żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe (inaczej żywienie parenteralne) to forma terapii żywieniowej polegająca na dostarczaniu pacjentowi niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do układu krwionośnego, z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest to metoda stosowana u pacjentów, u których odżywianie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.
Wskazania do żywienia pozajelitowego obejmują: rozległe resekcje jelita cienkiego, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, niewydolność jelit oraz stany przed- i pooperacyjne. Terapia może być prowadzona jako całkowite żywienie pozajelitowe (TPN) lub jako uzupełnienie żywienia dojelitowego.
Mieszaniny do żywienia pozajelitowego zawierają aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe, witaminy oraz wodę. Mogą być podawane przez dostęp obwodowy (żyły kończyn górnych) lub centralny (najczęściej żyła główna górna), w zależności od przewidywanego czasu terapii i osmolarności preparatu.
Podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego kluczowe jest monitorowanie parametrów biochemicznych, stanu nawodnienia i gospodarki elektrolitowej pacjenta oraz zapobieganie powikłaniom, takim jak zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne czy zespół ponownego odżywienia. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, jeśli tylko przewód pokarmowy jest sprawny, preferowane jest żywienie dojelitowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
L-tyrozyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
L-tyrozyna, naturalnie występujący aminokwas, jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, w tym octanu glatirameru, preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact) oraz leków stosowanych w niewydolności nerek (np. Ketosteril). Dane przedkliniczne, obejmujące badania farmakologiczne, toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania teratogennego, a tolerancja preparatów zawierających L-tyrozynę była dobra. W przypadku octanu glatirameru obserwowano jedynie sporadyczne złogi kompleksów odpornościowych w kłębuszkach nerkowych u szczurów i małp po długotrwałym podawaniu (≥ 6 miesięcy), jednak w badaniu 2-letnim na szczurach nie potwierdzono tych zmian. Działania toksyczne w miejscu wstrzyknięcia były częste po wielokrotnym podaniu octanu glatirameru.
aminokwas naturalny, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, farmakokinetyka, genotoksyczność, kancerogenność, kłębuszek nerkowy, kompleksy odpornościowe, margines bezpieczeństwa, niewydolność nerek, octan glatirameru, preparat do żywienia pozajelitowego, reakcja anafilaktyczna, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, tyrozyna, wpływ na rozrodczość, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cefazolin Phagecon
Cefazolin Phagecon, jako antybiotyk cefalosporynowy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią alergii na beta-laktamy, w tym penicyliny i cefalosporyny, ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości i alergii krzyżowych. Należy monitorować objawy alergiczne i w razie ich wystąpienia natychmiast przerwać terapię. U pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, niedoborem witaminy K, chorobami wątroby, nerek, małopłytkowością lub współistniejącymi schorzeniami zwiększającymi ryzyko krwawień (np. hemofilia, wrzody żołądka) wskazane jest monitorowanie czasu protrombinowego i ewentualna suplementacja witaminy K w dawce 10 mg tygodniowo. Cefazolina może wywołać zapalenie okrężnicy związane z leczeniem przeciwbakteryjnym, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniej terapii, przy jednoczesnym unikaniu leków hamujących perystaltykę jelit.
aktywność enzymów wątrobowych, alergia krzyżowa, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, astma oskrzelowa, badanie glukozy w moczu, cefalosporyna, czas protrombinowy, drgawki, hematopoeza, hemofilia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedobór witaminy K, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, parametry morfologiczne krwi, penicylina, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dooponowe, reakcja nadwrażliwości, test Coombsa, układ krwiotwórczy, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kalii chloridum 0,3% + Glucosum 5% Kabi (3 mg + 50 mg)/ml
Lek Kalii chloridum 0,3% + Glucosum 5% Kabi to roztwór do infuzji o stężeniu 3 mg potasu chlorku i 50 mg glukozy na 1 ml, co odpowiada 40 mmol/l jonów potasu i chlorkowych. Preparat charakteryzuje się pH 3,5-6,0 oraz osmolarnością około 358 mOsm/l. Jest wskazany do zapobiegania i leczenia hipokaliemii, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby leczone diuretykami lub kortykosteroidami, a także w stanach zwiększonej utraty potasu (np. wymioty, biegunka, przetoki przewodu pokarmowego). Roztwór jednocześnie uzupełnia płyny i dostarcza energii w postaci glukozy, co wspomaga transport jonów potasu do komórek.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ceftriaxon AptaPharma 1 g
Ceftriakson wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, z których najważniejszą jest ryzyko wytrącania nierozpuszczalnych soli wapniowych podczas jednoczesnego dożylnego podawania z preparatami zawierającymi wapń (np. roztwór Ringera, Hartmanna). Takie połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko powstawania osadów w krążeniu, szczególnie w płucach i nerkach. U pacjentów innych niż noworodki dopuszcza się podawanie ceftriaksonu i roztworów wapniowych kolejno, z zachowaniem starannego przepłukania linii infuzyjnych. Noworodki są szczególnie narażone na ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu. Ponadto, jednoczesne stosowanie doustnych antagonistów witaminy K z ceftriaksonem może nasilać ich działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania INR i dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych.
antagonista witaminy K, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotykoterapia, cefalosporyna, ceftriakson, chloramfenikol, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie antagonistyczne, furosemid, galaktozemia, grupa metylotiotetrazolowa, infuzja, lek moczopędny, metronidazol, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, probenecyd, reakcja disulfiramowa, roztwór Hartmanna, roztwór Ringera, sól wapniowa ceftriaksonu, test Coombsa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas folinowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas folinowy, występujący w postaci folinianu wapnia, jest aktywnym metabolitem kwasu foliowego i kluczowym koenzymem w biosyntezie kwasów nukleinowych, szczególnie podczas terapii cytotoksycznej. Jego mechanizm działania opiera się na dostarczaniu zredukowanego tetrahydrofolianu (H4 folianu), co pozwala na ominięcie blokad metabolicznych wywołanych przez antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat. Folinian wapnia konkuruje z antagonistami o ten sam przenośnik błonowy, co stymuluje wypływ antagonistów z komórki oraz chroni komórki przez wysycenie puli zredukowanego folianu. Ponadto, kwas folinowy wzmacnia cytotoksyczność 5-fluorouracylu (5-FU) poprzez stabilizację kompleksu 5-FU-syntaza tymidynowa, co zwiększa hamowanie syntazy tymidynowej i efektywność przeciwnowotworową 5-FU.
5-fluorouracyl, antagonista kwasu foliowego, biosynteza kwasów nukleinowych, biosynteza pirymidyn, działanie przeciwnowotworowe, fluoropirymidyna, folinian wapnia, koenzym kwasu foliowego, kwas 5-formylo-tetrahydrofoliowy, kwas folinowy, kwas nukleinowy, leczenie cytotoksyczne, metotreksat, niedobór folianów, niedokrwistość megaloblastyczna, odtrutka przeciwnowotworowa, przenośnik błonowy, syntaza tymidynowa, terapia przeciwnowotworowa, tetrahydrofolian, zaburzenie wchłaniania, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Wskazania do stosowania
Olej rybi bogaty w kwasy omega-3 stanowi kluczowy składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych i pediatrycznych powyżej 2 roku życia, którzy nie mogą być żywieni doustnie lub dojelitowo. Preparaty takie jak Finomel, Finomel Peri oraz SmofKabiven Nutribase zawierają olej rybi w ilościach od 6,0 do 8,24 g na około 1000 ml roztworu, w połączeniu z olejem z oliwek, sojowym oraz triglicerydami MCT, co zapewnia optymalny profil kwasów tłuszczowych. Tłuszcze te dostarczają od 29% do 45% całkowitej wartości energetycznej preparatów, co jest zgodne z zaleceniami żywienia pozajelitowego. Preparaty różnią się osmolarnością (750-1440 mOsm/l), co determinuje możliwość podawania do żył obwodowych lub centralnych, a ich pH po zmieszaniu wynosi około 5,6-6,0.
cholestaza, dysfagia, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, efekt immunosupresyjny, emulsja tłuszczowa, kwasy omega-3, MCT, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, przetoka przewodu pokarmowego, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stłuszczenie wątroby, triglicerydy kwasów tłuszczowych, trójkomorowy worek, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Manganu chlorek – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mangan(II) chlorek czterowodny jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Pediaven NN1 (5,4 µg manganu chlorku w 250 ml roztworu, odpowiadające 1,5 µg manganu) oraz Peditrace (20 µg manganu(II) chlorku czterowodnego na 1 ml koncentratu, co odpowiada 18,2 nmol manganu). W charakterystykach tych produktów w zakresie wpływu na płodność, ciążę i laktację widnieje adnotacja „Nie dotyczy”, co oznacza brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz karmiących piersią. Produkty te są dedykowane głównie noworodkom i niemowlętom, a ich stosowanie w wymienionych grupach pacjentek nie jest przewidziane. W przypadku konieczności żywienia pozajelitowego u kobiet ciężarnych lub karmiących, zaleca się rozważenie preparatów dedykowanych dla dorosłych, z odpowiednio dostosowanym profilem mikroelementów.
- Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wapnia chlorek, będący naturalnym składnikiem osocza, jest stosowany w produktach leczniczych głównie jako elektrolit w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych, co eliminuje konieczność przeprowadzania szczegółowych badań toksykologicznych. W preparatach takich jak roztwory do dializy otrzewnowej, hemodializy, hemofiltracji oraz w produktach do żywienia pozajelitowego (np. SmofKabiven, Kabiven, Multimel N4-550E) wapnia chlorek dwuwodny wykazuje dobrą tolerancję i brak działań toksycznych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania podostre na preparatach zawierających 40 μmol/ml wapnia chlorku (np. Artiss) nie wykazały toksyczności wobec organów docelowych, a toksyczność mutagenna, rakotwórcza czy teratogenna nie została zidentyfikowana w dostępnych danych przedklinicznych.
- Leksykon substancji czynnych
Chlorek cynku – Działania niepożądane
Chlorek cynku (ZnCl₂) w preparacie Aminomix 1 Novum jest stosowany jako źródło jonów cynku (0,00545 g/1000 ml roztworu, co odpowiada stężeniu Zn²⁺ 0,04 mmol/l) w żywieniu pozajelitowym. Produkt dostarcza niezbędnych składników odżywczych, w tym pierwiastków śladowych, i charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa przy przestrzeganiu wskazań i dawkowania. Nie zaobserwowano działań niepożądanych bezpośrednio związanych z chlorkiem cynku, jednak podczas terapii żywieniowej mogą wystąpić reakcje organizmu na żywienie pozajelitowe, szczególnie w fazie adaptacji.
Aminomix, ból głowy, chlorek cynku, dostęp żylny, dreszcze, działanie niepożądane, gorączka, jony cynku, leczenie objawowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwwymiotny, mieszanina żywieniowa, monitorowanie pacjenta, nudności, pierwiastek śladowy, powikłanie infekcyjne, terapia żywieniowa, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół żywieniowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven Nutribase –
SmofKabiven Nutribase to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową, aminokwasy, glukozę oraz elektrolity, zróżnicowane pod względem farmakokinetyki. Emulsja tłuszczowa składa się z czterech lipidów o odmiennym klirensie: triglicerydy średniołańcuchowe (MCT) wykazują najszybszy klirens, olej z oliwek ma najwolniejszy, olej rybi bogaty w omega-3 oraz olej sojowy (LCT) charakteryzują się klirensem pośrednim. Aminokwasy podawane dożylnie mają 100% biodostępność, omijając metabolizm wątrobowy i przewód pokarmowy, co umożliwia ich natychmiastową dystrybucję do tkanek. Elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, Zn, siarczany, chlorki, octany) podlegają standardowej dystrybucji i wydalaniu przez nerki, natomiast glukoza dostarczana dożylnie jest szybko dostępna jako źródło energii, z pominięciem procesów trawienia i wchłaniania.
alanina, aminokwas, arginina, biodostępność, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicerofosforan sodu, glicyna, glukoza dożylna, glukoza jednowodna, histydyna, izoleucyna, krążenie wątrobowe, kwas omega-3, leucyna, lizyna, metionina, octan sodu, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, olej z oliwek oczyszczony, płyn ustrojowy, prolina, seryna, siarczan cynku, siarczan magnezu, stężenie jonów, tauryna, treonina, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych, trigliceryd średniołańcuchowy, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie funkcji wątroby, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Wskazania do stosowania
Retynol (witamina A) w postaci palmitynianu jest stosowany zarówno miejscowo, jak i doustnie w różnych wskazaniach klinicznych. Miejscowo preparaty o stężeniach od 300 do 1000 IU/g (np. Aksoderm, Dermosavit) są wykorzystywane do leczenia ubytków naskórka, niewielkich oparzeń I stopnia, odmrożeń, nadmiernego rogowacenia i suchości skóry oraz jako środek ochronny przed niekorzystnymi czynnikami środowiskowymi (zimno, wiatr). Doustne formy (kapsułki 2500-12000 IU, płyn 50000 IU/ml) wskazane są w leczeniu i profilaktyce niedoboru witaminy A, w tym w kurzej ślepocie, zapaleniu rogówki, kseroftalmii oraz wspomagająco w chorobach skóry takich jak trądzik i ichtioza. Retynol jest także zalecany w stanach zwiększonego zapotrzebowania, np. w biegunce przewlekłej, po gastrektomii, w hipertyroidyzmie, chorobach przewodu pokarmowego i infekcjach.
Aksoderm, Aksoderm Forte, biegunka przewlekła, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, Dermosavit, gastrektomia, hipertyroidyzm, Juvit Multi, kseroftalamia, kurza ślepota, maść z witaminą A, nadczynność tarczycy, niedobór witaminy A, niedowidzenie zmierzchowe, niewydolność trzustki, odmrożenie, odra, oparzenie I stopnia, oparzenie słoneczne, retynol palmitynian, rogowacenie naskórka, rybia łuska, trądzik, ubytek naskórka, uszkodzenie skóry, Vitalipid N Adult, Vitalipid N Infant, Vitaminum A Hasco, Vitaminum A Medana, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, zapalenie rogówki, zespół suchego oka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym w warunkach szpitalnych, zawierający 114 g/l aminokwasów, w tym 51,6 g/l aminokwasów niezbędnych, takich jak L-alanina (16,0 g/1000 ml), L-arginina (11,3 g/1000 ml) oraz L-lizyna (9,0 g/1000 ml). Preparat charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 1130 mOsm/kg wody oraz zawartością azotu 18 g/l. Wartość energetyczna wynosi 1,9 MJ/l (460 kcal/l). Roztwór nie zawiera elektrolitów, poza około 110 mmol octanu (kwas octowy i octan lizyny), ani substancji przeciwutleniających. Produkt dostępny jest w butelkach 500 ml i 1000 ml, przeznaczony do podawania dożylnego, z możliwością aseptycznego dodawania kompatybilnych roztworów leków, elektrolitów i składników odżywczych, takich jak Addamel N, Addiphos, NaCl, KCl, MgSO₄ oraz glukonolaktobionian wapnia, z zachowaniem odpowiedniej kolejności i zasad aseptyki.
