniżej 18 roku życia
• Planowany czas zabiegu – wpływa na wybór schematu dawkowania
• Zastosowanie znieczulenia ogólnego – wpływa na czas ostatniego przyjęcia płynów
• Stan funkcji nerek i wątroby – brak konieczności modyfikacji dawki przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach
• Możliwość przestrzegania zaleceń dotyczących diety i nawodnienia
• Dostępność transportu do placówki medycznej

Należy poinformować pacjenta, że od momentu rozpoczęcia przyjmowania preparatu do czasu zabiegu nie może spożywać pokarmów stałych, a jedynie dozwolone płyny. Pacjent powinien również zostać poinstruowany o konieczności zapewnienia sobie odpowiedniej ilości czasu zarówno na przyjęcie pełnej dawki preparatu, jak i na dojazd do placówki medycznej.^{33 34}