posocznica
Posocznica (sepsa) to zagrażający życiu stan wywołany nieprawidłową, nadmierną odpowiedzią organizmu na zakażenie. W jej przebiegu dochodzi do kaskadowego rozwoju procesów zapalnych, które mogą prowadzić do niewydolności wielonarządowej i wstrząsu septycznego.
Czynnikami etiologicznymi posocznicy mogą być bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty. Najczęstszymi źródłami zakażenia są: układ oddechowy, moczowy, przewód pokarmowy, rany oraz zakażenia związane z obecnością cewników naczyniowych. Do objawów należą: gorączka lub hipotermia, tachykardia, tachypnoe, hipotensja, zaburzenia świadomości oraz objawy dysfunkcji narządów.
Rozpoznanie posocznicy opiera się na kryteriach qSOFA (Quick Sequential Organ Failure Assessment) oraz szczegółowej skali SOFA. Kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia – w pierwszej godzinie od rozpoznania należy pobrać posiewy, włączyć antybiotykoterapię empiryczną i rozpocząć resuscytację płynową.
Śmiertelność w przebiegu posocznicy wynosi około 30-40%, a w przypadku wstrząsu septycznego może przekraczać 50%. Wczesne rozpoznanie i właściwe postępowanie terapeutyczne zgodne z wytycznymi Surviving Sepsis Campaign znacząco poprawiają rokowanie u pacjentów z posocznicą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Methotrexat-Ebewe 5 mg
Przedawkowanie metotreksatu, najczęściej po podaniu doustnym, stanowi poważne zagrożenie dla życia, szczególnie w przypadku błędnego stosowania leku codziennie zamiast raz w tygodniu. Toksyczność objawia się głównie zaburzeniami hematologicznymi (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, pancytopenia, neutropenia) oraz uszkodzeniem przewodu pokarmowego (zapalenie błon śluzowych, owrzodzenia, nudności, krwawienia). Powikłania ogólnoustrojowe obejmują posocznicę, wstrząs septyczny, niewydolność nerek i niedokrwistość aplastyczną, które mogą prowadzić do zgonu. Warto podkreślić, że objawy zatrucia mogą nie wystąpić u wszystkich pacjentów, co utrudnia wczesną diagnostykę.
alkalizacja moczu, dializa otrzewnowa, dysfagia, folinian wapnia, hemoperfuzja, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, posocznica, przedawkowanie metotreksatu, techniki nerkozastępcze, toksyczność metotreksatu, wstrząs septyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej - Leksykon chorób i schorzeń
Odleżyny – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Odleżyny (decubitus) to uszkodzenia skóry i tkanek głębszych powstające na skutek długotrwałego ucisku prowadzącego do niedokrwienia i martwicy, najczęściej lokalizujące się nad wyniosłościami kostnymi. Wskaźnik zapadalności na odleżyny stopnia 2 lub cięższe wynosi około 0,06 na tydzień hospitalizacji (95% CI 0,05-0,07). Odleżyny znacząco zwiększają ryzyko śmierci: pacjenci z istniejącymi odleżynami mają RR = 1,9, z nowo rozwiniętymi RR = 3,1, a z nieuleczonymi RR = 3,3. Powikłania infekcyjne, zwłaszcza osteomyelitis (stwierdzona u 86% pacjentów z odleżynami IV stopnia), oraz sepsa stanowią poważne zagrożenie. Diagnostyka osteomyelitis opiera się na kombinacji testów (WBC, OB, radiografia) o czułości 89% i swoistości 88%. Leczenie jest skuteczniejsze w odleżynach II stopnia (70% gojenia w 6 miesięcy) niż w stopniach III (50%) i IV (30%).
amyloidoza, bakteriemia, czułość diagnostyczna, dodatnia wartość predykcyjna, martwica tkanek, mikrokrążenie, model predykcyjny, niedokrwienie, niewydolność nerek, odleżyna, odleżyna II stopnia, odleżyna III stopnia, odleżyna IV stopnia, paraplegia, posocznica, przedział ufności, ryzyko względne, skala Bradena, swoistość diagnostyczna, uczenie maszynowe, ujemna wartość predykcyjna, wentylacja mechaniczna, wskaźnik zapadalności, wyniosłość kostna, zapalenie kości i szpiku, zapalenie tkanki łącznej, znieczulenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clofarabine Accord 1 mg/ml
Klofarabina Accord w dawce 52 mg/m²/dobę przez 5 dni, stosowana u pacjentów w wieku 1-21 lat z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) lub ostrą białaczką szpikową (AML), wykazuje wysoki profil działań niepożądanych. Prawie 98% pacjentów doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego związanego z leczeniem, a 59% zgłosiło ciężkie powikłania. Najczęstsze działania niepożądane obejmują nudności (61%), wymioty (59%), biegunkę (20%), gorączkę neutropeniczną (35%), wysypkę (21%), świąd (20%), zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (15%), ból głowy (24%) oraz lęk (12%). Odnotowano również przypadek hiperbilirubinemii 4. stopnia prowadzący do przerwania terapii. Trzy zgony związane z leczeniem wynikały z niewydolności oddechowej z uszkodzeniem wątroby i zespołem przesiąkania włośniczek, posocznicy z niewydolnością wielonarządową oraz wstrząsu septycznego z niewydolnością wielonarządową.
biegunka, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, klasyfikacja MedDRA, klofarabina, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, nudności, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, posocznica, przepuszczalność naczyń włosowatych, świąd, uszkodzenie komórek wątrobowych, wstrząs septyczny, wymioty, wysypka, zapalenie błon śluzowych, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół przesiąkania włośniczek - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół krótkiego jelita (SBS) definiowany jest u dorosłych jako pozostawienie mniej niż 180-200 cm jelita cienkiego, co skutkuje niewydolnością jelitową i zaburzeniami wchłaniania płynów oraz składników odżywczych. Etiologia obejmuje głównie resekcje chirurgiczne z powodu choroby Leśniowskiego-Crohna, nowotworów, urazów czy niewydolności naczyniowej. Klinicznie dominują biegunka, odwodnienie, niedożywienie oraz zaburzenia elektrolitowe. Przebieg choroby dzieli się na fazę ostrą (3-4 tygodnie) z wysokimi stratami płynów i zaburzeniami metabolicznymi oraz fazę adaptacyjną (1-2 lata), podczas której dochodzi do strukturalnych i czynnościowych zmian w jelicie zwiększających wchłanianie. Kompleksowe leczenie wymaga multidyscyplinarnego zespołu specjalistów, w tym gastroenterologa, chirurga, dietetyka i pielęgniarki koordynującej.
adaptacja jelitowa, analog GLP-2, bilans azotowy, bloker H2, błona śluzowa jelita, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby związana z niewydolnością jelit, diureza, gęstość mineralna kości, inhibitor pompy protonowej, kamica nerkowa, koagulopatia, lek przeciwbiegunkowy, marskość wątroby, niedożywienie, niewydolność jelit, odwodnienie, osteopenia, osteoporoza, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, posocznica, procedura Bianchi, przeszczep jelita cienkiego, przewlekła niewydolność jelit, przewód pokarmowy, równowaga płynowo-elektrolitowa, stan zapalny, STEP, teduglutyd, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepica żylna, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Winorelbina – Przedawkowanie
Przedawkowanie winorelbiny, stosowanej w preparatach takich jak Navelbine, Navirel, Neocitec, Vinorelbine Accord oraz Vinorelbine Zentiva, prowadzi do ciężkiej hipoplazji szpiku kostnego, manifestującej się pancytopenią i zwiększonym ryzykiem krwawień, zakażeń oraz niewydolności wielonarządowej. Charakterystyczne powikłania obejmują zakażenia wtórne do neutropenii, gorączkę oraz porażenną niedrożność jelit, objawiającą się zatrzymaniem perystaltyki, wzdęciem, nudnościami i wymiotami. W przypadku doustnej formy winorelbiny (np. Vinorelbine Zentiva) obserwuje się dodatkowo zaburzenia czynności wątroby, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych i koagulopatię, co komplikuje obraz kliniczny. Przedawkowanie wymaga natychmiastowej interwencji, gdyż brak jest swoistej odtrutki, a leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący.
anemia, antybiotyk szerokowidmowy, czynnik wzrostu G-CSF, czynnik wzrostu hematopoezy, hepatotoksyczność, hipoplazja szpiku kostnego, koagulopatia, małopłytkowość, morfologia krwi obwodowa, neutropenia, oddział intensywnej opieki medycznej, pancytopenia, parametr hemodynamiczny, podwyższenie enzymów wątrobowych, porażenna niedrożność jelit, posocznica, transfuzja krwi, układ białokrwinkowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Terlipressini acetas EVER Pharma
Terlipressini acetas EVER Pharma (0,2 mg/ml) jest lekiem wymagającym podawania pod ścisłym nadzorem specjalistycznym w warunkach umożliwiających monitorowanie układu krążenia, parametrów hematologicznych oraz elektrolitów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wstrząsem septycznym, astmą oskrzelową, nieleczonym nadciśnieniem tętniczym, chorobami naczyń mózgowych i obwodowych, zaburzeniami rytmu serca, chorobą wieńcową, przewlekłą niewydolnością nerek oraz u osób powyżej 70. roku życia. Terlipresyna może nasilać niedokrwienie, wywoływać arytmie, a także powodować hiponatremię i hipokaliemię, dlatego konieczne jest systematyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności serca, saturacji, stężenia sodu i potasu oraz równowagi płynowej. Lek nie jest skuteczny w leczeniu krwawień tętniczych i musi być podawany dożylnie z zachowaniem techniki zapobiegającej wynaczynieniu, aby uniknąć miejscowej martwicy skóry.
astma oskrzelowa, choroba naczyń mózgowych, choroba wieńcowa, drgawki, erytromycyna, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, komorowe zaburzenie rytmu serca, lek moczopędny, lek przeciwhistaminowy, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność wątroby, posocznica, przewlekła niewydolność nerek, skala MELD, terlipresyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wstrząs septyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół wątrobowo-nerkowy typu 1 - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Zentiva 50 mg
Dazatynib, stosowany w monoterapii u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych na podstawie danych klinicznych obejmujących 2900 pacjentów. Mediana czasu leczenia w populacji dorosłych wynosiła od 6,2 do 60 miesięcy, a u dzieci i młodzieży z CML-CP 42,3 miesiąca. Działania niepożądane występowały u większości pacjentów, a u 19% dorosłych doprowadziły do przerwania terapii, podczas gdy w populacji pediatrycznej odsetek ten wyniósł 1,5%. Najczęstsze powikłania obejmują mielosupresję (w tym niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zakażenia (w tym posocznicę/sepsę), zaburzenia układu oddechowego (wysięk w jamie opłucnej, obrzęk płuc), zaburzenia sercowo-naczyniowe (zawał serca, arytmie, niewydolność serca) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, krwawienia). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, jednak bez przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc czy nadciśnienia płucnego.
agranulocytowe zapalenie okrężnicy, aplazja układu czerwonokrwinkowego, chłonkotok, cholestaza, dazatynib, dysfagia, działanie niepożądane, krwawienie w OUN, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia komorowa, udar naczyniowy mózgu, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Formetic
Produkt Formetic zawierający metforminę w dawkach 500 mg lub 1000 mg wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek, ze szczególnym uwzględnieniem współczynnika filtracji kłębuszkowej (GFR). Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR <30 ml/min, a w przypadku pogorszenia czynności nerek lek należy tymczasowo odstawić. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku oraz podczas stosowania leków mogących zaburzać funkcję nerek, takich jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne i NLPZ. Przed i po badaniach z użyciem jodowych środków kontrastowych konieczne jest przerwanie terapii metforminą na co najmniej 48 godzin oraz ocena stabilności czynności nerek. Podobne zasady obowiązują w okresie okołooperacyjnym, gdzie metformina powinna być odstawiona bezpośrednio przed zabiegiem i wznowiona dopiero po 48 godzinach, po potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek i rozpoczęciu odżywiania doustnego.
acidemia, astenia, ból brzucha, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca typu 2, dieta cukrzycowa, duszność kwasicza, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotermia, insulina, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent w podeszłym wieku, perfuzja nerkowa, posocznica, równowaga kwasowo-zasadowa, skurcz mięśni, spożycie alkoholu, sulfonylomocznik, współczynnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Antytrombina – Właściwości farmakodynamiczne
Antytrombina, glikoproteina o masie 58 kDa i 432 aminokwasach, jest kluczowym naturalnym inhibitorem układu krzepnięcia, należącym do nadrodziny serpin. Posiada dwie funkcjonalne domeny: pierwsza zawiera centrum aktywne umożliwiające tworzenie stabilnych kompleksów z proteinazami, takimi jak trombina, natomiast druga wiąże glikozoaminoglikany, co pozwala na interakcję z heparyną i jej pochodnymi, znacznie przyspieszając unieczynnianie trombiny. Antytrombina hamuje przede wszystkim trombinę i czynnik Xa, a jej aktywność jest wzmocniona przez heparynę. Prawidłowy poziom aktywności antytrombiny u dorosłych wynosi 80-120%, u noworodków 40-60%, a w wrodzonym niedoborze około 50%. W posocznicy poziom poniżej 50-60% koreluje z gorszym rokowaniem klinicznym.
badanie kliniczne fazy III, centrum aktywne enzymu, czynnik VIIa, czynnik Xa, glikoproteina, glikozoaminoglikan, hemostaza, heparyna, inhibitor proteazy serynowej, inhibitor układu krzepnięcia, kompleks proteinaza-inhibitor, koncentrat antytrombiny, krążenie pozaustrojowe, L-asparaginaza, metoda chromogenna, metoda podwójnie ślepej próby, nabyty niedobór antytrombiny, ostra białaczka limfoblastyczna, posocznica, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, serpina, środek przeciwzakrzepowy, stan przedrzucawkowy, trombina, układ siateczkowo-śródbłonkowy, układ wewnętrzpochodny, wrodzony niedobór antytrombiny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cipronex 500 mg
Cyprofloksacyna po podaniu doustnym w dawkach 100-750 mg wykazuje szybkie wchłanianie w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w zakresie 0,56-3,7 mg/l po 1-2 godzinach. Dostępność biologiczna wynosi około 70-80%, a Cmax rośnie proporcjonalnie do dawki do 1000 mg. Doustne podawanie 500 mg co 12 godzin zapewnia AUC porównywalne do dożylnego podania 400 mg co 12 godzin. Cyprofloksacyna charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (20-30%) oraz dużą objętością dystrybucji (2-3 l/kg), co umożliwia wysoką penetrację do tkanek, w tym płuc, zatok, układu moczowo-płciowego oraz miejsc zapalnych, gdzie stężenia leku często przewyższają te w osoczu. Metabolizm jest ograniczony, z czterema głównymi metabolitami (M1-M4) o mniejszej aktywności przeciwbakteryjnej, a lek umiarkowanie hamuje izoenzymy CYP1A2, co należy uwzględnić przy politerapii.
cyprofloksacyna, cytochrom P450, deetylenocyprofloksacyna, dostępność biologiczna, formylocyprofloksacyna, klirens całkowity, klirens nerkowy, klirens pozanerkowy, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksocyprofloksacyna, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, sulfocyprofloksacyna, układ moczowo-płciowy, układ oddechowy, wydzielanie kanalikowe, zmiany zapalne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Siofor 1000
Stosowanie chlorowodorku metforminy w dawce 1000 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, powikłania metabolicznego o potencjalnie zagrażającym życiu przebiegu. Kwasica ta najczęściej występuje przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Kluczowe jest monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza wartości GFR, które powinno być wykonywane co najmniej raz w roku u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, a częściej (2-4 razy w roku) u osób z GFR na dolnej granicy normy lub w podeszłym wieku. Metformina jest przeciwwskazana przy GFR < 30 ml/min. Należy również zwrócić uwagę na interakcje z lekami nefrotoksycznymi (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe) oraz na konieczność przerwania terapii przed badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych i zabiegami chirurgicznymi, z wznowieniem leczenia po co najmniej 48 godzinach i potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek.
astenia, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cykl Krebsa, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, luka anionowa, meglitynidy, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, NLPZ, pH krwi, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, przewlekła niewydolność serca, skurcze mięśni, śpiączka, środki kontrastowe jodowe, stężenie mleczanów, witamina B12, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina – Działania niepożądane
Gemcytabina jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w terapii nowotworów płuc, trzustki, pęcherza moczowego i piersi. Jej profil toksyczności obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, z których najczęstsze to leukopenia (neutropenia), trombocytopenia oraz niedokrwistość, występujące bardzo często (≥10%). Neutropenia stopnia 3. dotyczy około 19,3% pacjentów, a stopnia 4. około 6%, co zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych i gorączki neutropenicznej. Inne często obserwowane działania to nudności i wymioty (około 60%), podwyższenie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT) i fosfatazy zasadowej (około 60%), białkomocz i krwiomocz (około 50%), a także alergiczne wysypki skórne (25%) z towarzyszącym świądem (10%). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują ciężką hepatotoksyczność prowadzącą do niewydolności wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), reakcje rzekomoanafilaktyczne, zespół hemolityczno-mocznicowy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
aminotransferazy wątrobowe, białkomocz, ciężka hepatotoksyczność, cisplatyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gemcytabina, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, jadłowstręt, karboplatyna, krwiomocz, leczenie skojarzone, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia stopnia 4, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór płuc, nowotwór trzustki, objawy grypopodobne, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherz moczowy, posocznica, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekome zapalenie tkanki łącznej, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność radioterapii, trombocytoza, udar mózgu, wysypka alergiczna, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie naczyń obwodowych, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zgorzel - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cytosar 100 mg/ml
Produkt leczniczy Cytosar (cytarabina, 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) wykazuje potencjalną genotoksyczność, co wymaga od lekarzy zalecenia wysoce skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia. U mężczyzn, których partnerki są w wieku rozrodczym, zaleca się stosowanie antykoncepcji podczas terapii i przez 3 miesiące po jej zakończeniu. Brak jest badań klinicznych dotyczących stosowania cytarabiny w ciąży, natomiast dane z badań na zwierzętach wskazują na działanie teratogenne. Ekspozycja płodu na cytarabinę, szczególnie w pierwszym trymestrze, wiąże się z ryzykiem wad wrodzonych, takich jak deformacje kończyn i zniekształcenia ucha, a także poważnymi zaburzeniami hematologicznymi u noworodków (pancytopenia, leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość) oraz innymi powikłaniami, w tym zgonami noworodków.
ciężkie działanie niepożądane, cytarabina, działanie teratogenne, eozynofilia, genotoksyczność, lek cytotoksyczny, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, nieżyt żołądkowo-jelitowy, niska masa urodzeniowa, pancytopenia, pierwszy trymestr ciąży, płodność, posocznica, powiększenie śledziony, trisomia, wada kończyny, wada wrodzona, zaburzenie chromosomalne, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib SUN 140 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został oceniony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych z opornością lub nietolerancją imatynibu oraz 188 pacjentów pediatrycznych. Mediana czasu leczenia u dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca, z podgrupą nowo rozpoznanych CML w fazie przewlekłej leczonych przez około 60 miesięcy. W populacji pediatrycznej mediana czasu terapii wyniosła 26,3 miesiąca, a u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej – 42,3 miesiąca. Działania niepożądane występowały u większości pacjentów, a u 19% dorosłych skutkowały przerwaniem leczenia, podczas gdy w grupie pediatrycznej odsetek ten wyniósł jedynie 1,5%. Wśród działań niepożądanych dominowały zakażenia o różnej etiologii, w tym bakteryjne, wirusowe (w tym CMV) i grzybicze, z częstością bardzo częstą (≥1/10). Szczególnie istotne klinicznie były zapalenie płuc, posocznica/sepsa oraz ryzyko reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B.
biegunka infekcyjna, chromosom Philadelphia, CML w fazie przewlekłej, cytomegalowirus, dazatynib, nadciśnienie płucne, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby, sepsa, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, WZW B, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie pasożytnicze, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie wirusem Herpes, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Według danych WHO, od 2022 roku odnotowano ponad 90 000 przypadków ospy małpiej (mpox) z 167 zgonami, a od 2023 roku w Afryce ponad 18 000 przypadków i 617 zgonów. Choroba zwykle przebiega łagodnie, z rekonwalescencją trwającą 2-4 tygodnie. Osoby z zaawansowanym lub niekontrolowanym zakażeniem HIV, zwłaszcza z liczbą komórek CD4 poniżej 100 komórek/μL, są narażone na cięższy przebieg, powikłania i wyższą śmiertelność (do 20,8% wśród HIV-dodatnich). Inne grupy ryzyka to dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną odpornością. Powikłania mogą obejmować ciężkie odwodnienie, infekcje wtórne (cellulitis, bronchopneumonia, sepsa), encefalitis oraz powikłania oczne prowadzące do utraty wzroku.
bliznowacenie oka, cellulitis, choroba samoograniczająca się, ciąża, ciężki przebieg choroby, encephalitis, immunosupresja, infekcja wtórna, koinfekcja HIV, komórki CD4, lek przeciwwirusowy, objawy ogólnoustrojowe, odwodnienie, ospa małpia, posocznica, rekonwalescencja, replikacja wirusa, schemat dwudawkowy, sepsa, szczepionka MVA-BN, tecowirimat, utrata wzroku, wirus ospy małpiej, zakażenie rogówki, zapalenie mózgu, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven Peripheral
SmofKabiven Peripheral to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, zawierająca roztwór glukozy, aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (olej sojowy, rybny i fosfolipidy z jaja kurzego). Ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne, oraz indywidualną zdolność eliminacji tłuszczów, konieczne jest monitorowanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Produkt wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, zaburzeniami czynności wątroby, niedoczynnością tarczycy, posocznicą, kwasicą mleczanową, niedotlenieniem komórkowym oraz zwiększoną osmolarnością surowicy. Infuzję należy prowadzić ciągłym, kontrolowanym tempem, najlepiej za pomocą pompy objętościowej, po wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych i bilansu płynów.
aseptyka, bilans płynów, fosfolipidy, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność, hipoksja, kwasica mleczanowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, osmolarność, parametry krzepnięcia, pierwiastki śladowe, pompa objętościowa, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywiania, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyclophosphamide Accord
Cyklofosfamid, jako lek cytotoksyczny, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych, mielosupresji prowadzącej do niedokrwistości, leukopenii, neutropenii (<3000 komórek/μl) i małopłytkowości (<50 000 komórek/μl), a także zwiększonego ryzyka ciężkich zakażeń (bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych, pierwotniaczych). Konieczna jest ścisła kontrola parametrów hematologicznych przed każdym podaniem i w trakcie terapii, z dostosowaniem dawki do stopnia mielosupresji. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami szpiku lub układu odpornościowego należy zachować szczególną ostrożność. Cyklofosfamid może powodować toksyczne uszkodzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza, nefrotoksyczność oraz ryzyko wtórnych nowotworów dróg moczowych, co wymaga profilaktyki mesną i odpowiedniego nawodnienia. Działania niepożądane obejmują również kardiotoksyczność (zapalenie mięśnia sercowego, arytmie, tamponadę), pulmonotoksyczność (nieinfekcyjne zapalenie płuc, zwłóknienie), a także ryzyko choroby wenookluzyjnej wątroby (VOLD), szczególnie u pacjentów po radioterapii i cytoredukcji.
arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, choroba wenookluzyjna wątroby, cystektomia, genotoksyczność, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek alkilujący, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, mesna, mielosupresja, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, nieinfekcyjne zapalenie płuc, ostra porfiria, parametry hematologiczne, posocznica, rak dróg moczowych, SIADH, tamponada serca, wstrząs septyczny, wyłysienie, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mięśnia sercowego, zastoinowa niewydolność serca, zespół wątrobowo-nerkowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde
Mykofenolan mofetylu (MMF) jest silnym lekiem immunosupresyjnym, którego stosowanie wiąże się z istotnym ryzykiem rozwoju nowotworów, zwłaszcza chłoniaków oraz nowotworów złośliwych skóry, co jest powiązane z intensywnością i czasem trwania immunosupresji. Konieczne jest ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowanie ochrony przeciwsłonecznej. MMF zwiększa podatność na zakażenia oportunistyczne (bakteryjne, grzybicze, wirusowe, pasożytnicze), w tym posocznicę oraz reaktywację latentnych infekcji wirusowych, zwłaszcza HBV i HCV. Wskazane jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem neutropenii (bezwzględna liczba neutrofilów <1,3 x 10³/μl), która wymaga rozważenia przerwania terapii. U pacjentów obserwowano także hipogammaglobulinemię z nawracającymi zakażeniami oraz przypadki rozstrzenia oskrzeli i śródmiąższowej choroby płuc, co wymaga monitorowania objawów ze strony układu oddechowego.
chłoniak, choroba nowotworowa, dehydrogenaza inozynomonofosforanu, działanie niepożądane, fosforybozylotransferaza hipoksantynowo-guaninowa, hipogammaglobulinemia, immunoglobulina G, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukoencefalopatia wieloogniskowa, limfocyty, morfologia krwi, mykofenolan mofetylu, nefropatia BK, neutropenia, nowotwór złośliwy skóry, odrzucenie przeszczepu, owrzodzenie, posocznica, rozstrzenie oskrzeli, samoistne poronienie, śródmiąższowa choroba płuc, teratogenność, wada wrodzona, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, włóknienie płuc, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zakażenie oportunistyczne, zespół Kelleya-Seegmillera, zespół Lescha-Nyhana - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tinidazolum Polpharma 500 mg
Tinidazolum Polpharma w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum zakażeń wywołanych przez bakterie beztlenowe oraz pierwotniaki. Wskazania obejmują zakażenia wewnątrzotrzewnowe (zapalenie otrzewnej, ropnie), ginekologiczne (zapalenia błon macicy, ropnie jajowodowo-jajnikowe), posocznicę, zakażenia pooperacyjne, skóry i tkanek miękkich oraz układu oddechowego (zapalenie płuc, ropniak, ropień płuc). Ponadto lek jest skuteczny w leczeniu niespecyficznego zapalenia pochwy, ostrego wrzodziejącego zapalenia dziąseł, rzęsistkowicy układu moczowo-płciowego, giardiozy, pełzakowicy jelitowej oraz pełzakowego ropnia wątroby. Tinidazolum Polpharma jest także elementem terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori w chorobie wrzodowej dwunastnicy i żołądka, stosowanym w skojarzeniu z innymi lekami zgodnie z aktualnymi wytycznymi.
badanie mikrobiologiczne, bakterie beztlenowe, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, giardiaza, Helicobacter pylori, lamblioza, niespecyficzne zapalenie pochwy, ostre wrzodziejące zapalenie dziąseł, pełzak czerwonki, pełzakowica jelitowa, pełzakowy ropień wątroby, posocznica, profilaktyka zakażeń pooperacyjnych, ropień jajowodowo-jajnikowy, ropień płuc, ropniak, rzęsistkowica układu moczowo-płciowego, terapia eradykacyjna, tynidazol, zakażenie ginekologiczne, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie pooperacyjne, zakażenie skóry i tkanki miękkiej, zakażenie układu oddechowego, zakażenie wewnątrzotrzewnowe, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ceftriaxone Kalceks 1 g
Ceftriaxone Kalceks to antybiotyk z grupy cefalosporyn III generacji (kod ATC: J01DD04), dostępny w dawkach 1 g i 2 g w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie z białkami wiążącymi penicylinę (PBP), co prowadzi do lizy komórki bakteryjnej. Oporność na ceftriakson może wynikać z produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL i AmpC), modyfikacji miejsc docelowych, zmniejszonej przepuszczalności błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych oraz aktywnego usuwania leku przez pompy bakteryjne. Punkty graniczne MIC określa EUCAST, a częstość oporności różni się geograficznie, co wymaga uwzględnienia lokalnych danych i konsultacji eksperckich w przypadku ciężkich zakażeń.
beta-laktamaza o rozszerzonym profilu substratowym, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum działania, białko wiążące penicylinę, borelioza z Lyme, Borrelia burgdorferi, cefalosporyna trzeciej generacji, cefalosporynaza chromosomalna, ceftriakson, Clostridioides difficile, hydroliza enzymatyczna, kiła, legionella, legioneloza, minimalne stężenie hamujące, Neisseria gonorrhoea, Neisseria meningitidis, posocznica, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzeżączka, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Treponema pallidum, wielolekooporność, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia - Leksykon substancji czynnych
Cefotaksym – Wskazania do stosowania
Cefotaksym, cefalosporyna III generacji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i jest wskazany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez patogeny wrażliwe na ten lek. Skuteczny jest w terapii zakażeń dolnych dróg oddechowych (w tym zapalenia płuc), układu moczowego, narządów płciowych (np. niepowikłanej rzeżączki), miednicy mniejszej, posocznicy, skóry i tkanek miękkich, jamy brzusznej, kości i stawów oraz ośrodkowego układu nerwowego (zwłaszcza zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych). Cefotaksym działa na liczne patogeny, m.in. Streptococcus pneumoniae (w tym szczepy o obniżonej wrażliwości na penicylinę), Staphylococcus aureus (zarówno penicylinazo-dodatnie, jak i ujemne), Haemophilus influenzae (w tym szczepy oporne na ampicylinę), Neisseria gonorrhoeae (wytwarzające penicylinazę), Escherichia coli, Klebsiella spp., Pseudomonas aeruginosa oraz beztlenowce (np. Bacteroides fragilis). Cefotaksym nie jest skuteczny wobec Chlamydia trachomatis, co wymaga stosowania dodatkowej terapii w przypadku zapalnych chorób miednicy.
antybiotyk aminoglikozydowy, bakteria Gram-ujemna, bezobjawowy bakteriomocz, borelioza, cefalosporyna III generacji, cefotaksym, cesarskie cięcie, Chlamydia trachomatis, działanie przeciwbakteryjne, Haemophilus influenzae, lek przeciwbakteryjny, Neisseria gonorrhoeae, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakterii, oporność na ampicylinę, penicylinaza, posocznica, profilaktyka okołooperacyjna, ropień płuca, rzeżączka, sepsa, septyczne zapalenie stawów, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synergizm, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie miednicy mniejszej, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie rany, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie szpiku, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symformin XR
Symformin XR, zawierający metforminę chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 500 mg, 750 mg, 1000 mg), wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej – powikłania metabolicznego zagrażającego życiu, szczególnie u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, niewydolnością serca, wątroby, czy w stanach odwodnienia i niedotlenienia tkanek. Kluczowe jest oznaczenie i regularna kontrola wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR), z przeciwwskazaniem do stosowania metforminy przy GFR <30 ml/min. W przypadku planowanych badań z użyciem jodowych środków kontrastowych lub zabiegów chirurgicznych, konieczne jest tymczasowe odstawienie leku na co najmniej 48 godzin oraz ponowna ocena funkcji nerek przed wznowieniem terapii. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenię, hipotermię i mogą prowadzić do śpiączki; diagnostyka laboratoryjna wykazuje pH krwi <7,35 oraz stężenie mleczanów >5 mmol/l.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, metformina chlorowodorek, mleczan w osoczu, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, ostre pogorszenie czynności nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, witamina B12, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Telmabax 80 mg
Telmisartan, będący selektywnym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT₁, wykazuje długotrwałe działanie hipotensyjne, hamując wzrost ciśnienia tętniczego indukowany przez angiotensynę II. Dawka 80 mg telmisartanu zapewnia niemal całkowite zahamowanie tego efektu przez 24 godziny, z utrzymaniem działania do 48 godzin. Lek obniża zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, nie wpływając na częstość akcji serca, a jego profil bezpieczeństwa jest korzystniejszy niż inhibitorów ACE, zwłaszcza ze względu na mniejszą częstość występowania kaszlu. W badaniach klinicznych (ONTARGET, TRANSCEND) telmisartan wykazał skuteczność porównywalną z ramiprylem w prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z wysokim ryzykiem, przy czym terapia skojarzona telmisartanem i ramiprylem nie przyniosła dodatkowych korzyści, a zwiększyła ryzyko powikłań, takich jak hiperkaliemia i niewydolność nerek.
aldosteron, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora angiotensyny II, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca typu 2, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kanał jonowy, konwertaza angiotensyny, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, przemijający napad niedokrwienny, przerost lewej komory, przewlekła choroba nerek, receptor AT1, renina osocza, retinopatia, samoistne nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon chorób i schorzeń
Płonica – Patofizjologia i mechanizm
Płonica (scarlet fever) jest chorobą zakaźną wywołaną przez toksyny pirogenne produkowane przez Streptococcus pyogenes (paciorkowce grupy A, GAS). Kluczowymi czynnikami patogenetycznymi są superantygeny (SpeA, SpeC, SSA), które indukują masywną aktywację limfocytów T i niekontrolowaną odpowiedź cytokinową, prowadzącą do charakterystycznej wysypki, gorączki i zapalenia gardła. Mechanizm choroby obejmuje także czynniki wirulencji takie jak białko M, otoczkę kwasu hialuronowego oraz enzymy zewnątrzkomórkowe, które wspomagają kolonizację, unikanie fagocytozy i rozprzestrzenianie się bakterii. Okres inkubacji wynosi 12 godzin do 7 dni, a zakaźność utrzymuje się w fazie ostrej i subklinicznej. Wysypka jest wynikiem opóźnionej reakcji nadwrażliwości typu IV na superantygeny, co tłumaczy rzadkie występowanie choroby u niemowląt bez wcześniejszej ekspozycji na GAS. Współczesne szczepy GAS wykazują zwiększoną zjadliwość i oporność na antybiotyki, co komplikuje leczenie i sprzyja nawrotom płonicy.
adhezja bakterii, apoptoza limfocytów, bakteriofagi, białko M, czynniki wirulencji, fagocytoza, gorączka reumatyczna, horyzontalny transfer genów, immunoglobuliny, kłębuszkowe zapalenie nerek, kwas hialuronowy, martwicze zapalenie powięzi, mediatory zapalne, MHC klasy II, otoczka polisacharydowa, paciorkowce grupy A, płonica, posocznica, powiększenie węzłów chłonnych, przeciwciała, reakcja nadwrażliwości, transkrypcja, truskawkowy język, zapalenie gardła, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pankaine Spinal Heavy 5 mg/ml
Pankaine Spinal Heavy (5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawierający bupiwakainę chlorowodorek bezwodny jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na bupiwakainę lub inne amidowe środki miejscowo znieczulające. Nie należy stosować tego preparatu u chorych z ostrymi chorobami ośrodkowego układu nerwowego, takimi jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzy OUN, ostre zapalenie rogów przednich rdzenia czy krwawienie wewnątrzczaszkowe, ze względu na ryzyko powikłań neurologicznych i hemodynamicznych. Przeciwwskazania obejmują także schorzenia kręgosłupa (zwężenie kanału rdzenia, aktywne procesy zapalne, guzy, niedawne urazy), posocznicę, ropne zakażenia skóry w miejscu planowanego znieczulenia oraz zaburzenia krzepnięcia i leczenie przeciwzakrzepowe, które zwiększają ryzyko krwawienia do kanału kręgowego i powstania krwiaka nadtwardówkowego lub podtwardówkowego z możliwymi trwałymi powikłaniami neurologicznymi.
blokada współczulna, bupiwakainy chlorowodorek, deformacja kręgosłupa, guz ośrodkowego układu nerwowego, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak nadtwardówkowy, krwiak podtwardówkowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość na składniki, nadwrażliwość na środki znieczulające, niedokrwistość złośliwa, niestabilność hemodynamiczna, polineuropatia, posocznica, preeklampsja, ropne zakażenie skóry, rzucawka, środki znieczulające amidowe, stan przedrzucawkowy, stwardnienie rozsiane, uraz kręgosłupa, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie podpajęczynówkowe, zwyrodnienie rdzenia kręgowego - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Objawy
Mastoiditis to poważne zakażenie wyrostka sutkowatego, najczęściej będące powikłaniem nieleczonego lub nieodpowiednio leczonego ostrego zapalenia ucha środkowego. Objawy pojawiają się zwykle 2-6 dni po zapaleniu ucha i obejmują pulsujący ból za uchem, obrzęk, zaczerwienienie, odstające ucho, gorączkę, ropny wyciek z ucha oraz postępującą utratę słuchu. Choroba przechodzi przez stadia od przekrwienia błony śluzowej, przez wysięk ropny i martwicę kości, aż do tworzenia się jam ropni i rozprzestrzeniania się zakażenia. Klasyfikacja kliniczna wyróżnia ostre mastoiditis z zapaleniem okostnej, mastoiditis zlewne, maskowane (podostre) oraz przewlekłe, często związane z perlakowym zapaleniem ucha środkowego. U dzieci objawy mogą być mniej specyficzne, obejmując drażliwość, płaczliwość, pociąganie za ucho i utratę apetytu, co utrudnia wczesne rozpoznanie. Nieleczone mastoiditis może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie błędnika, porażenie nerwu twarzowego, ropnie (Bezolda, podokostnowy, nadtwardówkowy, mózgu), zakrzepowe zapalenie zatok żylnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznica.
dezorientacja, martwica kości, mastoidektomia, mastoiditis, ostre zapalenie kości, otalgia, otorrhea, papilledema, podwójne widzenie, pogorszenie słuchu, porażenie nerwu twarzowego, posocznica, przekrwienie błony śluzowej, ropień Bezolda, ropień mózgu, ropień nadtwardówkowy, ropień podokostnowy, splątanie, stan zapalny, sztywność karku, wyrostek sutkowaty, zaczerwienienie, zapalenie błędnika, zapalenie okostnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dalacin C 300 mg
Dalacin C w postaci kapsułek 300 mg zawiera klindamycynę chlorowodorek i jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na klindamycynę. Potwierdzona skuteczność kliniczna obejmuje zakażenia kości i stawów, górnych i dolnych dróg oddechowych, jamy ustnej, miednicy, żeńskich narządów płciowych, skóry i tkanek miękkich, a także płonicę, posocznicę i zapalenie wsierdzia. W ciężkich przypadkach, zwłaszcza posocznicy i zapaleniu wsierdzia, zaleca się rozpoczęcie terapii formą dożylną, z możliwością kontynuacji doustnej kapsułkami 300 mg po stabilizacji stanu pacjenta. Lek zawiera laktozę jednowodną, co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
alergia na penicyliny, antybiotyk beta-laktamowy, badanie mikrobiologiczne, czyrak, endometrioza, infekcja okołozębowa, klindamycyna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, płonica, posocznica, ropień, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie jamy ustnej, zakażenie kości i stawów, zakażenie miednicy, zakażenie narządów płciowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie miednicy mniejszej, zapalenie okrężnicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok przynosowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polsart 40 mg
Telmisartan, antagonista receptora angiotensyny II typu AT1 (kod ATC: C09CA07), wykazuje wysoką selektywność i długotrwałe działanie hipotensyjne po podaniu doustnym, skutecznie obniżając ciśnienie tętnicze skurczowe i rozkurczowe bez wpływu na częstość akcji serca. Dawka 80 mg telmisartanu niemal całkowicie hamuje wzrost ciśnienia indukowany angiotensyną II przez 24 godziny, z efektem utrzymującym się do 48 godzin. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest po 4-8 tygodniach terapii. W badaniach klinicznych telmisartan wykazał skuteczność porównywalną z amlodypiną, atenololem, enalaprylem, hydrochlorotiazydem i lizynoprylem, a przerwanie leczenia nie powoduje efektu odbicia ciśnienia. Profil bezpieczeństwa jest korzystny, z niższą częstością kaszlu i obrzęku naczynioruchowego w porównaniu do inhibitorów ACE, choć niedociśnienie tętnicze występuje częściej.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, antagonista angiotensyny II, bradykinina, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca typu 2, działanie hipotensyjne, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, prewencja chorób sercowo-naczyniowych, przemijający napad niedokrwienny, przerost lewej komory, przewlekła choroba nerek, receptor angiotensyny II typu AT1, retinopatia, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Telmizek 40 mg
Telmisartan, antagonista receptora angiotensyny II typu AT1 (kod ATC: C09CA07), wykazuje wysoką selektywność i długotrwałe działanie hipotensyjne po podaniu doustnym, skutecznie obniżając ciśnienie tętnicze skurczowe i rozkurczowe bez wpływu na częstość akcji serca. Dawka 80 mg zapewnia całkowite hamowanie wzrostu ciśnienia indukowanego angiotensyną II przez 24 godziny, z efektem utrzymującym się nawet do 48 godzin. W badaniach klinicznych telmisartan wykazał skuteczność porównywalną z inhibitorami ACE (np. ramipryl, enalapryl), beta-adrenolitykami, antagonistami wapnia i diuretykami tiazydowymi, przy jednoczesnym niższym ryzyku wystąpienia kaszlu i obrzęku naczynioruchowego. W badaniu ONTARGET (n=25 620, średni czas obserwacji 4,5 roku) telmisartan 80 mg był nie gorszy od ramiprylu 10 mg w zapobieganiu zgonowi sercowo-naczyniowemu, zawałowi serca, udarowi mózgu i hospitalizacji z powodu niewydolności serca (częstość zdarzeń 16,7% vs 16,5%, HR 1,01; 97,5% CI 0,93-1,10). Terapia skojarzona telmisartanem i ramiprylem nie przyniosła korzyści, a zwiększyła ryzyko hiperkaliemii, niewydolności nerek i niedociśnienia, co wyklucza ich jednoczesne stosowanie u pacjentów z ryzykiem sercowo-naczyniowym.
akcja serca, aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna II, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, bradykinina, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, ciśnienie rozkurczowe krwi, ciśnienie skurczowe krwi, ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, diuretyk tiazydowy, działanie farmakologiczne, działanie hipotensyjne, działanie moczopędne, efekt odbicia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel suchy, kininaza II, konwertaza angiotensyny, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, przemijający napad niedokrwienny, przerost lewej komory serca, przewlekła choroba nerek, receptor angiotensyny II typu AT1, retinopatia cukrzycowa, śmiertelność ogólna, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Bluefish
Podczas terapii chlorowodorkiem metforminy należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, chorobami układu krążenia, oddechowego lub posocznicą. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżonym pH krwi (<7,35), podwyższonym stężeniem mleczanów w osoczu (>5 mmol/l), zwiększoną luką anionową oraz podwyższonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. Przed rozpoczęciem leczenia należy oznaczyć wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR), a metformina jest przeciwwskazana przy GFR <30 ml/min. W trakcie terapii konieczna jest regularna kontrola czynności nerek, a lek należy tymczasowo odstawić w przypadku odwodnienia, stosowania jodowych środków kontrastowych (przerwanie na co najmniej 48 godzin) oraz przed zabiegami chirurgicznymi (przerwanie na co najmniej 48 godzin po zabiegu i potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek). U pacjentów z niewydolnością serca metformina może być stosowana jedynie w stabilnej postaci choroby, z zachowaniem ścisłej kontroli.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, mleczan we krwi, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśnia, śpiączka, stosunek mleczanów do pirogronianów, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Dżuma – Etiologia i przyczyny
Dżuma, wywoływana przez Gram-ujemną bakterię Yersinia pestis, jest ciężką chorobą zoonotyczną o wysokiej zjadliwości, wynikającej z obecności 32 specyficznych genów chromosomalnych oraz trzech plazmidów wirulencji (w tym pPst/pPCP1 o wielkości 9,5 kb kodującego aktywator plazminogenu Pla oraz pFra/pMT1 o wielkości 100 kb). Bakteria ta przetrwa w środowisku do 100 dni we krwi i do 9 miesięcy w ciałach ludzkich, a jej głównym rezerwuarem są gryzonie i ich pchły, zwłaszcza pchła szczura (Xenopsylla cheopis). Do zakażenia ludzi dochodzi najczęściej przez ukąszenie zakażonej pchły, ale także przez kontakt z zakażonymi zwierzętami, spożycie niedogotowanego mięsa czy inhalację zakaźnych kropli w przypadku dżumy płucnej, która jest jedyną formą przenoszoną bezpośrednio między ludźmi. Epidemiologia dżumy obejmuje endemiczne ogniska na wszystkich kontynentach poza Australią, z największą liczbą przypadków w Afryce i sporadycznymi zachorowaniami w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych.
aktywator plazminogenu, aldehyd glutarowy, białko błony zewnętrznej, broń biologiczna, choroba zakaźna, choroba zoonotyczna, Czarna Śmierć, czynnik wirulencji, dymienica, dżuma dymienicza, dżuma płucna, dżuma posocznicowa, niewydolność oddechowa, pałeczka Gram-ujemna, plazmid wirulencji, podchloryn sodu, posocznica, środek dezynfekujący, wektor choroby, Yersinia pestis, Yersinia pseudotuberculosis, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Temozolomide Fair-Med 5 mg
Temozolomid, stosowany głównie w terapii glejaków, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (nudności 43%, wymioty 36%, zwykle stopień 1-2), a także istotnymi powikłaniami hematologicznymi stopnia 3 i 4, takimi jak neutropenia (8-17%) i trombocytopenia (14-19%). Mielosupresja pojawia się najczęściej w pierwszych cyklach terapii, z nadirem między 21. a 28. dniem, i zwykle ustępuje w ciągu 1-2 tygodni bez kumulacji. Kobiety wykazują wyższą częstość ciężkich powikłań hematologicznych, w tym neutropenii 4. stopnia (ANC <0,5 x 10^9/l) u 12% kobiet vs 5% mężczyzn oraz trombocytopenii (<20 x 10^9/l) u 9% kobiet vs 3% mężczyzn w pierwszym cyklu. Profil tolerancji u dzieci (3-18 lat) jest zbliżony do dorosłych, jednak brak danych dla dzieci poniżej 3 lat.
afazja, białaczka szpikowa, cholestaza, dysfagia, glejak, glejak wielopostaciowy, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipokaliemia, krwotok mózgowy, lek cytostatyczny, leukopenia, limfopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, moczówka prosta, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pneumocystozowe zapalenie płuc, posocznica, rumień wielopostaciowy, temozolomid, trombocytopenia, zakażenie cytomegalowirusem, zakrzepica żył głębokich, zaniewidzenie połowicze, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody i karbunkuły – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wrzód (furunculus) to bolesne, ropne zapalenie mieszków włosowych, najczęściej wywołane przez Staphylococcus aureus, manifestujące się zaczerwienieniem, obrzękiem i bolesnością. Karbunkuł to zespół połączonych wrzodów, powodujący głębsze zakażenie z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, dreszcze i leukocytoza. Wrzody lokalizują się zwykle w miejscach narażonych na pot, tarcie i włosy (twarz, szyja, pachy, pachwiny, uda, pośladki), natomiast karbunkuły częściej występują na karku, barkach, biodrach i udach, szczególnie u mężczyzn w średnim i starszym wieku oraz u pacjentów z cukrzycą. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, a w przypadku nawracających lub opornych infekcji wskazane jest badanie mikrobiologiczne ropy w celu identyfikacji szczepu i oporności na antybiotyki.
bliznowacenie, chlorheksydyna, ciepły okład, drenaż ropy, gronkowiec złocisty, guzek zapalny, karbunkuł, leukocytoza, maść antybakteryjną, mieszek włosowy, mydło antybakteryjne, nacięcie i drenaż, nadmierna potliwość, nawracająca infekcja, odzież ochronna, pielęgnacja rany, posocznica, ropa, sepsa, septyczne zapalenie stawów, środek antyseptyczny, wrzód, zakażenie bakteryjne, zakażenie gronkowcowe, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia - Leksykon substancji czynnych
Fenoksymetylopenicylina – Wskazania do stosowania
Fenoksymetylopenicylina (penicylina V) to antybiotyk bakteriobójczy z grupy penicylin naturalnych, dostępny w formie soli potasowej, stosowany głównie w leczeniu zakażeń o lekkim do umiarkowanego nasileniu wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na penicylinę, zwłaszcza paciorkowce. Preparaty handlowe to m.in. Ospen (tabletki powlekane 1 000 000 IU i 1 500 000 IU oraz zawiesina doustna 750 000 IU/5 ml) oraz Polcylin (granulat do roztworu lub zawiesiny w stężeniach 50 mg/ml, 100 mg/ml i 250 mg/ml). Fenoksymetylopenicylina jest wskazana w leczeniu zakażeń górnych dróg oddechowych (zapalenie gardła, migdałków, płonica, ostre zapalenie zatok i ucha środkowego), dolnych dróg oddechowych o łagodnym i umiarkowanym przebiegu (bakteryjne zapalenie oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc, odoskrzelowe zapalenie płuc), zakażeń skóry i tkanek miękkich (róża, różyca, liszajec, czyraczność, ropnie, ropowica) oraz wczesnej fazy boreliozy skórnej (rumień wędrujący). W ciężkich zakażeniach, takich jak ciężkie zapalenie płuc, ropniak opłucnej czy posocznica, fenoksymetylopenicylina stosowana jest jedynie jako kontynuacja terapii po podaniu parenteralnym.
amoksycyklina, angina paciorkowcowa, angina Vincenta, bakteryjne zapalenie wsierdzia, borelioza skórna, czyraczność, doksycyklina, działanie bakteriobójcze, etiologia paciorkowcowa, fenoksymetylopenicylina, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, lek przeciwbakteryjny, liszajec, odoskrzelowe zapalenie płuc, penicylina naturalna, pląsawica mniejsza, płonica, posocznica, pozaszpitalne zapalenie płuc, ropień, ropień zębowy, ropne zapalenie skóry, ropniak opłucnej, ropowica, róża, różyca, rumień wędrujący, Staphylococcus aureus, szczep MRSA, szkarlatyna, wrodzona wada serca, zakażenie bakteryjne, zakażenie gronkowcowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie szpiku, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wielostawowe, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Ospa prawdziwa – Etiologia i przyczyny
Ospa prawdziwa (variola) to ostra, wysoce zakaźna choroba wirusowa wywołana przez variola virus z rodziny Poxviridae, charakteryzująca się wysoką śmiertelnością – około 30% w przypadku szczepu Variola major u osób niezaszczepionych oraz 1% dla łagodniejszego Variola minor. Wirus posiada duży, dwuniciowy genom DNA (~186 kbp) i replikację odbywa autonomicznie w cytoplazmie komórek gospodarza. Transmisja odbywa się głównie drogą kropelkową, z wysoką zakaźnością (wskaźnik ataku wtórnego do 85% wśród niezaszczepionych), a także przez kontakt z wydzielinami i skażonymi przedmiotami. Patogeneza obejmuje początkową replikację w nabłonku i węzłach chłonnych, pierwotną i wtórną wiremię, a następnie rozwój charakterystycznych zmian skórnych i owrzodzeń błon śluzowych. Mechanizmy śmiertelności wiążą się z masywną toksemią, DIC, niewydolnością krążenia oraz powikłaniami bakteryjnymi i narządowymi. Białko G1R wirusa hamuje NF-kB, co może stanowić cel terapii molekularnych.
bioterroryzm, brincidofovir, cidofovir, czynnik jądrowy kappa-B, droga kropelkowa, drogi oddechowe, eradykacja choroby, lek przeciwwirusowy, nadzór epidemiologiczny, niewydolność nerek, Orthopoxvirus, ospa krwotoczna, posocznica, poxviridae, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, szczep wirusa, tecowirimat, variola major, variola minor, variola virus, wirus DNA, wirus krowianki, wirus ospy małpiej, wirus vaccinia, zakażenie bakteryjne, zapalenie płuc, źródło zakażenia - Leksykon substancji czynnych
Atropina – Przeciwwskazania stosowania
Atropina, jako lek o działaniu antycholinergicznym, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jej zastosowaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na atropinę lub substancje pomocnicze oraz jaskra z wąskim kątem przesączania, ze względu na ryzyko gwałtownego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ponadto, atropina jest przeciwwskazana u pacjentów z niedrożnością szyi pęcherza moczowego, zatrzymaniem moczu, porażenną niedrożnością jelit, ciężkim wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy, miastenią (z wyjątkiem leczenia działań niepożądanych cholinomimetyków), astmą oskrzelową oraz w wielu schorzeniach układu krążenia, takich jak tachykardia czy niewydolność krążenia. Szczególne przeciwwskazania dotyczą także preparatów łączonych, np. Reasec (difenoksylatu chlorowodorek + atropiny siarczan), który jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 4 lat oraz w biegunce bakteryjnej, ostrej czerwonce z krwią w stolcu i ciężkich chorobach wątroby. W ciąży i okresie laktacji stosowanie atropiny jest ograniczone, zwłaszcza w preparatach takich jak Bellapan i Bellergot.
astma oskrzelowa, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, ciąża, cukrzyca, czerwonka, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, jaskra pierwotna, jaskra z wąskim kątem, karmienie piersią, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność dróg moczowych, niedrożność pęcherza moczowego, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nowotwór jelita grubego, obrzęk śluzowaty, porfiria, posocznica, refluks żołądkowo-przełykowy, refluksowe zapalenie przełyku, rozedma płuc, rozrost gruczołu krokowego, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, świąd, tachykardia, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia neuropsychiatryczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół jelita drażliwego, żółtaczka mechaniczna, zwężenie odźwiernika - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zanacodar Combi 80 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Zanacodar Combi zawiera telmisartan (80 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg) i wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do stosowania samego telmisartanu. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy (częstość ≥ 1/100 do < 1/10). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy (≥ 1/10 000 do < 1/1000), który może prowadzić do zgonu. Inne działania niepożądane o różnej częstości to m.in. hipokaliemia (≥ 1/1000 do < 1/100), niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia rytmu serca, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje skórne oraz zmiany parametrów biochemicznych, takie jak zwiększenie stężenia kwasu moczowego i kreatyniny. Profil działań niepożądanych nie wykazuje zależności od dawki, płci, wieku ani rasy pacjentów, choć u pacjentów japońskich częściej obserwuje się zaburzenia czynności wątroby.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, dyspepsja, enzymy wątrobowe, fosfokinaza kreatynowa, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra zamkniętego kąta, kreatynina, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, posocznica, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, telmisartan z hydrochlorotiazydem, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół toczniopodobny, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa