rakotwórczość
Rakotwórczość to zdolność czynnika fizycznego, chemicznego lub biologicznego do indukowania procesu nowotworzenia. Związki lub czynniki rakotwórcze (kancerogeny) mogą inicjować lub promować transformację komórek prawidłowych w komórki nowotworowe poprzez uszkodzenie DNA, zaburzenia mechanizmów naprawczych lub indukcję chronicznego stanu zapalnego.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje czynniki rakotwórcze w pięciu grupach, od grupy 1 (udowodniona rakotwórczość dla ludzi) do grupy 4 (prawdopodobnie nierakotwórcze). Do uznanych kancerogenów należą m.in. promieniowanie jonizujące, azbest, dym tytoniowy, niektóre wirusy (HPV, HBV, HCV) oraz związki chemiczne jak benzen czy formaldehyd.
Ocena potencjału rakotwórczego substancji wymaga wieloetapowych badań obejmujących testy in vitro, badania na zwierzętach oraz analizy epidemiologiczne. Współczesna diagnostyka molekularna pozwala na identyfikację biomarkerów ekspozycji na kancerogeny oraz monitorowanie wczesnych zmian komórkowych wskazujących na proces kancerogenezy.
W praktyce klinicznej znajomość czynników rakotwórczych ma kluczowe znaczenie dla profilaktyki pierwotnej nowotworów, oceny ryzyka zawodowego oraz ustalania zaleceń dotyczących ograniczenia ekspozycji na kancerogeny w populacji ogólnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symkinet MR 20 mg
Przedkliniczne badania metylofenidatu, substancji czynnej Symkinet MR, wykazały potencjalne działanie teratogenne u królików przy dawce 200 mg/kg mc./dobę, co stanowi 116-krotność maksymalnej dawki zalecanej u dzieci i młodzieży (MRHD 60 mg). Przy tej dawce zaobserwowano rozszczep kręgosłupa oraz zniekształcenia tylnych kończyn, natomiast dawka 300 mg/kg mc./dobę, mimo toksyczności dla matki, nie wywołała tych zmian. Ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) przy dawce 200 mg/kg była 5,1-krotnie wyższa niż ekstrapolowana MRHD, a przy 300 mg/kg – 7,5-krotnie wyższa. Badania genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach neurotoksyczności u młodych szczurów dawka 50 mg/kg mc./dobę (29x MRHD) powodowała zmniejszenie spontanicznej aktywności lokomotorycznej, a dawka 100 mg/kg mc./dobę (58x MRHD) u samic wywołała deficyt w przyswajaniu zadań, jednak znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje nieustalone. Długotrwałe stosowanie metylofenidatu u dzieci z ADHD jest dobrze tolerowane i poprawia funkcje poznawcze, co nie koreluje z wynikami badań na zwierzętach.
ADHD, aktywność lokomotoryczna, badania genotoksyczności, deficyt przyswajania, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, maksymalna dawka zalecana, metylofenidat, neurotoksyczność, rakotwórczość, rozszczep kręgosłupa, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, utrata miotu, złośliwy guz wątroby, zniekształcenie kończyn - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbis 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej leku Karbis, wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) stosowanie dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne prowadziło do zmian w nerkach, takich jak śródmiąższowe zapalenie, rozstrzenie kanalików, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, prawdopodobnie wtórnych do hipotensyjnego działania leku. Zaobserwowano również zmniejszenie parametrów morfologii krwi (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, jednak ten ostatni efekt nie występował przy dawkach terapeutycznych u ludzi. U młodych zwierząt odnotowano zmniejszenie masy ciała i masy serca, a ekspozycja na kandesartan w dawkach 10 mg/kg była wielokrotnie wyższa niż u dzieci leczonych dawkami terapeutycznymi (0,2 mg/kg u dzieci 1–<6 lat oraz 16 mg u dzieci 6–<17 lat), co podkreśla ograniczenia w ocenie marginesu bezpieczeństwa i klinicznej istotności tych efektów.
aparat przykłębuszkowy, działanie hipotensyjne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, kreatynina, krwinki czerwone, mocznik, morfologia krwi, noworodek normotensyjny, rakotwórczość, rozstrzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność narządowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dipperam HCT 10 mg + 160 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Dipperam HCT, zawierającego amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazały odwracalne zmiany patofizjologiczne u szczurów po 13-tygodniowej ekspozycji, takie jak obniżenie parametrów hematologicznych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt, retikulocyty), wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz przerost komórek przykłębuszkowych nerek i miejscowe nadżerki w żołądku. Zmiany te uznano za wynik nasilenia działania farmakologicznego składników i nie wskazują na szczególne ryzyko dla ludzi. Brak specyficznych badań genotoksyczności i rakotwórczości kombinacji uzasadniono brakiem interakcji między dobrze przebadanymi substancjami; indywidualne badania amlodypiny i walsartanu nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego.
amlodypina walsartan hydrochlorotiazyd, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, biochemia surowicy, Dipperam HCT, erytrocyty, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, kanaliki nerkowe, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, mocznik, mutagenność, nadżerki żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, płodność, rakotwórczość, retikulocyty, spermatydy, testosteron, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Simorion 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa symwastatyny (Simorion) obejmowały analizę farmakodynamiki, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz rakotwórczości na modelach zwierzęcych. Wyniki wykazały brak istotnych efektów toksycznych, genotoksycznych oraz onkogennych, nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne stosowane u ludzi. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój noworodków. Farmakodynamika potwierdziła mechanizm działania jako inhibitora reduktazy HMG-CoA, co skutkuje obniżeniem poziomu cholesterolu zgodnie z oczekiwaniami terapeutycznymi.
badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor syntezy cholesterolu, mechanizm działania leku, miopatia, obniżanie poziomu cholesterolu, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, rakotwórczość, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, synteza cholesterolu, teratogenność - Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Lisdeksamfetamina dimezylan, substancja czynna preparatu Elvanse, wykazuje w badaniach przedklinicznych profil bezpieczeństwa charakteryzujący się opóźnionym i przemijającym działaniem pobudzającym na ośrodkowy układ nerwowy, z niższym potencjałem uzależniającym w porównaniu do metylofenidatu i kokainy. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano typowe dla psychostymulantów zmiany behawioralne, zmniejszenie masy ciała, ograniczenie apetytu oraz spowolnienie wzrostu. Ocena genotoksyczności nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego w testach in vitro (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test mikrojądrowy mysich komórek szpiku). Dane dotyczące rakotwórczości pochodzą z badań mieszaniny enancjomerów D i L amfetaminy (1:1), które nie wykazały działania rakotwórczego przy dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u samców myszy, 19 mg/kg mc./dobę u samic myszy oraz 5 mg/kg mc./dobę u szczurów obu płci.
aktywność ruchowa, badanie przedkliniczne, deksamfetamina, działanie rakotwórcze, enancjomer, funkcja seksualna, genotoksyczność, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, podatność na nadużywanie, potencjał genotoksyczny, potencjał uzależniający, profil bezpieczeństwa, przeżywalność zarodka, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, środek psychostymulujący, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna, układ nagrody, włókno nerwowe, zaburzenie pamięci, zaburzenie uczenia się - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Captopril Polfarmex 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kaptoprylu, substancji czynnej leku Captopril Polfarmex (dostępnego w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 50 mg), wykazały brak efektu teratogennego podczas organogenezy na modelach zwierzęcych. Niemniej jednak, zaobserwowano toksyczność płodową u niektórych gatunków, objawiającą się śmiercią płodu w późnej ciąży, opóźnieniem wzrostu oraz zwiększoną śmiertelnością poporodową. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego, a toksyczność przewlekła nie wskazała na szkodliwe efekty długoterminowego stosowania u ludzi.
aberracja chromosomowa, ciąża, efekt teratogenny, genotoksyczność, kaptopryl, mutacja genowa, opóźnienie wzrostu, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rakotwórczość, śmierć płodu, śmierć poporodowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ fizjologiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dipperam HCT 10 mg + 160 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności trójskładnikowego połączenia amlodypiny, walsartanu i hydrochlorotiazydu, prowadzone na szczurach przez okres do 13 tygodni, wykazały zmiany zgodne z farmakologicznym działaniem substancji, takie jak obniżenie parametrów masy czerwonokrwinkowej, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach. Zmiany te były odwracalne po 4-tygodniowym okresie zdrowienia i nie wskazywały na toksyczność. Nie przeprowadzono osobnych badań genotoksyczności i rakotwórczości dla kombinacji, jednak wcześniejsze badania amlodypiny i walsartanu nie wykazały takich efektów. W badaniach reprodukcyjnych amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna dawka zalecana dla ludzi (10 mg) powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast wpływ na płodność był niejednoznaczny, z obserwowanym u samców zmniejszeniem stężenia FSH, testosteronu oraz parametrów nasienia przy dawkach porównywalnych do ludzkich.
amlodypina, azot mocznikowy, bazofilia, erytrocyt, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, masa czerwonokrwinkowa, mocznik, mutagenność, nadżerki żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, potas, przerost komórek przykłębuszkowych, rakotwórczość, retikulocyt, rozrost kanalików nerkowych, spermatydy, testosteron, walsartan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulxetenon 60 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne duloksetyny wykazały brak działania genotoksycznego oraz brak jednoznacznych dowodów na rakotwórczość u szczurów, choć obserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie o nieznanym znaczeniu klinicznym. U myszy samic poddanych długotrwałej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę (odpowiadająca maksymalnej ekspozycji klinicznej AUC) powodowała zaburzenia płodności, zmniejszenie masy ciała, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń oraz opóźnienie wzrostu potomstwa. Embriotoksyczność u królików objawiła się wadami układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji mniejszej niż kliniczna AUC, co wskazuje na potencjalne ryzyko teratogenne.
badanie toksykologiczne, cykl rujowy, duloksetyna, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątrobowe, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, NOAEL, rak wątroby, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność poporodowa, wady rozwojowe układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki, zaburzenia neurobehawioralne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dicloreum 25 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa diklofenaku sodowego, składnika aktywnego preparatu Dicloreum (25 mg/ml roztwór do wstrzykiwań), obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych. W badaniach toksyczności ostrej podanie domięśniowe diklofenaku wykazało LD50 powyżej 225 mg/kg u szczurów oraz powyżej 250 mg/kg u myszy, co wskazuje na relatywnie niską toksyczność. U królików nie zaobserwowano zaburzeń hemodynamicznych po podaniu leku. Długoterminowe badania toksyczności przewlekłej potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa substancji czynnej, bez istotnych działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ponadto, badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego, co eliminuje ryzyko wad rozwojowych u płodów w modelach zwierzęcych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trund 250 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, nie ujawniając istotnego ryzyka genotoksycznego ani rakotwórczego. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w osoczu, przy ekspozycji na dawki odpowiadające tym stosowanym u ludzi. Badania reprodukcyjne na szczurach wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i funkcje rozrodcze przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD). W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów dawka NOAEL wynosiła 3600 mg/kg mc./dobę dla samic (12-krotność MRHD) oraz 1200 mg/kg mc./dobę dla płodów (4-krotność MRHD), przy czym nie stwierdzono zwiększonej śmiertelności zarodków ani wad wrodzonych.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka NOAEL, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, karmienie mlekiem matki, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, NOAEL, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przerost zrazika, przeżywalność, rakotwórczość, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, toksyczność, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulsevia 60 mg
Przedkliniczne badania duloksetyny (Dulsevia) wykazały brak działania genotoksycznego oraz brak jednoznacznego potencjału rakotwórczego u szczurów, mimo obserwacji wielojądrzastych komórek w wątrobie. U myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby przy dawce 144 mg/kg/dobę, co wiązano z indukcją enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń oraz opóźnienie wzrostu potomstwa. Embriotoksyczność u królików ujawniła wady układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji mniejszej niż maksymalna kliniczna (AUC), co wskazuje na potencjalne ryzyko dla ludzi.
cykl rujowy, duloksetyna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, genotoksyczność, hepatocyt, indukcja enzymów wątrobowych, komórka wielojądrzasta, narażenie układowe, NOAEL, rak wątroby, rakotwórczość, test toksykologiczny, wady rozwojowe układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, zaburzenia neurobehawioralne, zaburzenia zachowania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Novain 4 mg/ml
Chlorowodorek oksybuprokainy, będący składnikiem aktywnym preparatu Novain w stężeniu 4 mg/ml w formie kropli do oczu, nie posiada kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak jest badań toksyczności przewlekłej, mutagenności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na rozród, co ogranicza pełną ocenę potencjalnych efektów długotrwałego stosowania, mutagennych właściwości, kancerogenności oraz wpływu na płodność i rozwój zarodkowy. Te luki w danych przedklinicznych stanowią istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa preparatu na etapie badań przedklinicznych.
Mimo braku formalnych badań przedklinicznych, chlorowodorek oksybuprokainy jest stosowany od wielu lat jako miejscowy anestetyk okulistyczny, co dostarcza praktycznych danych klinicznych potwierdzających jego profil bezpieczeństwa. Preparaty z grupy estrów, do których należy oksybuprokaina, są powszechnie używane w okulistyce, co pozwala na częściową ocenę ryzyka na podstawie doświadczenia klinicznego. Niemniej jednak, brak pełnej charakterystyki toksykologicznej w zakresie wymienionych obszarów wymaga ostrożności i dalszych badań w celu uzupełnienia wiedzy o bezpieczeństwie stosowania chlorowodorku oksybuprokainy w dawce 4 mg/ml.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, chlorowodorek oksybuprokainy, grupa estrów, krople do oczu, miejscowy środek znieczulający, mutagenność, potencjał kancerogenny, praktyka kliniczna, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliclazide Medreg 30 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne gliklazydu, stosowanego w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Gliclazide Medreg), wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Wielokrotne podawanie substancji nie powodowało istotnych zmian w parametrach biochemicznych, hematologicznych ani morfologii narządów u zwierząt doświadczalnych. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani zdolności do indukowania aberracji chromosomowych, co potwierdza brak potencjału uszkodzeń DNA. Wpływ na rozwój płodów był nieistotny pod względem teratogenności, choć zaobserwowano zmniejszenie masy ciała płodów przy dawce 25-krotnie przekraczającej maksymalną dawkę terapeutyczną u ludzi, co wskazuje na ryzyko zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego przy bardzo wysokiej ekspozycji.
aberracja chromosomowa, działanie teratogenne, genotoksyczność, Gliclazide Medreg, gliklazyd, indukowanie nowotworów, mutacja genowa, parametry biochemiczne, potencjał rakotwórczy, produkcja gamet, rakotwórczość, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, teratogenność, toksyczność, toksyczność ogólnoustrojowa, układ rozrodczy, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Celebrex 200 mg
Badania przedkliniczne celekoksybu wykazały brak istotnego zagrożenia mutagennego i rakotwórczego, jednak ujawniły istotne ryzyko teratogenne przy ekspozycji przekraczającej dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. U królików dawki ≥150 mg/kg/dobę (około 2-krotnie większa ekspozycja niż u ludzi przyjmujących 200 mg dwa razy na dobę, AUC 0-24) powodowały wady rozwojowe serca (ubytek przegrody międzykomorowej) oraz zmiany kostne (zrośnięte żebra, mostek lub jego brak). U szczurów dawki ≥30 mg/kg/dobę (około 6-krotnie większa ekspozycja) prowadziły do zwiększonej częstości przepuklin przeponowych, prawdopodobnie przez hamowanie syntezy prostaglandyn, co wpływa na rozwój przepony. Ponadto celekoksyb powodował przed- i poimplantacyjne poronienia oraz zmniejszoną przeżywalność zarodków, wskazując na wpływ na wczesne etapy rozwoju embrionalnego.
celekoksyb, działanie teratogenne, hamowanie syntezy prostaglandyn, implantacja, karmienie piersią, mutagenność, organogeneza, poronienie poimplantacyjne, poronienie przedimplantacyjne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prostaglandyna, przenikanie do mleka, przepuklina przeponowa, przeżywalność zarodka, rakotwórczość, rozwój płodu, substancja czynna, toksyczność, toksyczność dla noworodków, ubytek przegrody międzykomorowej, zakrzepica - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aramlessa 5 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Aramlessa, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wykazały specyficzny profil toksyczności dla obu substancji. Peryndopryl, podawany doustnie szczurzym i małpom, wykazywał odwracalne uszkodzenia nerek jako główny narząd docelowy. Nie stwierdzono działania mutagennego ani kancerogennego w badaniach in vitro i in vivo. Wpływ na rozrodczość był ograniczony – brak embriotoksyczności i teratogenności, a także brak zaburzeń płodności u szczurów. Jednakże, jako inhibitor ACE, peryndopryl może wykazywać potencjalne działania niepożądane na rozwój płodu, takie jak opóźnienie rozwoju, uszkodzenia nerek i zwiększona śmiertelność okołoporodowa, co jest zgodne z profilem klasy farmakologicznej. Długoterminowe badania kancerogenności nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie in vitro, badanie in vivo, bezylan amlodypiny, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, kancerogeneza, komórka Sertoliego, mutagenność, narząd docelowy, peryndopryl z argininą i amlodypiną, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rakotwórczość, śmiertelność okołoporodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memolek 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące memantyny chlorowodorku (MEMOLEK) wskazują na specyficzne zmiany neuronalne, takie jak wakuolizacja i martwica neuronów (uszkodzenie typu Olney’a), obserwowane u szczurów po podaniu bardzo wysokich dawek, które prowadziły do znacznych stężeń maksymalnych w surowicy. Objawy neurologiczne, w tym ataksja, pojawiały się przed zmianami morfologicznymi, jednak w długoterminowych badaniach na różnych gatunkach nie zaobserwowano tych efektów, co podważa ich kliniczne znaczenie. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku u psów i gryzoni, które nie występowały u małp, a badania okulistyczne u ludzi nie wykazały żadnych nieprawidłowości. Ponadto, u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne i jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Corectin 5 5 mg
Bisoprololu fumaran, substancja czynna leku Corectin, przeszedł szerokie badania toksykologiczne, które potwierdziły brak istotnych zagrożeń przy standardowym stosowaniu. Badania obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, które nie wykazały niekorzystnych efektów, a profil bezpieczeństwa był zgodny z charakterystyką beta-adrenolityków. Dodatkowo, testy genotoksyczności i kancerogenności nie wskazały na ryzyko mutagenne ani rakotwórcze, co jest kluczowe dla długotrwałej terapii. Ocena wpływu na funkcje rozrodcze potwierdziła brak negatywnego wpływu na płodność i parametry reprodukcyjne u zwierząt doświadczalnych.
badanie toksykologiczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, Corectin, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, masa urodzeniowa, parametr reprodukcyjny, rakotwórczość, resorpcja płodu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allupol 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu wykazały brak mutagenności zarówno in vitro, przy stężeniach do 100 μg/ml, jak i in vivo, przy dawkach do 600 mg/dobę przez średnio 40 miesięcy. Testy cytogenetyczne nie wykazały aberracji chromosomowych w ludzkich komórkach krwi, a badania biochemiczne potwierdziły brak wpływu na strukturę DNA i proces transformacji limfocytów. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) przez okres do 2 lat nie wykazały właściwości rakotwórczych allopurynolu, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście potencjalnego ryzyka nowotworowego.
aberracja chromosomowa, allopurynol, badanie cytogenetyczne, badanie embriotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, cykl komórkowy, dawka dobowa, DNA, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, mutagenność, organogeneza, podanie dootrzewnowe, rakotwórczość, teratogenność, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza - Leksykon substancji czynnych
Izosorbid monoazotan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Izosorbid monoazotan wykazuje niski potencjał toksyczny, co potwierdzają badania ostrej toksyczności na modelach zwierzęcych, gdzie LD50 po podaniu doustnym wynosi około 2000-2500 mg/kg masy ciała. Badania przewlekłej toksyczności na psach (52 tygodnie) i szczurach (78 tygodni) wykazały pierwsze reakcje toksyczne przy dawkach odpowiednio 90 mg/kg i 405 mg/kg masy ciała, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w stosunku do dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Dodatkowo, podanie dawki 191 mg/kg u psów spowodowało wzrost methemoglobiny do 2,6%, bez istotnych zmian w stężeniu azotynów (<0,02 mg/l) oraz aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, alkaliczna fosfataza). Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego, a długoterminowe badania rakotwórczości (125 tygodni u samców i 138 tygodni u samic szczurów) nie potwierdziły działania rakotwórczego izosorbidu monoazotanu.
AlAT, azotyn, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie płodności, badanie teratogenności, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfataza alkaliczna, indeks terapeutyczny, izosorbid monoazotan, LD50, methemoglobina, mutagenność, okres perinatalny, okres postnatalny, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telexer 110 mg
Dane przedkliniczne dotyczące dabigatranu eteksylanu (w postaci mezylanu), substancji czynnej produktu leczniczego Telexer, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wskazują na szczególne zagrożenie dla człowieka. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano efekty wynikające z nasilonego działania farmakodynamicznego, głównie związane z mechanizmem antykoagulacyjnym dabigatranu. Wpływ na płodność samic obejmował zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i zwiększoną utratę zapłodnionych jaj przy dawce 70 mg/kg, co odpowiada 5-krotnej ekspozycji w osoczu w porównaniu do pacjentów. U szczurów i królików dawki toksyczne (5-10-krotna ekspozycja) powodowały zmniejszenie masy i przeżywalności płodów oraz wzrost wad rozwojowych, skorelowanych z toksycznością dla matek. W badaniach pre- i postnatalnych przy 4-krotnej ekspozycji odnotowano zwiększoną umieralność płodów.
aktywność farmakologiczna, badania prenatalne i postnatalne, badania toksyczności, badanie toksyczności, bezpieczeństwo ekologiczne, dabigatran eteksylat, działanie kancerogenne, ekspozycja w osoczu, genotoksyczność, incydent krwawienia, krzepnięcie krwi, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, toksyczność dla matek, umieralność płodów, wady rozwojowe, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceftriaxone Kalceks 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftriaksonu wykazały, że podawanie dużych dawek soli wapniowej tego antybiotyku u psów i małp prowadziło do powstawania odwracalnych złogów i strątów w pęcherzyku żółciowym. Badania nie wykazały toksycznego wpływu na funkcje rozrodcze ani działania genotoksycznego, co potwierdzają testy mutagenności i analizy zmian chromosomalnych. Należy jednak podkreślić brak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego ceftriaksonu, co pozostawia lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
- Leksykon substancji czynnych
Pentoksyfilina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pentoksyfilina wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 u myszy i szczurów wynoszącymi odpowiednio 170-195 mg/kg mc. i 170-230 mg/kg mc. (dożylna), 240-370 mg/kg mc. (dootrzewnowa) oraz 1385 mg/kg mc. i 1770 mg/kg mc. (doustna). U ludzi dawki doustne rzędu 80 mg/kg mc. mogą wywoływać objawy ostrego zatrucia. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach (do 1000 mg/kg mc./dobę) i psach (do 100 mg/kg mc./dobę) nie wykazały toksycznego uszkodzenia narządów, jednak dawki powyżej 320 mg/kg mc./dobę u psów indukowały objawy niepożądane, takie jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz obecność komórek olbrzymich w jądrach. Badania reprodukcyjne na różnych gatunkach nie wykazały teratogenności, embriotoksyczności ani negatywnego wpływu na płodność, choć bardzo wysokie dawki u szczurów zwiększały śmiertelność wewnątrzmaciczną i resorpcję płodów. Pentoksyfilina i jej metabolity przenikają do mleka samic w okresie laktacji.
badania reprodukcyjne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolakowłókniak sutka, LD50, niewydolność krążenia, niezaplanowana synteza DNA, obrzęk płuc, ostre zatrucie, pentoksyfilina, potencjał teratogenny, rakotwórczość, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczne uszkodzenie narządów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon substancji czynnych
Latanoprost – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toksyczność latanoprostu była szeroko badana na różnych gatunkach zwierząt, wykazując dobrą tolerancję zarówno miejscową, jak i ogólnoustrojową. Dawka lecznicza stosowana miejscowo do oka wynosi około 1,5 mikrograma/oko/dobę, a margines bezpieczeństwa względem dawki toksycznej układowej jest co najmniej 1000-krotny. W badaniach na małpach podanie dożylne dawek około 100-krotnie większych niż terapeutyczne wywoływało krótkotrwały skurcz oskrzeli. Nie stwierdzono alergizującego działania latanoprostu, a miejscowa toksyczność nie występowała nawet przy dawkach do 100 mikrogramów/oko/dobę. Długotrwałe stosowanie dawek 6 mikrogramów/oko/dobę powodowało przemijające poszerzenie szpary powiekowej, nieobserwowane u ludzi. U małp zaobserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, prawdopodobnie na skutek stymulacji melanogenezy, bez zmian proliferacyjnych.
aberracja chromosomowa, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie alergizujące, działanie letalne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, konserwant, margines bezpieczeństwa, melanocyt, mutacja genowa, mutacja powrotna, pigmentacja tęczówki, późna resorpcja, rakotwórczość, rogówka, rozwój prenatalny, skurcz oskrzeli, synteza DNA, szpara powiekowa, teratogenność, test mikrojąderkowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przewlekła, zmiana proliferacyjna, zrąb tęczówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ralik 375 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ranolazyny wykazały, że neurotoksyczność (drgawki, zwiększona śmiertelność) pojawia się u szczurów i psów przy stężeniach w osoczu około 3-krotnie wyższych niż maksymalne stężenia kliniczne u ludzi. Przewlekła toksyczność u szczurów ujawniła zmiany w nadnerczach związane ze wzrostem cholesterolu, które nie występowały u ludzi. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach przy dawkach do 50 mg/kg/dobę (150 mg/m²/dobę) i 150 mg/kg/dobę (900 mg/m²/dobę) nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka nowotworów. Wpływ na płodność był nieistotny przy ekspozycji 3,6- i 6,6-krotnie wyższej niż u ludzi, a toksyczność rozwojowa u królików i szczurów ujawniła niekorzystne efekty jedynie przy ekspozycjach wielokrotnie przekraczających poziomy terapeutyczne (7,5-krotne u szczurów).
badanie przedkliniczne, cholesterol, dawka kliniczna, dawka terapeutyczna, dławica piersiowa, ekspozycja AUC, nadnercza, neurotoksyczność, oś korowo-nadnerczowa, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, rakotwórczość, ranolazyna, śmiertelność pourodzeniowa, stężenie osoczowe, toksyczność, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność przewlekła, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Bimatoprost + Timolol Pharmabide (0,3 mg/ml + 5 mg/ml) wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa obu składników oraz ich skojarzenia. Badania toksyczności okulistycznej po wielokrotnym podaniu nie wykazały istotnych zagrożeń dla populacji ludzkiej, zarówno pod kątem działań ogólnoustrojowych, jak i miejscowych. Bimatoprost nie wykazał potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, a obserwowane poronienia u gryzoni występowały przy ekspozycji 33-97 razy wyższej niż u ludzi, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania na małpach z podaniem bimatoprostu w stężeniu ≥0,03% przez 1 rok ujawniły zwiększoną pigmentację tęczówki oraz odwracalne zmiany w tkankach okołoocznych, bez czynnościowych lub mikroskopowych uszkodzeń tych tkanek.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, bimatoprost, Bimatoprost + Timolol, działanie ogólnoustrojowe, genotoksyczność, melanocyt, pigmentacja tęczówki, pogrubienie rowka powiekowego, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, szpara powiekowa, tkanka okołooczna, toksyczność okulistyczna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, tymolol, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliclazide Zentiva 60 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne gliklazydu wykazały brak istotnych zagrożeń zdrowotnych przy stosowaniu wielokrotnych dawek terapeutycznych, co potwierdza dobrą tolerancję leku w długotrwałej terapii cukrzycy typu 2. Ocena genotoksyczności nie wykazała działania mutagennego, a badania teratogenności nie ujawniły wad rozwojowych u płodów zwierzęcych, choć zaobserwowano zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach 25-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną. Ponadto, gliklazyd nie wpływał negatywnie na parametry płodności i reprodukcji, co jest istotne dla pacjentów w wieku rozrodczym.
cukrzyca typu 2, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gliklazyd, margines bezpieczeństwa, organogeneza, parametry płodności, parametry toksykologiczne, płodność, potencjał rakotwórczy, profil korzyści-ryzyko, przedawkowanie, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność, toksyczność dawki, wada rozwojowa, wiek reprodukcyjny, wzrost wewnątrzmaciczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finomel –
Finomel to emulsja do żywienia pozajelitowego dostępna w trójkomorowych workach o pojemnościach 1085 ml, 1435 ml i 1820 ml, zawierająca 42% roztwór glukozy, 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 20% emulsję tłuszczową. Preparat dostarcza kompleksową mieszankę składników odżywczych, w tym aminokwasy (55-92 g), glukozę (138-231 g), tłuszcze (44-73 g), oraz elektrolity takie jak sód (44,1-73,9 mmol), potas (33,1-55,5 mmol), magnez (5,5-9,3 mmol), wapń (2,8-4,7 mmol), fosforany (10,7-23,1 mmol), octany (79,5-133 mmol), chlorki (60,5-102 mmol), siarczany (5,6-9,3 mmol) i cynk (0,04-0,07 mmol). Po zmieszaniu trzech komór emulsja ma pH około 6,0 i osmolarność około 1440 mOsm/l, a całkowita wartość energetyczna wynosi od 1184 do 1988 kcal, z tłuszczami stanowiącymi 33% całkowitej energii.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rolpryna SR 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały, że lek może powodować zaburzenia implantacji zarodka u szczurów, co wiąże się z obniżeniem stężenia prolaktyny, jednak u ludzi prolaktyna nie jest kluczowa dla zagnieżdżenia zarodka, co ogranicza znaczenie kliniczne tego efektu. W toksycznych dawkach dla matki (60-150 mg/kg/dobę, odpowiadających 2-5-krotności AUC względem MRHD u ludzi) obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększoną śmiertelność płodów oraz wady wrodzone palców. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 120 mg/kg/dobę u szczurów oraz 20 mg/kg u królików, jednak kombinacja ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą u królików nasilała wady wrodzone palców, wskazując na potencjalne interakcje teratogenne. Profil toksyczności obejmuje zmiany behawioralne, hiperprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek oraz ślinienie się, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem na układ dopaminergiczny i sercowo-naczyniowy. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (50 mg/kg/dobę) u szczurów albinosów prowadziło do degeneracji siatkówki, prawdopodobnie z powodu zwiększonej ekspozycji na światło, co jest efektem gatunkowo specyficznym.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, ciśnienie tętnicze krwi, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, degeneracja siatkówki, dysfagia, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, IC50, implantacja zarodka, kanał hERG, komórka Leydiga, margines bezpieczeństwa, mechanizm działania farmakologicznego, mutacja genowa, obumieranie płodu, organogeneza, prąd jonowy, prolaktyna, rakotwórczość, receptor dopaminowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, ryzyko kardiologiczne, stężenie w osoczu, układ dopaminergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona palców, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon substancji czynnych
Alweryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne cytrynianu alweryny wykazały bardzo niski poziom toksyczności, klasyfikując substancję do IV stopnia toksyczności wg Hodge’a i Sterna, co odpowiada substancjom słabo toksycznym. Ostra toksyczność oceniana na modelach mysich i szczurzych, przy różnych drogach podania, potwierdziła bezpieczeństwo zarówno monoterapii, jak i terapii skojarzonej z symetykonem (produkt Meteospasmyl). Wielokrotne podawanie dawek terapeutycznych, zarówno doustnie, jak i parenteralnie, nie wywołało istotnych objawów nietolerancji, co wskazuje na dobrą tolerancję i bezpieczeństwo długotrwałego stosowania. Substancja wykazuje selektywne działanie na mięśniówkę przewodu pokarmowego i macicy, a wpływ na inne układy, takie jak sercowo-naczyniowy czy mięśniówka tchawicy, pojawia się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne.
cytrynian alweryny, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, klasyfikacja Hodge’a i Sterna, margines bezpieczeństwa, mięśniówka przewodu pokarmowego, mięśniówka tchawicy, monoterapia, podanie doustne, podanie parenteralne, preparat leczniczy, rakotwórczość, symetykon, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitamin D3 Krka 1000 IU
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cholekalcyferolu (witaminy D3) wykazały, że dawki znacznie przekraczające terapeutyczne (do 100 000 IU/kg u szczurów) indukują hiperkalcemię, hiperfosfatemię oraz hiperlipoproteinemię, co odzwierciedla zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej. Ekstremalnie wysokie dawki (do 500 000 IU/kg) były związane z rozwojem zmian kardiologicznych u szczurów. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) dawki znacznie przewyższające kliniczne wykazywały działanie teratogenne, manifestujące się małogłowiem, wadami serca oraz zaburzeniami rozwoju szkieletu. Nie stwierdzono natomiast działania mutagennego ani rakotwórczego cholekalcyferolu w różnych modelach badawczych.
cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperlipoproteinemia, kardiotoksyczność, małogłowie, mineralizacja kości, mutagenność, przedawkowanie witaminy D3, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, wada serca, witamina D3, zaburzenie rozwoju szkieletu, zmiany kardiologiczne - Leksykon substancji czynnych
Argipresyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Argipresyna, będąca substancją czynną leku Empesin (40 IU/2 ml, co odpowiada 133 µg argipresyny w 2 ml koncentratu, tj. 20 IU/ml czyli 66,5 µg/ml), jest peptydowym hormonem stosowanym głównie w leczeniu stanów wstrząsu. Pomimo braku systematycznych i kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na reprodukcję, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego, bezpieczeństwo stosowania argipresyny zostało potwierdzone na podstawie wieloletniego doświadczenia klinicznego. Preparat występuje w formie klarownego, bezbarwnego roztworu o pH 2,5–4,5, przeznaczonego do sporządzania roztworu do infuzji.
argipresyna, badanie przedkliniczne, dawkowanie leku, doświadczenie kliniczne, genotoksyczność, hormon peptydowy, jednostki międzynarodowe, koncentrat do sporządzania roztworu, mikrogram, octan argipresyny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, roztwór do infuzji, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, wstrząs - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne ketokonazolu obejmują badania toksyczności ostrej i przewlekłej, mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na rozrodczość na modelach zwierzęcych. Wartości LD50 dla podania doustnego wynosiły od 202 mg/kg (świnki morskie) do 780 mg/kg (psy), natomiast dla podania dożylnego były znacznie niższe (28–86 mg/kg). Doustne podawanie ketokonazolu w dawce 80 mg/kg/dobę (10-krotnie wyższej niż u ludzi) nie wykazało działania rakotwórczego ani mutagennego, jednak zaobserwowano działanie teratogenne. W toksyczności przewlekłej dawki do 10 mg/kg/dobę nie wywoływały niekorzystnych efektów, natomiast dawki 20–160 mg/kg/dobę powodowały objawy hepatotoksyczności, nefrotoksyczności, zmniejszenie łaknienia, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz zmiany patologiczne w narządach wewnętrznych. U psów dawka 40 mg/kg/dobę indukowała powiększenie wątroby, wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej i fosfatazy alkalicznej oraz zmiany histologiczne, które były odwracalne po odstawieniu leku.
aminotransferaza alaninowa, dawka śmiertelna LD50, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, ketokonazol, mutagenność, nadwrażliwość skórna, patologia nadnerczy, patologia nerek, patologia wątroby, podrażnienie oka, rakotwórczość, szczur laboratoryjny, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Viglita 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wildagliptyny wykazały, że lek ma szeroki profil bezpieczeństwa przy ekspozycjach wielokrotnie przekraczających te obserwowane u ludzi przy maksymalnej zalecanej dawce. W badaniach na psach stwierdzono opóźnienie wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce NOAEL 15 mg/kg mc., co odpowiada 7-krotnej ekspozycji Cmax u ludzi. U gryzoni zaobserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach z NOAEL wynoszącym 25 mg/kg mc. u szczurów (5-krotnie wyższa ekspozycja AUC niż u ludzi) oraz 750 mg/kg mc. u myszy (142-krotnie wyższa ekspozycja). Nie ustalono dawki NOAEL dla działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego u psów. Wildagliptyna nie wykazała działania mutagennego in vitro i in vivo, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie wykazały istotnych zaburzeń płodności czy rozwoju zarodka przy dawkach NOAEL odpowiednio 75 mg/kg mc. (10-krotnie wyższa ekspozycja AUC) i 50 mg/kg mc. (9-krotnie wyższa ekspozycja AUC).
działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, ekspozycja na substancję, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, łuszczenie skóry, makrofagi pęcherzykowe, martwica tkanek, naczyniakomięsak krwionośny, NOAEL, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, wewnątrzsercowe przewodzenie impulsów, wildagliptyna, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fiordatussi 30 mg/ml
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatu Fiordatussi, 30 mg/ml, syrop zawierającego wyciąg suchy z liści babki lancetowatej (Plantago lanceolata L., folium), są ograniczone. Przeprowadzony test Amesa nie wykazał działania mutagennego wyciągu, co wskazuje na brak potencjału mutagennego tego składnika. Jednakże brak jest kompleksowych badań toksykologicznych, w tym oceny toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na płodność oraz badań karcynogenności, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa preparatu, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i u pacjentów w wieku rozrodczym. Preparat Fiordatussi zawiera wyciąg suchy z liści babki lancetowatej w stężeniu 30 mg/ml, uzyskany przy użyciu 20% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, w stosunku surowiec:wyciąg 3-5:1. Brak danych dotyczących wpływu na płodność oraz rakotwórczości wymaga ostrożności w stosowaniu, szczególnie u kobiet w ciąży i pacjentów wymagających długotrwałej terapii. Konieczne są dalsze badania toksykologiczne, aby w pełni określić profil bezpieczeństwa tego produktu leczniczego.
babka lancetowata, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, karcynogenność, Plantago lanceolata, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość, wyciąg suchy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ozased 2 mg/ml
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące midazolamu w postaci roztworu doustnego (2 mg/ml) zawartego w produkcie OZASED są ograniczone, jednak nie wskazują na istotne zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym. Badania na szczurach wykazały brak negatywnego wpływu na płodność nawet przy dawkach dziesięciokrotnie przekraczających dawkę kliniczną. Ponadto, brak jest istotnych danych dotyczących genotoksyczności, rakotwórczości czy toksyczności rozwojowej, które wymagałyby szczególnej uwagi podczas stosowania leku zgodnie z zaleceniami.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Richter 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne efekty farmakologiczne i toksykologiczne, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa klinicznego leku. W układzie limfatycznym obserwowano limfopenię i zanik tkanki limfoidalnej, natomiast w płucach stwierdzono hipertrofię mięśni gładkich i przyrost masy. W sercu odnotowano ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany okołonaczyniowe i zwyrodnienie mięśnia sercowego. Waskulopatia występowała jedynie u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę. Badania rakotwórczości wykazały brak działania kancerogennego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg mc. (50-krotność AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność AUC u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego w testach genotoksyczności.
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, fingolimod, genotoksyczność, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, rakotwórczość, śmiertelność zarodka, teratogenność, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hedelix 40 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Hedelix, zawierającego wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) w stężeniu 40 mg/5 ml, wykazały brak mutagenności w teście Amesa, co jest istotnym wskaźnikiem braku potencjału mutagennego tej substancji czynnej. Test Amesa, będący standardową metodą oceny zdolności substancji do indukowania mutacji DNA, potwierdził bezpieczeństwo genetyczne wyciągu. Niemniej jednak, dostępne dane przedkliniczne są ograniczone i nie obejmują innych kluczowych aspektów toksykologicznych, takich jak genotoksyczność poza testem Amesa, rakotwórczość oraz wpływ na układ rozrodczy i rozwój płodu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atenza 36 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metylofenidatu chlorowodorku, substancji czynnej leku Atenza, obejmowały długoterminowe testy rakotwórczości oraz oceny wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. W badaniach rakotwórczości zaobserwowano zwiększoną częstość występowania złośliwych guzów wątroby u samców myszy, jednak znaczenie tego wyniku dla ludzi pozostaje niejasne i wymaga dalszej analizy. W zakresie rozrodczości, metylofenidat nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność zwierząt laboratoryjnych nawet przy dawkach kilkukrotnie przekraczających te stosowane klinicznie. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały wad rozwojowych płodów, choć toksyczność płodowa, w tym utrata miotu, pojawiła się przy dawkach toksycznych dla ciężarnych samic szczurów, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, bezpieczeństwo stosowania leku, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie teratogenne, metylofenidat, metylofenidatu chlorowodorek, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozwój płodu, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, wpływ na rozrodczość, złośliwy guz wątroby