Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Atgam

Atgam (immunoglobulina końska przeciw ludzkim limfocytom T) wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu ze względu na swój profil bezpieczeństwa oraz potencjalne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy zachować podczas leczenia tym produktem.¹

Identyfikowalność produktu

Ze względu na biologiczny charakter produktu leczniczego, konieczne jest dokładne dokumentowanie nazwy i numeru serii podawanego preparatu Atgam. Pozwala to na pełną identyfikowalność w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.²

Szczególne uwagi dotyczące infuzji produktu Atgam

Podczas podawania leku Atgam należy przestrzegać ściśle określonych zasad infuzji:

• Lek powinien być podawany wyłącznie do dużej żyły centralnej przez filtr wbudowany w linię (niedostarczany z produktem).
• Infuzji nie należy prowadzić w czasie krótszym niż 4 godziny.
• Wydłużenie czasu trwania infuzji może znacząco ograniczyć występowanie działań niepożądanych.
• Pacjent wymaga stałego monitorowania podczas infuzji oraz po jej zakończeniu pod kątem możliwych reakcji alergicznych.

³

Ryzyko zakażeń

Ze względu na immunosupresyjny charakter działania Atgam, pacjenci przyjmujący ten lek są narażeni na zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych. Zakażenia bakteryjne i grzybicze występują bardzo często, a w niektórych przypadkach mogą prowadzić do posocznicy. Ryzyko to dodatkowo wzrasta, gdy Atgam stosowany jest w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi.⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reaktywacji wirusów u pacjentów leczonych Atgam, w tym:

• Wirusa cytomegalii (CMV)
• Wirusa Epsteina-Barr (EBV)
• Wirusa opryszczki pospolitej (HSV)

Konieczne jest uważne obserwowanie pacjentów pod kątem objawów infekcji oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia zgodnie z lokalnymi wytycznymi natychmiast po ich wykryciu.⁵

Reakcje o podłożu immunologicznym

Podczas terapii produktem Atgam mogą wystąpić ciężkie reakcje immunologiczne, które w rzadkich przypadkach mogą być zagrażające życiu. Raportowano następujące reakcje:

• Objawy kliniczne związane z anafilaksją
• Inne reakcje związane z infuzją
• Choroba posurowicza i objawy jej towarzyszące, takie jak:
  • Wysypka
  • Ból stawów
  • Gorączka
  • Dreszcze
  • Ból

⁶

Należy bezwzględnie przerwać podawanie preparatu Atgam w przypadku wystąpienia reakcji ogólnoustrojowej, która może objawiać się jako:

• Wysypka uogólniona
• Tachykardia
• Duszność
• Niedociśnienie
• Anafilaksja

⁷

W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia reakcji alergicznych, przed rozpoczęciem infuzji Atgam zalecane jest profilaktyczne podanie kortykosteroidów i leków przeciwhistaminowych. Dodatkowo można zastosować leki przeciwgorączkowe, które mogą zwiększyć tolerancję infuzji.⁸

Zespół uwalniania cytokin

Podczas terapii Atgam istnieje ryzyko wystąpienia zespołu uwalniania cytokin, który w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu. Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów tego zespołu i odpowiednio leczeni według obowiązujących protokołów.⁹

Anafilaksja i testy skórne

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Atgam zdecydowanie zaleca się przeprowadzenie testów skórnych, szczególnie u pacjentów z chorobami atopowymi w wywiadzie. Procedura testów skórnych powinna obejmować:¹⁰

1. Test punktowy z nierozcieńczonym produktem Atgam.
2. Jeśli po 10 minutach nie wystąpi reakcja skórna w postaci bąbla, należy wykonać test śródskórny z zastosowaniem 0,02 ml roztworu Atgam rozcieńczonego solą fizjologiczną (1:1000 obj./obj.).
3. Równocześnie należy wykonać oddzielne wstrzyknięcie kontrolne z samym płynem fizjologicznym o podobnej objętości.
4. Wynik testu należy odczytać po 10 minutach.

¹¹

Wynik testu uznaje się za dodatni, gdy w miejscu wstrzyknięcia Atgam pojawia się bąbel o średnicy co najmniej 3 mm większej niż w miejscu kontrolnego wstrzyknięcia soli fizjologicznej. Dodatni wynik testu skórnego wskazuje na kliniczną wrażliwość i zwiększone ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowej reakcji alergicznej.¹²

Należy jednak pamiętać, że wartość predykcyjna testu skórnego nie została jednoznacznie potwierdzona klinicznie. Reakcje alergiczne mogą wystąpić również u pacjentów z ujemnym wynikiem testu, a testy skórne nie pozwalają przewidzieć rozwoju choroby posurowiczej w przyszłości.¹³

W przypadku uzyskania dodatniego wyniku testu skórnego na Atgam, należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia. Jeśli jednak po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, terapia Atgam zostanie uznana za właściwą mimo dodatniego wyniku testu, leczenie powinno być prowadzone:¹⁴

• W placówkach z oddziałami intensywnej terapii
• Z dostępnym na miejscu sprzętem ratującym życie
• Pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu zagrażających życiu reakcji alergicznych

¹⁵

Małopłytkowość i neutropenia

Leczenie produktem Atgam może nasilać już istniejące zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość i neutropenia. Parametry morfologii krwi powinny być regularnie monitorowane podczas terapii.¹⁶

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

U pacjentów z niedokrwistością aplastyczną i innymi zaburzeniami hematologicznymi leczonych Atgam obserwowano nieprawidłowości w wynikach badań funkcji wątroby i nerek. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów biochemicznych oceniających czynność tych narządów.¹⁷

Jednoczesne stosowanie szczepionek

Nie prowadzono badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności immunizacji w trakcie leczenia produktem Atgam. Nie zaleca się jednakże stosowania szczepionek podczas terapii Atgam, ponieważ skuteczność szczepienia może być znacząco zmniejszona ze względu na immunosupresyjne działanie leku.¹⁸

Przed planowanym szczepieniem należy zapoznać się z zaleceniami dotyczącymi konkretnej szczepionki, aby ustalić odpowiedni odstęp czasowy między szczepieniem a leczeniem immunosupresyjnym.¹⁹

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Atgam zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na całkowitą dawkę, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”. Należy jednak pamiętać, że Atgam może być dalej przygotowywany do podania z roztworami zawierającymi sód. W związku z tym konieczne jest uwzględnienie całkowitej zawartości sodu ze wszystkich źródeł, które zostaną podane pacjentowi.²⁰

Czynniki zakaźne

Produkt Atgam jest wytwarzany z osocza końskiego, a w procesie jego produkcji wykorzystywane są również odczynniki zawierające substancje pochodzące z ludzkiej krwi. W związku z tym istnieje potencjalne ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych.²¹

W procesie wytwarzania produktu wdrożono efektywne etapy inaktywacji/usuwania wirusów, które zwalidowano pod kątem likwidacji szerokiego spektrum wirusów pochodzących zarówno z ludzkiej krwi, jak i z osocza końskiego. Panel wirusowy obejmuje:²²

• Niewielkie wirusy bezotoczkowe (np. parwowirusy, wirusy zapalenia wątroby typu A)
• Duże wirusy otoczkowe (np. wirus opryszczki pospolitej)

²³

Pomimo zastosowania zaawansowanych technik oczyszczania, podczas podawania produktów sporządzonych z krwi końskiej i ludzkiej nie można całkowicie wykluczyć możliwości przeniesienia czynników zakaźnych. Dotyczy to również nieznanych lub nowo pojawiających się wirusów i innych patogenów.²⁴