Mitomycyna – wpływ na płodność, ciążę i laktację

Mitomycyna Accord jest lekiem przeciwnowotworowym, który w istotny sposób może wpływać na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Jako lekarz masz obowiązek przekazać pacjentkom pełne informacje dotyczące skutków stosowania tego leku w przypadku kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz matek karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane, które należy uwzględnić podczas rozmowy z pacjentką.

Stosowanie w ciąży

Aktualnie nie dysponujemy danymi klinicznymi dotyczącymi stosowania mitomycyny u kobiet w ciąży. Należy jednak podkreślić, że w badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wykazano negatywny wpływ leku na procesy rozrodcze. Mitomycyna wykazuje działanie mutagenne, teratogenne oraz rakotwórcze, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju zarodka. Z tego powodu mitomycyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży.¹

W sytuacjach wyjątkowych, gdy zastosowanie mitomycyny u kobiety ciężarnej jest uzasadnione stanem bezpośredniego zagrożenia życia, konieczna jest szczegółowa konsultacja medyczna dotycząca potencjalnego szkodliwego wpływu leczenia na rozwijający się płód. Pacjentka musi być w pełni poinformowana o ryzyku związanym z terapią.²

Karmienie piersią

Dostępne dane wskazują, że mitomycyna najprawdopodobniej przenika do mleka kobiecego. Ze względu na udokumentowane właściwości mutagenne, teratogenne i rakotwórcze leku, podawanie mitomycyny kobietom karmiącym piersią jest bezwzględnie przeciwwskazane.³

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii mitomycyną. Nie ma możliwości jednoczesnego stosowania leku i kontynuacji karmienia naturalnego.⁴

Wpływ na płodność

Mitomycyna charakteryzuje się działaniem genotoksycznym, które może prowadzić do zaburzeń płodności. Informacje te muszą być przekazane pacjentom obojga płci przed rozpoczęciem leczenia.⁵

Antykoncepcja u kobiet

Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji w trakcie całego okresu chemioterapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu. Alternatywnie pacjentka może zdecydować się na całkowitą abstynencję seksualną w tym okresie.⁶

Zalecenia dla mężczyzn

Pacjentom płci męskiej należy przekazać informację o potencjalnym wpływie mitomycyny na jakość nasienia. Ze względu na genotoksyczność leku, mężczyźni leczeni mitomycyną powinni unikać poczęcia dziecka zarówno w trakcie terapii, jak i przez okres minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu.⁷

Mężczyznom należy również doradzić rozważenie możliwości zachowania nasienia (kriokonserwacji) przed rozpoczęciem terapii, gdyż mitomycyna może spowodować nieodwracalną niepłodność. Ta informacja powinna być przekazana pacjentowi przed wdrożeniem leczenia, aby umożliwić mu podjęcie świadomej decyzji o ewentualnym zabezpieczeniu płodności.⁸