Wskazania do stosowania
Pozakonazol

Wskazania do stosowania pozakonazolu

Pozakonazol to substancja czynna o działaniu przeciwgrzybiczym, która jest dostępna w kilku postaciach farmaceutycznych: tabletki dojelitowe, zawiesina doustna oraz koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Wskazania do stosowania pozakonazolu obejmują zarówno leczenie określonych zakażeń grzybiczych, jak i profilaktykę inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.^{1 2}

Leczenie inwazyjnych zakażeń grzybiczych

Pozakonazol jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń grzybiczych u pacjentów dorosłych:³

• Inwazyjna aspergiloza oporna na amfoterycynę B lub itrakonazol, lub w przypadku nietolerancji tych leków przez pacjenta⁴
• Fuzarioza oporna na amfoterycynę B lub w przypadku nietolerancji amfoterycyny B przez pacjenta⁵
• Chromoblastomikoza i grzybniak oporne na itrakonazol lub w przypadku nietolerancji itrakonazolu przez pacjenta⁶
• Kokcydioidomikoza oporna na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol, lub w przypadku nietolerancji tych leków przez pacjenta⁷

⁸

Oporność na dotychczasowe leczenie przeciwgrzybicze definiowana jest jako progresja zakażenia lub brak poprawy klinicznej po co najmniej 7 dniach stosowania dawek terapeutycznych, dotychczas skutecznych w leczeniu przeciwgrzybiczym.⁹

Dodatkowo, pozakonazol w postaci zawiesiny doustnej jest wskazany w leczeniu kandydozy jamy ustnej i gardła jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z ciężką postacią choroby lub u pacjentów o obniżonej odporności, u których przewiduje się słabą odpowiedź na leczenie miejscowe.¹⁰

Profilaktyka inwazyjnych zakażeń grzybiczych

Pozakonazol jest również wskazany w zapobieganiu (profilaktyce) inwazyjnym zakażeniom grzybiczym u następujących grup pacjentów wysokiego ryzyka:¹¹

• Pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) lub zespołem mielodysplastycznym (MDS), którzy otrzymują chemioterapię w celu indukcji remisji i mogą w związku z tym mieć długotrwałą neutropenię oraz duże ryzyko rozwoju inwazyjnych zakażeń grzybiczych¹²
• Pacjentów po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT), którzy otrzymują duże dawki leków immunosupresyjnych z powodu choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) i u których jest duże ryzyko rozwoju inwazyjnych zakażeń grzybiczych¹³

¹⁴

Szczególne wskazania dla różnych postaci farmaceutycznych

Różne postacie farmaceutyczne pozakonazolu mają nieco odmienne wskazania:

Tabletki dojelitowe

Tabletki dojelitowe pozakonazolu (100 mg) są stosowane w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych oraz w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z grup wysokiego ryzyka. W przypadku produktu Ossmiq, tabletki są wskazane również w leczeniu pierwotnym inwazyjnej aspergilozy.^{15 16}

Ossmiq może być stosowany u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 lat o masie ciała powyżej 40 kg oraz u dorosłych.¹⁷

Zawiesina doustna

Zawiesina doustna pozakonazolu (40 mg/ml) jest wskazana w leczeniu zakażeń grzybiczych wymienionych powyżej oraz jako jedyna postać w leczeniu kandydozy jamy ustnej i gardła jako terapia pierwszego rzutu u określonych grup pacjentów.¹⁸

Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji

Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji (300 mg) jest stosowany w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych oraz w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, podobnie jak inne postacie pozakonazolu.¹⁹

Szczegółowe wytyczne dotyczące stosowania pozakonazolu

Wybór formy leku w zależności od wskazania

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu pozakonazolu lekarz powinien uwzględnić stan kliniczny pacjenta oraz dostępne postacie leku:²⁰

• W leczeniu pierwotnym inwazyjnej aspergilozy zaleca się stosowanie tabletek dojelitowych lub koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji²¹
• W leczeniu kandydozy jamy ustnej i gardła należy stosować zawiesinę doustną^{22 23}

Stosowanie u pacjentów pediatrycznych

Pozakonazol w postaci tabletek dojelitowych (Ossmiq) może być stosowany u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 lat o masie ciała powyżej 40 kg w następujących wskazaniach:²⁴

• inwazyjna aspergiloza oporna na amfoterycynę B lub itrakonazol albo brak tolerancji tych leków przez pacjenta
• fuzarioza oporna na amfoterycynę B lub brak tolerancji amfoterycyny B przez pacjenta
• chromoblastomikoza i grzybniak oporne na itrakonazol lub brak tolerancji itrakonazolu przez pacjenta
• kokcydioidomikoza oporna na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol albo brak tolerancji tych leków przez pacjenta

²⁵

Produkt Ossmiq w postaci tabletek dojelitowych jest również wskazany w zapobieganiu inwazyjnym zakażeniom grzybiczym u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 lat o masie ciała powyżej 40 kg:²⁶

• z ostrą białaczką szpikową (AML) lub zespołem mielodysplastycznym (MDS), którzy otrzymują chemioterapię w celu indukcji remisji mogącą wywołać długotrwałą neutropenię
• biorców macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT), którzy otrzymują duże dawki leków immunosupresyjnych z powodu choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD)

²⁷

Kryteria oceny skuteczności leczenia

Podczas stosowania pozakonazolu w leczeniu zakażeń grzybiczych istotne jest regularne monitorowanie odpowiedzi klinicznej. Oporność na wcześniejsze leczenie przeciwgrzybicze definiuje się jako:²⁸

• Progresja zakażenia grzybiczego
• Brak poprawy klinicznej po co najmniej 7 dniach stosowania dawek terapeutycznych, dotychczas skutecznych w leczeniu przeciwgrzybiczym

²⁹

Kliniczna ocena pacjenta przed zastosowaniem pozakonazolu

Przed zaleceniem pozakonazolu lekarz powinien przeprowadzić dokładną ocenę kliniczną pacjenta, uwzględniając:³⁰

• Rodzaj zakażenia grzybiczego i jego nasilenie
• Wcześniejsze leczenie przeciwgrzybicze i odpowiedź na nie
• Tolerancję wcześniej stosowanych leków przeciwgrzybiczych
• Obecność czynników ryzyka rozwoju inwazyjnych zakażeń grzybiczych (np. długotrwała neutropenia, stan po HSCT)
• Stan immunologiczny pacjenta
• Wiek pacjenta i masę ciała (szczególnie w przypadku pacjentów pediatrycznych)

³¹

W przypadku stosowania pozakonazolu w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych, szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę ryzyka wystąpienia tych zakażeń u pacjenta, uwzględniając:³²

• Rodzaj choroby podstawowej (np. ostra białaczka szpikowa, zespół mielodysplastyczny)
• Aktualnie stosowane leczenie (np. chemioterapia indukująca remisję, duże dawki leków immunosupresyjnych)
• Przewidywany czas trwania neutropenii
• Ryzyko wystąpienia choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) u pacjentów po HSCT

³³