aminokwas
Aminokwasy to organiczne związki chemiczne stanowiące podstawowe elementy budulcowe białek. Każdy aminokwas składa się z centralnego atomu węgla (C), do którego przyłączone są: grupa aminowa (-NH₂), grupa karboksylowa (-COOH), atom wodoru (H) oraz zmienna grupa boczna (łańcuch boczny), która nadaje specyficzne właściwości każdemu aminokwasowi.
W medycynie wyróżnia się 20 podstawowych aminokwasów, które dzielimy na egzogenne (niezbędne) i endogenne (nieniezbędne). Aminokwasy egzogenne, takie jak lizyna, metionina czy tryptofan, organizm musi pozyskiwać z pożywienia, gdyż nie potrafi ich syntetyzować. Aminokwasy endogenne mogą być wytwarzane przez organizm człowieka.
Zaburzenia metabolizmu aminokwasów mogą prowadzić do poważnych chorób genetycznych, takich jak fenyloketonuria (nieprawidłowy metabolizm fenyloalaniny), choroba syropu klonowego (zaburzenia metabolizmu leucyny, izoleucyny i waliny) czy homocystynuria (nieprawidłowy metabolizm metioniny). Diagnostyka tych schorzeń obejmuje badania biochemiczne krwi i moczu oraz analizy genetyczne.
W praktyce klinicznej aminokwasy są wykorzystywane w żywieniu pozajelitowym pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną. Stosuje się je również jako suplementy diety w określonych stanach klinicznych, na przykład u pacjentów z chorobami wątroby, w stanach katabolicznych czy u sportowców.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Primene 10% –
PRIMENE 10% to roztwór aminokwasów o stężeniu 100 g/l, przeznaczony do żywienia pozajelitowego dzieci, noworodków i niemowląt. Dawkowanie powinno być precyzyjnie dostosowane do masy ciała, wieku, stanu klinicznego, zapotrzebowania na azot (0,23-0,53 g/kg mc./24h) oraz zdolności metabolizowania składników. Zalecana dobowa dawka aminokwasów wynosi 1,5-3,5 g/kg mc., co odpowiada objętości 15-35 ml/kg mc./24h. Szybkość wlewu nie powinna przekraczać 0,05 ml/kg mc./min, a podawanie odbywa się głównie przez żyłę centralną (przy osmolarności roztworu >900 mOsm/l) lub obwodową (przy osmolarności ≤900 mOsm/l, przy czym osmolarność PRIMENE 10% wynosi 780 mOsm/l). U noworodków i niemowląt preferowany jest wlew ciągły przez 24 godziny, natomiast u dzieci możliwy jest także wlew cykliczny trwający 8-12 godzin.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z prosa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z prosa, obecny w produkcie leczniczym Revalid w dawce 50,0 mg na kapsułkę twardą, stanowi jeden z aktywnych składników preparatu o złożonym składzie, który obejmuje również aminokwasy (DL-metioninę, L-cystynę), witaminy (wapnia D-pantotenian, witaminy B1, B6, kwas 4-aminobenzoesowy), minerały w formie chelatów (żelazo, cynk, miedź), ekstrakty roślinne (wyciąg z kiełków pszenicy) oraz drożdże piwne. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) wskazuje na brak szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania wyciągu z prosa jako izolowanej substancji, w tym brak badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój.
aminokwas, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, D-pantotenian wapnia, dane przedkliniczne, DL-metionina, drożdże piwne, genotoksyczność, kwas 4-aminobenzoesowy, L-cystyna, potencjał rakotwórczy, Revalid, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, witamina B1, witamina B6, wyciąg z kiełków pszenicy, wyciąg z prosa - Leksykon substancji czynnych
L-asparaginowy kwas – Przedawkowanie
Kwas L-asparaginowy jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free (3,4 g/1000 ml) oraz Vaminolact (4,1 g/1000 ml). Przedawkowanie tej substancji może wystąpić przy podawaniu z szybkością przekraczającą zalecenia producenta, prowadząc do objawów takich jak nudności, wymioty, pocenie, a w przypadku Vamin 18 Electrolyte-Free także zakrzepowe zapalenie żył przy podawaniu do żył obwodowych. W przypadku Vaminolact charakterystyczne są uderzenia gorąca. Objawy te mają istotne znaczenie kliniczne i mogą negatywnie wpływać na przebieg terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Lizyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lizyna, jako aminokwas niezbędny, jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jednak dane kliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa u kobiet w ciąży i karmiących piersią są ograniczone. Produkty takie jak Aminoplasmal 15% (7,95 g lizyny/1000 ml) czy Aminomix 1 Novum (4,125 g lizyny/1000 ml) nie mają specyficznych badań reprodukcyjnych na zwierzętach, a ich stosowanie w ciąży wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka. Niektóre preparaty, np. Nutriflex Basal (2,27 g lizyny/1000 ml), są przeciwwskazane w ciąży, chyba że stan kliniczny wymaga żywienia pozajelitowego. W przypadku karmienia piersią, aminokwasy przenikają do mleka, jednak większość produktów stosowanych w dawkach terapeutycznych nie powinna negatywnie wpływać na noworodki, choć karmienie piersią podczas żywienia pozajelitowego jest zazwyczaj odradzane. Preparaty zawierające karbocysteinę z lizyną (np. Flegamax Forte) powinny być stosowane z ostrożnością lub unikać ich stosowania w ciąży i laktacji ze względu na brak danych i potencjalne ryzyko.
aminokwas, aminokwas niezbędny, Aminoplasmal, bezpieczeństwo farmakoterapii, chlorowodorek lizyny, ciąża, dawka lecznicza, dawka terapeutyczna, karbocysteina z lizyną, karmienie piersią, kobieta karmiąca piersią, lizyna, noworodek przedwcześnie urodzony, octan lizyny, płodność, preparat farmaceutyczny, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka ludzkiego, roztwór aminokwasów, stosunek korzyści do ryzyka, terapia, wpływ na reprodukcję, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-histydyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Produkty lecznicze zawierające L-histydynę, takie jak Aminomel 10E (3,30 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (4,13 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (2,80 g/1000 ml), Ketosteril (38 mg/tabletka) oraz Vamin 18 Electrolyte-Free (6,8 g/1000 ml), wymagają ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone, a charakterystyki produktów często wskazują na brak wystarczających informacji, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Badania na zwierzętach dla Ketosterilu nie wykazały szkodliwego wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu, jednak brak jest danych klinicznych u ludzi. W przypadku Aminosteril N-Hepa 8% oraz Vamin 18 Electrolyte-Free dostępne dane z porównywalnych roztworów aminokwasów sugerują brak ryzyka, choć konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego matki i dziecka podczas terapii.
aminokwas, Aminomel, Aminosteril, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, histydyna, karmienie piersią, Ketosteril, laktacja, noworodek, okres rozrodczy, płodność, produkt leczniczy, roztwór aminokwasów, rozwój zarodka, tabletka powlekana, Vamin, Vaminolact, wpływ na reprodukcję, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminomel Nephro –
Aminomel Nephro to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy mieszanin aminokwasów, o teoretycznej osmolarności 510 mOsm/l i pH 5,9-6,3, przeznaczony dla pacjentów z niewydolnością nerek. Preparat zawiera zbilansowany zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych, dostosowany do specyficznych potrzeb metabolicznych tej grupy chorych, z zawartością azotu 8,6 g/l i wartością energetyczną 930 kJ/l (222 kcal/l). Skład aminokwasowy obejmuje m.in. L-izoleucynę (6,00 g/l), L-leucynę (6,40 g/l), L-lizynę (7,28 g/l), L-metioninę (4,59 g/l), L-fenyloalaninę (5,53 g/l) oraz L-argininę (3,02 g/l). Preparat charakteryzuje się kwasowością miareczkową 15-25 mmol/l do pH 7,4, co jest istotne dla utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi.
acetylocysteina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas w osoczu, arginina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niewydolność nerek, osmolarność, prolina, seryna, synteza białka, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie równowagi aminokwasów, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven Nutribase –
SmofKabiven Nutribase to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową, aminokwasy, glukozę oraz elektrolity, zróżnicowane pod względem farmakokinetyki. Emulsja tłuszczowa składa się z czterech lipidów o odmiennym klirensie: triglicerydy średniołańcuchowe (MCT) wykazują najszybszy klirens, olej z oliwek ma najwolniejszy, olej rybi bogaty w omega-3 oraz olej sojowy (LCT) charakteryzują się klirensem pośrednim. Aminokwasy podawane dożylnie mają 100% biodostępność, omijając metabolizm wątrobowy i przewód pokarmowy, co umożliwia ich natychmiastową dystrybucję do tkanek. Elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, Zn, siarczany, chlorki, octany) podlegają standardowej dystrybucji i wydalaniu przez nerki, natomiast glukoza dostarczana dożylnie jest szybko dostępna jako źródło energii, z pominięciem procesów trawienia i wchłaniania.
alanina, aminokwas, arginina, biodostępność, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicerofosforan sodu, glicyna, glukoza dożylna, glukoza jednowodna, histydyna, izoleucyna, krążenie wątrobowe, kwas omega-3, leucyna, lizyna, metionina, octan sodu, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, olej z oliwek oczyszczony, płyn ustrojowy, prolina, seryna, siarczan cynku, siarczan magnezu, stężenie jonów, tauryna, treonina, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych, trigliceryd średniołańcuchowy, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie funkcji wątroby, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym w warunkach szpitalnych, zawierający 114 g/l aminokwasów, w tym 51,6 g/l aminokwasów niezbędnych, takich jak L-alanina (16,0 g/1000 ml), L-arginina (11,3 g/1000 ml) oraz L-lizyna (9,0 g/1000 ml). Preparat charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 1130 mOsm/kg wody oraz zawartością azotu 18 g/l. Wartość energetyczna wynosi 1,9 MJ/l (460 kcal/l). Roztwór nie zawiera elektrolitów, poza około 110 mmol octanu (kwas octowy i octan lizyny), ani substancji przeciwutleniających. Produkt dostępny jest w butelkach 500 ml i 1000 ml, przeznaczony do podawania dożylnego, z możliwością aseptycznego dodawania kompatybilnych roztworów leków, elektrolitów i składników odżywczych, takich jak Addamel N, Addiphos, NaCl, KCl, MgSO₄ oraz glukonolaktobionian wapnia, z zachowaniem odpowiedniej kolejności i zasad aseptyki.
aminokwas, aminokwas niezbędny, chlorek potasu, chlorek sodu, emulsja tłuszczowa, fosforan nieorganiczny, glicyna, glukonolaktobionian wapnia, infuzja dożylna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas octowy lodowaty, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-tyrozyna, L-walina, niezgodność farmaceutyczna, octan lizyny, osmolalność, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, siarczan magnezu, substancja przeciwutleniająca, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, witamina rozpuszczalna w wodzie, woda do wstrzykiwań, zakażenie mikrobiologiczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acidum folicum Hasco 5 mg
Kwas foliowy (Acidum folicum), klasyfikowany w grupie witamin B (kod ATC: B03BB01), jest niezbędnym składnikiem metabolicznym, który w organizmie ulega redukcji do aktywnej formy – kwasu tetrahydrofoliowego. Ten koenzym odgrywa kluczową rolę w syntezie zasad purynowych i pirymidynowych, kwasów nukleinowych oraz przemianach aminokwasów, co jest fundamentalne dla replikacji DNA, ekspresji genów oraz regulacji metabolizmu białek. Kwas tetrahydrofoliowy uczestniczy w przenoszeniu jednostek jednowęglowych, zwłaszcza grup formylowych i hydroksymetylowych, pochodzących m.in. z seryny, histydyny i tryptofanu, co jest niezbędne dla licznych szlaków metabolicznych organizmu.
aminokwas, cewa nerwowa, embriogeneza, erytrocyt, hematopoeza, kwas foliowy, kwas nukleinowy, kwas tetrahydrofoliowy, nabłonek przewodu pokarmowego, profilaktyka przedkoncepcyjna, różnicowanie komórek krwi, tkanka płodowa, układ krwiotwórczy, wada cewy nerwowej, witamina B, zasada pirymidynowa, zasada purynowa - Leksykon substancji czynnych
Miedzi siarczan – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat do żywienia pozajelitowego Pediaven NN1 zawiera miedzi siarczan pięciowodny w ilościach mikroelementowych: 0,23 mg na 250 ml roztworu (57,5 µg czystej miedzi) oraz 0,92 mg na 1000 ml roztworu (230 µg czystej miedzi). Miedź ta jest dostarczana w celu uzupełnienia zapotrzebowania organizmu na ten pierwiastek, bez wywoływania efektów farmakologicznych mogących wpływać na funkcje psychomotoryczne. Preparat jest podawany dożylnie w warunkach szpitalnych pacjentom wymagającym żywienia pozajelitowego, którzy z uwagi na stan kliniczny nie prowadzą pojazdów ani nie obsługują maszyn.
aminokwas, charakterystyka produktu leczniczego, działanie ogólnoustrojowe, efekt farmakologiczny, efekt terapeutyczny, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, infuzja dożylna, miedzi siarczan pięciowodny, niedobór miedzi, pierwiastki śladowe, roztwór do infuzji, sprawność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Wapń – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wapń, jako kluczowy pierwiastek biogenny, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn, niezależnie od formy farmaceutycznej (tabletki, proszki musujące, syropy, roztwory do infuzji) oraz stężenia (np. preparaty do dializy otrzewnowej z wapniem 1,25 mmol/l). Preparaty zawierające wapń w monoterapii oraz w połączeniu z witaminą D3, magnezem czy innymi składnikami, takimi jak Calcium Sandoz + Vitamin D3, Calperos Osteo, Dolomit VIS czy preparaty do żywienia pozajelitowego (Finomel, Nutriflex basal), również nie wpływają na funkcje psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów. Wyjątek stanowi preparat Duozinal, zawierający cetyryzynę (10 mg), gdzie zaleca się ostrożność ze względu na potencjalne nasilenie działania sedatywnego przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu lub leków hamujących OUN.
aminokwas, cetyryzyna, chlorek wapnia, dializa otrzewnowa, funkcja psychomotoryczna, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, lek przeciwhistaminowy, ośrodkowy układ nerwowy, preparat wapniowy, proszek musujący, prowadzenie pojazdów, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, substancja czynna, wapń laktoglukonian, witamina D3, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pediaven NN1 –
Pediaven NN1 to produkt leczniczy przeznaczony do żywienia pozajelitowego noworodków, w tym wcześniaków oraz dzieci urodzonych o czasie, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat jest stosowany w pierwszych 24-48 godzinach życia i dostarcza komplet niezbędnych składników odżywczych, takich jak azot w postaci aminokwasów lewoskrętnych (15 g/1000 ml), glukozę (100 g/1000 ml), elektrolity (np. wapń 9,4 mmol/1000 ml, sód 4,5 mmol/1000 ml) oraz pierwiastki śladowe (np. cynk 2030 µg/1000 ml, selen 19 µg/1000 ml). Roztwór do infuzji charakteryzuje się osmolarnością około 715 mOsm/l oraz pH 4,8-5,5, co jest istotne dla bezpieczeństwa i tolerancji infuzji u noworodków. Produkt dostępny jest w dwukomorowych workach, które umożliwiają oddzielne przechowywanie aminokwasów i glukozy do momentu podania, zapewniając stabilność i klarowność roztworu po zmieszaniu. Pediaven NN1 jest wskazany w sytuacjach klinicznych takich jak niedojrzałość układu pokarmowego, niska masa urodzeniowa, opóźnione rozpoczęcie karmienia enteralnego lub jako uzupełnienie żywienia doustnego, gdy podaż jest niewystarczająca. Kompleksowy skład preparatu odpowiada specyficznym potrzebom metabolicznym noworodków, wspierając ich prawidłowy rozwój i homeostazę w krytycznym okresie życia.
aminokwas, aminokwasy lewoskrętne, elektrolit, glukoza, homeostaza, infuzja dożylna, niska masa urodzeniowa, noworodek, okres noworodkowy, osmolarność, pierwiastek śladowy, układ pokarmowy noworodka, wcześniak, worek dwukomorowy, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tranexamic acid Sunho 100 mg/ml
Kwas traneksamowy, klasyfikowany jako lek przeciwkrwotoczny z grupy przeciwfibrynolitycznych aminokwasów (kod ATC B02AA02), działa poprzez specyficzne hamowanie fibrynolitycznej aktywności plazminy. Mechanizm ten opiera się na tworzeniu kompleksu z plazminogenem, który pozostaje związany podczas przekształcenia w plazminę, co skutkuje znacznym obniżeniem aktywności enzymu względem fibryny i tym samym zahamowaniem fibrynolizy. W warunkach in vitro wykazano, że wysokie dawki kwasu traneksamowego mogą dodatkowo obniżać aktywność układu dopełniacza, co może mieć kliniczne implikacje. W populacji pediatrycznej (dzieci powyżej 1. roku życia) poddawanej zabiegom kardiochirurgicznym z użyciem krążenia pozaustrojowego (CPB), kwas traneksamowy wykazuje korzystny profil działania, redukując całkowitą utratę krwi oraz zapotrzebowanie na produkty krwiopochodne, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia, takich jak dzieci z sinicą czy poddawane wielokrotnym operacjom.
aktywność fibrynolityczna plazminy, aminokwas, badanie farmakokinetyczne, bolus, efekt przeciwkrwotoczny, fibrynoliza, krążenie pozaustrojowe, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, lek przeciwkrwotoczny, plazminogen, populacja pediatryczna, produkty krwiopochodne, sinica, układ dopełniacza, zabieg kardiochirurgiczny - Leksykon substancji czynnych
L-tyrozyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
L-tyrozyna, aminokwas obecny w preparatach takich jak Copaxone, Ketosteril, Vamin 18 Electrolyte-Free (230 mg/1000 ml) oraz Vaminolact (500 mg/1000 ml), wykazuje zróżnicowane profile bezpieczeństwa w okresie ciąży i laktacji. Copaxone, zawierający octan glatirameru, może być stosowany u kobiet ciężarnych i karmiących piersią bez wykazanego ryzyka teratogennego lub szkodliwego wpływu na noworodki, co potwierdzają dane kliniczne obejmujące 300-1000 ciąż oraz badania na zwierzętach. Ketosteril, zawierający 30 mg L-tyrozyny na tabletkę, nie posiada danych klinicznych dotyczących ciąży, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na reprodukcję, co wymaga ostrożności przy jego stosowaniu u kobiet ciężarnych. Produkty Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact nie mają specyficznych badań dotyczących ciąży, choć istnieją ogólne dane potwierdzające bezpieczeństwo aminokwasowych roztworów w tym okresie; jednak Vaminolact nie jest zalecany do stosowania w ciąży i laktacji ze względu na specyfikę zastosowania.
aminokwas, badanie na zwierzętach, badanie retrospektywne, Copaxone, ekspozycja noworodka, karmienie piersią, Ketosteril, L-tyrozyna, laktacja, mleko kobiece, octan glatirameru, płodność, preparat medyczny, produkt leczniczy, reprodukcja, roztwór aminokwasów, rozwój zarodka, terapia, terapia modyfikująca przebieg choroby, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, wada rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminomel Nephro –
W praktyce klinicznej ocena wpływu leków na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta. Produkt leczniczy Aminomel Nephro, roztwór do infuzji zawierający aminokwasy takie jak L-izoleucyna (6,00 g/1000 ml), L-leucyna (6,40 g/1000 ml), L-lizyny octan (10,27 g/1000 ml, odpowiadający 7,28 g L-lizyny), L-metionina (4,59 g/1000 ml) i L-fenyloalanina (5,53 g/1000 ml), charakteryzuje się osmolarnością 510 mOsm/l, pH 5,9-6,3, kwasowością miareczkową 15-25 mmol/l, wartością energetyczną 930 kJ/l (222 kcal/l) oraz zawartością azotu 8,6 g/l. Dokumentacja medyczna nie dostarcza specyficznych danych dotyczących wpływu tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów, a ze względu na formę podania (infuzja dożylna) i warunki stosowania (zazwyczaj hospitalizacja), kwestia ta jest zazwyczaj nieaktualna w trakcie terapii.
aminokwas, Aminomel Nephro, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, infuzja dożylna, interakcja lekowa, kwasowość miareczkowa, L-aminokwas, L-fenyloalanina, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, octan L-lizyny, osmolarność teoretyczna, roztwór do infuzji, sprawność psychofizyczna, wartość energetyczna, zawartość azotu - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Olimel Peri N4E
Preparat OLIMEL PERI N4E, będący trójkomorową emulsją do żywienia pozajelitowego, nie wykazuje bezpośredniego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkt zawiera 18,75% roztwór glukozy z wapniem, 6,3% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 15% emulsję tłuszczową, które po zmieszaniu tworzą jednorodną emulsję dostarczającą odpowiednie ilości składników odżywczych: tłuszcze (30–75 g), aminokwasy (25,3–63,3 g), azot (4,0–10,0 g), glukozę (75,0–187,5 g) oraz energię całkowitą w zakresie 700–1750 kcal, przy stałej osmolarności 760 mOsm/l, w zależności od objętości worka (1000–2500 ml). Preparat jest stosowany wyłącznie dożylnie w warunkach szpitalnych lub domowych pod ścisłą kontrolą medyczną, co eliminuje ryzyko wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjenta.
aminokwas, azot, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja psychomotoryczna, glukoza, OLIMEL PERI N4E, osmolarność, podawanie dożylne, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy z wapniem, składnik odżywczy, tłuszcz, wartość energetyczna niebiałkowa, worek trójkomorowy, zaburzenie elektrolitowe, żywienie domowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy aminokwasów (kod ATC: B05BA01), zawierający pełne spektrum aminokwasów egzogennych i endogennych w stężeniu 10%. W 1000 ml roztworu znajdują się m.in. L-izoleucyna (8,00 g), L-leucyna (13,00 g), L-lizyna (8,51 g), L-metionina (3,12 g), L-fenyloalanina (3,75 g), L-treonina (4,40 g), L-tryptofan (2,01 g), L-walina (9,00 g) oraz aminokwasy endogenne takie jak L-arginina (7,50 g), L-histydyna (4,76 g), glicyna (4,15 g), L-alanina (9,30 g), L-prolina (9,71 g), L-seryna (7,67 g), tauryna (0,40 g), N-acetylo-L-tyrozyna (odpowiadająca 4,20 g L-tyrozyny) i N-acetylo-L-cysteina (odpowiadająca 0,52 g L-cysteiny). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 885 mOsm/l, pH 5,5-6,0 oraz kwasowością 27-40 mmol NaOH/l, co wpływa na jego stabilność i tolerancję po podaniu dożylnym.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwasowość roztworu, leucyna, lizyna, metionina, octan lizyny, osmolarność teoretyczna, prolina, pula wolnych aminokwasów, równowaga azotowa, seryna, synteza białek, szlak anaboliczny, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finomel –
Finomel to emulsja do żywienia pozajelitowego dostępna w trójkomorowych workach o pojemnościach 1085 ml, 1435 ml i 1820 ml, zawierająca 42% roztwór glukozy, 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 20% emulsję tłuszczową. Preparat dostarcza kompleksową mieszankę składników odżywczych, w tym aminokwasy (55-92 g), glukozę (138-231 g), tłuszcze (44-73 g), oraz elektrolity takie jak sód (44,1-73,9 mmol), potas (33,1-55,5 mmol), magnez (5,5-9,3 mmol), wapń (2,8-4,7 mmol), fosforany (10,7-23,1 mmol), octany (79,5-133 mmol), chlorki (60,5-102 mmol), siarczany (5,6-9,3 mmol) i cynk (0,04-0,07 mmol). Po zmieszaniu trzech komór emulsja ma pH około 6,0 i osmolarność około 1440 mOsm/l, a całkowita wartość energetyczna wynosi od 1184 do 1988 kcal, z tłuszczami stanowiącymi 33% całkowitej energii.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Aminosteril N-Hepa 8% –
Preparat Aminosteril N-Hepa 8% to roztwór do infuzji zawierający 80 g/l aminokwasów, z podwyższonym udziałem aminokwasów rozgałęzionych (izoleucyna, leucyna, walina) i obniżoną zawartością aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina, tryptofan), dedykowany pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby. Brak jest udokumentowanych klinicznie interakcji z innymi lekami, jednak ze względu na specyfikę metabolizmu wątrobowego i skład preparatu, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych (np. paracetamol w dużych dawkach, niektóre antybiotyki, statyny) oraz nefrotoksycznych (aminoglikozydy, amfoterycyna B). Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także alkoholu, którego spożycie należy całkowicie wykluczyć ze względu na nasilenie hepatotoksyczności i pogorszenie metabolizmu aminokwasów. Monitorowanie funkcji wątroby i nerek jest kluczowe, podobnie jak dostosowanie dawek insuliny i glikokortykosteroidów, które mogą wpływać na gospodarkę azotową i metabolizm białek.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, bilans azotowy, biodostępność leku, farmaceuta kliniczny, glikokortykosteroid, gospodarka azotowa, hepatotoksyczność, katabolizm białka, lek hepatotoksyczny, lek hipoglikemizujący, lek nefrotoksyczny, niezgodność farmaceutyczna, parametr biochemiczny, roztwór do infuzji, stężenie glukozy we krwi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pediaven NN1 –
Pediaven NN1, roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest jednoznacznie określone w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.7: „Nie dotyczy”). Preparat zawiera w 250 ml roztworu 25 g glukozy, 3,75 g aminokwasów (m.in. alanina, arginina, lizyna, metionina), elektrolity (wapń 2,35 mmol, sód 1,13 mmol, magnez 0,53 mmol, chlorki 1,25 mmol) oraz pierwiastki śladowe. Osmolarność wynosi około 715 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 4,8-5,5. Ze względu na sposób podawania (infuzja dożylna w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą medyczną) oraz stan kliniczny pacjentów, którzy zazwyczaj nie są zdolni do prowadzenia pojazdów, preparat nie wpływa na funkcje psychomotoryczne wymagane do takich czynności.
aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas białkowy, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, bilans azotowy, elektrolity, glukoza, infuzja dożylna, jon chlorkowy, kalorie pozabiałkowe, kwas asparaginowy, mikroelementy, osmolarność, pierwiastek śladowy, pierwiastki śladowe, preparat odżywczy, tauryna, tryptofan, tyrozyna, wartość energetyczna, worek do żywienia pozajelitowego, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nephrotect
Nephrotect to specjalistyczny roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów (azot 16,3 g/l), o wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l), dedykowany do żywienia pozajelitowego pacjentów z ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek oraz poddawanych dializie. Preparat zawiera precyzyjnie dobrany zestaw 16 aminokwasów, w tym egzogenne i nieegzogenne, takie jak L-lizyna (16,90 g/1000 ml), L-leucyna (12,80 g/1000 ml), L-izoleucyna (5,80 g/1000 ml) oraz N-acetylo-L-cysteina (0,54 g/1000 ml), co pozwala na optymalne zaspokojenie specyficznych potrzeb metabolicznych pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Roztwór o stężeniu 0,1 g/ml charakteryzuje się pH 5,5-6,5, kwasowością około 60 mmol NaOH/l oraz osmolarnością 960 mOsm/l, co umożliwia bezpieczne i efektywne podawanie w warunkach klinicznych.
aminokwas, aminokwas egzogenny, arginina, bilans azotowy, cysteina, dializa, fenyloalanina, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, izoleucyna, katabolizm białek, krwawienie z przewodu pokarmowego, leucyna, lizyna, metionina, niedrożność przewodu pokarmowego, osmolarność, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, procedura nerkozastępcza, przewlekła niewydolność nerek, roztwór do infuzji, tryptofan, zaburzenia połykania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aminoplasmal Paed 10% –
Produkt leczniczy Aminoplasmal Paed 10% to roztwór do infuzji zawierający aminokwasy egzogenne i endogenne oraz ich pochodne, takie jak N-acetylotyrozyna i acetylocysteina, a także taurynę. Całkowita zawartość aminokwasów wynosi 0,1 g/ml (10 g/100 ml, 25 g/250 ml), a azotu 0,0152 g/ml (1,52 g/100 ml, 3,8 g/250 ml). Preparat charakteryzuje się wartością energetyczną 1700 kJ/l (406 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 790 mOsm/l, pH około 6,1 oraz kwasowością 23 mmol NaOH/l. Brak dedykowanych badań przedklinicznych dla tego konkretnego preparatu podkreśla konieczność ostrożności, jednak skład aminokwasowy zbliżony do fizjologicznego profilu sugeruje niski potencjał toksyczności przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, dawkowanie leku, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, N-acetylotyrozyna, osmolarność, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, walina, wskazania i przeciwwskazania, zawartość azotu, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erdomed Muko 225 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne erdosteiny, substancji czynnej leku Erdomed Muko, wykazały jej niski profil toksyczny. Wartości LD50 przekraczały 5000 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym i dootrzewnowym oraz 3500 mg/kg przy podaniu dożylnym u myszy i szczurów. W badaniach podostrych i długookresowych (do 26 tygodni) nie stwierdzono istotnych zmian patologicznych przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 200 mg/kg/dobę u psów, z wyjątkiem nieznacznych zmian w wątrobie przy dawce 400 mg/kg/dobę u psów. Nie zaobserwowano toksycznego wpływu na kluczowe narządy, a działania niepożądane OUN pojawiały się jedynie przy ekstremalnie wysokich dawkach (5000 mg/kg doustnie, 3500 mg/kg dożylnie i dootrzewnowo). Tolerancja miejscowa była dobra, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania erdosteiny.
aberracja chromosomowa, aminokwas, dawka letalna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hipotermia, karcynogen, limfocyt, obraz histologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rekombinacja mitotyczna, stężenie białka w osoczu, struktura cząsteczkowa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ibuprofen B. Braun 600 mg/100 ml
Ibuprofen B. Braun jest roztworem do infuzji o stężeniu 6 mg/ml, dostępny w butelkach 100 ml zawierających 600 mg ibuprofenu. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak arginina (poprawiająca rozpuszczalność), chlorek sodu (9,15 mg/ml, co odpowiada 3,60 mg sodu/ml), kwas solny i wodorotlenek sodu do regulacji pH oraz wodę do wstrzykiwań. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny do bladożółtego, o pH 6,8-7,8 i osmolarności 310-360 mOsm/l. Każda butelka dostarcza 915 mg chlorku sodu (360 mg sodu), co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodowymi. Produkt jest pakowany w butelki LDPE o pojemności 100 ml, z okresem ważności 36 miesięcy, nie wymaga specjalnych warunków przechowywania, a po otwarciu należy go zużyć natychmiast.
aminokwas, arginina, aspekt mikrobiologiczny, chlorek sodu, ibuprofen, infuzja dożylna, kwas solny, LDPE, osmolarność, polietylen o niskiej gęstości, postać farmaceutyczna, preparat, regulacja pH, rozpuszczalnik, roztwór do infuzji, sód, substancja czynna, substancja izotonizująca, substancja pomocnicza, terapia, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu, zgodność farmaceutyczna - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Lizyna bezwodna, będąca endogennym aminokwasem uczestniczącym w syntezie białek, jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Kabiven Peripheral, gdzie występuje w formie lizyny chlorowodorku w ilościach odpowiednio 5,6 g (2400 ml), 4,5 g (1920 ml) oraz 3,4 g (1440 ml). Preparat ten, będący emulsją do infuzji zawierającą aminokwasy, elektrolity, glukozę i tłuszcze, stosowany jest u pacjentów, u których doustne lub dojelitowe żywienie jest niemożliwe lub przeciwwskazane. Charakterystyka produktu jednoznacznie wskazuje, że lizyna bezwodna nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, a kwestia ta jest określona jako „nie dotyczy”. Aminokwas ten nie wywiera działania na ośrodkowy układ nerwowy, które mogłoby zaburzać funkcje poznawcze lub motoryczne istotne w tych czynnościach.
aminokwas, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, infuzja dożylna, Kabiven Peripheral, lizyna bezwodna, lizyna chlorowodorek, odżywianie dojelitowe, ośrodkowy układ nerwowy, synteza białek ustrojowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminomix 1 Novum –
Aminomix 1 Novum to dwukomorowy roztwór do żywienia pozajelitowego, zawierający aminokwasy (50 g/1000 ml) oraz węglowodany z elektrolitami w stosunku 1:1, które należy zmieszać bezpośrednio przed podaniem. W 1000 ml gotowego roztworu znajduje się 8 g azotu, 220 g glukozy jednowodnej oraz elektrolity w stężeniach: Na 50 mmol/l, K 30 mmol/l, Ca 2 mmol/l, Mg 3 mmol/l, Zn 0,04 mmol/l, Cl 64 mmol/l, octan 75 mmol/l i glicerofosforan 15 mmol/l. Roztwór charakteryzuje się osmolalnością 1826-2018 mOsm/kg wody, osmolarnością 1779 mOsm/l, pH 5,5-6,0 oraz zdolnością zobojętniania 18,0-33,0 mmol NaOH/l. Wartość energetyczna całkowita wynosi 1000 kcal/1000 ml, z czego 800 kcal to wartość pozabiałkowa.
alanina, aminokwas, arginina, chlorek cynku, chlorek magnezu, chlorek sodu, chlorek wapnia, elektrolit, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicerofosforan sodu, glicyna, glukoza, histydyna, izoleucyna, kwas octowy, leucyna, lizyna, metionina, mikroelement, niezgodność farmaceutyczna, osmolalność, osmolarność, profil elektrolitowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna pozabiałkowa, warunki aseptyczne, węglowodany, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Pediaven NN2 –
Pediaven NN2 to roztwór do infuzji w dwukomorowych workach, przeznaczony do żywienia pozajelitowego, zawierający kompleks aminokwasów, glukozy, elektrolitów i pierwiastków śladowych. Każda komora zawiera 125 ml roztworu, które po zmieszaniu dają 250 ml preparatu. Profil aminokwasowy obejmuje m.in. alaninę (0,41 g/250 ml), argininę (0,27 g/250 ml) oraz leucynę (0,46 g/250 ml). Glukoza stanowi 25 g/250 ml, a elektrolity takie jak sód (5 mmol/250 ml), potas (4,25 mmol/250 ml), wapń (1,9 mmol/250 ml) i magnez (0,4 mmol/250 ml) zapewniają równowagę jonową. Preparat dostarcza 118 kcal/250 ml (470 kcal/1000 ml) oraz 4,25 g aminokwasów/250 ml (17 g/1000 ml), z osmolarnością około 790 mOsm/l i pH 4,8–5,5. Pediaven NN2 jest sterylny, bezbarwny do lekko żółtawego, wolny od cząstek stałych, a jego stabilność chemiczna i fizyczna po zmieszaniu wynosi do 24 godzin w 25°C, jednak z mikrobiologicznego punktu widzenia preparat należy zużyć natychmiast.
acetylocysteina, aminokwas, aminokwasy niezbędne, aminokwasy warunkowo niezbędne, całkowite żywienie pozajelitowe, ceftriakson, elektrolity, emulsja tłuszczowa, nadtlenki, niezgodność fizyko-chemiczna, osmolarność, pierwiastki śladowe, równowaga elektrolitowa, roztwór do infuzji, sterylność preparatu, substancje pomocnicze, wartość odżywcza, warunki aseptyczne, żyły obwodowe, żywienie pozajelitowe