aminokwas, aminokwas niezbędny, chlorek potasu, chlorek sodu, emulsja tłuszczowa, fosforan nieorganiczny, glicyna, glukonolaktobionian wapnia, infuzja dożylna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas octowy lodowaty, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-tyrozyna, L-walina, niezgodność farmaceutyczna, octan lizyny, osmolalność, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, siarczan magnezu, substancja przeciwutleniająca, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, witamina rozpuszczalna w wodzie, woda do wstrzykiwań, zakażenie mikrobiologiczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimel N5E
OLIMEL N5E to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca glukozę z wapniem, emulsję tłuszczową oraz aminokwasy z elektrolitami. Produkt może wywoływać działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości takie jak pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka, świąd, uderzenia gorąca i duszności, które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniu klinicznym z udziałem 28 pacjentów podawano dawkę do 40 ml/kg/dzień przez 5 dni, a najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były tachykardia, zmniejszone łaknienie, hipertriglicerydemia, ból brzucha, biegunka, nudności oraz nadciśnienie tętnicze. Miejscowo mogą wystąpić objawy takie jak ból, podrażnienie, obrzęk, rumień, martwica skóry czy zapalenie w miejscu infuzji.
azotemia, bilirubina, cholestaza, choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, duszność, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hepatomegalia, hipertriglicerydemia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osady w naczyniach płucnych, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, rumień, sinica, tachykardia, transaminazy, wynaczynienie, wysypka skórna, zator naczyń płucnych, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven EF
SmofKabiven EF to złożony roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy oraz glukozę, które razem zapewniają kompleksowe wsparcie żywieniowe. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów MCT, oleju z oliwek oraz oleju rybnego bogatego w EPA i DHA. Olej rybny dostarcza długołańcuchowych kwasów omega-3, które wpływają na funkcje błon komórkowych i regulują procesy zapalne oraz immunologiczne. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo stosowania SmofKabiven EF oraz wykazały skuteczną inkorporację kwasów omega-3 do struktur biologicznych po 4 tygodniach terapii, bez istotnych różnic w parametrach wzrostu i odżywienia w porównaniu do produktu referencyjnego (Intralipid 20%).
białko wiążące retinol, chylomikron endogenny, efekt termogenny, eikozanoid, emulsja tłuszczowa, fosfolipid erytrocytów, homeostaza glikemiczna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas jednonienasycony, kwas linolowy, kwas omega-3, leukotrien, lipoproteina osocza, niezbędny kwas tłuszczowy, peroksydacja, prealbumina, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyna, SmofKabiven EF, SMOFlipid, stan kataboliczny, triglicerydy nasycone, tromboksan, wskaźnik masy ciała, zaburzenie termoregulacji, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Gastropareza to przewlekłe zaburzenie motoryki żołądka, charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem bez mechanicznej przeszkody, często wtórne do cukrzycy, gdzie neuropatia nerwu błędnego prowadzi do dysfunkcji motorycznej. Objawy obejmują nudności, wymioty, wczesne uczucie sytości, wzdęcia i ból brzucha. Kluczowa jest ocena stanu odżywienia, monitorowanie spożycia pokarmów, masy ciała oraz bilansu płynów, a także stosowanie modyfikacji diety: mniejsze, częstsze posiłki (5-6 dziennie), ograniczenie tłuszczów i błonnika, unikanie napojów gazowanych i alkoholu. W ciężkich przypadkach stosuje się żywienie dojelitowe (zgłębnik nosowo-jelitowy, jejunostomia) lub pozajelitowe. Leczenie farmakologiczne obejmuje prokinetyki (metoklopramid 5-10 mg 3x/d przed posiłkami, domperidon, erytromycyna) oraz leki przeciwwymiotne (ondansetron 4-8 mg do 3x/d, prochlorperazyna, difenhydramina, prometazyna), z koniecznością monitorowania działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, bilans płynów, ból brzucha, dziennik objawów, elektrostymulacja żołądka, gastroenterostomia, gastropareza cukrzycowa, gastropareza idiopatyczna, jejunostomia, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, mechaniczna przeszkoda, modyfikacja diety, motoryka przewodu pokarmowego, nerw błędny, niedobór płynu, niedożywienie białkowo-energetyczne, nudność, opóźnione opróżnianie żołądka, poziom glukozy we krwi, pyloroplastyka, receptor dopaminowy, receptor serotoninowy, terapia poznawczo-behawioralna, toksyna botulinowa, uszkodzenie nerwu, wczesne uczucie sytości, zaburzenie odżywiania, zaburzenie pozapiramidowe, zgłębnik nosowo-jelitowy, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Intralipid 10% 100 mg/ml
Intralipid 10% to emulsja do infuzji zawierająca 100 g oczyszczonego oleju sojowego w 1000 ml, stosowana w terapii żywieniowej. Profil bezpieczeństwa preparatu obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, głównie niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęstszych objawów należą ból głowy, wzrost temperatury ciała, drżenia, dreszcze oraz uczucie zmęczenia. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne reakcje anafilaktyczne, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych, małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, priapizm u mężczyzn oraz reakcje skórne jak pokrzywka i wysypka. Długotrwałe stosowanie u niemowląt może prowadzić do małopłytkowości, podwyższenia enzymów wątrobowych oraz zwiększenia stężenia cholesterolu.
ból brzucha, ból głowy, dreszcze, drżenie, działanie niepożądane, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipemia, Intralipid, małopłytkowość, naciek tłuszczu, niedociśnienie tętnicze, nudności, olej sojowy, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, śpiączka, terapia żywieniowa, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krwi, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie skóry, zaburzenie układu rozrodczego, zaburzenie żołądka i jelit, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Siarczan magnezu – Wskazania do stosowania
Siarczan magnezu, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 20% (200 mg/ml), jest szeroko stosowany w leczeniu powikłań nadciśnieniowych w ciąży, w tym gestozy EPH, stanu zagrożenia rzucawką oraz rzucawki, pełniąc rolę zarówno terapeutyczną, jak i profilaktyczną. Ponadto, jest wskazany w leczeniu ostrych niedoborów magnezu wynikających z zespołów upośledzonego wchłaniania, alkoholizmu, marskości wątroby, ostrego zapalenia trzustki oraz długotrwałego stosowania płynów infuzyjnych niezawierających magnezu. Siarczan magnezu jest również integralnym składnikiem żywienia pozajelitowego, zapewniając uzupełnienie magnezu u pacjentów nieprzyjmujących pokarmów drogą doustną.
alkoholizm, arytmia, astma oskrzelowa, dychawica oskrzelowa, eklampsja, hipomagnezemia, kłębuszkowe zapalenie nerek, marskość wątroby, nadciśnienie indukowane ciążą, napadowy częstoskurcz przedsionkowy, niedoczynność tarczycy, ostre zapalenie trzustki, padaczka, płyn infuzyjny, preeklampsja, roztwór do wstrzykiwań, rzucawka, siarczan magnezu, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, zespół upośledzonego wchłaniania, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas L-glutaminowy – Wskazania do stosowania
Kwas L-glutaminowy, aminokwas endogenny o charakterze kwasowym, występuje w organizmie głównie jako jon glutaminianowy i pełni kluczową rolę w metabolizmie białek. W medycynie jest stosowany przede wszystkim jako składnik roztworów do żywienia pozajelitowego (np. Aminomel 10E zawierający 5,00 g kwasu L-glutaminowego na 1000 ml oraz Aminomel 12,5E z 6,25 g/1000 ml), które są wskazane u pacjentów po ciężkich urazach, w stanach zwiększonego katabolizmu białek, w ostrych i przewlekłych chorobach uniemożliwiających podaż doustną oraz w okresie dużych zabiegów operacyjnych. Roztwory te powinny być podawane dożylnie w połączeniu z węglowodanami, aby zapewnić odpowiednią podaż energii niezbędnej do efektywnego wykorzystania aminokwasów. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego, funkcji nerek i wątroby oraz zapotrzebowania energetycznego i białkowego pacjenta, a terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem klinicznym z monitorowaniem parametrów biochemicznych.
aminokwas endogenny, ciężki uraz, duży zabieg operacyjny, funkcja nerek, funkcja wątroby, glutaminian, infuzja dożylna, katabolizm białek, kompleks polipeptydowy, kwas L-glutaminowy, lek immunomodulujący, octan glatirameru, osmolarność, parametry biochemiczne, roztwór węglowodanów, rzutowa postać stwardnienia rozsianego, stan kliniczny, stwardnienie rozsiane, synteza białek, układ odpornościowy, uraz mnogi, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Witamina C – Wskazania do stosowania
Witamina C (kwas askorbinowy) pełni istotną rolę w profilaktyce i leczeniu różnych stanów klinicznych, zwłaszcza infekcji górnych dróg oddechowych, niedoborów witaminowych oraz stanów zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego, takich jak ciąża, laktacja, okres intensywnego wzrostu, rekonwalescencja czy przewlekłe przemęczenie. Preparaty zawierające witaminę C różnią się formą farmaceutyczną i dawkowaniem: Bioaron SYSTEM dostarcza 51 mg witaminy C w 5 ml syropu i jest wskazany pomocniczo w infekcjach oraz braku apetytu; Multi-Sanostol zawiera 100 mg witaminy C w 10 ml syropu i jest stosowany w niedoborach witaminowych, utracie apetytu, stanach wyczerpania oraz profilaktyce infekcji; Soluvit N, w postaci proszku do infuzji, dostarcza sodu askorbinian odpowiadający 100 mg witaminy C i jest przeznaczony do uzupełnienia witamin w żywieniu pozajelitowym; Elevit PRONATAL zawiera wapnia askorbinian dwuwodny i jest dedykowany kobietom w ciąży i karmiącym piersią w celu zapobiegania niedoborom witaminowo-mineralnym.
antybiotykoterapia, brak apetytu, działanie immunomodulujące, funkcje poznawcze, infekcja górnych dróg oddechowych, kwas askorbowy, leczenie żywieniowe, Multi-Sanostol, niedobór witaminowy, niedożywienie, rekonwalescencja, sodu askorbinian, stres oksydacyjny, witamina C, właściwości przeciwutleniające, zaburzenie odżywiania, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Cynku chlorek – Działania niepożądane
Preparat Peditrace zawiera cynk w postaci chlorku cynku, w stężeniu 521 μg/ml, co odpowiada 250 μg (3,82 μmol) jonów cynku, oraz jod w formie potasu jodku (1 μg/ml). Cynk jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów pediatrycznych. Na podstawie dostępnych danych klinicznych, cynk chlorek w dawkach zawartych w Peditrace wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, bez specyficznych działań niepożądanych przypisywanych bezpośrednio cynkowi. W dokumentacji produktu nie odnotowano raportów o działaniach niepożądanych związanych z cynkiem chlorkiem ani innymi pierwiastkami śladowymi w preparacie.
cynk chlorek, działanie niepożądane, jod, personel medyczny, pierwiastek śladowy, populacja pediatryczna, potas jodek, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, stosunek korzyści do ryzyka, zakrzepica, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven Peripheral
SmofKabiven Peripheral to emulsja do żywienia pozajelitowego przeznaczona dla pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat, u których żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza kompletny zestaw składników odżywczych w jednym trójkomorowym worku, zawierając 32 g aminokwasów, 71 g glukozy bezwodnej oraz 28 g tłuszczów na 1000 ml emulsji, co odpowiada około 700 kcal energii całkowitej, z czego 600 kcal stanowi energia pozabiałkowa. Produkt charakteryzuje się osmolalnością około 950 mOsm/kg wody i osmolarnością około 850 mOsm/l, co umożliwia podawanie przez żyły obwodowe. Dostępny jest w trzech objętościach: 1206 ml, 1448 ml oraz 1904 ml, co pozwala na indywidualne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.
białka ustrojowe, emulsja tłuszczowa, EPA i DHA, katabolizm, kwas jednonienasycony, kwasy omega-3, niedrożność górnego odcinka przewodu pokarmowego, niedrożność jelit, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, preparat żywieniowy, przetoka jelitowa, triglicerydy nasycone, uraz twarzoczaszki, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia połykania, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zespół złego wchłaniania, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe