Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Paracetamol Aristo

Paracetamol w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, nie wykazując działania toksycznego. Dopiero po zastosowaniu bardzo dużych dawek obserwuje się centrilobularną (centralną) martwicę wątroby zarówno u zwierząt laboratoryjnych, jak i u ludzi. Ponadto, przy stosowaniu bardzo wysokich dawek, paracetamol może powodować methemoglobinemię oraz hemolizę oksydacyjną, które występują głównie u psów i kotów, a u ludzi obserwowane są jedynie w bardzo rzadkich przypadkach.¹

Badania toksyczności ostrej, podchronicznej i przewlekłej

W badaniach toksyczności przeprowadzonych na gryzoniach, obejmujących toksyczność ostrą, podchroniczną oraz przewlekłą, zaobserwowano szereg zmian patologicznych. U szczurów i myszy stwierdzono zmiany w obrębie przewodu pokarmowego, zaburzenia hematologiczne (zmiany w liczbie komórek krwi), a także zmiany zwyrodnieniowe w wątrobie i nerkach, włącznie z martwicą tych tkanek. Obserwowane zmiany wynikają zarówno z mechanizmu działania paracetamolu, jak i jego metabolizmu. Metabolity, które prawdopodobnie odpowiadają za toksyczne działanie paracetamolu i związane z nim zmiany narządowe, wykryto również u ludzi.²

Klinicznie istotne jest, że długoterminowe stosowanie paracetamolu wiąże się z pewnymi zagrożeniami. Po podawaniu przez dłuższy okres (około 1 roku) dawek terapeutycznych paracetamolu, odnotowano bardzo rzadkie przypadki wystąpienia odwracalnego, przewlekłego, agresywnego zapalenia wątroby. Co więcej, nawet po zastosowaniu dawek subtoksycznych, objawy zatrucia mogą pojawić się już po 3 tygodniach stosowania paracetamolu. Z tego powodu nie zaleca się długotrwałego stosowania paracetamolu ani podawania go w dużych dawkach.³

Potencjał genotoksyczny i karcinogenny

Należy podkreślić, że brak jest konwencjonalnych badań zgodnych z aktualnie obowiązującymi standardami, które oceniałyby toksyczny wpływ paracetamolu na rozród i rozwój potomstwa.⁴

Przeprowadzone badania nie wykazały znaczącego ryzyka działania genotoksycznego paracetamolu przy stosowaniu dawek terapeutycznych (nietoksycznych). W długoterminowych badaniach na gryzoniach (szczury i myszy), po zastosowaniu dawek paracetamolu, które nie wykazywały działania hepatotoksycznego, nie stwierdzono powstawania guzów nowotworowych, co wskazuje na brak potencjału karcinogennego w dawkach terapeutycznych.⁵

Wpływ na płodność

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania paracetamolu jest jego potencjalny wpływ na płodność. Badania toksyczności przewlekłej przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że wysokie dawki paracetamolu mogą powodować atrofię jąder oraz hamować spermatogenezę. Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji w odniesieniu do stosowania paracetamolu u ludzi pozostaje nieustalone i wymaga dalszych badań.⁶