działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tranexamic acid Sunho 100 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa kwasu traneksamowego, obejmująca badania farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczne, potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji. Badania wielokrotnego podawania nie wykazały istotnych efektów toksycznych, a testy in vitro i in vivo wykluczyły właściwości mutagenne i genotoksyczne. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wskazały na zwiększone ryzyko rakotwórczości, a ocena wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawniła efektów teratogennych ani embriotoksycznych w dawkach klinicznie istotnych.
aktywność padaczkorodna, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, farmakologia bezpieczeństwa, kwas traneksamowy, podanie dokanałowe, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, ryzyko embriotoksyczne, ryzyko teratogenne, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, właściwość mutagenna, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Aurovitas 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny wykazały toksyczność narządową głównie w obrębie wątroby i nerek u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia klinicznego u ludzi, przy czym brak efektów toksycznych stwierdzono przy 19-krotnym przekroczeniu. U szczurów zaobserwowano zmiany w uzębieniu przy ekspozycji >67×, jednak nie potwierdzono ich przy 58×. U psów przy 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej wystąpiły objawy neurotoksyczności (atakksja, drżenie, ograniczenie aktywności) oraz zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6× nie stwierdzono wpływu na te parametry. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjał rakotwórczy był negatywny u myszy; u szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby przy ekspozycji >58×, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością. Wpływ na rozrodczość i rozwój był minimalny – brak negatywnego wpływu na płodność szczurów, niewielkie zniekształcenia żeber u płodów przy >29× dawce oraz toksyczność matczyna u królików przy >29× dawce. Sytagliptyna przenika do mleka szczurów w stosunku 4:1 względem osocza, co może mieć znaczenie kliniczne u kobiet karmiących piersią.
ataksja, autonomiczny układ nerwowy, działanie genotoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogeniczne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, nowotwory wątroby, potencjał rakotwórczy, przenikanie leku, przewlekłe działanie hepatotoksyczne, rak wątroby, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność rozwojowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, uszkodzenie nerwów, wątroba i nerki, wpływ na rozrodczość, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia oddechowe, zniekształcenia żeber u płodów, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bromox 3 mg
Badania przedkliniczne bromazepamu wykazały brak działania rakotwórczego i genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne tej substancji. Ocena wpływu na płodność u szczurów nie wykazała negatywnego oddziaływania na zdolności rozrodcze przy codziennym podawaniu leku. W badaniach teratogenności u szczurów zaobserwowano zwiększoną śmiertelność płodów, wyższą częstość martwych urodzeń oraz obniżoną przeżywalność potomstwa, jednakże nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 125 mg/kg/dobę. U królików dawki do 50 mg/kg/dobę powodowały zmniejszenie masy ciała matek i płodów oraz wzrost resorpcji zarodków, co wskazuje na potencjalne ryzyko rozwojowe przy wysokich dawkach, bez bezpośredniego działania teratogennego.
AlAT, ataksja, badanie toksykologiczne, bromazepam, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, indukcja enzymów wątrobowych, martwe urodzenie, mutacja genetyczna, napad drgawkowy, potencjał genotoksyczny, proces nowotworowy, przerost hepatocytów, resorpcja zarodka, toksyczny wpływ na zarodek, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lopacut 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku loperamidu, substancji czynnej leku Lopacut, wykazały korzystny profil toksykologiczny. W badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej nie zaobserwowano specyficznych efektów toksycznych. Ocena genotoksyczności, przeprowadzona in vitro i in vivo, potwierdziła brak działania mutagennego i uszkadzającego chromosomy. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach, dawka 40 mg/kg/dobę (240-krotność maksymalnej dawki u ludzi) wywołała toksyczność u samic ciężarnych, zaburzenia płodności oraz zmniejszoną przeżywalność płodów, natomiast dawki niższe nie powodowały negatywnych efektów ani na matkę, ani na potomstwo, w tym na rozwój przed- i poporodowy.
arytmia, chlorowodorek loperamidu, działanie genotoksyczne, efekt elektrofizjologiczny, elektrofizjologia mięśnia sercowego, elektrofizjologia serca, gen HERG, loperamid, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, przepływ jonów potasowych, przepływ jonów sodowych, przeżywalność płodu, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, zaburzenie płodności, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caspofungin Adamed 70 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kaspofunginy wykazały, że wielokrotne dożylne podawanie leku w dawkach do 7-8 mg/kg masy ciała u szczurów i małp powodowało reakcje miejscowe oraz objawy uwalniania histaminy u szczurów, a także hepatotoksyczność u małp. W toksyczności rozwojowej u szczurów przy dawce 5 mg/kg zaobserwowano istotny spadek masy ciała płodów oraz zwiększoną częstość anomalii kostnych, takich jak niepełne skostnienie kręgów, mostka i kości czaszki oraz występowanie żeber szyjnych. Zmiany te korelowały z objawami histaminowymi u ciężarnych samic. Badania genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo (myszy), nie wykazały potencjału mutagennego kaspofunginy.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vixam 75 mg
Badania przedkliniczne klopidogrelu wykazały, że hepatotoksyczność obserwowana u szczurów i pawianów pojawiała się przy dawkach co najmniej 25-krotnie wyższych niż standardowa dawka kliniczna u ludzi (75 mg/dobę), manifestując się zmianami w wątrobie i wpływem na enzymy metabolizujące. W dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne u ludzi, u tych samych gatunków zaobserwowano również niekorzystne efekty żołądkowe, takie jak zapalenie błony śluzowej, nadżerki i wymioty. Długoterminowe badania rakotwórczości prowadzone na myszach i szczurach przy dawkach do 77 mg/kg mc./dobę przez 78-104 tygodnie nie wykazały działania kancerogennego. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak wpływu klopidogrelu na materiał genetyczny, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania leku w kontekście mutagenności.
badanie farmakokinetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja leku, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, hepatotoksyczność, klopidogrel, nadżerka błony śluzowej, tolerancja żołądkowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etopiryna 300 mg + 100 mg + 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku Etopiryna, zawierającego 300 mg kwasu acetylosalicylowego, 100 mg etenzamidu oraz 50 mg kofeiny, opierają się głównie na badaniach kwasu acetylosalicylowego. W badaniach toksyczności ostrej stwierdzono, że dawki powyżej 10 g u dorosłych oraz 4 g u dzieci mogą prowadzić do zatrucia zagrażającego życiu. Stężenia kwasu salicylowego w osoczu na poziomie 300-350 μg/ml wywołują objawy zatrucia, natomiast 400-500 μg/ml mogą prowadzić do śpiączki i zgonu. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności w teście Amesa, jednak obserwowano aberracje chromosomalne w ludzkich fibroblastach, co sugeruje potencjalne działanie genotoksyczne w specyficznych warunkach. W modelach zwierzęcych kwas acetylosalicylowy nie wykazywał działania rakotwórczego przy dawce 0,5% karmy przez 68 tygodni.
aberracja chromosomalna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, etenzamid, Etopiryna, fetotoksyczność, kofeina, krwotok, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, osocze, owulacja, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie, śpiączka, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wrzód przewodu pokarmowego, zatrucie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Egoropal 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa palmitynianu paliperydonu, substancji czynnej preparatu Egoropal, wykazały charakterystyczne efekty farmakologiczne, takie jak sedacja oraz wpływ na układ hormonalny, zwłaszcza związany z prolaktyną i jej działaniem na gruczoły sutkowe i narządy płciowe. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu domięśniowym (miesięcznym) oraz doustnym na szczurach i psach zaobserwowano również reakcje zapalne w miejscu wstrzyknięcia, w tym sporadyczne ropnie. Badania reprodukcji z zastosowaniem rysperydonu, metabolizowanego do paliperydonu, wykazały zmniejszenie masy urodzeniowej i obniżoną przeżywalność potomstwa, jednak po podaniu palmitynianu paliperydonu ciężarnym szczurkom w dawkach do 160 mg/kg mc./dobę (4,1-krotność ekspozycji u ludzi przy maksymalnej dawce 150 mg) nie stwierdzono embriotoksyczności ani wad rozwojowych. Zarówno palmitynian paliperydonu, jak i paliperydon nie wykazały działania genotoksycznego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w tym zakresie.
antagonista dopaminy, antagonizm receptorów D2, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolak trzustki, gruczolakorak gruczołu sutkowego, hiperprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, nowotwór złośliwy gruczołu sutkowego, palmitynian paliperydonu, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, reakcja zapalna, ropień, rysperydon, sedacja, toksyczność po wielokrotnym podaniu, układ hormonalny, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxium 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wapnia dobesylanu, stosowanego w leku DOXIUM 500, wykazały, że substancja ta indukuje zmiany histologiczne w nerkach szczurów jedynie przy dawkach około 13,5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi. Zmiany te przypisuje się zwiększonej ekspozycji na jony wapnia. W badaniach toksyczności przewlekłej, teratogenności i fetotoksyczności na modelach zwierzęcych (szczury, króliki, myszy) nie stwierdzono negatywnego wpływu wapnia dobesylanu na rozwój płodu, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawkę terapeutyczną (do 30x u szczurów, do 13,5x u królików). Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani zdolności do indukcji aberracji chromosomowych.
aberracja chromosomowa, dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt teratogenny, karcynogenność, materiał genetyczny, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, struktura nerkowa, tkanka nerkowa, toksyczność przewlekła, wapnia dobesylan, zmiana histologiczna, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abrea 160 mg
Przedkliniczne badania kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej preparatu Abrea dostępnego w dawkach 75 mg, 100 mg i 160 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W modelach zwierzęcych jedynym istotnym działaniem toksycznym było uszkodzenie nerek, bez wpływu na inne narządy. Badania toksyczności reprodukcyjnej na szczurach wskazały na potencjalne działanie fetotoksyczne i teratogenne, jednak obserwacje te dotyczyły dawek co najmniej siedmiokrotnie wyższych niż maksymalne zalecane dawki terapeutyczne stosowane u ludzi w schorzeniach sercowo-naczyniowych, co ogranicza ich znaczenie kliniczne.
działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, salicylan, schorzenie sercowo-naczyniowe, terapia przewlekła, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, wskazanie kardiologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lernidum 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lerkanidypiny wykazały, że w dawkach terapeutycznych lek nie wywiera istotnych negatywnych efektów na autonomiczny i ośrodkowy układ nerwowy oraz układ pokarmowy, potwierdzając selektywność działania na układ sercowo-naczyniowy. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym na szczurach i psach zaobserwowano działania toksyczne związane z nasileniem farmakodynamicznym przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Testy genotoksyczności i rakotwórczości były jednoznacznie negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego i kancerogennego lerkanidypiny.
antagonista wapnia, autonomiczny układ nerwowy, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, chlorowodorek lerkanidypiny, dawka przeciwnadciśnieniowa, dystocja, dystrybucja lerkanidypiny, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, lerkanidypina, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, utrata zarodka po zagnieżdżeniu, utrata zarodka przed zagnieżdżeniem - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Myfortic 360 mg
Myfortic (mykofenolan sodu) zawiera kwas mykofenolowy (MPA), który wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek w wieku rozrodczym. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie dwóch testów ciążowych o czułości ≥25 mIU/ml, z odstępem 8-10 dni, a w przypadku przeszczepów od zmarłych dawców – pierwszy test bezpośrednio przed leczeniem, drugi po 8-10 dniach. Kobiety muszą stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji podczas leczenia oraz przez 6 tygodni po jego zakończeniu, zalecane jest stosowanie dwóch uzupełniających się metod lub całkowite powstrzymanie się od współżycia. Myfortic jest przeciwwskazany w ciąży z uwagi na wysokie ryzyko samoistnych poronień (45-49%) oraz wad wrodzonych (23-27%), w tym wad ucha, twarzy, oka, serca, palców, tchawicy, przełyku, układu nerwowego i nerek. Pacjentki muszą być poinformowane o konieczności natychmiastowego zgłoszenia objawów ciąży.
coloboma, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hiperteloryzm oczny, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, małoocze, małożuchwie, metoda antykoncepcji, mykofenolan mofetylu, mykofenolan sodu, nieprawidłowość ucha, niewykształcenie nerwu węchowego, niewykształcenie przegrody przezroczystej, odrzucenie przeszczepu, polidaktylia, przeszczep narządu miąższowego, rozszczep kręgosłupa, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, samoistne poronienie, syndaktylia, test ciążowy, ubytek przegrody przedsionka, wada wrodzona, wrodzona torbiel splotu naczyniówki, wrodzona wada serca, zarośnięcie przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 40 40 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne chlorowodorku werapamilu obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. Werapamil podawano zwierzętom laboratoryjnym (szczury i psy Beagle) w dawkach od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję do dawek 60 mg/kg u psów. Działania niepożądane, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach i szczurach wykazały brak działania teratogennego w dawkach do 60 mg/kg, natomiast dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, objawiającą się zwiększoną resorpcją płodów oraz opóźnieniem rozwoju, prawdopodobnie wtórnym do niedociśnienia i zmniejszenia masy ciała samic.
aberracja chromosomalna, bradykardia, chlorowodorek werapamilu, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt hipotensyjny, indukcja siostrzanych chromatyd, mutacja punktowa, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darifenacin Aristo 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa daryfenacyny wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy dawkach terapeutycznych, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa względem maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (MRHD). W badaniach na szczurach i psach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach odpowiednio do 50 mg/kg mc./dobę (78x AUC0-24h MRHD) oraz 6 mg/kg mc./dobę (82x AUC0-24h MRHD). Nie zaobserwowano działania genotoksycznego ani rakotwórczego. W badaniach teratologicznych u szczurów i królików, przy dawkach do 50 mg/kg mc./dobę (59x AUC0-24h MRHD) i 30 mg/kg mc./dobę (28x AUC0-24h MRHD), odnotowano jedynie opóźnienie kostnienia kręgów oraz toksyczność matczyno-płodową, bez cech teratogenności.
AUC, daryfenacyna, dawka terapeutyczna, dystocja, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, ekspozycja systemowa, farmakologia bezpieczeństwa, maksymalna dawka zalecana, margines bezpieczeństwa, narząd rozrodczy, opóźnienie kostnienia, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, śmiertelność płodów, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Foradil 12 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa formoterolu fumaranu dwuwodnego wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro i in vivo, co eliminuje potencjał genotoksyczny substancji. Długoterminowe badania rakotwórczości na modelach gryzoni (myszy i szczury) ujawniły zwiększoną częstość występowania łagodnych nowotworów mięśni gładkich oraz guzów wątroby przy bardzo wysokich dawkach, co jest zgodne z dobrze znanym efektem β-adrenergicznych agonistów u tych gatunków. Występowanie guzów jajnika u szczurów, związane z długotrwałym podawaniem dużych dawek, jest prawdopodobnie specyficzne dla gryzoni i nie ma bezpośredniego przełożenia na ludzi. W badaniach z najniższymi dawkami, odpowiadającymi 10-krotnej ekspozycji klinicznej, nie stwierdzono istotnego wzrostu częstości nowotworów, co sugeruje brak działania rakotwórczego formoterolu w dawkach terapeutycznych u ludzi.
działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer formoterolu, formoterol fumaran dwuwodny, guz warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa, guz wątroby, mięśniak gładkokomórkowy kręzki jajnika, nowotwór komórek podtorebkowych nadnerczy, receptor β-adrenergiczny, receptor β2-adrenergiczny, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność jąder, toksyczny wpływ na rozrodczość, torbiel jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fervex ból i gorączka baby 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa paracetamolu, zawartego w produkcie Efferalgan 80 mg (czopki doodbytnicze), wykazały brak działania genotoksycznego przy dawkach terapeutycznych. Efekty genotoksyczne pojawiały się jedynie po zastosowaniu dawek znacznie przekraczających zalecane limity, co wiązało się z toksycznością wątroby i szpiku kostnego. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach, przy stężeniach 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm przez 2 lata, nie potwierdziły działania rakotwórczego u większości badanych grup, z wyjątkiem niejednoznacznych oznak u samic szczurów, gdzie zaobserwowano zwiększoną częstość białaczki z komórek jednojądrzastych. Warto podkreślić, że dawki cytotoksyczne stosowane w tych badaniach znacznie przekraczały poziomy terapeutyczne stosowane u ludzi.
badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, białaczka z komórek jednojądrzastych, czopek doodbytniczy, dawka cytotoksyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, paracetamol, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, szpik kostny, toksyczność paracetamolu, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluorouracil medac 50 mg/ml (500 mg/10 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fluorouracylu wykazały, że dawka śmiertelna (LD50) po podaniu dożylnym wynosi powyżej 250 mg/kg u myszy oraz 520 mg/kg u szczurów, co wskazuje na stosunkowo wąski indeks terapeutyczny. Długotrwałe stosowanie leku powodowało istotne zmiany patologiczne w szpiku kostnym, tkance limfatycznej oraz błonach śluzowych, a także znaczną utratę masy ciała, co odzwierciedla jego cytostatyczne działanie hamujące proliferację komórek o szybkim podziale. Badania mutagenności dały mieszane wyniki: brak mutagenności w testach na Salmonella typhimurium, ale obecność transformacji morfologicznych w zarodkach myszy przy stężeniach cytotoksycznych sugeruje potencjalne działanie genotoksyczne u człowieka.
bezpieczeństwo terapeutyczne, błona śluzowa, cytostatyk, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, fluorouracyl, indeks terapeutyczny, mielosupresja, nieprawidłowość histologiczna, potencjał embriotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, proliferacja komórek, środek antykoncepcyjny, szpik kostny, tkanka limfatyczna, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczny wpływ na szpik kostny, właściwości rakotwórcze, zapalenie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) jest istotnym składnikiem leków roślinnych, takich jak Salviasept. W badaniach przedklinicznych wodny wyciąg z owocu kopru nie wykazał działania mutagennego w teście Amesa z użyciem szczepów Salmonella typhimurium TA98 i TA100. Główne składniki aktywne, anetol i estragol, wykazują słabe działanie mutagenne i minimalne ryzyko genotoksyczne odpowiednio, przy czym niska zawartość estragolu w naparach znacząco ogranicza potencjalne zagrożenie. W preparacie Salviasept owoc kopru stanowi 9,35 części wyciągu płynnego, co dodatkowo zmniejsza ryzyko toksyczne. Porównawczo, inne składniki preparatu, takie jak olejek goździkowy, miętowy i tymiankowy, wykazują różne profile bezpieczeństwa, z olejkiem goździkowym o niejednoznacznych wynikach genotoksyczności, a olejki miętowy i tymiankowy bez potwierdzonego działania mutagennego.
anetol, badanie rakotwórczości, chłoniak myszy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, estragol, eugenol, Foeniculum vulgare, kancerogenność, olejek goździkowy, olejek miętowy, olejek tymiankowy, owoc kopru, potencjał mutagenny, ryzyko genotoksyczne, Salmonella typhimurium, test Amesa, test Bacillus subtilis, test genotoksyczności, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wyciąg płynny, wyciąg roślinny - Leksykon substancji czynnych
Fenylefryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenylefryna, sympatykomimetyk stosowany w leczeniu objawów przeziębienia i grypy oraz w preparatach pozajelitowych, wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 wynoszącą około 120 mg/kg u myszy i 350 mg/kg u szczurów, co jest znacznie wyższe niż dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Badania przedkliniczne nie wykazały specyficznych objawów toksyczności po podaniu wielokrotnym w dawkach terapeutycznych, choć w bardzo wysokich dawkach obserwowano zapalenie i rozrost prostaty u zwierząt, bez wzrostu ryzyka nowotworów. Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy fenylefryny jest niejednoznaczny, jednak testy mutagenności, takie jak test Amesa, nie potwierdziły działania mutagennego, a badania na modelach gryzoni nie wykazały kancerogenności.
badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, dawka terapeutyczna, dawkowanie u ludzi, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie sympatykomimetyczne, embriogeneza, LD50, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, preparat pozajelitowy, preparat złożony, prostata, przeziębienie i grypa, rozrost prostaty, situs inversus, test mutagenności, toksyczność leku, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe, zaburzenia rozwoju płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losartan Krka 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa losartanu potasowego wykazały typowy dla antagonistów receptora angiotensyny II profil farmakologiczny bez istotnych zagrożeń genotoksycznych i rakotwórczych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek zaobserwowano zmniejszenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt), wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadycznie kreatyniny w surowicy, a także zmiany w przewodzie pokarmowym (uszkodzenia błony śluzowej, owrzodzenia, nadżerki, krwawienia) oraz zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych. Zmiany te są charakterystyczne dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna i wymagają monitorowania parametrów hematologicznych i nerkowych u pacjentów przewlekle leczonych losartanem.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, błona śluzowa, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kreatynina, losartan potasowy, małowodzie, masa serca, nadciśnienie tętnicze, nadżerka, nefropatia cukrzycowa, niewydolność serca, obumarcie płodu, owrzodzenie, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, potencjał mutagenny, rozwój płodu, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna, wada rozwojowa, zaburzenie rozwoju nerek płodu, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Banavin 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności wortioksetyny, substancji czynnej leku Banavin, wykazały, że działania niepożądane dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego, z objawami takimi jak nadmierne wydzielanie śliny, rozszerzenie źrenic oraz sporadyczne drgawki u psów. Dawka bezobjawowa dla drgawek została ustalona z marginesem bezpieczeństwa 5 względem maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej 20 mg/dobę. Toksyczność narządowa ograniczała się do nerek (zapalenie kłębuszków, niedrożność kanalików, obecność kryształków) u szczurów oraz wątroby (przerost i martwica hepatocytów, hiperplazja przewodów żółciowych, obecność kryształków) u myszy i szczurów, przy ekspozycji przekraczającej odpowiednio 10- i 2-krotnie dawkę terapeutyczną u ludzi. Zmiany te są związane z zatykaniem kanalików i przewodów przez kryształki, co u ludzi uznano za mało prawdopodobne. Wortioksetyna nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego w standardowych testach in vitro i in vivo, a badania 2-letnie na myszach i szczurach potwierdziły brak ryzyka kancerogennego przy stosowaniu terapeutycznym.
badanie przedkliniczne, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hiperplazja przewodów żółciowych, kłębuszek nerkowy, kryształki w kanalikach nerkowych, kryształki w przewodach żółciowych, margines bezpieczeństwa, martwica hepatocytów, mydriaza, narząd rozrodczy, niedrożność kanalików nerkowych, opóźnione kostnienie, ośrodkowy układ nerwowy, przerost hepatocytów, przewód żółciowy, ryzyko środowiskowe, sialorrhea, toksyczność ogólna, układ rozrodczy, zapalenie kłębuszków nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kłącza pluskwicy groniastej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza bezpieczeństwa wyciągu z kłącza pluskwicy groniastej (Cimicifuga racemosa) opiera się na badaniach toksyczności, genotoksyczności oraz potencjalnego wpływu na nowotwory. W 28-dniowym badaniu na szczurach stosowano dawki 50, 200 i 1000 mg/kg mc (odpowiednio 8, 32 i 161 mg/kg u ludzi), co stanowiło 73-, 291- i 1464-krotność dawki klinicznej (0,11 mg/kg). Już przy najniższej dawce obserwowano działania niepożądane, takie jak zwiększenie masy wątroby, które były odwracalne, natomiast najwyższa dawka powodowała nieodwracalne uszkodzenia wątroby utrzymujące się po 14 dniach rekonwalescencji. Zmiany ultrastrukturalne obejmowały obrzęk mitochondrialny i powiększenie kanalików żółciowych, potwierdzone mikroskopią elektronową. W badaniu 6-miesięcznym ustalono NOEL dla ekstraktu izopropanolowego na poziomie 22,5 mg/kg mc u szczurów. Badania genotoksyczności (test Amesa, badanie chłoniaków, testy in vivo) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego wyciągu.
badanie chłoniaków, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, Cimicifuga racemosa, działanie genotoksyczne, ekstrakt izopropanolowy, nieplanowana synteza DNA, NOEL, nowotwór gruczołu sutkowego, nowotwór zależny od hormonów, obrzęk mitochondrialny, rak piersi, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność długoterminowa, toksyczność krótkoterminowa, toksyczność rozrodcza, uszkodzenie wątroby, wyciąg z kłącza pluskwicy groniastej, zwiększenie masy wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Naclof 1 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące diklofenaku sodowego, substancji czynnej produktu Naclof, obejmują szeroki zakres badań toksyczności ostrej, po podaniu wielokrotnym oraz oceny genotoksyczności, mutagenności, teratogenności i rakotwórczości. Badania te nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów stosujących diklofenak w zalecanych dawkach terapeutycznych. W modelach zwierzęcych wykazano przenikanie diklofenaku przez łożysko u myszy i szczurów bez negatywnego wpływu na płodność, choć przy toksycznych dawkach matczynych obserwowano zaburzenia okołoporodowe, takie jak trudne porody, przedłużenie ciąży, skrócone przeżycie płodu oraz wewnątrzmaciczne opóźnienia wzrostu, co jest związane z farmakologicznym mechanizmem działania diklofenaku jako inhibitora syntezy prostaglandyn i zwężenia przewodu tętniczego in utero.
badanie histologiczne, badanie okulistyczne, chlorek benzalkoniowy, diklofenak sodowy, działanie genotoksyczne, hydroksypropylo-gamma-cyklodekstryna, inhibitor syntezy prostaglandyn, krople do oczu, parametry hematologiczne, sól potasowa diklofenaku, sól sodowa diklofenaku, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Reddy 25 mg
Badania przedkliniczne sytagliptyny wykazały toksyczność narządową (wątroba, nerki) u gryzoni przy narażeniu >58-krotnym w stosunku do ekspozycji klinicznej u ludzi, z brakiem efektów toksycznych przy 19-krotnym narażeniu, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów stwierdzono nieprawidłowości siekaczy przy narażeniu >67-krotnym, jednak bez wpływu na zęby przy 58-krotnym narażeniu. U psów toksyczność neurologiczna (atakksja, drżenie, ograniczenie aktywności) oraz zwyrodnienie mięśni szkieletowych wystąpiły przy narażeniu >23-krotnym, natomiast brak tych efektów przy 6-krotnym narażeniu podkreśla bezpieczeństwo stosowania. Nie wykazano genotoksyczności, a potencjał rakotwórczy ograniczał się do wzrostu częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy narażeniu >58-krotnym, co jest prawdopodobnie wtórne do hepatotoksyczności i nie stanowi istotnego ryzyka dla ludzi.
ataksja, drżenie, dysfunkcja neurologiczna, dysfunkcja oddechowa, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, farmakokinetyka, genotoksyczność, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak wątroby, rozwój płodu, siekacze, ślinotok, stężenie w mleku, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność neurologiczna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, uszkodzenie DNA, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość, wymioty, zaburzenia koordynacji, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia oddychania, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bulgaplin 225 mg
Pregabalina, substancja czynna Bulgaplinu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. W badaniach toksyczności wielokrotnej u szczurów i małp zaobserwowano objawy ze strony OUN (zmniejszona lub nadmierna aktywność, ataksja) jedynie przy ekspozycjach znacznie przekraczających dawki kliniczne. Długotrwała ekspozycja u starszych szczurów w dawkach ≥5-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna (600 mg/dobę) wiązała się z zanikiem siatkówki, co nie zostało potwierdzone u ludzi. Brak działania teratogennego stwierdzono u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa pojawiała się tylko przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne, co wskazuje na zachowany margines bezpieczeństwa w ciąży. Wpływ na płodność u szczurów był obserwowany wyłącznie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną i miał charakter przemijający lub związany z naturalnymi procesami degeneracyjnymi.
Pregabalina nie wykazuje działania genotoksycznego ani istotnego potencjału rakotwórczego w badaniach dwuletnich na szczurach i myszach. U szczurów nie stwierdzono wzrostu częstości guzów nawet przy ekspozycji 24-krotnie wyższej niż u ludzi, natomiast u myszy przy bardzo wysokich dawkach zaobserwowano wzrost naczyniakomięsaka krwionośnego, mechanizm którego jest niegenotoksyczny i nieobserwowany u ludzi. Młode szczury wykazują większą wrażliwość na pregabalinę, manifestującą się nadreaktywnością, bruksizmem oraz przejściowym zahamowaniem wzrostu masy ciała przy dawkach terapeutycznych, a także osłabieniem reakcji na dźwięk przy dawkach >2-krotnie przekraczających ekspozycję kliniczną, z efektami ustępującymi w ciągu 9 tygodni. Dane te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania pregabaliny w warunkach klinicznych, z zachowaniem ostrożności u kobiet w ciąży i młodych pacjentów.
ataksja, bruksizm, Bulgaplin, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, naczyniakomięsak krwionośny, nadreaktywność, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nasienia, płytki krwi, potencjał rakotwórczy, pregabalina, proces zwyrodnieniowy, profil bezpieczeństwa leku, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność płodowa, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie rozwojowe, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące lisdeksamfetaminy dimezylanu, substancji czynnej leku Elvanse, wskazują na umiarkowany potencjał uzależniający, z działaniem pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy o opóźnionym i przemijającym charakterze. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu obserwowano głównie zmiany behawioralne, takie jak zwiększona aktywność, zmniejszenie masy ciała, apetytu oraz spowolnienie wzrostu, co jest prawdopodobnie efektem farmakologicznym leku. Potencjał genotoksyczny został wykluczony w testach in vitro (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test mikrojądrowy mysich komórek szpiku). Dane dotyczące rakotwórczości pochodzą z badań mieszaniny enancjomerów D i L amfetaminy, które nie wykazały działania rakotwórczego przy dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów.
aktywność ruchowa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, deksamfetamina, działanie genotoksyczne, działanie neurotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie subiektywne, funkcja seksualna, lisdeksamfetamina dimezylan, mieszanina enancjomerów, ośrodkowy układ nerwowy, podatność na nadużywanie, potencjał uzależniający, przeżywalność zarodka, rozwój zarodka, rozwój zarodkowy, samodzielne podawanie substancji, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, układ nagrody, uszkodzenie włókien nerwowych, wpływ na reprodukcję, zaburzenie uczenia się, zmiana neurochemiczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Efudix 50 mg/g
Krem Efudix zawiera fluorouracyl w stężeniu 50 mg/g i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz karmiących piersią, a także u mężczyzn planujących ojcostwo. Brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania miejscowego u kobiet ciężarnych oraz potencjalne działanie teratogenne fluorouracylu, potwierdzone w badaniach na zwierzętach, uzasadniają zakaz stosowania w ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni przez 3 miesiące po terapii. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, wskazane jest poradnictwo genetyczne. Ze względu na możliwe przenikanie leku do mleka i ryzyko działań niepożądanych u niemowląt, stosowanie kremu podczas laktacji jest przeciwwskazane.
5-fluorouracyl, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, Efudix, fluorouracyl, konsultacja genetyczna, krem Efudix, laktacja, materiał genetyczny, metoda antykoncepcji, mleko kobiece, planowanie ojcostwa, poradnictwo genetyczne, przenikanie fluorouracylu, toksyczność leku, wady rozwojowe płodu, wiek rozrodczy, wpływ na płodność, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xiltess 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu obejmowały szeroki zakres analiz toksykologicznych, farmakologicznych oraz genotoksycznych, które potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa leku. Standardowe testy nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Toksyczność ostra po podaniu jednokrotnym nie ujawniła poważnych objawów niepożądanych, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z farmakodynamicznym działaniem inhibitora czynnika Xa, co potwierdziły obserwacje immunologiczne (wzrost stężeń IgG i IgA u szczurów). Rywaroksaban nie wykazał potencjału mutagennego ani kancerogennego, a także nie wywoływał reakcji fototoksycznych. Badania reprodukcyjne wskazały na brak wpływu na płodność, jednak ujawniono toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu, manifestujący się poronieniami, zaburzeniami kostnienia, zmianami wątrobowymi, wadami rozwojowymi oraz modyfikacjami łożyska przy ekspozycji o znaczeniu klinicznym.
aberracja chromosomowa, antykoagulant, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, immunoglobuliny, inhibitor czynnika Xa, mechanizm działania farmakologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie, potencjał kancerogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, powikłanie krwotocze, reakcja fototoksyczna, rywaroksaban, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutacji genowych, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ krzepnięcia, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana łożyskowa - Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Trabektedyna, substancja czynna leku Trabectedin EVER PHARMA, wykazuje działanie teratogenne i genotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią. Stosowanie trabektedyny jest przeciwwskazane w okresie ciąży ze względu na ryzyko poważnych wad wrodzonych płodu, potwierdzone przenikaniem leku przez łożysko w badaniach przedklinicznych. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez 3 miesiące po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni zdolni do zapłodnienia powinni kontynuować antykoncepcję przez 5 miesięcy po terapii, co wynika z różnic farmakokinetycznych i potencjalnego wpływu na materiał genetyczny plemników. Karmienie piersią jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas leczenia i przez 3 miesiące po zakończeniu terapii z powodu braku danych dotyczących przenikania trabektedyny do mleka oraz potencjalnego ryzyka dla noworodka.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bezpłodność nieodwracalna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, farmakokinetyka leku, konsultacja genetyczna, mechanizm działania leku, przeciwwskazanie karmienia piersią, przeciwwskazanie leku, przenikanie leku do mleka, przenikanie przez łożysko, ryzyko teratogenne, substancja czynna, świadoma zgoda pacjenta, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meloxicam Genoptim 15 mg
Badania przedkliniczne meloksykamu zawartego w leku Meloxicam Genoptim 15 mg potwierdzają typowy dla NLPZ profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi obserwowanymi przy długotrwałym podawaniu wysokich dawek. U zwierząt laboratoryjnych stwierdzono owrzodzenia i nadżerki błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz martwicę brodawek nerkowych. W zakresie wpływu na funkcje reprodukcyjne, przy dawkach toksycznych dla samic (≥1 mg/kg mc.) zaobserwowano zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczność manifestującą się nasilonym wchłanianiem zarodka. Nie wykazano działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i 80 mg/kg u królików, co stanowi dawki wielokrotnie wyższe niż klinicznie stosowane (7,5-15 mg u osoby 75 kg).
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, implantacja zarodka, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenia błony śluzowej, owulacja, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, resorpcja zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Viatris 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u zwierząt, takie jak sedacja, drżenia mięśniowe, drgawki kloniczne oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach długoterminowych (do 1 roku) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym. Wpływ na hematologię był gatunkowo zróżnicowany, a u psów cytopenie nie wiązały się z uszkodzeniem komórek progenitorowych szpiku, co sugeruje odwracalność tych zmian.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, drżenie mięśniowe, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, lek przeciwpsychotyczny, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, śpiączka, szpik kostny, zaburzenia hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Pankreatyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pankreatyna, enzym trzustkowy pochodzenia wieprzowego, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą, bez istotnych oznak toksyczności. Badania na zwierzętach dotyczące preparatów takich jak Kreon 35 000, Kreon Travix Max, Pangrol 10 000 i 25 000 potwierdzają brak wchłaniania enzymów z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, co ogranicza ryzyko układowych działań toksycznych. Warto podkreślić, że brak wchłaniania systemowego stanowi kluczowy argument przemawiający za bezpieczeństwem stosowania pankreatyny w terapii enzymatycznej zaburzeń trawienia.
badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, enzym trzustkowy, enzymy trzustkowe, karcynogenność, mutagenność, pankreatyna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, trzustka wieprzowa, wchłanialność z przewodu pokarmowego, wchłanianie systemowe, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zaburzenie trawienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Davoster 0,5 mg
Przedkliniczne badania dutasterydu, stosowanego w dawce 0,5 mg (lek Davoster), wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych oraz rakotwórczych dla organizmu ludzkiego. Standardowe testy toksyczności nie ujawniły istotnego ryzyka, a badania genotoksyczności i potencjału rakotwórczego nie wykazały zwiększonego ryzyka mutacji genetycznych czy rozwoju nowotworów. W modelach zwierzęcych zaobserwowano natomiast farmakologiczny wpływ dutasterydu na układ rozrodczy samców szczurów, objawiający się zmniejszeniem masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych, ograniczeniem wydzielania gruczołów dodatkowych oraz obniżeniem wskaźników płodności. Znaczenie kliniczne tych zmian u ludzi pozostaje jednak nie do końca wyjaśnione.
badanie toksykologiczne, Davoster, dutasteryd, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, ekspozycja płodu, feminizacja płodów, genotoksyczność, gruczoł krokowy, inhibitor 5α-reduktazy, model eksperymentalny, organogeneza, pęcherzyk nasienny, płyn nasienny, potencjał rakotwórczy, różnicowanie narządów płciowych, toksyczność, wskaźnik płodności - Leksykon substancji czynnych
Pseudoefedryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyczna substancja czynna, jest szeroko stosowana w terapii obrzęku i przekrwienia błony śluzowej nosa. Badania toksykologiczne wykazały, że działania niepożądane pojawiają się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne narażenie kliniczne, co wskazuje na niski potencjał toksyczności w warunkach terapeutycznych. W badaniach skojarzeniowych z ibuprofenem, loratadyną oraz cetyryzyną nie stwierdzono synergistycznego ani addytywnego działania toksycznego, a obserwowane efekty były zgodne z farmakodynamicznym profilem poszczególnych składników. Wartości dawki stosowane w badaniach na zwierzętach sięgały nawet 30-40 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 8-11-krotnemu przekroczeniu dawek zalecanych u ludzi, bez wykazania istotnej toksyczności.
badanie niekliniczne, badanie teratogenne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, błona śluzowa nosa, cetyryzyna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ibuprofen, lek zmniejszający przekrwienie, loratadyna, mutagenność i karcynogenność, narażenie człowieka, obrzęk błony śluzowej nosa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, przewód pokarmowy, pseudoefedryna, pseudoefedryny chlorowodorek, siarczan pseudoefedryny, test klastogenności, test mikrojądrowy, toksyczność subchroniczna, toksyczny wpływ na płodność, toksyczny wpływ na reprodukcję, zaburzenie hemodynamiczne, związek niegenotoksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paracetamol Aristo 500 mg
Paracetamol w dawkach terapeutycznych cechuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, nie wykazując działania toksycznego. Toksyczność pojawia się dopiero po bardzo dużych dawkach, prowadząc do centrilobularnej martwicy wątroby u zwierząt i ludzi. U psów i kotów obserwuje się methemoglobinemię oraz hemolizę oksydacyjną, które u ludzi występują bardzo rzadko. Badania na szczurach i myszach wykazały zmiany patologiczne w przewodzie pokarmowym, hematologiczne oraz zwyrodnieniowe w wątrobie i nerkach, w tym martwicę, wynikające z metabolizmu paracetamolu. Długotrwałe stosowanie (około 1 roku) dawek terapeutycznych może prowadzić do rzadkich przypadków odwracalnego, przewlekłego, agresywnego zapalenia wątroby, a objawy zatrucia mogą pojawić się już po 3 tygodniach stosowania dawek subtoksycznych. Z tego względu nie zaleca się długotrwałego stosowania ani podawania dużych dawek paracetamolu.
atrofia jąder, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie hepatotoksyczne, guz nowotworowy, hemoliza oksydacyjna, martwica tkanki, martwica wątroby, methemoglobinemia, potencjał karcinogenny, przewlekłe zapalenie wątroby, spermatogeneza, toksyczność ostra, toksyczność paracetamolu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alacare 8 mg
Przedkliniczne badania toksyczności ogólnej kwasu 5-aminolewulinowego, substancji czynnej plastra Alacare (8 mg, 2 mg/cm²), nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, zarówno w warunkach z fotoaktywacją, jak i bez niej. Również badania genotoksyczności nie potwierdziły potencjału genotoksycznego tej substancji, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa w testach przedklinicznych. Brak jest danych sugerujących działanie rakotwórcze, choć nie przeprowadzono konwencjonalnych badań kancerogenności, a dostępna literatura naukowa nie wskazuje na ryzyko kancerogenne związane z kwasem 5-aminolewulinowym.
badania przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fotoaktywacja, genotoksyczność, kwas 5-aminolewulinowy, plaster leczniczy Alacare, profil bezpieczeństwa substancji, ryzyko kancerogenne, substancja czynna, toksyczność ogólna, toksyczny wpływ na reprodukcję, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diane – 35 2 mg + 0,035 mg
Produkt leczniczy Diane-35 zawiera cyproteronu octan (2 mg) oraz etynyloestradiol (0,035 mg). Badania przedkliniczne potwierdzają dobrze poznany profil toksykologiczny etynyloestradiolu, bez nowych istotnych zagrożeń. Cyproteron octan nie wykazał toksyczności ogólnej po wielokrotnym podaniu doustnym w dawkach terapeutycznych. Testy embriotoksyczności nie wykazały działania teratogennego, jednak duże dawki cyproteronu octanu w krytycznym okresie różnicowania płci mogą powodować feminizację płodów męskich, co podkreśla bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Diane-35 w ciąży.
cyproteronu octan, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, etynyloestradiol, feminizacja płodów męskich, izolowane komórki wątroby, kancerogeneza, ludzki hepatocyt, mechanizm naprawczy, mutacja genu bakteryjnego, organogeneza, profil toksykologiczny, test przesiewowy, toksyczność ogólna, wada wrodzona, właściwości antyandrogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eupirin Cardio 75 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej preparatu Eupirin Cardio, wykazały brak właściwości kancerogennych. Testy na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów przy długotrwałej ekspozycji na tę substancję. Wyniki te są kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania kwasu acetylosalicylowego w terapii przewlekłej, zwłaszcza u pacjentów wymagających profilaktyki chorób układu sercowo-naczyniowego.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na lek, Eupirin Cardio, hodowla komórkowa, kwas acetylosalicylowy, profil bezpieczeństwa leku, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, ryzyko kancerogenne, substancja czynna, uszkodzenie DNA, wada wrodzona, zmiana genetyczna - Leksykon substancji czynnych
Cynaryzyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cynaryzyna, stosowana zarówno jako monoterapia (Cinnarizinum Aflofarm, Hasco, WZF), jak i w połączeniu z dimenhydraminą (Arlevert, Artigo, Symtiver), wykazuje w badaniach przedklinicznych względne bezpieczeństwo przy zalecanych dawkach terapeutycznych. Dane toksykologiczne nie wskazują na istotne zagrożenia dla człowieka, a badania dotyczące płodności nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności reprodukcyjne. Jednakże w jednym badaniu na szczurach odnotowano zmniejszenie wielkości miotów, wzrost liczby resorpcji płodów oraz obniżenie masy urodzeniowej potomstwa, co sugeruje potencjalne ryzyko teratogenne w określonych warunkach eksperymentalnych. W przypadku dimenhydraminy nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla rozwoju zarodka i płodu.
badanie bezpieczeństwa, cynaryzyna, dane przedkliniczne, dawka cynaryzyny, dawka terapeutyczna, dimenhydramina, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, parametry rozrodcze, płodność, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy, resorpcja płodu, rozwój płodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja aktywna, teratogenność, toksyczność wielokrotnego podania