rakotwórczość
Rakotwórczość to zdolność czynnika fizycznego, chemicznego lub biologicznego do indukowania procesu nowotworzenia. Związki lub czynniki rakotwórcze (kancerogeny) mogą inicjować lub promować transformację komórek prawidłowych w komórki nowotworowe poprzez uszkodzenie DNA, zaburzenia mechanizmów naprawczych lub indukcję chronicznego stanu zapalnego.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje czynniki rakotwórcze w pięciu grupach, od grupy 1 (udowodniona rakotwórczość dla ludzi) do grupy 4 (prawdopodobnie nierakotwórcze). Do uznanych kancerogenów należą m.in. promieniowanie jonizujące, azbest, dym tytoniowy, niektóre wirusy (HPV, HBV, HCV) oraz związki chemiczne jak benzen czy formaldehyd.
Ocena potencjału rakotwórczego substancji wymaga wieloetapowych badań obejmujących testy in vitro, badania na zwierzętach oraz analizy epidemiologiczne. Współczesna diagnostyka molekularna pozwala na identyfikację biomarkerów ekspozycji na kancerogeny oraz monitorowanie wczesnych zmian komórkowych wskazujących na proces kancerogenezy.
W praktyce klinicznej znajomość czynników rakotwórczych ma kluczowe znaczenie dla profilaktyki pierwotnej nowotworów, oceny ryzyka zawodowego oraz ustalania zaleceń dotyczących ograniczenia ekspozycji na kancerogeny w populacji ogólnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tamsulozyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tamsulosyna chlorowodorek, jako selektywny antagonista receptorów α₁-adrenergicznych, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące toksyczność ogólną, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję. Badania toksyczności na myszy, szczurach i psach wykazały, że profil toksyczności jest zgodny z farmakologicznym działaniem leków blokujących receptory α₁, bez istotnych klinicznie efektów niepożądanych, nawet przy bardzo dużych dawkach. W badaniach genotoksyczności in vivo i in vitro nie stwierdzono właściwości mutagennych tamsulosyny. W testach rakotwórczości u gryzoni zaobserwowano zwiększoną proliferację gruczołów sutkowych u samic, prawdopodobnie związaną z hiperprolaktynemią, jednak zmiany te były nieistotne klinicznie i występowały tylko przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne.
Wpływ tamsulosyny na reprodukcję wykazał odwracalne zmniejszenie płodności u samców szczurów, spowodowane zmianami w składzie nasienia oraz zaburzeniami ejakulacji, przy czym nie oceniano liczebności ani ruchliwości plemników. Badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach nie wykazały uszkodzeń płodu nawet przy dawkach przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Całościowo, dane przedkliniczne potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa tamsulosyny, bez istotnego ryzyka toksycznego dla ludzi, a obserwowane efekty uboczne pojawiały się jedynie przy dawkach wielokrotnie wyższych niż kliniczne. Warto zaznaczyć, że badania toksyczności prowadzone były także na produktach zawierających skojarzenie dutasterydu i tamsulosyny, jednak ocena toksyczności tych substancji była przeprowadzana oddzielnie.
antagonista receptora adrenergicznego, antagonista receptora α1-adrenergicznego, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, dutasteryd, działanie farmakologiczne, genotoksyczność, hiperprolaktynemia, liczebność plemników, rakotwórczość, receptor α1-adrenergiczny, ruchliwość plemników, tamsulosyna chlorowodorek, toksyczność ogólna, właściwość mutagenna, wpływ na reprodukcję, wpływ toksyczny, zaburzenie ejakulacji, zapis EKG, zmiana proliferacyjna, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dimethyl fumarate Reddy 120 mg
Przedkliniczne badania fumaranu dimetylu wykazały brak działania genotoksycznego w testach in vitro (Amesa, aberracji chromosomalnych) oraz in vivo (test mikrojąderkowy na szczurach). W badaniach rakotwórczości u myszy i szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawkach odpowiadających lub wyższych niż zalecane u ludzi (myszy: 75 mg/kg mc./dobę; szczury: 100 mg/kg mc./dobę). Dodatkowo u myszy i szczurów stwierdzono zmiany w przedżołądku (hiperplazja, hiperkeratoza, brodawczaki, rak), jednak brak anatomicznego odpowiednika przedżołądka u ludzi ogranicza znaczenie tych obserwacji. W badaniach toksyczności przewlekłej u różnych gatunków zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) odnotowano uszkodzenia nerek, w tym regenerację nabłonka kanalików nerkowych oraz rozrost kanalików u szczurów, przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane u ludzi (np. u psów dawka graniczna zanik kory nerki była 3-krotnie wyższa niż dawka kliniczna). W jądrach szczurów i psów obserwowano zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego, przy czym u szczurów zmiany występowały już przy dawkach zbliżonych do klinicznych.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie genotoksyczne, ester kwasu fumarowego, fumaran dimetylu, fumaran diroksymel, fumaran monometylu, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, hiperplazja, hydroksypropylometyloceluloza, martwica pojedynczych komórek, opóźnienie kostnienia, przedżołądek, rak komórek kanalikowych nerek, rakotwórczość, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, test mikrojąderkowy, włóknienie śródmiąższowe, zanik kory nerki, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlator 20 mg + 10 mg
Preparat Amlator, zawierający atorwastatynę i amlodypinę, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Atorwastatyna nie wykazała mutagenności ani klastogenności w testach in vitro i in vivo, a także nie wykazała działania rakotwórczego u szczurów. U myszy podawano dawki odpowiadające 6-11-krotnemu zwiększeniu AUC₀₋₂₄ względem dawek terapeutycznych u ludzi, co skutkowało występowaniem gruczolaka i raka wątrobowokomórkowego, jednak efekty te należy interpretować w kontekście wysokich dawek. Wpływ na płodność nie został stwierdzony u szczurów, królików i psów, natomiast przy dawkach toksycznych dla matek obserwowano szkodliwe działanie na płody oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Atorwastatyna przenika przez łożysko u szczurów, a jej stężenie w osoczu jest porównywalne do stężenia w mleku, choć brak jest danych dotyczących wydzielania do mleka ludzkiego.
amlodypina, atorwastatyna, bezylan, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak wątrobokomórkowy, hormon folikulotropowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, komórka Sertoliego, mutageneza, mutagenność, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, spermatyda, testosteron, właściwości klastogenne, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mitomycin Accord 10 mg
Mitomycyna Accord wykazuje silne działanie genotoksyczne, mutagenne, teratogenne oraz rakotwórcze, co ma istotne implikacje dla płodności oraz przebiegu ciąży i karmienia piersią. Brak danych klinicznych dotyczących stosowania leku u kobiet ciężarnych, jednak badania na modelach zwierzęcych potwierdzają negatywny wpływ na rozwój zarodka, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania mitomycyny w ciąży. W wyjątkowych sytuacjach, gdy leczenie jest niezbędne ze względu na zagrożenie życia, konieczna jest szczegółowa konsultacja oraz pełna informacja dla pacjentki o ryzyku dla płodu. Mitomycyna przenika do mleka kobiecego, dlatego karmienie piersią podczas terapii jest przeciwwskazane i wymaga przerwania karmienia przed rozpoczęciem leczenia.
abstynencja seksualna, chemioterapia, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kriokonserwacja, kriokonserwacja nasienia, lek przeciwnowotworowy, mitomycyna, mutagenność, nieodwracalna niepłodność, przenikanie do mleka kobiecego, rakotwórczość, teratogenność, zaburzenia płodności - Leksykon substancji czynnych
łuska cebuli – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Łuska cebuli (Alium cepa L., squama) jest składnikiem wyciągu złożonego w produkcie Fitolizyna, stanowiąc 5,0 części składowej tego ekstraktu (1:1,3-1,6). Dane przedkliniczne dotyczące toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz rakotwórczości dla tej substancji są nieobecne, co wynika z regulacji dotyczących leków tradycyjnych roślinnych (art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC). Brak badań na modelach zwierzęcych podkreśla konieczność opierania się na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz danych epidemiologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Fitolizyny, zwłaszcza że zawartość łuski cebuli w standardowej dawce 5 g jest relatywnie niewielka w porównaniu z innymi składnikami preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, dane epidemiologiczne, dane przedkliniczne farmakologiczne, Fitolizyna, genotoksyczność, lek tradycyjny roślinny, łuska cebuli, model zwierzęcy, monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu, produkt leczniczy pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Zolmitryptan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zolmitryptanu obejmowały ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Wyniki wskazują, że toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa. Testy genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania genotoksycznego, a badania długoterminowe na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) nie potwierdziły zwiększonego ryzyka karcinogenezy związanej z zolmitryptanem. Dane dotyczące preparatów Zolmitriptan STADA oraz Zolmiles potwierdzają te obserwacje.
agonista receptora 5HT1B/1D, badanie in vitro, badanie in vivo, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, dystrybucja leku, genotoksyczność, karcinogeneza, maksymalna dawka zalecana, margines bezpieczeństwa, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, terapia migreny, toksyczność ostra i przewlekła, uszkodzenie genetyczne, wiązanie z melaniną, zolmitryptan - Leksykon substancji czynnych
Glatiramer – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan glatirameru, syntetyczny polipeptyd złożony z aminokwasów L-glutaminowego, L-alaniny, L-tyrozyny i L-lizyny, wykazał w badaniach przedklinicznych korzystny profil bezpieczeństwa. Badania obejmowały farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję. Zaobserwowano przejściowe odkładanie kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych u szczurów i małp po podaniu przez co najmniej 6 miesięcy, które nie utrzymywało się w badaniu 2-letnim. Reakcje anafilaktyczne występowały u zwierząt uprzednio uczulonych, a miejscowe reakcje toksyczne w miejscu wstrzyknięcia były częstym działaniem niepożądanym. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki ≥ 6 mg/kg/dobę (2,83-krotność maksymalnej dawki u człowieka przeliczonej na mg/m²) powodowały niewielkie, ale istotne statystycznie zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa, bez innych negatywnych efektów rozwojowych.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane farmakokinetyczne, dawka podskórna, działanie niepożądane, genotoksyczność, kłębuszek nerkowy, kompleks immunologiczny, kwas L-glutaminowy, L-alanina, L-lizyna, L-tyrozyna, laktacja, margines bezpieczeństwa, octan glatirameru, polipeptyd syntetyczny, rakotwórczość, reakcja anafilaktyczna, reprodukcja, rozrodczość, rozwój behawioralny, toksyczność, właściwość farmakokinetyczna - Leksykon substancji czynnych
Zydowudyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zydowudyna, stosowana w terapii zakażeń HIV-1, wykazuje brak mutagenności w testach bakteryjnych (test Amesa), jednak w badaniach in vitro na komórkach ssaków oraz in vivo u myszy i szczurów stwierdzono uszkodzenia chromosomów i działanie genotoksyczne, w tym w testach mikrojądrowych i jąderkowych. Substancja ta jest inkorporowana do DNA leukocytów dorosłych pacjentów oraz noworodków, co potwierdzono także w badaniach przezłożyskowych u małp, gdzie skojarzenie zydowudyny z lamiwudyną powodowało większą liczbę skróceń telomerów w DNA płodów. W badaniach rakotwórczości u gryzoni wykazano powstawanie nowotworów nabłonkowych pochwy po długotrwałej ekspozycji na wysokie stężenia niezmetabolizowanej zydowudyny, natomiast inne nowotwory nie były związane z jej działaniem. Przezłożyskowe badania u myszy wskazały na zwiększoną częstość nowotworów płuc, wątroby i żeńskiego układu rozrodczego przy dawce 420 mg/kg mc., jednak kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje nieznane.
analog nukleozydu, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, DNA leukocytów, genotoksyczność, genotoksyczność przezłożyskowa, lamiwudyna, leukopenia, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, mutagenność, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór nabłonkowy pochwy, organogeneza, rakotwórczość, rakotwórczość przezłożyskowa, skrócenie telomerów, test Amesa, test chłoniaka mysiego, test jąderkowy, test mikrojądrowy, wada wrodzona, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciclovir Accord 25 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acyklowiru w formie koncentratu do infuzji (25 mg/ml) wykazały brak istotnego potencjału mutagennego i rakotwórczego. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły zagrożeń genetycznych, a długoterminowe badania na szczurach i myszach nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów. Standardowe testy teratogenności na królikach, szczurach i myszach nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego. W niestandardowych badaniach na szczurach, w dawkach toksycznych dla matek podawanych podskórnie, odnotowano wady płodów, jednak ich kliniczne znaczenie pozostaje niejasne.
acyklowir, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, koncentrat do sporządzania roztworu, mutagenność, objawy toksyczne ogólnoustrojowe, podawanie ogólnoustrojowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, roztwór do infuzji, spermatogeneza, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Amorolfina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amorolfina, stosowana miejscowo w leczeniu grzybicy paznokci, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Wartości LD50 dla amorolfiny chlorowodorku różnią się w zależności od gatunku i drogi podania: u myszy dożylnie 130 mg/kg, dootrzewnowo 200 mg/kg, doustnie 2500 mg/kg; u szczurów dootrzewnowo 450 mg/kg, doustnie 1900 mg/kg, a na skórę powyżej 2000 mg/kg. Badania toksyczności podostrej i przewlekłej (13- i 26-tygodniowe) wykazały objawy toksyczności jedynie przy najwyższych dawkach (do 60 mg/kg/dobę u szczurów i psów), obejmujące zmiany skórne, rogowacenie, zaćmę oraz zmiany w wątrobie (rozrost dróg żółciowych, przekrwienie, zwłóknienie). Nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych przy dawkach zbliżonych do maksymalnego narażenia u ludzi, co wskazuje na ograniczone ryzyko kliniczne.
amorolfina chlorowodorek, badanie płodności, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna, działanie alergiczne, działanie embriotoksyczne, działanie fotoalergiczne, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, działanie teratogenne, fetotoksyczność, genotoksyczność, grzybica paznokci, LD50, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, potencjał uczulający, przekrwienie wątroby, rakotwórczość, rozrost dróg żółciowych, substancja przeciwgrzybicza, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, zaćma, zakażenie grzybicze, zapalenie skóry, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumilar 10 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Sumilar, zawierającego ramipryl i amlodypinę, wykazały zróżnicowany profil toksyczności obu substancji czynnych. Ramipryl w dawkach do 2 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp nie wywoływał działań niepożądanych, choć przy wyższych dawkach (250 mg/kg/dobę) obserwowano powiększenie aparatu przykłębuszkowego, będące efektem farmakodynamicznym. Badania reprodukcyjne ramiprylu nie wykazały teratogenności ani zaburzeń płodności, jednak dawki ≥50 mg/kg/dobę podawane samicom szczurów w okresie płodowym i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Testy mutagenności ramiprylu nie potwierdziły potencjału mutagennego ani genotoksycznego.
- Leksykon substancji czynnych
Glimepiryd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa glimepirydu obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, karcynogennych oraz oceny wpływu na rozwój płodu i funkcje rozrodcze. Wyniki wskazują, że działania niepożądane, takie jak embriotoksyczność, teratogenność, zaburzenia funkcji rozrodczych oraz toksyczność rozwojowa, były wtórne do farmakodynamicznego efektu hipoglikemizującego glimepirydu, a nie bezpośrednim toksycznym działaniem substancji na płód. Warto podkreślić, że większość tych efektów obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały istotnego ryzyka związanego z terapią glimepirydem.
badania genotoksyczności, badania kancerogenności, badania przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania leku, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie farmakodynamiczne, działanie hipoglikemizujące, embriotoksyczność, funkcje rozrodcze, glimepiryd, hipoglikemia, karcynogenność, organizm matczyny, rakotwórczość, rozwój embrionalny, rozwój płodu, stan hipoglikemii, teratogenność, toksyczność po podaniu, toksyczność rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Owocnia pomarańczy gorzkiej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L. subspecies aurantium), stanowiąca 25% nalewki gorzkiej (Amara tinctura) w produktach leczniczych Krople Żołądkowe oraz Krople żołądkowe Amara, nie została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo stosowania. Brak jest danych dotyczących genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej tej substancji w modelach zwierzęcych. Nalewka gorzka, ekstrahowana 70% etanolem (V/V), zawiera również inne składniki roślinne, takie jak korzeń goryczki (Gentiana lutea) i liście bobrka (Menyathes trifoliata), co może wpływać na profil farmakologiczny i toksykologiczny preparatu.
badania toksykologiczne, Citrus aurantium, działanie kancerogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, Gentiana lutea, Hypericum perforatum, korzeń goryczki, krople żołądkowe, liść bobrka, Menyathes trifoliata, nalewka gorzka, owocnia pomarańczy gorzkiej, profil farmakologiczny, promieniowanie UVA, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wrażliwość skóry, wyciąg z dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Glukoza – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Glukoza, będąca naturalnym składnikiem osocza ludzkiego i zwierzęcego, wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa w zastosowaniach farmaceutycznych, co potwierdzają dane przedkliniczne. Preparaty zawierające glukozę w stężeniach 5%, 10%, 20% oraz 40%, takie jak Glucosum Fresenius czy Glukoza Braun, nie wykazują toksyczności, genotoksyczności, rakotwórczości ani negatywnego wpływu na reprodukcję przy stosowaniu dawek mieszczących się w granicach fizjologicznych zdolności organizmu do metabolizowania glukozy. Podobnie, roztwory elektrolitowe z glukozą (np. Glucosum 5% + Natrium chloratum 0,9%) oraz złożone preparaty do dializy i żywienia pozajelitowego (Clinimix N9G15E, Aminomix 1 Novum) nie wykazują specyficznej toksyczności, pod warunkiem przestrzegania wskazań i zalecanego dawkowania.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dializa otrzewnowa, działanie toksyczne, fizjologiczny składnik organizmu, genotoksyczność, hemofiltracja, osocze, produkt leczniczy, rakotwórczość, roztwór aminokwasów, roztwór do dializy, roztwór doustny, roztwór elektrolitowy, substancja aktywna, substancja pomocnicza, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozwój, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Melisana Klosterfrau zawiera olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.) jako jeden z komponentów złożonej mieszanki roślinnej, stanowiący 13,96% surowców. W 100 ml preparatu znajduje się 62 mg olejków lotnych zawieszonych w 66,8% (V/V) etanolu. Charakterystyka produktu nie zawiera szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania olejku eterycznego z korzenia arcydzięgla, co utrudnia precyzyjną ocenę jego profilu toksykologicznego. Brak danych obejmuje m.in. genotoksyczność, toksyczność reprodukcyjną, rakotwórczość oraz długoterminową toksyczność, które są standardowo wymagane dla nowych substancji leczniczych.
Angelica archangelica, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, etanol, genotoksyczność, olejek lotny, praktyka kliniczna, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, substancja lecznicza, surowiec roślinny, toksyczność długoterminowa, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjne stosowanie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aclexa 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące celekoksybu, substancji czynnej leku Aclexa, wskazują na istotne ryzyko teratogenne i toksyczne w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych. U królików podawanie celekoksybu w dawkach ≥150 mg/kg/dobę (około 2-krotnie większych niż u ludzi przy dawce 200 mg 2×/dobę, na podstawie AUC0-24) w okresie organogenezy powodowało wady rozwojowe, takie jak ubytek przegrody międzykomorowej, zrośnięte żebra, zrośnięty lub brak mostka. U szczurów w dawkach ≥30 mg/kg/dobę (około 6-krotnie większych niż u ludzi) obserwowano zależne od dawki zwiększenie częstości przepukliny przeponowej, co wiązano z hamowaniem syntezy prostaglandyn. Ponadto, celekoksyb wywoływał poronienia przed- i poimplantacyjne oraz zmniejszał przeżywalność zarodków, a także przenikał do mleka, wykazując toksyczny wpływ na noworodki w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym.
AUC0-24, celekoksyb, czynność nadnerczy, dysfagia, hamowanie syntezy prostaglandyn, mutagenność, okres okołoporodowy, organogeneza, poronienie przedimplantacyjne, przenikanie do mleka, przepuklina przeponowa, przeżycie zarodka, rakotwórczość, rozrodczość, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, ryzyko sercowo-naczyniowe, substancja czynna, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, ubytek przegrody międzykomorowej, zakrzepica, zrośnięte żebra, zrośnięty mostek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dermatol Gemi –
Produkt leczniczy Dermatol zawiera bizmutu galusan zasadowy (Bismuthi subgallas) w stężeniu 1g/g, w postaci proszku do stosowania miejscowego na skórę. Dokumentacja produktu wskazuje na brak istotnych danych przedklinicznych, takich jak badania toksyczności ostrej i przewlekłej, mutagenności, genotoksyczności, rakotwórczości, toksycznego wpływu na reprodukcję oraz farmakokinetyczne. Ograniczony zakres badań przedklinicznych może wynikać z minimalnej absorpcji ogólnoustrojowej substancji czynnej oraz długotrwałego, ugruntowanego stosowania związków bizmutu w dermatologii, co sugeruje niskie ryzyko działań niepożądanych na poziomie przedklinicznym.
absorpcja ogólnoustrojowa, badania farmakokinetyczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, bizmutu galusan zasadowy, ciąża i karmienie piersią, doświadczenie kliniczne, farmakokinetyka, mutagenność i genotoksyczność, proszek do stosowania na skórę, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, związki bizmutu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hyzaar 100 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania leku Hyzaar, zawierającego losartan potasowy i hydrochlorotiazyd, obejmowały kompleksowe analizy farmakologiczne, genotoksyczności oraz rakotwórczości, które nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym. W badaniach toksyczności przewlekłej, trwających do 6 miesięcy na modelach zwierzęcych (szczury, psy), zaobserwowano zmniejszenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt), wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadyczne zwiększenie kreatyniny w surowicy, a także zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych. Dodatkowo odnotowano uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia, co wskazuje na potencjalne działania niepożądane przy długotrwałym stosowaniu kombinacji substancji czynnych.
azot mocznikowy, działanie teratogenne, genotoksyczność, hematokryt, krwinki czerwone, nadżerka, owrzodzenie, parametry krwi, parametry nerkowe, potencjał toksyczny, rakotwórczość, śmierć płodowa, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny, toksyczność nerkowa, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reverantza 40 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące skojarzenia olmesartanu medoksomilu i amlodypiny (Reverantza) wskazują, że toksyczność obu substancji jest zgodna z ich odrębnymi mechanizmami działania i nie wykazują synergii toksycznej. W badaniach na szczurach po 3 miesiącach podawania doustnego zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany nerkowe przypisywane olmesartanowi, natomiast amlodypina powodowała zmiany w jelitach, nadnerczach oraz przerost przewodów mlecznych. Przewlekłe badania toksyczności u szczurów i psów potwierdziły charakterystyczne dla antagonistów receptorów AT₁ i inhibitorów ACE efekty olmesartanu, takie jak wzrost stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny, zmniejszenie masy serca oraz uszkodzenia nerek, które można ograniczyć przez podanie chlorku sodu. W badaniach genotoksyczności olmesartan nie wykazał istotnego działania mutagennego in vivo, a badania rakotwórczości nie potwierdziły potencjału kancerogennego substancji.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, błona podstawna, błona śluzowa, dysfagia, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, jelito, kanalik nerkowy, komórka Sertoliego, komórki przykłębuszkowe, kreatynina, miedniczka nerkowa, mocznik, mutagenność, nabłonek nerki, nadnercze, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcie chromosomu, rakotwórczość, renina, spermatyda, testosteron, uszkodzenie nerek, zmiany nerkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Voriconazole hameln 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa worykonazolu wykazały, że wątroba jest głównym narządem narażonym na toksyczność po wielokrotnym podaniu, przy ekspozycjach w osoczu porównywalnych do dawek terapeutycznych u ludzi. Obserwowano również minimalne zmiany strukturalne w nadnerczach u zwierząt doświadczalnych (szczury, myszy, psy). Badania farmakologiczne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla ludzi, a testy genotoksyczności i rakotwórczości potwierdziły brak potencjału mutagennego i kancerogennego worykonazolu.
Analizy wpływu na reprodukcję wykazały działanie teratogenne u szczurów oraz embriotoksyczne u królików przy ekspozycjach systemowych odpowiadających dawkom terapeutycznym u ludzi. Worykonazol wydłużał czas trwania ciąży i porodu oraz powodował dystocję u szczurów, co skutkowało zwiększoną śmiertelnością samic i zmniejszoną przeżywalnością potomstwa w okresie okołoporodowym, nawet przy ekspozycjach niższych niż u ludzi. Mechanizm ten może być związany z obniżeniem stężenia estradiolu i jest prawdopodobnie specyficzny dla gatunku. Istotne jest, że nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność u samców i samic szczurów przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych, co ma znaczenie kliniczne dla pacjentów w wieku rozrodczym.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, bezpieczeństwo reprodukcyjne, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, estradiol, genotoksyczność, hepatotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwgrzybicze z grupy azoli, nadnercze, rakotwórczość, toksyczność wielokrotnego podania, wątroba, worykonazol, zaburzenie porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Loreblok 50 mg
Przedkliniczne badania losartanu potasowego wykazały, że lek ten nie stwarza istotnego zagrożenia dla pacjentów stosujących go w dawkach terapeutycznych. Zaobserwowano jednak zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu, co sugeruje wpływ na erytropoezę. W zakresie parametrów nerkowych odnotowano wzrost stężenia azotu mocznikowego oraz sporadyczny wzrost kreatyniny w surowicy, co może wskazywać na wpływ na funkcję nerek poprzez modulację układu renina-angiotensyna-aldosteron. Dodatkowo, zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych sugeruje działanie kardioprotekcyjne poprzez blokadę receptorów AT1. W obrębie przewodu pokarmowego stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej, owrzodzenia, nadżerki oraz incydenty krwawień, co może wynikać z miejscowego lub systemowego działania leku.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, erytropoeza, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwinka czerwona, losartan potasowy, malformacja rozwojowa, mutagenność, nadżerka, owrzodzenie, przewód pokarmowy, rakotwórczość, receptor angiotensyny II typu 1, teratogenność, tkanka mięśnia sercowego, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abiraterone STADA 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące octanu abirateronu wskazują na specyficzny profil bezpieczeństwa, ściśle powiązany z jego mechanizmem działania polegającym na hamowaniu syntezy androgenów. W badaniach toksyczności u zwierząt zaobserwowano znaczące obniżenie stężenia testosteronu w osoczu, co skutkowało zmniejszeniem masy narządów rozrodczych, zmianami strukturalnymi w nadnerczach, przysadce mózgowej oraz gruczołach sutkowych. Wszystkie zmiany hormonalne miały charakter odwracalny, z pełną lub częściową normalizacją parametrów w ciągu 4 tygodni po zakończeniu terapii. Badania płodności na szczurach wykazały odwracalne zmniejszenie płodności u obu płci, z powrotem do normy w okresie 4-16 tygodni. W modelach ciążowych odnotowano zmniejszenie masy płodu, obniżenie wskaźników przeżycia oraz zmiany w rozwoju zewnętrznych narządów płciowych, jednak bez cech teratogenności niezwiązanej z farmakologicznym działaniem leku.
genotoksyczność, gruczoł sutkowy, mysz transgeniczna, nadnercza, narząd rozrodczy, narządy płciowe zewnętrzne, nowotwór komórek interstycjalnych, octan abirateronu, płodność, przysadka mózgowa, rakotwórczość, ryzyko środowiskowe, synteza androgenów, teratogenność, testosteron, toksyczność rozwojowa, zaburzenia hormonalne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vastan 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku Vastan, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym obejmującym farmakodynamikę, toksyczność po podaniu wielokrotnych dawek, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. Badania potwierdziły, że mechanizm działania polegający na hamowaniu reduktazy HMG-CoA skutkuje obniżeniem poziomu cholesterolu bez ujawnienia dodatkowych efektów toksycznych. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, a badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych nie potwierdziły kancerogennego działania symwastatyny. Wyniki te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa substancji przed wprowadzeniem do stosowania klinicznego.
badania przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, mechanizm działania farmakologicznego, mutagenność, obniżenie poziomu cholesterolu, organogeneza, płodność, rakotwórczość, reduktaza HMG-CoA, rozwój postnatalny, symwastatyna, synteza cholesterolu, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, wpływ na rozrodczość, wywoływanie nowotworów, zaburzenia rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fokusin SR 0,4 mg
Dane przedkliniczne dotyczące tamsulosyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Fokusin SR, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, reprodukcyjnych, genotoksycznych oraz rakotwórczych przeprowadzonych na myszach, szczurach i psach. Badania toksyczności po podaniu pojedynczej i wielokrotnej dawki wykazały profil toksyczności zgodny z farmakodynamicznym mechanizmem działania antagonistów receptorów α-adrenergicznych. W badaniach na psach odnotowano zmiany w zapisie EKG po bardzo dużych dawkach, jednak analiza wykazała brak istotnego znaczenia klinicznego, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa kardiologicznego. Potencjał genotoksyczny tamsulosyny został wykluczony na podstawie badań in vitro i in vivo, co potwierdza brak właściwości genotoksycznych substancji.
antagonista receptora α-adrenergicznego, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, elektrokardiografia, genotoksyczność, gruczoł sutkowy, hiperprolaktynemia, podwyższone stężenie prolaktyny, rakotwórczość, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, tamsulosyny chlorowodorek, toksyczność reprodukcyjna, zmiana proliferacyjna - Leksykon substancji czynnych
Zonisamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne zonisamidu wykazały specyficzne zmiany histopatologiczne w wątrobie psów przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym u ludzi, obejmujące powiększenie narządu, zmianę barwy na ciemnobrązową oraz obecność ciałek blaszkowatych i wakuolizację cytoplazmy hepatocytów. Nie stwierdzono działania genotoksycznego ani rakotwórczego. Jednakże, zonisamid wykazywał teratogenne działanie u myszy, szczurów, psów i małp, powodując zaburzenia rozwojowe i śmierć zarodków przy stężeniach w osoczu porównywalnych lub niższych niż terapeutyczne u ludzi. U szczurów odnotowano również negatywny wpływ na płodność, w tym zmniejszenie liczby ciałek żółtych i miejsc implantacji oraz nieregularne cykle rujowe przy dawkach odpowiadających maksymalnej dawce terapeutycznej i wyższych.
anhydraza węglanowa, ciałko żółte, cykl rujowy, ekspozycja systemowa, genotoksyczność, hepatomegalia, implantacja zarodka, kłębuszek nerkowy, lek przeciwpadaczkowy, maksymalna tolerowana dawka, organogeneza, parametr rozwojowy, rakotwórczość, wakuolizacja cytoplazmy, zaburzenie wzrostu, zdolność uczenia się, zonisamid - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciclovir Aurovitas 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acyklowiru, substancji czynnej produktu Aciclovir Aurovitas 200 mg, wykazały brak działania mutagennego i rakotwórczego zarówno w testach in vitro, jak i in vivo na szczurach i myszach. Długotrwałe eksperymenty na dwóch gatunkach gryzoni nie potwierdziły właściwości kancerogennych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w terapii długoterminowej. Badania teratogenności i embriotoksyczności przeprowadzone na szczurach, królikach i myszach nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój płodu przy standardowych dawkach, choć w niestandardowym badaniu na szczurach podawanie bardzo dużych dawek podskórnie wywołało wady płodów, związane z toksycznością u samic. Ocena wpływu acyklowiru na płodność wykazała, że dawki znacznie przekraczające terapeutyczne mogą negatywnie oddziaływać na spermatogenezę u psów i szczurów, jednak przy standardowych dawkach terapeutycznych nie obserwowano takich efektów. W badaniach na myszach podawanie doustne nie wykazało wpływu na płodność, co sugeruje minimalne ryzyko zaburzeń rozrodczości przy klinicznym stosowaniu leku. Całość danych przedklinicznych potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa acyklowiru, podkreślając, że działania niepożądane na rozrodczość i rozwój płodu pojawiają się jedynie przy dawkach toksycznych znacznie przekraczających standardowe dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zerlinda 4 mg/100 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne kwasu zoledronowego wykazały istotne różnice międzygatunkowe w tolerancji na dawki jednorazowe, z najwyższą dawką niepowodującą śmierci wynoszącą 10 mg/kg mc. u myszy oraz 0,6 mg/kg mc. u szczurów. Wielokrotne podawanie w dawkach do 0,02 mg/kg mc./dobę (szczury podskórnie) oraz 0,02 mg/kg mc./dobę (psy dożylnie) przez 4 tygodnie nie wywoływało istotnych działań toksycznych, podobnie jak długoterminowe podawanie w dawkach 0,001 mg/kg mc./dobę (szczury) i 0,005 mg/kg mc. co 2-3 dni (psy) do 52 tygodni. Najczęstszym efektem farmakologicznym była zwiększona grubość pierwotnej warstwy gąbczastej kości długich, co jest zgodne z mechanizmem hamowania resorpcji kostnej. Margines bezpieczeństwa względem nefrotoksyczności był wąski, jednak dawki NOAEL po jednorazowym (1,6 mg/kg mc.) i wielokrotnym podaniu (0,06-0,6 mg/kg mc./dobę) nie wskazywały na toksyczny wpływ na nerki przy dawkach terapeutycznych u ludzi.
badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, dystocja, działanie teratogenne, działanie toksyczne, kwas zoledronowy, mutagenność, narażenie długotrwałe, NOAEL, podanie wielokrotne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, resorpcja tkanki kostnej, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra, warstwa gąbczasta, warstwa gąbczasta przynasad - Leksykon substancji czynnych
Ziele wierzbówki kiprzycy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Ziele Wierzbownicy zawiera ziele wierzbówki kiprzycy (Epilobium angustifolium L., herba) w postaci ziół do zaparzania: 1 g produktu zawiera 1 g surowca, a w saszetkach jedna saszetka zawiera 2,0 g ziela. Aktualna dokumentacja nie obejmuje kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa tej substancji roślinnej. Brakuje danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej (wpływ na płodność, rozwój zarodka/płodu, przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy), genotoksyczności (potencjał mutagenny) oraz rakotwórczości (długoterminowy potencjał kancerogenny). W związku z tym nie oceniono formalnie ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem oraz wpływem na układ rozrodczy i potencjał genotoksyczny.
badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, Epilobium angustifolium, genotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, substancja roślinna, toksyczność reprodukcyjna, wierzbówka kiprzyca, wpływ na rozrodczość, zaburzenie płodności, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tiopental Panpharma 1 g
Przedkliniczne badania toksykologiczne tiopentalu sodu wykazały, że ze względu na specyficzny sposób podawania dożylnie, ryzyko przewlekłego zatrucia jest minimalne. Dane dotyczące genotoksyczności są ograniczone, nie wykazano działania mutagennego, jednak brak jest dedykowanych badań oceniających rakotwórczość tej substancji. Badania na modelach zwierzęcych, w tym naczelnych, wskazują na potencjalną neurotoksyczność w okresie intensywnego rozwoju mózgu i synaptogenezy, manifestującą się utratą komórek nerwowych, co może wiązać się z długotrwałymi zaburzeniami funkcji poznawczych, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, interakcja kliniczna, monoterapia tiopentalem, obrzęk płuc, pentoksyfilina, potencjał genotoksyczny, przewlekłe zatrucie, rakotwórczość, środek znieczulający, synaptogeneza, tiopental, tiopental sodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zaburzenie funkcji poznawczych, znieczulenie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clobederm 0,5 mg/g
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego kremu Clobederm (0,5 mg/g), zawierającego klobetazol propionian, opiera się głównie na badaniach tolerancji miejscowej przeprowadzonych na królikach, które wykazały brak widocznych zmian skórnych po aplikacji, co wskazuje na dobrą tolerancję miejscową. Jednakże, w dokumentacji produktu brak jest szczegółowych danych dotyczących standardowych badań przedklinicznych, takich jak toksyczność ostra i przewlekła, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa, które są kluczowe dla pełnej oceny bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem do badań klinicznych na ludziach.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, działanie drażniące na skórę, genotoksyczność, klobetazolu propionian, kortykosteroid, nadzór postmarketingowy, praktyka medyczna, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Presartan 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa losartanu potasowego, substancji czynnej leku Presartan, wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu, co może zwiększać ryzyko anemii u pacjentów z predyspozycjami. Ponadto, zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego oraz sporadyczne podwyższenie kreatyniny w surowicy, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji nerek, zwłaszcza u osób z istniejącymi zaburzeniami nerkowymi. W układzie sercowo-naczyniowym odnotowano zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych, co sugeruje adaptacyjny efekt hemodynamiczny bez bezpośredniej kardiotoksyczności. Zmiany w przewodzie pokarmowym obejmowały uszkodzenia błony śluzowej, owrzodzenia, nadżerki oraz krwawienia, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego lub stosujących leki uszkadzające śluzówkę.
anemia, azot mocznikowy, badanie farmakologiczne, błona śluzowa, erytrocyt, funkcja nerki, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, kancerogenny, kardiomiocyt, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwinka czerwona, losartan potasowy, malformacja płodu, mięsień sercowy, nadżerka, obumarcie płodu, owrzodzenie, parametr hematologiczny, parametr nerkowy, potencjał mutagenny, przewód pokarmowy, rakotwórczość, toksyczność przewlekła, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie hematologiczne, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nimotop S 30 mg
Przedkliniczne badania toksyczności nimodypiny, przeprowadzone zgodnie ze standardowymi protokołami, nie wykazały istotnych klinicznie zagrożeń po podaniu jednorazowym i wielokrotnym. Analizy genotoksyczności i potencjału rakotwórczego nie potwierdziły ryzyka uszkodzenia DNA ani indukcji nowotworów. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów zaobserwowano dawkozależne efekty embriotoksyczne: przy dawce 30 mg/kg m.c./dobę zahamowanie rozwoju zarodka i zmniejszenie jego masy, a przy 100 mg/kg m.c./dobę śmiertelność zarodków. Nie stwierdzono jednak efektu teratogennego u szczurów ani embriotoksycznego i teratogennego u królików przy dawkach do 10 mg/kg m.c./dobę.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ospamox 750 mg
Ocena bezpieczeństwa amoksycyliny w postaci trójwodnej, substancji czynnej leku Ospamox (tabletki powlekane w dawkach 500 mg, 750 mg i 1000 mg), opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, w tym testy wielokrotnych dawek, nie wykazały istotnych zagrożeń ani efektów toksycznych przy stosowaniu terapeutycznym i długotrwałym. Testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego potencjału, a badania toksyczności reprodukcyjnej nie wskazały na ryzyko dla płodności, rozwoju płodu ani procesów rozrodczych, co jest istotne dla pacjentów w wieku rozrodczym i kobiet w ciąży.
amoksycylina, antybiotyk, antybiotyk beta-laktamowy, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogen, Ospamox, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, trójwodna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tirosint Sol 200 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej zawartej w preparacie Tirosint Sol wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, co sugeruje niskie ryzyko wystąpienia ostrych reakcji toksycznych nawet po jednorazowym podaniu wysokich dawek. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach zaobserwowano dawkozależne zmiany patologiczne, takie jak hepatopatia, zwiększona częstość pierwotnego zespołu nerczycowego oraz istotne zmiany masy narządów wewnętrznych, wskazujące na systemowe działanie leku przy długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki. Nie przeprowadzono jednak specyficznych badań dotyczących wpływu lewotyroksyny na reprodukcję, rozwój zarodka, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy, co pozostawia lukę w ocenie bezpieczeństwa w tych obszarach.
hepatopatia, hormon tarczycy, karcynogeneza, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, mutagenność, narządy wewnętrzne, pierwotny zespół nerczycowy, rakotwórczość, reprodukcja, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, Tirosint Sol, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zwierzęta laboratoryjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 60 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu wykazały, że lek posiada potencjał uzależniający, jednak jego działanie na ośrodkowy układ nerwowy charakteryzuje się opóźnionym początkiem i przemijającym efektem, z niższym wpływem na układ nagrody w porównaniu do metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano typowe dla psychostymulantów zmiany behawioralne, takie jak zwiększona aktywność, a także zmniejszenie masy ciała, apetytu i spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy mysich komórek szpiku) nie wykazały działania genotoksycznego. Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości dla lisdeksamfetaminy, jednak badania na myszach i szczurach z mieszaniną enancjomerów D i L amfetaminy (dawki do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów) nie wykazały działania rakotwórczego.
deksamfetamina, działanie genotoksyczne, ekspozycja prenatalna, enancjomery, genotoksyczność, kokaina, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozwój embrionalny, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, włókna nerwowe, zaburzenia pamięci, zaburzenia rozrodu, zaburzenia uczenia, zmiany neurochemiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Iloprost Zentiva 20 mcg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące iloprostu wykazały, że jednorazowe dawki dożylne lub doustne około 100-krotnie wyższe od terapeutycznych mogą wywoływać objawy toksyczności, w tym niedociśnienie, zaczerwienienie skóry, hamowanie funkcji płytek krwi, niewydolność oddechową oraz objawy ogólne zatrucia. W badaniach przewlekłych (do 26 tygodni) u gryzoni i nie-gryzoni, przy ekspozycji 14-47-krotnie wyższej niż u ludzi, nie stwierdzono toksycznego wpływu na narządy, a obserwowane efekty ograniczały się do farmakologicznie przewidywanych działań, takich jak niedociśnienie i duszność. W inhalacyjnym badaniu długoterminowym u szczurów dawka NOAEL wyniosła 48,7 µg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji ponad 10-krotnie wyższej niż u ludzi (Cmax i AUC). Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, a testy rakotwórczości na szczurach i myszach potwierdziły brak potencjału kancerogennego iloprostu.
W badaniach embriotoksyczności u szczurów zaobserwowano nieprawidłowości pojedynczych paliczków przednich łap, niezależnie od dawki, co interpretowano jako opóźnienie wzrostu związane z hemodynamicznymi efektami iloprostu w późnej organogenezie, bez cech teratogenności. Nie stwierdzono zaburzeń rozwoju pourodzeniowego ani zdolności rozrodczych potomstwa. Badania na królikach i małpach, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających ludzkie, nie wykazały poważnych anomalii rozwojowych. Iloprost przenika do mleka w stopniu <1% dawki dożylnej, bez wpływu na rozwój pourodzeniowy i rozrodczość. Testy inhalacyjne (20 µg/ml przez 26 tygodni) nie wykazały miejscowego podrażnienia dróg oddechowych, a testy skórne i antygenowości nie potwierdziły działania uczulającego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa preparatu Iloprost Zentiva.
badanie embriotoksyczności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, drogi oddechowe, duszność, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie uczulające, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hamowanie czynności płytek krwi, jednostka płodowo-łożyskowa, miejscowe podrażnienie, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, objaw zatrucia, organogeneza, perystaltyka jelit, rakotwórczość, rozszerzenie naczyń, stężenie w osoczu krwi, toksyczność ogólna, toksyczny wpływ na rozrodczość, zaburzenie chodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fervex ból i gorączka Forte 1 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa paracetamolu, substancji czynnej leku Efferalgan Forte (1 g), obejmowały długoterminowe testy rakotwórczości, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W dwuletnich badaniach na szczurach i myszach stosowano stężenia 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm. Wyniki wykazały brak działania rakotwórczego u samców szczurów oraz u myszy obu płci, natomiast u samic szczurów zaobserwowano niejednoznaczne oznaki zwiększonego występowania białaczki z komórek jednojądrzastych. Dane literaturowe wskazują, że potencjalne działanie rakotwórcze paracetamolu pojawia się jedynie przy bardzo wysokich, cytotoksycznych dawkach, natomiast dawki nietoksyczne dla wątroby nie wykazują takiego ryzyka.
badanie rakotwórczości, białaczka z komórek jednojądrzastych, dawka cytotoksyczna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, paracetamol, rakotwórczość, szpik kostny, toksyczność wątroby, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, wątroba, wpływ na reprodukcję, zaburzenie hematopoezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodipine + Valsartan+ Hydrochlorothiazide Polpharma 10 mg + 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kombinacji amlodypiny, walsartanu i hydrochlorotiazydu oraz poszczególnych składników wykazały przewidywalne zmiany farmakologiczne, takie jak obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt, retykulocyty), wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach. Zmiany te były w pełni odwracalne po 4-tygodniowym okresie zdrowienia i nie wskazywały na toksyczność, lecz na nasilenie działania farmakologicznego. Nie stwierdzono potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego w badaniach poszczególnych substancji. Amlodypina w dawkach do 10 mg/kg (8-krotnie większych niż maksymalna dawka dla ludzi 10 mg) nie wpływała na płodność, choć w wysokich dawkach (około 50-krotnych) obserwowano opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Badania rakotwórczości amlodypiny w dawkach do 2,5 mg/kg przez 2 lata nie wykazały działania kancerogennego.
amlodypina, azot mocznika, badanie przedkliniczne, erytrocyt, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, kanalik nerkowy, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, mocznik, mutagenność, nadżerka żołądka, nefropatia, parametry czerwonokrwinkowe, potas, profil bezpieczeństwa, przerost aparatu przykłębuszkowego, rakotwórczość, retykulocyt, spermatyda, testosteron, walsartan - Leksykon substancji czynnych
Fitomenadion – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fitomenadion (witamina K1) wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych, zarówno po podaniu pojedynczym, jak i wielokrotnym. Dane nie wskazują na istotne ryzyko dla pacjentów przy prawidłowym stosowaniu terapeutycznym. Brak jest bezpośrednich badań mutagenności i rakotwórczości dla fitomenadionu jako pojedynczej substancji, a na podstawie właściwości chemicznych nie przewiduje się takich efektów w warunkach klinicznych. Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących wpływu na rozród i rozwój potomstwa, jednak obserwacje dotyczące innych witamin w dużych dawkach sugerują potencjalne ryzyko zaburzeń rozwojowych. W przypadku preparatów złożonych, takich jak Vitalipid N Adult i Infant, ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na danych klinicznych.
działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, embriotoksyczność, fitomenadion, kwas glikocholowy, lecytyna, micele mieszane, mutagenność, poronienie spontaniczne, profil toksyczności, rakotwórczość, śmiertelność potomstwa, teratogenność, witamina A, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wpływ na rozród, zaburzenia rozwoju płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandostatin LAR 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa oktreotydu, substancji czynnej Sandostatin LAR, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, wielokrotnych dawek, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję na modelach zwierzęcych. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa klinicznego. W szczególności, badania reprodukcyjne nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na zarodek czy płód, nawet przy dawkach do 1 mg/kg mc./dobę. Obserwowane u potomstwa szczurów przemijające opóźnienia wzrostu były związane z farmakodynamicznym hamowaniem wydzielania hormonu wzrostu przez oktreotyd, co jest zgodne z jego mechanizmem działania jako analogu somatostatyny.
analog somatostatyny, badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hamowanie wydzielania hormonu wzrostu, hormon wzrostu, model zwierzęcy, oktreotyd, opóźnienie wzrostu fizjologicznego, opóźnione zstąpienie jąder, przysadka mózgowa, rakotwórczość, Sandostatin LAR, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnej dawki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – V-NaF 2 GBq/mL w dniu i godzinie odniesienia
Przedkliniczne badania toksykologiczne (¹⁸F)-fluorku sodu przeprowadzone na szczurach Sprague-Dawley wykazały brak śmiertelności po jednorazowym dożylnym podaniu dawki 5 mL/kg masy ciała, co wskazuje na niski potencjał toksyczny preparatu przy zastosowaniu diagnostycznym. Ze względu na charakter radiofarmaceutyku, stosowanego jednorazowo, profil bezpieczeństwa oceniono głównie pod kątem toksyczności ostrej, bez badań mutagenności i długoterminowej rakotwórczości. Krótki okres półtrwania izotopu (¹⁸F) wynoszący 110 minut dodatkowo ogranicza ryzyko długotrwałej ekspozycji na promieniowanie.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nironovo SR 8 mg
Badania przedkliniczne ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Nironovo SR) wykazały, że substancja aktywna wpływa na proces implantacji zarodka u szczurów poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, jednakże efekt ten ma ograniczone znaczenie kliniczne u ludzi. W toksyczności rozwojowej zaobserwowano dawkozależne efekty: przy 60 mg/kg/dobę (około 2× AUC maksymalnej dawki u ludzi) zmniejszenie masy ciała płodów, przy 90 mg/kg/dobę (około 3× AUC) zwiększoną śmiertelność płodów, a przy 150 mg/kg/dobę (około 5× AUC) wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę u szczurów oraz 20 mg/kg/dobę u królików (~9,5× Cmax). Interakcja ropinirolu z lewodopą u królików (10 mg/kg/dobę, ~4,8× Cmax) nasilała wady rozwojowe palców, co wskazuje na potencjalne ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.
bezpieczeństwo kardiologiczne, ciśnienie tętnicze krwi, czynność serca, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, gen HERG, genotoksyczność, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, implantacja zarodka, komórki Leydiga, masa ciała płodu, obumieranie płodu, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, rakotwórczość, repolaryzacja serca, ropinirol, układ dopaminergiczny, wady wrodzone palców - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 37,5 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki, krwotoki), nadnerczach (przekrwienie, martwica, włóknienie), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce zewnątrzwydzielniczej (martwica komórek pęcherzykowych), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządach rozrodczych (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro; genotoksyczność metabolitu aktywnego nie została oceniona. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono wzrost częstości nowotworów przewodu pokarmowego i nadnerczy przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji wielokrotnie przekraczającej AUC u pacjentów.
aberracje chromosomalne, atrezja pęcherzyków, badanie rakotwórczości, ciałko żółte, dysplazja chrząstki, działanie klastogenne, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, kostnienie kręgów, krwotok z przewodu pokarmowego, nadnercza, nasady kostne, odstęp QTc, organogeneza, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rdzeń nadnerczy, resorpcja, rozrost błony śluzowej, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, ślinianki, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wady rozwojowe szkieletu, właściwości mutagenne, zagnieżdżenie zarodka, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy