oporność na leczenie
Oporność na leczenie, inaczej określana jako lekooporność, jest istotnym wyzwaniem w praktyce klinicznej. Zjawisko to definiuje się jako brak oczekiwanej odpowiedzi pacjenta na zastosowaną terapię, pomimo właściwego doboru leku, jego dawki i czasu trwania leczenia. Oporność może być pierwotna (występująca przed rozpoczęciem terapii) lub wtórna (nabyta w trakcie leczenia).
W kontekście chorób zakaźnych, oporność na leczenie często wiąże się z mutacjami patogenów, które umożliwiają im przetrwanie pomimo zastosowania antybiotyków czy leków przeciwwirusowych. W psychiatrii zjawisko to określane jest jako oporność na leczenie farmakologiczne, najczęściej obserwowane w depresji, schizofrenii czy zaburzeniach lękowych. W onkologii oporność nowotworów na chemioterapię stanowi jedno z największych wyzwań terapeutycznych.
Mechanizmy oporności na leczenie są różnorodne i mogą obejmować: zmianę metabolizmu leku, modyfikację miejsca docelowego działania substancji czynnej, zwiększenie wyrzutu leku z komórki czy aktywację alternatywnych ścieżek sygnałowych. Istotną rolę odgrywają również czynniki genetyczne pacjenta, które mogą wpływać na farmakokinetykę i farmakodynamikę stosowanych preparatów.
Postępowanie w przypadku oporności na leczenie obejmuje najczęściej: zmianę schematu terapeutycznego, zwiększenie dawki leku, dodanie leku wspomagającego (augmentacja), zastosowanie politerapii lub wykorzystanie metod niefarmakologicznych. Kluczowe znaczenie ma dokładna diagnostyka przyczyn oporności oraz personalizacja terapii w oparciu o indywidualne cechy pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Synthon 25 mg
Sunitinib Synthon, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, zawiera sunitynib w formie jabłczanu i jest stosowany w leczeniu zaawansowanych nowotworów u dorosłych. Wskazania obejmują nieoperacyjny lub przerzutowy guz podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowany lub przerzutowy rak nerkowokomórkowy (MRCC) oraz wysoko zróżnicowane nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET) z progresją choroby. Leczenie powinno być prowadzone przez onkologów w specjalistycznych ośrodkach, z uwzględnieniem dokładnej diagnostyki i monitorowania stanu klinicznego pacjenta.
GIST, imatynib, jabłczan, kapsułka twarda, leczenie onkologiczne, MRCC, nietolerancja leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, pNET, progresja choroby, progresja nowotworu, przerzuty raka nerkowokomórkowego, rak nerkowokomórkowy, sunitynib, terapia przeciwnowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Pimekrolimus – Wskazania do stosowania
Pimekrolimus, dostępny w postaci kremu Elidel o stężeniu 10 mg/g, jest miejscowym inhibitorem kalcyneuryny o działaniu immunomodulującym, stosowanym w leczeniu łagodnego i umiarkowanego atopowego zapalenia skóry (AZS). Preparat jest wskazany u pacjentów od 3. miesiąca życia, szczególnie w sytuacjach, gdy stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów jest przeciwwskazane, nieskuteczne lub wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza w delikatnych okolicach skóry takich jak twarz, szyja, fałdy skórne i okolice płciowe. Pimekrolimus jest rekomendowany jako lek drugiego wyboru, szczególnie u pacjentów z nietolerancją sterydów, opornością na ich działanie lub w przypadku zmian skórnych w miejscach predysponowanych do atrofii skóry po sterydach.
atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, ciężka postać choroby, działanie immunomodulujące, Elidel, inhibitor kalcyneuryny, łagodne atopowe zapalenie skóry, miejscowe glikokortykosteroidy, nadwrażliwość na lek, niepożądane reakcje skórne, oporność na leczenie, pacjent pediatryczny, pimekrolimus, profil bezpieczeństwa leku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 111 mg
Lek Daruph (dazatynib) jest inhibitorem kinazy tyrozynowej drugiej generacji, stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomie blastycznym oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji dorosłych jest wskazany jako terapia pierwszego wyboru w nowo rozpoznanej CML-CP oraz jako leczenie drugiej linii po niepowodzeniu terapii imatynibem lub w przypadku nietolerancji. W pediatrii stosowany jest zarówno w monoterapii CML-CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL. Dazatynib dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach od 16 mg do 111 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do stopnia zaawansowania choroby i odpowiedzi pacjenta. Szczególnie dawka 111 mg jest rekomendowana w zaawansowanych postaciach białaczek lub przy progresji choroby mimo stosowania niższych dawek.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza BCR-ABL, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, monoterapia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Bluefish 25 mg
Sunitynib Bluefish to inhibitor kinaz tyrozynowych dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, stosowany u dorosłych pacjentów w leczeniu trzech głównych wskazań onkologicznych: nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). W GIST lek jest wskazany jako terapia drugiej linii po niepowodzeniu leczenia imatynibem (oporność lub nietolerancja), przy nieoperacyjnym guzie i/lub obecności przerzutów. W RCC sunitynib może być stosowany zarówno w pierwszej, jak i kolejnych liniach leczenia zaawansowanego miejscowo lub przerzutowego raka. W przypadku pNET preparat jest przeznaczony do leczenia guzów wysoko zróżnicowanych, nieoperacyjnych lub z przerzutami, z udokumentowaną progresją choroby.
badanie histopatologiczne, badanie obrazowe, GIST, inhibitor kinaz tyrozynowych, leczenie imatynibem, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, pNET, progresja choroby, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, RCC, rezonans magnetyczny, sunitynib, tomografia komputerowa, wysoko zróżnicowany guz - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ayupil 25 mg
Lek Ayupil zawiera klozapinę w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, dostępnych w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 100 mg oraz 200 mg. Jest wskazany przede wszystkim u pacjentów ze schizofrenią oporną na leczenie, definiowaną jako brak poprawy po zastosowaniu co najmniej dwóch różnych leków przeciwpsychotycznych, w tym atypowych, oraz u osób z ciężkimi, niepoddającymi się leczeniu neurologicznymi działaniami niepożądanymi innych leków. Ponadto, Ayupil może być stosowany u pacjentów z psychozą w przebiegu choroby Parkinsona, gdy inne metody terapeutyczne zawiodły. Tabletki zawierają aspartam (E 951) w ilościach proporcjonalnych do dawki (od 1,6 mg do 24,8 mg), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Forma farmaceutyczna ułatwia podawanie pacjentom z trudnościami w połykaniu, np. osobom starszym lub chorym na Parkinsona.
agranulocytoza, choroba Parkinsona, dysfagia, fenyloketonuria, hipotensja ortostatyczna, klozapina, lek atypowy, lek przeciwpsychotyczny, neurologiczne działania niepożądane, objawy parkinsonowskie, objawy wytwórcze, oporność na leczenie, parametry hematologiczne, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie, sedacja, środek przeciwpsychotyczny, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenia psychotyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka odbytu – Epidemiologia
Przetoka odbytu jest powszechnym schorzeniem proktologicznym, z częstością występowania szacowaną na około 823 przypadki na 100 000 osób, choć dane epidemiologiczne są niejednorodne i zależne od regionu. Choroba dotyka głównie mężczyzn (12,3/100 000) w wieku 20-60 lat, często rozwijając się jako powikłanie ropnia odbytu (15-38% przypadków). Czynniki ryzyka obejmują otyłość, cukrzycę, palenie tytoniu, hiperlipidemię i siedzący tryb życia. Przetoki okołoodbytowe są szczególnie istotne u pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna, u których ryzyko rozwoju przetoki wynosi 20-30%, a około 22,1% cierpi na chorobę przetokową. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i obrazowaniu MRI, które jest złotym standardem przedoperacyjnym, umożliwiającym precyzyjną ocenę anatomii i planowanie leczenia. MRI zmniejsza częstość nawrotów i ponownych operacji, co jest kluczowe w terapii złożonych przetok.
badanie fizykalne, badanie pod znieczuleniem, badanie przesiewowe, biopsja, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, cytokina zapalna, gruczolakorak śluzowy, hiperlipidemia, nawrót choroby, nawrót miejscowy, oporność na leczenie, palenie tytoniu, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, przetoka odbytu, rak płaskonabłonkowy, rezonans magnetyczny, ropień odbytu, siedzący tryb życia, terapia biologiczna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zwieracz odbytu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 50 mg
Dasatinib Krka jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomu blastycznego, a także ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+. U dorosłych lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML Ph+ w fazie przewlekłej oraz w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib w innych fazach choroby i w ALL Ph+. W populacji pediatrycznej Dasatinib stosuje się zarówno jako terapię pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML Ph+ CP, jak i w leczeniu opornym lub nietolerowanym na imatynib, a także w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach: 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, zawierających odpowiednio 26 mg do 184 mg laktozy, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, leczenie skojarzone, nietolerancja leku, odpowiedź na leczenie, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pacjent pediatryczny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, schemat dawkowania, stan kliniczny, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Banavin 5 mg
Banavin, zawierający wortioksetynę bromowodorek, jest wskazany do leczenia dużych epizodów depresyjnych u dorosłych pacjentów. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od nasilenia objawów, wcześniejszej odpowiedzi na leczenie oraz współistniejących schorzeń. Duże epizody depresyjne charakteryzują się obniżeniem nastroju, anhedonią oraz objawami somatycznymi i poznawczymi, które znacząco wpływają na funkcjonowanie pacjenta. Decyzja o zastosowaniu Banavinu powinna opierać się na dokładnej ocenie klinicznej i spełnieniu kryteriów diagnostycznych zgodnych z ICD-10 lub DSM-5.
anhedonia, duży epizod depresyjny, działanie niepożądane, farmakoterapia, klasyfikacja ICD-10, lek przeciwdepresyjny, nawrót epizodu depresyjnego, nietolerancja leku, objawy depresyjne, objawy somatyczne, obniżenie nastroju, odpowiedź terapeutyczna, oporność na leczenie, wortioksetyna bromowodorek, zaburzenia funkcji poznawczych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Stada 400 mg
Bosutinib Stada to lek w postaci tabletek powlekanych zawierający bosutynib, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg, stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Wskazania obejmują terapię pierwszego rzutu u pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP) oraz leczenie pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, fazie akceleracji (AP) i fazie przełomu blastycznego (BP), którzy byli wcześniej leczeni inhibitorami kinazy tyrozynowej (imatinib, nilotynib, dasatynib) i u których standardowe terapie okazały się nieskuteczne lub nietolerowane. Tabletki różnią się kolorem i oznaczeniem, co ułatwia identyfikację dawki: 100 mg (żółty, 6×11 mm, oznaczenie „C18”), 400 mg (pomarańczowy, 9×17 mm, „C19”) oraz 500 mg (różowy, 10×18 mm, „C20”).
bosutynib, CML Ph+, dasatynib, działania niepożądane, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, nilotynib, nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa, oporność na leczenie, przeciwwskazania, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, tabletki powlekane - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Stada 20 mg
Dasatinib Stada, zawierający dazatynib, jest lekiem stosowanym w leczeniu ostrych białaczek limfoblastycznych z chromosomem Filadelfia (Ph+). U dorosłych pacjentów jest wskazany w terapii drugiej lub kolejnej linii, szczególnie w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie inhibitorami kinazy tyrozynowej. W populacji pediatrycznej dasatinib jest stosowany jako element terapii pierwszego rzutu, zawsze w skojarzeniu z chemioterapią, co poprawia rokowanie i zwiększa szanse na uzyskanie optymalnej odpowiedzi. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, z różnym kształtem i oznakowaniem ułatwiającym identyfikację, co minimalizuje ryzyko błędów dawkowania.
chemioterapia skojarzona, chromosom Filadelfia, dazatynib, działanie niepożądane, hematologia onkologiczna, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź kliniczna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, progresja choroby, tabletka powlekana, terapia drugiej linii, terapia pierwszego rzutu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła choroba trofoblastyczna (GTN) oraz choriokarcinoma cechują się bardzo dobrym rokowaniem, z niemal 100% wskaźnikiem wyleczeń przy odpowiednim leczeniu, co czyni je jednymi z najlepiej rokujących nowotworów złośliwych. Kluczowym narzędziem w ocenie rokowania i planowaniu terapii jest system prognostyczny FIGO 2000, z aktualizacją z 2015 roku wprowadzającą kategorię ultra wysokiego ryzyka (wynik FIGO ≥12), co poprawiło precyzję klasyfikacji pacjentek z rozległymi przerzutami. Pacjentki dzielone są na trzy grupy ryzyka: niskie (wynik ≤6) z 100% przeżywalnością, wysokie (wynik ≥7) z przeżywalnością powyżej 90% w ośrodkach specjalistycznych oraz ultra wysokie ryzyko, gdzie wskaźnik wyleczeń wynosi około 75%. Retrospektywna analiza wykazała 5-letnią śmiertelność 38,4% u pacjentek z wynikiem ≥13, podkreślając znaczenie dokładnej stratyfikacji ryzyka.
badania obrazowe, beta-hCG, chemioterapia, choriokarcynoma, nabłonkowy guz trofoblastyczny, nawrót choroby, oporność na chemioterapię, oporność na leczenie, PET-CT, płodność, poziom hCG, przerzuty, przerzuty do płuc, remisja, rezonans magnetyczny mózgu, śmiertelność, system FIGO, tomografia komputerowa, wskaźnik przeżywalności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Sandoz 100 mg
Dasatinib Sandoz jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). U dorosłych wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej jako terapię pierwszego rzutu, a także CML w fazie przewlekłej, akceleracji lub przełomu blastycznego w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. Ponadto, lek jest stosowany w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML u pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszej terapii. W populacji pediatrycznej Dasatinib Sandoz jest wskazany w nowo rozpoznanej Ph+ CML w fazie przewlekłej, w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib oraz w skojarzonej terapii z chemioterapią w ALL Ph+.
chromosom Philadelphia, dasatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczny przełom blastyczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aknenormin 10 mg 10 mg
Lek Aknenormin, zawierający izotretynoinę w dawkach 10 mg i 20 mg, jest wskazany do leczenia ciężkich postaci trądziku, takich jak trądzik guzkowy, trądzik skupiony oraz trądzik z ryzykiem powstawania trwałych blizn. Terapia tym preparatem powinna być rozważana wyłącznie u pacjentów, u których standardowe metody leczenia, obejmujące doustne antybiotyki oraz miejscowe retinoidy, nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy i antybiotyki, okazały się nieskuteczne. Aknenormin dostępny jest w formie miękkich kapsułek o charakterystycznym wyglądzie: 10 mg – jasnofioletowe, 20 mg – kasztanowo-brązowe, obie wypełnione żółto-pomarańczowym, nieprzezroczystym lepkim płynem.
Aknenormin, antybiotyk doustny, antybiotyk miejscowy, ciężka postać trądziku, czerwień koszenilowa, działanie niepożądane, izotretynoina, kapsułka miękka, kwas azelainowy, lek miejscowy, lek przeciwbakteryjny, nadtlenek benzoilu, olej sojowy rafinowany, olej sojowy uwodorniony, oporność na leczenie, retinoid miejscowy, sorbitol, trądzik bliznowaty, trądzik guzkowy, trądzik skupiony - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy drobne, okrągłe z desmoplastyczną stroma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Desmoplastyczny mięsak drobnokomórkowy z desmoplastyczną stromą (DSRCT) to rzadki, agresywny mięsak tkanek miękkich, najczęściej dotykający młodych mężczyzn, charakteryzujący się licznymi guzami w jamie brzusznej i miednicy. Pięcioletnie przeżycie wynosi jedynie 10-25%, a leczenie opiera się na wielomodalnym podejściu łączącym chemioterapię (schematy zawierające ifosfamid, doksorubicynę, cyklofosfamid, winkrystynę, etopozyd, daktynomycynę), chirurgię cytoredukcyjną oraz radioterapię. Chemioterapia neoadjuwantowa i adjuwantowa jest kluczowa ze względu na chemowrażliwość nowotworu, a radioterapia stosowana jest głównie w celu eliminacji pozostałości pooperacyjnych. W przypadku rozsianej choroby rozważa się także hipertermiczną chemioterapię dootrzewnową (HIPEC), choć jej skuteczność pozostaje niejednoznaczna. Kompleksowa opieka wymaga multidyscyplinarnego zespołu specjalistów, w tym chirurgów onkologicznych, onkologów medycznych, radioterapeutów oraz specjalistów od leczenia bólu i rehabilitacji.
arteterapia, biomarker predykcyjny, biomarker prognostyczny, chemioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chemowrażliwość, chirurg onkologiczny, cyklofosfamid, cytoredukcja, cytoredukcja chirurgiczna, daktynomycyna, enfortumab-vedotin, etopozyd, guz drobny okrągły z desmoplastyczną stromą, ifosfamid, koniugat przeciwciało-lek, leczenie celowane, leczenie wielomodalne, lek przeciwnowotworowy, mięsak tkanek miękkich, muzykoterapia, onkolog medyczny, opieka paliatywna, oporność na leczenie, pielęgniarka onkologiczna, radioterapeuta, radioterapia, remisja, resekcja guza, ryzyko nawrotu, terapia zajęciowa, winkrystyna, zabieg chirurgiczny - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Dawkowanie i sposób podawania
Arsen trójtlenek jest stosowany w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL) i powinien być podawany wyłącznie pod ścisłą kontrolą doświadczonego hematologa. Dawkowanie wynosi 0,15 mg/kg masy ciała na dobę i jest identyczne dla dorosłych oraz osób w podeszłym wieku, jednak schemat terapii różni się w zależności od fazy leczenia (indukcja remisji lub konsolidacja) oraz statusu choroby (nowo zdiagnozowana APL z niskim/pośrednim ryzykiem lub APL nawracająca/oporna). W fazie indukcji remisji podaje się arsen dożylnie codziennie do uzyskania całkowitej remisji (definiowanej jako <5% blastów w szpiku), z maksymalnym czasem terapii 60 dni dla nowo zdiagnozowanych i 50 dni dla nawrotowych przypadków. Konsolidacja obejmuje podawanie 0,15 mg/kg mc./dobę przez 5 dni w tygodniu, z przerwami i cyklami dostosowanymi do typu APL (4 cykle po 4 tygodnie leczenia i 4 tygodnie przerwy dla nowo zdiagnozowanych, 25 dawek w ciągu 5 tygodni dla nawrotowych). Terapia wymaga hospitalizacji i monitorowania ze względu na ryzyko toksyczności, zwłaszcza hepatotoksyczności i nefrotoksyczności, a w przypadku wystąpienia toksyczności stopnia ≥3 według NCI-CTC leczenie należy przerwać i wznowić z dawką zmniejszoną o 50% po ustąpieniu objawów, z możliwością powrotu do dawki pełnej po 7 dniach bez nawrotu toksyczności.
arsen trójtlenek, blasty, całkowita remisja, działania niepożądane, hepatotoksyczność, indukcja remisji, infuzja, komórki białaczkowe, leczenie konsolidujące, oporność na leczenie, ostra białaczka promielocytowa, reakcja naczynioruchowa, szpik kostny, toksyczność, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ticagrelor Aristo 60 mg
Przedawkowanie tikagreloru stanowi poważne zagrożenie kliniczne, które wymaga natychmiastowej interwencji i ścisłej obserwacji medycznej. W badaniach klinicznych wykazano, że pojedyncza dawka do 900 mg jest na ogół dobrze tolerowana, jednak dawki przekraczające zalecenia terapeutyczne prowadzą do nasilenia toksyczności, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Charakterystyczne objawy przedawkowania obejmują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, duszność oraz pauzy komorowe, które wymagają monitorowania kardiologicznego. Kluczowym i szczególnie niebezpiecznym skutkiem jest wydłużony czas krwawienia, wynikający z odwracalnego zahamowania funkcji płytek krwi przez tikagrelor, co zwiększa ryzyko poważnych powikłań krwotocznych.
dolegliwości przewodu pokarmowego, duszność, działanie niepożądane, lek przeciwpłytkowy, monitorowanie elektrokardiograficzne, monitorowanie kardiologiczne, oporność na leczenie, pauza komorowa, powikłanie krwotoczne, przedawkowanie tikagreloru, receptor P2Y12, tikagrelor, toksyczność żołądkowo-jelitowa, transfuzja płytek krwi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie funkcji płytek krwi - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+). Analiza bezpieczeństwa obejmująca 1372 pacjentów wykazała, że 98,3% zgłosiło co najmniej jedno działanie niepożądane, z czego 68,7% doświadczyło działań stopnia 3. lub 4. Najczęstsze działania niepożądane (≥20%) to biegunka (80,4%), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%), wymioty (33,7%), wysypka (32,8%), zmęczenie (32,0%), podwyższenie aktywności AlAT (28,0%) i AspAT (22,5%), niedokrwistość (27,2%) oraz gorączka (23,4%). Działania niepożądane stopnia 3. lub 4. występowały najczęściej w postaci małopłytkowości (19,7%), wzrostu AlAT (14,6%), neutropenii (10,6%), biegunki (10,6%) i niedokrwistości (10,3%). Mediana czasu leczenia wynosiła 26,3 miesiąca, a działania niepożądane pojawiały się w różnym czasie, np. mediana czasu do pierwszej niedokrwistości to 29 dni, neutropenii 56 dni, a małopłytkowości 28 dni.
aktywność AlAT, aktywność AspAT, aktywność lipazy, bosutynib, dysfagia, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, płyn w osierdziu, polekowe uszkodzenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja wzw B, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie QTcF, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib Vipharm 12,5 mg
Sunitynib, inhibitor kinaz tyrozynowych (ATC: L01EX01), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie receptorów PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych, angiogenezy oraz rozwoju przerzutów. Jego aktywny metabolit posiada podobną aktywność farmakologiczną. W badaniach klinicznych u pacjentów z opornymi lub nietolerującymi imatynibu nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), sunitynib w dawce 50 mg/dobę (schemat 4/2) znacząco wydłużał medianę czasu do progresji (TTP) do 28,9 tygodnia (95% CI: 21,3–34,1) w porównaniu do 5,1 tygodnia (95% CI: 4,4–10,1) w grupie placebo (HR=0,329; p<0,001). Ponadto, leczenie sunitynibem wiązało się z istotnym wydłużeniem całkowitego przeżycia (OS) z HR=0,491 (95% CI: 0,290–0,831; p=0,007), co potwierdza jego kliniczną skuteczność i korzystny profil bezpieczeństwa.
angiogeneza nowotworowa, czas do progresji nowotworu, GIST, imatynib, inhibitor kinazy białkowej, kinaza tyrozynowa podobna do Fms-3, mikrośrodowisko guza, neoangiogeneza, nietolerancja imatynibu, nowotwór hematologiczny, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór tarczycy, oporność na leczenie, progresja nowotworowa, przerzut nowotworowy, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego powstawanie kolonii, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, sunitynib, szlak sygnałowy, terapia imatynibem, wskaźnik obiektywnej odpowiedzi, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Sandoz 50 mg
Dasatinib Sandoz, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+). U dorosłych wskazany jest jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej oraz jako leczenie u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze terapie, w tym imatynib. Ponadto, stosowany jest w ostrych białaczkach limfoblastycznych (ALL) Ph+ oraz w limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML. U dzieci dasatinib jest wskazany zarówno jako terapia pierwszego rzutu, jak i leczenie drugiego rzutu w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a w ALL Ph+ stosowany jest w skojarzeniu z chemioterapią.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, monoterapia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leku, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, terapia drugiego rzutu, terapia pierwszego rzutu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Uvadex 20 mikrogramów/ml roztwór do frakcjonowania krwi 20 mcg/ml
Lek Uvadex zawiera metoksalen w stężeniu 20 mikrogramów/ml i jest stosowany wyłącznie w połączeniu z aparatem do fotoferezy THERAKOS CELLEX. Preparat jest wskazany w paliatywnym leczeniu objawów skórnych zaawansowanego T-komórkowego chłoniaka skóry (CTCL) w stadium T2-T4, szczególnie u pacjentów, którzy nie reagują na standardowe terapie takie jak PUVA, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, chlormetyna miejscowa czy interferon alfa. Wskazania obejmują zmiany plamiste, silne zmiany plamiste oraz erytrodermię, które manifestują się rozlanym zaczerwienieniem skóry z towarzyszącym złuszczaniem, świądem i pieczeniem. Uvadex jest podawany w formie roztworu do modyfikowania frakcji krwi, gdzie każda fiolka 10 ml zawiera 200 mikrogramów metoksalenu oraz 5% etanolu (do 217 mg alkoholu na dawkę) i mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na dawkę o maksymalnej objętości 5,6 ml. Procedura fotoferezy polega na pobraniu krwi pacjenta, separacji leukocytów, ich inkubacji z metoksalenem, naświetlaniu promieniami UVA, a następnie reinfuzji do organizmu. Metoda ta stanowi opcję paliatywną, mającą na celu łagodzenie objawów skórnych CTCL u pacjentów z opornością na inne terapie.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w dawkach 100 mg i 400 mg w formie tabletek powlekanych, które można dzielić dla precyzyjnego dawkowania. Lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku, a także jako terapia drugiej linii u pacjentów z nieskutecznym leczeniem interferonem alfa. Ponadto, imatinib jest stosowany w zaawansowanych stadiach CML (faza akceleracji, przełom blastyczny), w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach, a także w rzadkich zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w hipereozynofilowym zespole (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W dermatologii onkologicznej imatinib jest stosowany w guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP) u pacjentów z nieoperacyjnymi lub nawracającymi/przerzutowymi zmianami.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, interferon alfa, leczenie pierwszego rzutu, mięsak tkanek miękkich, monoterapia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytkopochodny czynnik wzrostu, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, tabletka powlekana, terapia drugiej linii, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 20 mg
Dasatinib SUN jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+), dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg. Lek znajduje zastosowanie u dorosłych w terapii pierwszego rzutu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP), a także u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem, w fazach przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego CML oraz w ostrych białaczkach limfoblastycznych Ph+ (Ph+ ALL). W populacji pediatrycznej dasatinib stosuje się zarówno jako terapię pierwszego rzutu w Ph+ CML CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej Ph+ ALL, co umożliwia skuteczne leczenie agresywnych postaci choroby u dzieci i młodzieży.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chemioterapia, chromosom Philadelphia, CML w fazie przewlekłej, dasatinib, dazatynib, faza akceleracji, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, populacja pediatryczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clofarabine Vivanta 1 mg/ml
Clofarabine Vivanta jest lekiem stosowanym w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u pacjentów pediatrycznych i młodzieży (≤ 21 lat w momencie diagnozy), u których doszło do nawrotu choroby lub oporności na wcześniejsze terapie. Zastosowanie leku jest wskazane wyłącznie po niepowodzeniu co najmniej dwóch standardowych cykli terapeutycznych oraz w sytuacji braku innych opcji terapeutycznych dających szansę na długotrwałą odpowiedź kliniczną. Skuteczność i bezpieczeństwo Clofarabine Vivanta zostały potwierdzone w badaniach klinicznych w tej specyficznej populacji pacjentów hematoonkologicznych.
badanie kliniczne, cykl terapeutyczny, dieta niskosodowa, klofarabina, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, nawrót choroby, odpowiedź kliniczna, opcja terapeutyczna, oporność choroby, oporność na leczenie, osmolarność, ostra białaczka limfoblastyczna, pacjent hematoonkologiczny, populacja pediatryczna, substancja czynna, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Curacne 5 mg 5 mg
Lek Curacne 5 mg, zawierający 5 mg izotretynoiny w kapsułkach miękkich, jest wskazany do leczenia ciężkich postaci trądziku, które nie reagują na standardowe terapie miejscowe i ogólne, takie jak doustne antybiotyki (tetracykliny, makrolidy) oraz retinoidy miejscowe i nadtlenek benzoilu. Szczególnie zalecany jest w przypadkach trądziku guzkowego, skupionego oraz z wysokim ryzykiem powstawania trwałych blizn. Przed włączeniem terapii należy potwierdzić oporność na wcześniejsze leczenie oraz przeprowadzić kompleksową ocenę kliniczną pacjenta, uwzględniającą nasilenie zmian i potencjalne ryzyko bliznowacenia.
antybiotyki doustne, antybiotyki miejscowe, bliznowacenie potrądzikowe, ciężki trądzik, funkcja wątroby, izotretynoina, leki przeciwbakteryjne, makrolidy, nadtlenek benzoilu, olej sojowy, oporność na leczenie, profil lipidowy, retinoidy miejscowe, substancja czynna, teratogenność, tetracykliny, trądzik guzkowy, trądzik skupiony - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitynib Adamed 37,5 mg
Sunitynib Adamed to lek w postaci twardych kapsułek zawierających 37,5 mg sunitynibu, stosowany u dorosłych pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) opornymi lub nietolerującymi imatynibu, zaawansowanym lub przerzutowym rakiem nerkowokomórkowym (MRCC) oraz wysoko zróżnicowanymi, nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) z potwierdzoną progresją choroby. Wskazania te wymagają precyzyjnej kwalifikacji klinicznej, uwzględniającej wcześniejsze niepowodzenie terapii imatynibem w GIST oraz potwierdzoną progresję w pNET. Kapsułki zawierają również 213,88 mg mannitolu jako substancję pomocniczą, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją na składniki pomocnicze.
choroba miejscowo zaawansowana, GIST, kapsułka żelatynowa, mannitol, MRCC, nieoperacyjny nowotwór, niepowodzenie terapii imatynibem, nietolerancja leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, pNET, progresja choroby, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, sunitynibu jabłczan, terapia przeciwnowotworowa, wysoko zróżnicowany nowotwór - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 55 mg
Lek Daruph (dazatynib) jest inhibitorem kinazy tyrozynowej, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych związanych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej u dorosłych i dzieci, a także przewlekłą białaczkę szpikową w fazie przewlekłej, akceleracji lub przełomu blastycznego oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ u dorosłych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. W populacji pediatrycznej lek jest również stosowany w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach: 16 mg (15,8 mg dazatynibu, 21 mg laktozy jednowodnej), 40 mg (39,5 mg dazatynibu, 53 mg laktozy), 55 mg (55,3 mg dazatynibu, 75 mg laktozy), 63 mg (63,2 mg dazatynibu, 85 mg laktozy), 79 mg (79,0 mg dazatynibu, 107 mg laktozy) oraz 111 mg (110,6 mg dazatynibu, 149 mg laktozy).
białaczka, chemioterapia, chromosom Philadelphia, dazatynib, dazatynib bezwodny, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Pozakonazol – Wskazania do stosowania
Pozakonazol jest przeciwgrzybiczym azolem dostępnym w formie tabletek dojelitowych (100 mg), zawiesiny doustnej (40 mg/ml) oraz koncentratu do infuzji (300 mg). Wskazania obejmują leczenie inwazyjnych zakażeń grzybiczych opornych na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol, takich jak aspergiloza, fuzarioza, chromoblastomikoza, grzybniak oraz kokcydioidomikoza, a także kandydozę jamy ustnej i gardła (zawiesina doustna jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z ciężką postacią lub obniżoną odpornością). Pozakonazol jest również stosowany profilaktycznie u pacjentów wysokiego ryzyka, w tym z ostrą białaczką szpikową (AML), zespołem mielodysplastycznym (MDS) poddawanych chemioterapii indukującej remisję oraz u biorców przeszczepów macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z ryzykiem choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD). Oporność na wcześniejsze leczenie definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy klinicznej po minimum 7 dniach stosowania dawek terapeutycznych.
amfoterycyna B, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, długotrwała neutropenia, działanie przeciwgrzybicze, flukonazol, fuzarioza, indukcja remisji, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie miejscowe, lek immunosupresyjny, obniżona odporność, oporność na leczenie, ostra białaczka szpikowa, pierwotna inwazyjna aspergiloza, progresja zakażenia, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych, stan immunologiczny, tabletka dojelitowa, terapia przeciwgrzybicza, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clozapine Aristo 200 mg
Lek Clozapine Aristo, zawierający klozapinę, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu schizofrenii opornej na standardowe terapie przeciwpsychotyczne, definiowanej jako brak poprawy klinicznej po zastosowaniu odpowiednich dawek co najmniej dwóch różnych leków, w tym atypowych. Ponadto, klozapina jest zalecana u pacjentów ze schizofrenią, u których wystąpiły ciężkie, oporne na leczenie neurologiczne działania niepożądane po innych lekach przeciwpsychotycznych. W terapii zaburzeń psychotycznych w przebiegu choroby Parkinsona Clozapine Aristo stanowi ważną opcję, gdy inne metody leczenia psychozy są nieskuteczne, ze względu na mniejsze ryzyko nasilenia objawów parkinsonizmu w porównaniu do innych leków przeciwpsychotycznych.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba Parkinsona, klozapina, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, neurologiczne działanie niepożądane, nietolerancja laktozy, objawy motoryczne, objawy schizofrenii, oporność na leczenie, parkinsonizm, psychoza, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Stada 140 mg
Dasatinib Stada to inhibitor kinazy tyrozynowej dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (Ph+ ALL) u dorosłych pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszych terapii. W populacji pediatrycznej lek jest wskazany w terapii nowo rozpoznanej Ph+ ALL, stosowany w skojarzeniu z chemioterapią, co poprawia skuteczność leczenia. Preparat umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając wiek, masę ciała oraz stan kliniczny.
chemioterapia skojarzona, chromosom Filadelfia, dazatynib, działania niepożądane, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, nowo rozpoznana ostra białaczka limfoblastyczna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, substancja czynna, tabletka powlekana - Leksykon chorób i schorzeń
Psychoza – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w pierwszym epizodzie psychozy (FEP) pozostaje wyzwaniem ze względu na heterogeniczność przebiegu i odpowiedzi na leczenie – ponad 40% pacjentów nie osiąga remisji objawowej, a około 25% rozwija schizofrenię oporną na leczenie (TRS). Wczesna interwencja koreluje z lepszymi wynikami klinicznymi i funkcjonalnymi, jednak brak jest skutecznych narzędzi do precyzyjnego przewidywania indywidualnej trajektorii choroby. Modele uczenia maszynowego, takie jak Psychosis Prognosis Predictor, wykorzystujące dane szeregów czasowych i uwzględniające niepewność predykcji, wykazały obiecujące wyniki w przewidywaniu remisji objawów oraz statusu zatrudnienia, edukacji lub szkolenia (EET) z dokładnością powyżej 85%. Systematyczne przeglądy wskazują jednak na ograniczenia metodologiczne istniejących modeli, w tym brak odpowiedniej walidacji, problemy z brakującymi danymi oraz niedostateczne raportowanie miar kalibracji i dyskryminacji (np. współczynnik c = 0,68 dla modeli przewidujących przejście do psychozy u osób z kryteriami UHR). Długoterminowe prognozy (3-6 lat) oparte na modelach uczenia maszynowego osiągają umiarkowaną dokładność (62-68%), co sugeruje ich potencjał jako uzupełnienie osądu klinicznego, ale nie jako samodzielne narzędzie.
biomarker, dezorganizacja mowy, klozapina, leczenie przeciwpsychotyczne, model prognostyczny, oporność na leczenie, pierwszy epizod psychozy, psychoza, regresja logistyczna, rekurencyjna sieć neuronowa, remisja objawów, remisja objawowa, schizofrenia oporna na leczenie, uczenie maszynowe, wczesna interwencja, zaburzenie psychotyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib Synthon 12,5 mg
Sunitynib, klasyfikowany jako inhibitor kinaz tyrozynowych (ATC: L01EX01), jest stosowany w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), raka nerkowokomórkowego z przerzutami (MRCC) oraz nieoperacyjnych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). Mechanizm działania sunitynibu polega na hamowaniu receptorów kinazy tyrozynowej, w tym PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych, neoangiogenezy oraz rozwoju przerzutów. Preparat dostępny jest w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, a jego aktywny metabolit wykazuje podobną aktywność farmakologiczną jak substancja macierzysta.
badanie podwójnie zaślepione, całkowity czas przeżycia, czas do progresji nowotworu, inhibitor kinazy białkowej, kinaza tyrozynowa FLT3, komisja monitorująca badanie, lek przeciwnowotworowy, maksymalna dawka dobowa, neoangiogeneza, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, przerzut nowotworowy, przeżycie bez progresji choroby, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor CSF-1R, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, wskaźnik obiektywnej odpowiedzi, współczynnik ryzyka - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zollingera-ellisona – Epidemiologia
Zespół Zollingera-Ellisona (ZES) to rzadkie schorzenie neuroendokrynne, spowodowane przez gastrinoma, które prowadzi do nadmiernej sekrecji gastryny i wtórnej hipersekrecji kwasu żołądkowego. Roczna zapadalność wynosi 0,5-3 przypadków na milion osób, z lokalizacją guzów głównie w dwunastnicy (50-88% przypadków) i trzustce (20-25%). ZES manifestuje się opornymi na leczenie wrzodami żołądka i dwunastnicy, refluksem oraz biegunką. Około 20-30% przypadków jest związanych z zespołem MEN1, gdzie objawy pojawiają się średnio w wieku 34,9 lat, wcześniej niż w sporadycznych przypadkach (45,7 lat). Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia gastryny na czczo (3-10-krotne przekroczenie normy) oraz obrazowaniu receptorów somatostatynowych (PET z galem-68). W momencie diagnozy 25% pacjentów ma przerzuty, co pogarsza rokowanie. Leczenie obejmuje długoterminową kontrolę hipersekrecji kwasu za pomocą inhibitorów pompy protonowej oraz, gdy to możliwe, chirurgiczne usunięcie guza pierwotnego i przerzutów, co znacząco poprawia przeżywalność.
badanie endoskopowe, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, gastrinoma, gastryna, gastryna w surowicy, gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza, guz neuroendokrynny żołądka, hipersekrecja kwasu żołądkowego, inhibitor pompy protonowej, insulinoma, lek przeciwwydzielniczy, nowotwór neuroendokrynny, oporność na leczenie, przerzut do wątroby, przeżycie 5-letnie, refluks żołądkowo-przełykowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, tomografia komputerowa, wrzód trawienny, wydzielanie kwasu żołądkowego, zapadalność, zapalenie przełyku, zespół MEN 1, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon substancji czynnych
Bosutynib – Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie bosutynibem w przewlekłej białaczce szpikowej (CML Ph+) powinno być prowadzone przez doświadczonych specjalistów, z dawkowaniem dostosowanym do fazy choroby, odpowiedzi na leczenie oraz tolerancji leku. W nowo rozpoznanej fazie przewlekłej (CP) zalecana dawka początkowa wynosi 400 mg raz na dobę, natomiast u pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszej terapii dawka startowa to 500 mg raz na dobę. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi możliwe jest stopniowe zwiększanie dawki do maksymalnie 600 mg/dobę, pod warunkiem braku działań niepożądanych 3. lub 4. stopnia. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie toksyczności, zwłaszcza hematologicznej (neutropenia ANC < 1,0 x 10⁹/L, małopłytkowość < 50 x 10⁹/L) oraz niehematologicznej (np. wzrost aminotransferaz > 5 x GGN, biegunka stopnia 3-4 wg NCI CTCAE), które wymagają przerwania terapii i odpowiedniego dostosowania dawki, zwykle redukcji o 100 mg/dobę po ustąpieniu objawów. Dawkowanie poniżej 300 mg/dobę nie zostało potwierdzone jako skuteczne.
aminotransferaza wątrobowa, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dusznica bolesna niestabilna, faza akceleracji, faza przewlekła CML, fosfataza zasadowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, nasilone wymioty, neutrofil, neutropenia, nietolerancja leczenia, nowo rozpoznana CML, oporność na leczenie, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie bilirubiny, toksyczność niehematologiczna, transkrypt BCR-Abl, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Kladrybina – Wskazania do stosowania
Kladrybina, dostępna w preparacie Biodribin (1 mg/ml, fiolki po 10 mg), jest cytotoksycznym lekiem stosowanym w leczeniu białaczki włochatokomórkowej (HCL) niezależnie od stadium choroby, a także w przewlekłej białaczce limfatycznej (CLL) oraz chłoniakach nieziarniczych o niskim stopniu złośliwości, jednak w tych ostatnich dwóch wskazaniach wyłącznie u pacjentów z opornością na wcześniejsze leczenie cytostatykami. Podawanie leku odbywa się w formie dożylnej infuzji, a terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem hematologa lub onkologa klinicznego, ze względu na ryzyko mielosupresji i innych działań niepożądanych. W trakcie leczenia konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz funkcji narządów wewnętrznych.
białaczka włochatokomórkowa, chemioterapia przeciwnowotworowa, chłoniak nieziarniczy, działanie cytotoksyczne, działanie niepożądane, infuzja dożylna, kladrybina, lek cytostatyczny, mielosupresja, morfologia krwi, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, oporność pierwotna, oporność wtórna, przewlekła białaczka limfatyczna, roztwór do infuzji - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 100 mg
Dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych, jako terapia pierwszego rzutu. Ponadto, u dorosłych stosuje się go w fazie akceleracji i przełomu blastycznego CML oraz w ostrych białaczkach limfoblastycznych (ALL) Ph+ w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. U dzieci i młodzieży dazatynib jest również elementem skojarzonego leczenia nowo rozpoznanej Ph+ ALL, podawany wraz z chemioterapią. Preparat zawiera laktozę jednowodną (np. tabletka 100 mg zawiera 134 mg laktozy), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, marker molekularny, niepowodzenie terapii, nietolerancja laktozy, nietolerancja terapii, nowotwory hematologiczne, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, populacja pediatryczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asikreba 37,5 mg
Lek Asikreba zawiera sunitynib w postaci jabłczanu i jest dostępny w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg w formie kapsułek twardych. Wskazania do stosowania obejmują: 1) nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym guzem lub przerzutami, po niepowodzeniu terapii imatynibem; 2) zaawansowany i przerzutowy rak nerkowokomórkowy (RCC i MRCC) – w tym przypadku sunitynib może być stosowany już w pierwszej linii leczenia; 3) wysoko zróżnicowane nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET) u dorosłych z nieoperacyjnym guzem, przerzutami lub progresją choroby. Kapsułki zawierają żółty do pomarańczowego proszek granulowany, a dawka 37,5 mg zawiera barwniki (E110 i E102), co wymaga ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością.
badanie histopatologiczne, GIST, jabłczan sunitynibu, leczenie cytokinami, MRCC, nieoperacyjność, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór wysoko zróżnicowany, oporność na leczenie, pNET, progresja choroby, przerzut odległy, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, reakcja alergiczna, terapia imatynibem, zaawansowany rak nerkowokomórkowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 50 mg
Dasatinib SUN to inhibitor kinazy tyrozynowej dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). Lek jest wskazany zarówno dla dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych, w terapii nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP) jako leczenie pierwszego rzutu, a także w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem, w różnych fazach CML (przewlekła, akceleracji, przełomu blastycznego) oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji pediatrycznej dasatinib stosuje się również w terapii skojarzonej z chemioterapią w nowo rozpoznanej Ph+ ALL. Dawkowanie i decyzja terapeutyczna powinny uwzględniać fazę choroby, odpowiedź na wcześniejsze leczenie, tolerancję terapii oraz wiek pacjenta.
ALL Ph+, chromosom Philadelphia, CML Ph+, CML Ph+ w fazie przewlekłej, CML w fazie akceleracji, CML w fazie przewlekłej, dazatynib, dysfagia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, leczenie drugiego rzutu, limfoblastyczny przełom blastyczny, nowo rozpoznana CML, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Idarubicin Accord 20 mg/20 ml
Idarubicyn Accord to cytotoksyczny i antymitotyczny lek w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 1 mg/ml idarubicyny chlorowodorku, dostępny w opakowaniach 5 mg/5 ml, 10 mg/10 ml oraz 20 mg/20 ml. Preparat stosowany jest u dorosłych w leczeniu ostrej białaczki szpikowej (AML) zarówno w indukcji remisji, jak i w nawrotach lub oporności na wcześniejsze terapie, a także w nawrotowej ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) jako lek drugiego wyboru. U pacjentów pediatrycznych Idarubicyn Accord jest lekiem pierwszego wyboru w AML w schemacie skojarzonym z cytarabiną oraz opcją drugiego wyboru w nawrotowej ALL. Mechanizm działania polega na hamowaniu mitozy i indukcji apoptozy komórek nowotworowych, co jest kluczowe w leczeniu agresywnych białaczek charakteryzujących się niekontrolowaną proliferacją niedojrzałych komórek hematopoetycznych.
cytarabina, idarubicyna chlorowodorek, komórki krwiotwórcze, leczenie cytotoksyczne, lek antymitotyczny, lek cytotoksyczny, lek drugiego wyboru, lek pierwszego wyboru, nawrót choroby, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, proliferacja komórek, remisja, schemat chemioterapii, terapia skojarzona, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Viatris 50 mg
Dasatinib Viatris, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych związanych z chromosomem Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych. U dorosłych stosuje się go jako terapię pierwszego rzutu w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP), a także w leczeniu opornych lub nietolerowanych postaci CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji pediatrycznej dasatinib jest stosowany zarówno jako leczenie pierwszego rzutu w Ph+ CML CP i Ph+ ALL (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dasatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przełom blastyczny limfoblastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Etiologia i przyczyny
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest nowotworem hematologicznym charakteryzującym się niekontrolowaną proliferacją komórek linii granulocytarnej, spowodowaną obecnością chromosomu Philadelphia (Ph) w ponad 90-95% przypadków. Translokacja t(9;22)(q34;q11.2) prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1, kodującego konstytutywnie aktywną kinazę tyrozynową, która zaburza szlaki sygnałowe komórkowe, zwiększając proliferację, zmniejszając apoptozę i powodując niestabilność genomową. Postęp choroby wiąże się z dodatkowymi aberracjami genetycznymi, takimi jak trisomia 8, izochromosom 17 czy duplikacja chromosomu Philadelphia, które mogą indukować oporność na inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI). CML najczęściej diagnozuje się u osób w wieku 40-60 lat, z przewagą mężczyzn, a głównym udokumentowanym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na wysokie dawki promieniowania jonizującego. Inne potencjalne czynniki ryzyka to długotrwała ekspozycja na benzen i chemikalia przemysłowe, podczas gdy dziedziczność, palenie tytoniu, dieta i infekcje nie wykazują istotnego wpływu na rozwój choroby.
apoptoza, benzen, chromosom Philadelphia, cykl komórkowy, czynnik ryzyka, deregulacja cyklu komórkowego, duplikacja chromosomu, ekspansja klonalna, faza akceleracji, gen BCR-ABL, gen fuzyjny BCR-ABL1, hematopoeza, inhibitor kinazy tyrozynowej, izochromosom 17, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórka białaczkowa, mutacja punktowa, niestabilność genomowa, oporność na leczenie, proliferacja komórkowa, promieniowanie jonizujące, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, radioterapia, szpik kostny, translokacja chromosomowa, trisomia 8 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Idarubicin Accord to lek o właściwościach antymitotycznych i cytotoksycznych, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniach 1 mg/ml (5 mg/5 ml, 10 mg/10 ml, 20 mg/20 ml). Stosowany jest w leczeniu ostrych białaczek szpikowych (AML) i limfoblastycznych (ALL) zarówno u dorosłych, jak i dzieci. W AML pełni rolę leku indukującego remisję, natomiast w nawrotowej ALL jest lekiem drugiego wyboru. W pediatrii idarubicyna jest podawana w skojarzeniu z cytarabiną, co zwiększa skuteczność terapii. Preparat charakteryzuje się pH 3-4,5 i jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych, co umożliwia stałe monitorowanie parametrów hematologicznych i biochemicznych pacjenta.
chemioterapia przeciwnowotworowa, chemioterapia skojarzona, chlorowodorek idarubicyny, cytarabina, działanie antymitotyczne i cytotoksyczne, działanie cytotoksyczne, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, hematolog dziecięcy, kardiotoksyczność, leczenie pierwszego wyboru, lek cytotoksyczny, lek drugiego wyboru, morfologia krwi, nawrót choroby, nowotwór hematologiczny, nowotwory układu krwiotwórczego, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, populacja pediatryczna, powierzchnia ciała, protokół terapeutyczny, remisja, roztwór do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Zentiva 12,5 mg
Sunitinib Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, jest wskazany do leczenia wybranych nowotworów złośliwych u dorosłych pacjentów. W terapii nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) stosuje się go jako leczenie drugiego rzutu po niepowodzeniu terapii imatynibem, w przypadku oporności lub nietolerancji. W zaawansowanym lub przerzutowym raku nerkowokomórkowym (RCC) sunitynib może być stosowany jako terapia pierwszego rzutu. Natomiast w przypadku wysoko zróżnicowanych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) lek jest wskazany u pacjentów z nieoperacyjnym guzem lub przerzutami, pod warunkiem potwierdzenia progresji choroby nowotworowej. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazania, tolerancji i stanu klinicznego pacjenta.
działanie niepożądane leku, GIST, guz nieoperacyjny, indywidualizacja dawkowania, kapsułka twarda, miejscowo zaawansowany nowotwór, monitorowanie kliniczne, nietolerancja leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na leczenie, progresja choroby nowotworowej, progresja nowotworu, przerzut odległy, przerzuty nowotworowe, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, sunitynib, terapia imatynibem, terapia pierwszego rzutu - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Właściwości farmakodynamiczne
Busulfan, należący do alkilosulfonianów (ATC: L01AB01), jest dwufunkcyjnym czynnikiem alkilującym o silnym działaniu cytotoksycznym, stosowanym głównie w terapii nowotworów hematologicznych. Jego mechanizm działania opiera się na alkilacji DNA poprzez powstające w środowisku wodnym jony karbokationowe, co prowadzi do supresji granulopoezy i zmniejszenia masy granulocytów. W badaniach klinicznych fazy II (OMC-BUS-3 i OMC-BUS-4) busulfan w dawce 0,8 mg/kg mc. co 6 godzin (łącznie 16 dawek) w połączeniu z cyklofosfamidem (60 mg/kg mc. przez 2 dni) wykazał skuteczną ablację szpiku kostnego oraz 100% przyjęcie przeszczepów u pacjentów z różnymi chorobami hematologicznymi. Czas do wzrostu ANC powyżej 0,5 x 10^9/l wynosił 10-13 dni, a wskaźniki umieralności bez nawrotów po 100 dniach wynosiły 10% u biorców allogenicznych i 0% u autologicznych.
ablacja szpiku, alkilacja DNA, białaczka ostra, białaczka szpikowa przewlekła, chimeryzm, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, cyklofosfamid, czynnik alkilujący, fludarabina, granulopoeza, komórka macierzysta, leczenie kondycjonujące, neutrofil, nowotwór układu krwiotwórczego, oporność na leczenie, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeżycie wolne od choroby, środek cytotoksyczny, współczynnik przeżycia, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Epidemiologia
Przewlekła białaczka szpikowa (PBSz) to nowotwór mieloproliferacyjny charakteryzujący się niekontrolowaną proliferacją granulocytów, stanowiący około 15% białaczek u dorosłych. Roczna zapadalność wynosi 0,7-1,3/100 000 mieszkańców, z medianą wieku diagnozy około 57-66 lat i przewagą zachorowań u mężczyzn (wskaźniki w USA: 2,5 u mężczyzn i 1,5 u kobiet na 100 000). Choroba jest rzadka u dzieci (1/1 000 000 poniżej 18 r.ż.). Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) znacząco poprawiło przeżywalność, obecnie porównywalną z populacją ogólną, choć względna przeżywalność u pacjentów >70 lat pozostaje obniżona. Wskaźniki zapadalności rosną średnio o 1,0% rocznie (2013-2022), a umieralności spadają o 0,7% rocznie (2014-2023). PBSz definiuje obecność chromosomu Philadelphia i genu fuzyjnego BCR-ABL1, kluczowych dla diagnostyki i terapii TKI.
badanie przesiewowe, chorobowość, chromosom Philadelphia, ekspozycja na promieniowanie, gen fuzyjny BCR-ABL1, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, komórka białaczkowa, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, nadzór epidemiologiczny, nowotwór krwi, nowotwór mieloproliferacyjny, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, populacja pediatryczna, proliferacja granulocytów, przewlekła białaczka szpikowa, śmiertelność, status społeczno-ekonomiczny, szpik kostny, translokacja chromosomowa, wskaźnik zapadalności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva w postaci tabletek dojelitowych 100 mg jest wskazany do leczenia inwazyjnej aspergilozy u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 2 lat i masy ciała >40 kg, szczególnie w przypadkach oporności lub nietolerancji na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol. Lek znajduje zastosowanie także w terapii fuzariozy, chromoblastomikozy i kokcydioidomikozy opornych na standardowe leczenie. Oporność definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy po minimum 7 dniach stosowania dawek terapeutycznych. Posaconazole Teva jest również rekomendowany w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) lub zespołem mielodysplastycznym (MDS) poddawanych chemioterapii indukcyjnej oraz u pacjentów po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) i wysokim ryzykiem infekcji.
chemioterapia indukcyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, oporność na leczenie, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, tabletka dojelitowa, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny