aminokwas
Aminokwasy to organiczne związki chemiczne stanowiące podstawowe elementy budulcowe białek. Każdy aminokwas składa się z centralnego atomu węgla (C), do którego przyłączone są: grupa aminowa (-NH₂), grupa karboksylowa (-COOH), atom wodoru (H) oraz zmienna grupa boczna (łańcuch boczny), która nadaje specyficzne właściwości każdemu aminokwasowi.
W medycynie wyróżnia się 20 podstawowych aminokwasów, które dzielimy na egzogenne (niezbędne) i endogenne (nieniezbędne). Aminokwasy egzogenne, takie jak lizyna, metionina czy tryptofan, organizm musi pozyskiwać z pożywienia, gdyż nie potrafi ich syntetyzować. Aminokwasy endogenne mogą być wytwarzane przez organizm człowieka.
Zaburzenia metabolizmu aminokwasów mogą prowadzić do poważnych chorób genetycznych, takich jak fenyloketonuria (nieprawidłowy metabolizm fenyloalaniny), choroba syropu klonowego (zaburzenia metabolizmu leucyny, izoleucyny i waliny) czy homocystynuria (nieprawidłowy metabolizm metioniny). Diagnostyka tych schorzeń obejmuje badania biochemiczne krwi i moczu oraz analizy genetyczne.
W praktyce klinicznej aminokwasy są wykorzystywane w żywieniu pozajelitowym pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną. Stosuje się je również jako suplementy diety w określonych stanach klinicznych, na przykład u pacjentów z chorobami wątroby, w stanach katabolicznych czy u sportowców.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Acetylotyrozyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Acetylotyrozyna jest aminokwasem obecnym w preparacie do żywienia pozajelitowego Aminoplasmal Hepa 10%, w stężeniu 0,70 g na 1000 ml roztworu, co odpowiada ilości tyrozyny dostarczanej pacjentowi podczas infuzji dożylnej. Preparat ten stosowany jest wyłącznie w warunkach szpitalnych, u pacjentów hospitalizowanych, wymagających żywienia pozajelitowego. Z uwagi na specyfikę podawania (infuzja dożylna) oraz stan kliniczny pacjentów, acetylotyrozyna nie wykazuje wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla Aminoplasmal Hepa 10% w punkcie 4.7 jednoznacznie określa tę kwestię jako „Nie dotyczy”.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nutriflex Basal –
Produkt leczniczy Nutriflex Basal to kompleksowy preparat dożylny zawierający aminokwasy (32 g/1000 ml lub 64 g/2000 ml), glukozę (125 g/1000 ml lub 250 g/2000 ml) oraz elektrolity (m.in. sód 49,9 mmol/1000 ml, potas 30 mmol/1000 ml, magnez 5,7 mmol/1000 ml). Składniki te są natychmiast dostępne metabolicznie po podaniu dożylnym, z biodostępnością 100%. Aminokwasy uczestniczą w syntezie białek, biosyntezie nukleotydów, hemoglobiny, cząsteczek sygnałowych i koenzymów, a także mogą być metabolizowane jako substrat energetyczny. Glukoza jest metabolizowana do CO₂ i H₂O, z możliwością lipogenezy przy nadmiarze podaży. Elektrolity pełnią funkcje kofaktorów i regulatorów procesów biologicznych. Osmolarność roztworu wynosi 1150 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 4,8–6,0, co zapewnia bezpieczeństwo infuzji dożylnej.
alanina, aminokwas, argininy monoglutaminian, dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, fenyloalanina, glicyna, glukoneogeneza, hemoglobina, histydyny chlorowodorek, infuzja dożylna, izoleucyna, koenzym, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lipogeneza, lizyny chlorowodorek, metionina, nukleotyd, Nutriflex Basal, osmolarność teoretyczna, próg nerkowy glukozy, prolina, seryna, substrat energetyczny, synteza białka, transaminacja, treonina, tryptofan, walina - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lipoflex special –
Przedawkowanie emulsji do infuzji Lipoflex special, zawierającej aminokwasy, glukozę, emulsję tłuszczową oraz elektrolity, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych obejmujących różne układy organizmu. Nadmierne podanie płynów i elektrolitów skutkuje przewodnieniem, obrzękami obwodowymi, wzrostem ciśnienia tętniczego oraz ryzykiem obrzęku płuc objawiającego się dusznością, sinicą i tachykardią. Przedawkowanie aminokwasów powoduje ich utratę przez nerki, zaburzenia równowagi aminokwasowej oraz objawy takie jak nudności, wymioty i dreszcze. Hiperglikemia z cukromoczem, odwodnieniem osmotycznym i hiperosmolalnością osocza to konsekwencje nadmiaru glukozy, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do śpiączki hiperglikemicznej i hiperosmolarnej. Przedawkowanie emulsji tłuszczowej wywołuje zespół przeładowania tłuszczami, charakteryzujący się hiperlipemią, gorączką, infiltracją tłuszczową narządów, hepatosplenomegalią oraz zaburzeniami hematologicznymi i krzepnięcia.
aminokwas, anemia, cukromocz, dreszcze, emulsja tłuszczowa, glukozuria, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipemia, hiperosmolalność, leukopenia, nudności, obrzęk płuc, odwodnienie, przewodnienie, śpiączka hiperglikemiczna, splenomegalia, tlenoterapia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi aminokwasów, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zespół przeładowania tłuszczami, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-cysteina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
L-cysteina, będąca składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, występuje w różnych formach i stężeniach, np. N-acetylo-L-cysteina w Aminosteril N-Hepa 8% (0,70 g/1000 ml, odpowiadające 0,52 g L-cysteiny) oraz w mieszaninie z L-cystyną w preparatach Vamin 18 Electrolyte-Free (560 mg/1000 ml) i Vaminolact (1,0 g/1000 ml). Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tych preparatów wskazują na dobrą tolerancję i brak toksyczności, co pośrednio potwierdza bezpieczeństwo stosowania L-cysteiny w takich roztworach do infuzji. Badania te jednak odnoszą się głównie do mieszanin aminokwasów, a nie do samej L-cysteiny jako pojedynczego związku.
aminokwas, Aminosteril N-Hepa, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, L-cysteina, L-cystyna, mieszanina aminokwasów, N-acetylo-L-cysteina, profil bezpieczeństwa leku, profil toksykologiczny, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór do żywienia pozajelitowego, Vamin 18, Vaminolact, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Histydyna – Interakcje
Histydyna, jako aminokwas stosowany w żywieniu pozajelitowym, wykazuje niewiele specyficznych interakcji farmakologicznych bezpośrednio z nią związanych. Większość potencjalnych interakcji wynika z obecności innych składników preparatów, takich jak wapń, potas czy emulsje tłuszczowe zawierające olej sojowy. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego podawania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń (np. Clinimix N17G35E, Finomel, Multimel) przez tę samą linię do infuzji, zwłaszcza u noworodków ≤28 dni życia, ze względu na ryzyko wytrącania się soli wapniowych ceftriaksonu i zgonu. Ponadto, preparaty zawierające histydynę nie powinny być podawane jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. W preparatach tych istotna jest także zawartość potasu, co wymaga ostrożności i monitorowania u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagonistów receptora angiotensyny II oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna) ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
amiloryd, aminokwas, Aminoplasmal, antagonista receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, emulsja tłuszczowa, glikozyd nasercowy, gospodarka potasowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens triglicerydów, kortykosteroid, kortykotropina, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lipaza, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, olej sojowy, pochodna kumaryny, preparat aminokwasowy, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasowy, spironolakton, takrolimus, triamteren, warfaryna, witamina K1, zatrucie naparstnicą, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji aminokwasów o stężeniu 100 g/l i zawartości azotu 15,8 g/l, przeznaczony do żywienia pozajelitowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Preparat zawiera pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, w tym m.in. leucynę (8,90 g/l), lizynę (8,56 g/l), argininę (11,50 g/l) oraz elektrolity: sód 50 mmol/l, potas 25 mmol/l, magnez 2,5 mmol/l, octany 46 mmol/l, chlorki 52 mmol/l, fosforany 10 mmol/l i cytryniany 2,0 mmol/l. Wartość energetyczna roztworu wynosi 1675 kJ/l (400 kcal/l), co wymaga uzupełnienia o dodatkowe źródła energii, najczęściej węglowodany, aby zapewnić prawidłowe wykorzystanie aminokwasów i utrzymanie bilansu azotowego. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 1021 mOsm/l i pH 5,7–6,3, co należy uwzględnić przy doborze terapii żywieniowej.
alanina, aminokwas, arginina, bilans azotowy, choroba zapalna jelit, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, katabolizm białkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, megacolon toxicum, metionina, motoryka przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelita, niedożywienie białkowo-kaloryczne, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, śpiączka, treonina, tryptofan, tyrozyna, uraz twarzoczaszki, walina, wartość energetyczna, zaburzenie świadomości, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Olimel Peri N4E
OLIMEL PERI N4E to emulsja do żywienia pozajelitowego, której dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego, masy ciała oraz zdolności metabolicznych pacjenta. Produkt nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na nieodpowiedni skład i objętość. U dorosłych średnie dobowe zapotrzebowanie wynosi: azot 0,16-0,35 g/kg (1-2 g aminokwasów/kg), energia 20-40 kcal/kg oraz płyny 20-40 ml/kg masy ciała. Maksymalna dawka dobowa OLIMEL PERI N4E to 40 ml/kg, co odpowiada 1 g aminokwasów/kg, 3 g glukozy/kg, 1,2 g tłuszczów/kg, 0,8 mmol sodu/kg i 0,6 mmol potasu/kg. Dla pacjenta 70 kg maksymalna dawka wynosi 2800 ml, dostarczając 71 g aminokwasów, 210 g glukozy, 84 g tłuszczów i łącznie 1960 kcal energii. Infuzję należy rozpoczynać stopniowo, maksymalna szybkość wynosi 3,2 ml/kg/godz., co odpowiada 0,08 g aminokwasów/kg/godz., 0,24 g glukozy/kg/godz. i 0,10 g tłuszczów/kg/godz.
aminokwas, azot, emulsja do infuzji, energia niebiałkowa, glukoza, infuzja, katabolizm, leczenie żywieniowe, magnez, OLIMEL PERI N4E, osmolarność, pacjent pediatryczny, populacja pediatryczna, potas, sód, stan odżywienia, szybkość infuzji, szybkość wlewu, tłuszcz, worek wielokomorowy, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Selenu dwutlenek – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparat do żywienia pozajelitowego Pediaven NN1 zawiera selen dwutlenek w ilości 6,7 µg na 250 ml roztworu (0,03 mg/1000 ml), co odpowiada wartości odżywczej selenu 4,8 µg/250 ml oraz 19 µg/1000 ml. W charakterystyce produktu leczniczego (ChPL) brak jest szczegółowych danych dotyczących wpływu selenu dwutlenku na płodność, ciążę i laktację, a punkt 4.6 opisuje tę kwestię jako „Nie dotyczy”. Może to oznaczać, że preparat nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, bądź że brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tych populacjach. Pediaven NN1 zawiera również inne składniki odżywcze, takie jak glukoza (25 g/250 ml), aminokwasy (3,75 g/250 ml) oraz azot całkowity (0,54 g/250 ml), co należy uwzględnić przy ocenie całkowitego wpływu preparatu.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnych, stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca aminokwasy (33,1–166 g), azot (5,3–26,5 g), glukozę bezwodną (42,8–214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6–73 g) w opakowaniach o objętości od 506 ml do 2531 ml. Całkowita wartość energetyczna preparatu waha się od 450 kcal (1,9 MJ) do 2250 kcal (9,4 MJ). Ze względu na brak działania na ośrodkowy układ nerwowy, preparat nie wpływa na funkcje poznawcze ani zdolności psychomotoryczne, co przekłada się na nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkt jest przeznaczony do stosowania w warunkach szpitalnych lub kontrolowanego środowiska domowego, a jego podawanie wymaga infuzji dożylnej, często z użyciem pompy infuzyjnej.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, infuzja dożylna, kwas omega-3, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, ośrodkowy układ nerwowy, pompa infuzyjna, roztwór aminokwasów, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipoflex special –
Lipoflex special to emulsja do infuzji przeznaczona do żywienia pozajelitowego u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim katabolizmem, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza kompleksowe wsparcie żywieniowe, zawierając aminokwasy (56 g/1000 ml), węglowodany (144 g/1000 ml) oraz tłuszcze (40 g/1000 ml), co odpowiada łącznie 4945 kJ (1180 kcal) energii na 1000 ml, z czego 4005 kJ (955 kcal) stanowi energia niebiałkowa. Produkt jest dostępny w różnych objętościach (625 ml, 1000 ml, 1250 ml, 1875 ml), co pozwala na indywidualne dostosowanie podaży składników odżywczych. Osmolalność emulsji wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Preparat jest wskazany dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2. roku życia, z wyłączeniem dzieci młodszych.
aminokwas, choroba przewlekła, choroba przewodu pokarmowego, dysfagia, egzogenne kwasy tłuszczowe, elektrolit, infuzja dożylna, katabolizm, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej sojowy, osmolalność, pacjent onkologiczny, terapia żywieniowa, triglicerydy średniołańcuchowe, uraz, zabieg operacyjny, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omegaflex special –
Produkt leczniczy Omegaflex special, będący emulsją do infuzji dożylnej, nie przeszedł kompleksowych badań nieklinicznych w swojej finalnej kompozycji. Składniki odżywcze zawarte w preparacie, takie jak aminokwasy, glukoza, triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz kwasy tłuszczowe omega-3, a także elektrolity i pierwiastki śladowe, podawane w zalecanych dawkach substytucyjnych, nie wykazują potencjału toksycznego zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej. Wskazuje to na bezpieczeństwo stosowania produktu w ramach terapii substytucyjnej, mimo braku standardowych badań przedklinicznych dla tej konkretnej emulsji.
aminokwas, atrofia jąder, badanie przedkliniczne, elektrolit, emulsja do infuzji, fitoestrogen, infuzja dożylna, kwas omega-3, model zwierzęcy, olej sojowy, oligospermia, Omegaflex special, pierwiastek śladowy, terapia substytucyjna, triglicerydy kwasów tłuszczowych, zaburzenie płodności, β-sitosterol - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaflex special bez elektrolitów
Omegaflex special bez elektrolitów to trzykomorowa emulsja do infuzji dożylnej, przeznaczona do kompletnego żywienia pozajelitowego, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, w tym kwasy omega-3. Produkt dostępny jest w objętościach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, dostarczając odpowiednio: aminokwasy od 35,0 g do 105,1 g, azot od 5 g do 15 g, glukozę od 90 g do 270 g oraz tłuszcze od 25 g do 75 g. Wartość energetyczna waha się od 740 kcal (3090 kJ) do 2215 kcal (9265 kJ) w zależności od objętości. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 1840 mOsm/kg, pH 5,0-6,0 oraz wymaga aseptycznego wymieszania zawartości komór przed podaniem, co skutkuje powstaniem jednolitej emulsji typu olej w wodzie.
alanina, alanylo-glutamina, aminokwas, arginina, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja mlecznobiała, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy, glicerol, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, kwas tłuszczowy omega-3, leucyna, lizyna, metionina, mikroelement, oleinian sodu, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, pierwiastek śladowy, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, tokoferol, treonina, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy kwasów tłuszczowych, tryptofan, walina, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminosteril N-Hepa 8% –
AMINOSTERIL N-HEPA 8% to roztwór do infuzji dożylnej zawierający 80 g/l aminokwasów, w tym L-izoleucynę (10,40 g/l), L-leucynę (13,09 g/l), L-lizynę (6,88 g/l), L-metioninę (1,10 g/l), N-acetylo-L-cysteinę (0,52 g/l), L-fenyloalaninę (0,88 g/l), L-treoninę (4,40 g/l), L-tryptofan (0,70 g/l), L-walinę (10,08 g/l), L-argininę (10,72 g/l), L-histydynę (2,80 g/l), glicynę (5,82 g/l), L-alaninę (4,64 g/l), L-prolinę (5,73 g/l) oraz L-serynę (2,24 g/l). Zawartość azotu wynosi 12,90 g/l, a wartość energetyczna 1340 kJ/l (320 kcal/l). Roztwór ma pH 5,7-6,3, osmolarność około 770 mOsm/l oraz kwasowość 12-25 mmol NaOH/l. Produkt jest sterylny, bezbarwny i przeznaczony do jednorazowego użytku, pakowany w butelki 500 ml z bezbarwnego szkła. Po otwarciu należy go zużyć natychmiast, a niezużytą zawartość usunąć, aby uniknąć ryzyka zakażenia mikrobiologicznego.
aminokwas, azot, emulsja tłuszczowa, glicyna, kwasowość roztworu, L-alanina, L-arginina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, N-acetylo-L-cysteina, niezgodność farmaceutyczna, octan L-lizyny, osmolarność, podanie dożylne, równowaga elektrolitowa, roztwór do infuzji, substancja pomocnicza, warunek aseptyczny, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Prolina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Prolina, jako aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, wymaga ostrożnego stosowania u kobiet w ciąży i podczas laktacji ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących jej bezpieczeństwa w tych okresach. Nie przeprowadzono kompleksowych badań na zwierzętach oceniających wpływ proliny na reprodukcję, a większość charakterystyk produktów podkreśla brak danych dotyczących wpływu na płodność. Podawanie preparatów zawierających prolinę w ciąży jest możliwe jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka i wyłącznie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych. Niektóre produkty, takie jak Finomel czy Nutrineal PD4 (1,1% roztwór aminokwasów), mają szczególne ograniczenia lub przeciwwskazania do stosowania w ciąży i laktacji. W przypadku laktacji aminokwasy, w tym prolina, przenikają do mleka kobiecego, jednak w dawkach leczniczych nie przewiduje się negatywnego wpływu na noworodka, choć karmienie piersią podczas żywienia pozajelitowego nie jest zalecane.
aminokwas, Aminomix, Aminoplasmal, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, emulsja, Finomel, karmienie piersią, laktacja, lęk, mleko ludzkie, noworodek, Nutrineal, Olimel, płodność, prolina, reprodukcja, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, toksyczność, tolerancja leku, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Numeta G16%E –
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego NUMETA G16%E opiera się na badaniach toksykologicznych poszczególnych składników zawartych w trójkomorowym worku, w tym aminokwasów (13 g), glukozy (77,5 g) oraz lipidów (15,5 g) w 500 ml emulsji. Skład lipidowy stanowi mieszanina oleju z oliwek oczyszczonego (około 80%) oraz oleju sojowego oczyszczonego (około 20%). Badania te nie wykazały dodatkowego ryzyka związanego ze stosowaniem produktu, a emulsja tłuszczowa charakteryzuje się typową, jednorodną, mlecznobiałą postacią, co jest zgodne z normami dla żywienia pozajelitowego. Warto podkreślić, że nie przeprowadzono badań przedklinicznych na kompletnym produkcie w formie połączenia komór, jednak ocena bezpieczeństwa opiera się na dobrze poznanym profilu poszczególnych składników.
aminokwas, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, glukoza, lipidy, ocena bezpieczeństwa, olej sojowy, olej z oliwek, worek trójkomorowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipoflex special –
Lipoflex special to emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze oraz elektrolity, stosowana w żywieniu pozajelitowym. Nie przeprowadzono dedykowanych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo całej mieszaniny, co jest zgodne z praktyką dla złożonych preparatów o dobrze poznanym profilu składników. Na podstawie znanych danych o poszczególnych składnikach i ich stężeniach w preparacie nie przewiduje się toksyczności przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Skład ilościowy aminokwasów, tłuszczów, węglowodanów i elektrolitów został dobrany tak, aby zapewnić bezpieczeństwo dożylnego podawania oraz odpowiedni poziom odżywienia pacjenta.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas solny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Aminomix 1 Novum zawiera kwas solny w postaci 25% roztworu w ilości 1,47 ml na 1000 ml roztworu do infuzji, pełniąc kluczową rolę w utrzymaniu pH roztworu na poziomie 5,5-6,0. Ten zakres pH jest niezbędny dla stabilności mieszaniny aminokwasów, węglowodanów i elektrolitów, a także wpływa na zdolność zobojętniania roztworu, która wynosi 18,0-33,0 mmol NaOH/l. Fizykochemiczne parametry roztworu obejmują osmolalność 1826-2018 mOsm/kg wody oraz osmolarność 1779 mOsm/l, a stężenie jonów chlorkowych (Cl-) w gotowym preparacie wynosi 64 mmol/l. Kwas solny jest zatem niezbędnym składnikiem zapewniającym odpowiednie warunki dla stabilności i skuteczności żywienia pozajelitowego.
alanina, aminokwas, arginina, działanie toksyczne, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, jon chlorkowy, leucyna, lizyny chlorowodorek, metionina, osmolalność, osmolarność roztworu, produkt leczniczy, prolina, regulator pH, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, seryna, stężenie leku, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, węglowodany i elektrolity, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Wskazania do stosowania
Lizyna bezwodna, podawana jako chlorowodorek lizyny, jest kluczowym aminokwasem egzogennym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie w preparacie Kabiven Peripheral. Preparat ten dostępny jest w trójkomorowych workach o pojemnościach 2400 ml, 1920 ml i 1440 ml, zawierających odpowiednio 5,6 g, 4,5 g i 3,4 g lizyny bezwodnej oraz całkowitą zawartość aminokwasów wynoszącą 57 g, 45 g i 34 g. Całkowita zawartość azotu w preparacie wynosi 9,0 g, 7,2 g lub 5,4 g, a wartość energetyczna całkowita to 1700 kcal, 1400 kcal lub 1000 kcal, w zależności od objętości worka. Lizyna pełni istotne funkcje biologiczne, takie jak udział w syntezie białek, tworzeniu kolagenu, absorpcji wapnia oraz produkcji enzymów i hormonów, co czyni ją niezbędnym składnikiem żywienia pozajelitowego u pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego bądź dojelitowego.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, chlorowodorek lizyny, choroba nowotworowa, choroba przewodu pokarmowego, ciężka infekcja, ciężkie oparzenie, ciężkie zapalenie trzustki, Kabiven Peripheral, kacheksja, kolagen, lizyna bezwodna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, roztwór aminokwasów, sepsa, SIRS, synteza białek, tkanka łączna, zaburzenie motoryki jelit, zespół krótkiego jelita, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający aminokwasy (33,1-166 g), glukozę (42,8-214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6-73,0 g) złożoną z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Preparat jest wskazany u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, np. w stanach zaburzeń połykania, niedrożności przewodu pokarmowego, ciężkich chorobach jelit czy stanach katabolicznych. Dostępny jest w pięciu objętościach (506-2531 ml) o wartości energetycznej od 450 do 2250 kcal (1,9-9,4 MJ) oraz zawartości azotu od 5,3 do 26,5 g, co pozwala na indywidualne dopasowanie do potrzeb pacjenta.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, elektrolit, emulsja tłuszczowa, glukoza, izoleucyna, kwas omega-3, leucyna, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, rozległe oparzenie, roztwór aminokwasów, stan kataboliczny, stan odżywienia, tauryna, tłuszcz, trigliceryd nasycony, trójkomorowy worek, walina, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Benalapril 10 10 mg
Benalapril, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) i solą maleinianową enalaprylu, działa poprzez hamowanie konwersji angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, zmniejszenia wydzielania aldosteronu oraz blokowania rozkładu bradykininy. Efekt przeciwnadciśnieniowy pojawia się zwykle po 1 godzinie, osiąga maksimum po 4-6 godzinach i utrzymuje się co najmniej 24 godziny przy zalecanych dawkach. U pacjentów z nadciśnieniem obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego bez istotnego przyspieszenia akcji serca, a u chorych z niewydolnością serca dochodzi do zmniejszenia oporu obwodowego, poprawy pojemności minutowej serca oraz redukcji ciśnienia zaklinowania w kapilarach płucnych. Benalapril wykazuje również korzystny wpływ na funkcję nerek, zwiększając przepływ krwi nerkowej i zmniejszając albuminurię, co potwierdzają badania u pacjentów z cukrzycą i zaburzeniami czynności nerek.
albuminuria, aldosteron, aliskiren, aminokwas, angiotensyna, antagonista receptora angiotensyny II, bradykinina, ciśnienie zaklinowania, dysfunkcja skurczowa, efekt hipotensyjny, enalaprylat, enalaprylu maleinian, frakcja wyrzutowa, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hydroliza, immunoglobulina G, inhibitor ACE, inhibitor reniny, kininaza II, konwertaza angiotensyny, lek moczopędny tiazydowy, naczyniorozszerzenie, naczyniozwężenie, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, opór tętniczy obwodowy, ostre uszkodzenie nerek, pojemność minutowa serca, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, renina osocza, śmiertelność sercowo-naczyniowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca - Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-cysteina – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat AMINOSTERIL N-HEPA 8% zawierający N-acetylo-L-cysteinę (0,70 g/1000 ml roztworu, odpowiadające 0,52 g L-cysteiny) jest przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby. Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie, zarówno do żyły centralnej, jak i obwodowej, z indywidualnym dostosowaniem dawkowania. Standardowa szybkość infuzji wynosi 1,0-1,25 ml/kg mc./godz. (0,08-0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.), co dla pacjenta 70 kg odpowiada 70-87,5 ml/godz. (5,6-7 g aminokwasów/godz.). Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 1,5 g aminokwasów/kg mc. (18,75 ml/kg mc.), czyli 1300 ml roztworu (105 g aminokwasów) dla pacjenta 70 kg, z maksymalną dobowa dawką N-acetylo-L-cysteiny 0,013 g/kg mc. (0,91 g/dobę). Preparat należy stosować jako element kompleksowego żywienia pozajelitowego, łącznie z roztworami węglowodanów, emulsjami tłuszczowymi, elektrolitami, witaminami i pierwiastkami śladowymi.
aminokwas, Aminosteril N-Hepa, droga dożylna, emulsja tłuszczowa, gospodarka azotowa, L-cysteina, N-acetylo-L-cysteina, osmolarność teoretyczna, parametr laboratoryjny, pierwiastek śladowy, podaż składników odżywczych, podrażnienie żyły obwodowej, pompa infuzyjna, roztwór do infuzji, zaburzenie funkcji wątroby, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Sodu fluorek – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sodu fluorek jest składnikiem produktów do żywienia pozajelitowego, takich jak Pediaven NN1 (44,2 µg na 250 ml roztworu, co odpowiada 0,18 mg na 1000 ml) oraz Peditrace (57 μg/ml koncentratu, tj. 2 μg fluoru na ml). Stanowi on źródło fluoru, pierwiastka niezbędnego w diecie, szczególnie u pacjentów pediatrycznych wymagających żywienia pozajelitowego. Zawartość fluoru w Pediaven NN1 wynosi 20,0 µg na 250 ml (80 µg na 1000 ml), natomiast w Peditrace 2 μg/ml (3,00 μmol). Charakterystyki Produktów Leczniczych wskazują, że w punkcie 4.6 „Wpływ na płodność, ciążę i laktację” widnieje adnotacja „Nie dotyczy”, co oznacza brak specjalnych ostrzeżeń dotyczących stosowania tych preparatów u kobiet w ciąży i karmiących piersią.