zapalenie skóry
Zapalenie skóry (dermatitis) to stan zapalny tkanki skórnej charakteryzujący się zaczerwienieniem, obrzękiem, świądem i często wysypką o różnorodnej morfologii. Może być wywołane przez czynniki endogenne (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca) lub egzogenne (kontaktowe zapalenie skóry, reakcje fotoalergiczne, infekcje).
W diagnostyce zapalenia skóry kluczową rolę odgrywa dokładny wywiad medyczny, badanie fizykalne oraz w wybranych przypadkach badania dodatkowe, takie jak testy płatkowe, biopsja skóry czy badania mikrobiologiczne. Rozpoznanie różnicowe powinno uwzględniać schorzenia o podobnym obrazie klinicznym, w tym choroby infekcyjne, autoimmunologiczne i nowotworowe.
Leczenie zapalenia skóry zależy od przyczyny i stopnia nasilenia zmian. Podstawą terapii jest eliminacja czynnika wywołującego, odpowiednia pielęgnacja skóry oraz stosowanie leków przeciwzapalnych. W łagodnych przypadkach wystarczające są miejscowe kortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny, natomiast w cięższych postaciach konieczne może być włączenie leczenia ogólnoustrojowego, w tym leków immunosupresyjnych lub biologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazole Sandoz 40 mg
Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej dostępny w formie proszku do infuzji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Najczęstsze objawy (1-10%) to bóle głowy, bóle brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności i wymioty. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS oraz AGEP, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Istotne są również zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipomagnezemia z możliwą hipokalcemią i hipokaliemią, które mogą prowadzić do poważnych komplikacji, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Rzadkie, ale klinicznie istotne są zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, agranulocytoza i pancytopenia, co uzasadnia okresową kontrolę morfologii krwi podczas długotrwałej terapii.
agranulocytoza, agresja, bezsenność, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, depresja, drożdżyca przewodu pokarmowego, encefalopatia, fotowrażliwość, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omeprazol, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezje, pobudzenie, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby z żółtaczką, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel pilonidalna – Etiologia i przyczyny
Torbiel pilonidalna (sinus pilonidalis) to przewlekły stan zapalny skóry i tkanki podskórnej, najczęściej zlokalizowany w okolicy szczelinki międzypośladkowej przy kości ogonowej. Etiologia jest nabyta i związana z wnikaniem włosów (często pochodzących z głowy) w głąb tkanek, co wywołuje reakcję zapalną i tworzenie torbieli wypełnionej płynem. Proces ten prowadzi do powstania zatok i ropni, często zakażonych bakteriami takimi jak beztlenowe ziarenkowce (77%), Staphylococcus aureus oraz bakterie z rodzaju Bacteroides. Czynniki ryzyka obejmują płeć męską, wiek 15-40 lat (szczyt 20-30 lat), rasę kaukaską, predyspozycje rodzinne, grube i kręcone włosy, głęboką szczelinę międzypośladkową, otyłość, wzmożoną potliwość, siedzący tryb życia oraz urazy okolicy krzyżowo-ogonowej. Warto podkreślić, że najnowsze badania podważają rolę nadmiernej potliwości jako czynnika ryzyka, wskazując na większe znaczenie czynników anatomicznych i biomechanicznych.
Bacteroides, cewa nerwowa, choroba skóry, gronkowiec złocisty, hidradenitis suppurativa, kość ogonowa, okolica krzyżowo-ogonowa, okolica międzypośladkowa, przewlekły stan zapalny, ropień, sinus pilonidalis, Staphylococcus aureus, szczelina międzypośladkowa, torbiel dermoidalna, torbiel pilonidalna, wada wrodzona, wydzielina, zapalenie gruczołów potowych, zapalenie skóry, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imikeraderm
Imikeraderm (imikwimod 50 mg/g) wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Preparat nie powinien mieć kontaktu z oczami, wargami i nozdrzami oraz nie może być stosowany na uszkodzoną skórę, aby uniknąć zwiększonego wchłaniania ogólnoustrojowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, po przeszczepach narządów oraz u osób ze zmniejszoną rezerwą układu krwiotwórczego. Nie zaleca się stosowania opatrunków okluzyjnych, które mogą zwiększać penetrację imikwimodu. Miejscowe reakcje zapalne, takie jak rumień, wysięk czy nadżerki, mogą wystąpić po kilkukrotnym zastosowaniu, często towarzyszą im objawy grypopodobne (gorączka, nudności, bóle mięśni). W przypadku nasilonych objawów wskazane jest czasowe przerwanie terapii. Maksymalny czas leczenia to 4 tygodnie, a ocenę skuteczności należy przeprowadzić po 4-8 tygodniach od zakończenia terapii.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, badanie histopatologiczne, błony śluzowe, butylohydroksytoluen, choroba autoimmunologiczna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, czerwień wargowa, hiperkeratoza, imikwimod, kontaktowe zapalenie skóry, objawy grypopodobne, odpowiedź immunologiczna miejscowa, odrzucenie przeszczepu, opatrunek okluzyjny, parahydroksybenzoesan, przeszczepienie narządu, reakcja alergiczna, reakcja skórna miejscowa, reakcja zapalna miejscowa, róg skórny, rogowacenie słoneczne, upośledzenie odporności, uszkodzenie skóry, wchłanianie ogólnoustrojowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Diazolidynylomocznik – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Diazolidynylomocznik, obecny w panelu nr 3 (pozycja 25) produktu TRUE Test 36 w stężeniu 550 µg/cm² lub 450 µg/płatek, jest substancją testującą stosowaną w testach płatkowych w diagnostyce nadwrażliwości kontaktowej. Należy uwzględnić możliwość wystąpienia reakcji opóźnionych, pojawiających się po 10 dniach lub później, co może wskazywać na nabycie nadwrażliwości podczas testowania. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych, gdzie konieczna jest indywidualna ocena ryzyka i korzyści. Ponadto, u pacjentów z licznymi dodatnimi reakcjami na inne alergeny istnieje ryzyko fałszywie dodatnich wyników, co wymaga powtórzenia testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry.
angry back syndrome, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, diazolidynylomocznik, kalafonia, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość kontaktowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja opóźniona, substancja testująca, test płatkowy, TRUE Test, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiany trądzikowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Troxescorbin 50 mg + 200 mg
Troxescorbin to preparat flebotonizujący zawierający 50 mg O-β-hydroksyetylorutozydu oraz 200 mg kwasu askorbowego w kapsułkach twardych, wykazujący działanie uszczelniające naczynia krwionośne. Lek jest wskazany w leczeniu zaburzeń krążenia żylnego i limfatycznego, zwłaszcza kończyn dolnych, takich jak żylaki z niewydolnością zastawek, stany przedżylakowe, obrzęki związane z niewydolnością żylną oraz zapalenie skóry w przebiegu przewlekłej niewydolności żylnej. Ponadto, Troxescorbin znajduje zastosowanie w terapii hemoroidów (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), łagodząc objawy bólu, świądu, pieczenia i krwawienia. Preparat może być także stosowany wspomagająco w stanach nadmiernej przepuszczalności naczyń włosowatych, które prowadzą do obrzęków i nasilonych stanów zapalnych.
guzek hemoroidalny, hemoroid, kompresoterapia, kurcz łydek, kwas askorbowy, lipodermatoskleroza, naczynie krwionośne, niewydolność zastawek żylnych, niewydolność żylna, O-β-hydroksyetylorutozyd, ostry epizod hemoroidalny, przepuszczalność naczyń włosowatych, przewlekła niewydolność żylna, stan przedżylakowy, teleangiektazja, zaburzenie krążenia żylnego, zapalenie skóry, zmiana troficzna skóry, żylaki kończyn dolnych, żylaki odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Molluscum contagiosum – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Molluscum contagiosum to łagodna infekcja skóry wywołana przez wirusa z rodziny Poxviridae, charakteryzująca się obecnością małych, perłowych lub cielistych grudek z centralnym zagłębieniem (umblikacją). Choroba dotyczy głównie dzieci i młodych dorosłych, rozprzestrzeniając się przez bezpośredni kontakt skórny lub pośrednio przez zakażone przedmioty. U osób immunokompetentnych zmiany ustępują samoistnie w ciągu 6-18 miesięcy, natomiast u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym z HIV/AIDS, przebieg jest cięższy, a zmiany mogą utrzymywać się latami. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w razie wątpliwości na biopsji. Leczenie jest wskazane w przypadku zmian w okolicach narządów płciowych, rozległych zmian, u pacjentów immunosupresyjnych oraz z powodów kosmetycznych i psychologicznych. Metody terapeutyczne obejmują krioterapię, łyżeczkowanie, terapię laserową oraz leczenie miejscowe preparatami takimi jak kantarydyna (pierwszy lek zatwierdzony przez FDA), kwas retinowy, nadtlenek benzoilu, wodorotlenek potasu (MolluTinc 10%, Molludab 5%), kwas trichlorooctowy, podofilotoksyna i imikwimod.
antybiotyk, atopowe zapalenie skóry, autoinfekcja, biopsja, bliznowacenie, choroby przenoszone drogą płciową, dermatitis, dermatolog, grudki skórne, HIV, imikwimod, infekcja bakteryjna, kantarydyna, komórki CD4, krioterapia, kwas retinowy, kwas trichlorooctowy, laseroterapia, łyżeczkowanie, molluscum contagiosum, nadtlenek benzoilu, obniżona odporność, podofilotoksyna, poxviridae, układ odpornościowy, umblikacja, wodorotlenek potasu, zapalenie skóry, zmiany skórne, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Siarczek tetrametylotiuramu – Przeciwwskazania stosowania
Siarczek tetrametylotiuramu jest jednym z czterech składników mieszaniny tiuramów stosowanej w diagnostycznych plastrach TRUE Test 36, gdzie łączna zawartość mieszaniny wynosi 27 μg/cm² (22 μg/płatek). Produkt ten jest wykorzystywany w próbach prowokacyjnych w celu wykrywania alergii kontaktowej. Przed zastosowaniem testu konieczna jest dokładna ocena stanu skóry pacjenta oraz wywiad alergologiczny, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na składniki aktywne i pomocnicze. Test jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry, aktywnymi dermatozami (np. wyprysk kontaktowy, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry w fazie zaostrzenia) oraz infekcjami w miejscu aplikacji. W takich przypadkach wykonanie testu należy odłożyć do ustąpienia objawów.
atopowe zapalenie skóry, dermatoza autoimmunologiczna, disiarczek dipentametylenotiuramu, disiarczek tetrametylotiuramu, disulfiram, infekcja skórna, kontaktowa reakcja alergiczna, leczenie immunosupresyjne, leczenie objawowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwzapalny, łuszczyca, mieszanina tiuramów, nadwrażliwość na substancje, objawy nadwrażliwości, plaster do prób prowokacyjnych, reakcja alergiczna, siarczek tetrametylotiuramu, stan zapalny, TRUE Test, wyprysk kontaktowy, zapalenie skóry, zmiana atroficzna skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diclac Lipogel 10 mg/g
Preparat Diclac LipoGel zawiera 10 mg/g diklofenaku sodowego i może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwowane reakcje to zapalenie skóry (w tym kontaktowe zapalenie skóry), wysypka, rumień, wyprysk oraz świąd, występujące u 1-10% pacjentów. Rzadziej (≥1/1000 do <1/10000) mogą pojawić się pęcherzowe zapalenie skóry, a bardzo rzadko (<1/10000) wysypka grudkowata, reakcje nadwrażliwości (w tym pokrzywka), obrzęk naczynioruchowy, astma oraz reakcja nadwrażliwości na światło. Działania niepożądane o nieznanej częstości to uczucie pieczenia i suchość skóry w miejscu aplikacji.
astma, Diclac LipoGel, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wyprysk, wysypka, wysypka grudkowata, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Gwajfenezyna – Działania niepożądane
Gwajfenezyna, stosowana w preparacie złożonym Grypolek w dawce 200 mg (w połączeniu z paracetamolem 325 mg, pseudoefedryną 30 mg oraz dekstrometorfanem 15 mg), charakteryzuje się niskim profilem działań niepożądanych. Niemniej jednak, ze względu na złożony skład leku, obserwowane działania niepożądane mogą wynikać z działania poszczególnych składników lub ich interakcji. Do najczęściej zgłaszanych należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (np. zawroty głowy, senność, halucynacje), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zgaga), skóry (wysypka, zapalenie), układu oddechowego (napady astmy), sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia tętniczego), a także rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne (niedokrwistość, agranulocytoza), nerkowe (ostra niewydolność nerek, martwica brodawek nerkowych) oraz reakcje anafilaktyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami nerek, wątroby, układu sercowo-naczyniowego, astmą oraz tych przyjmujących inne leki, u których ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone.
agranulocytoza, astma, bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba nerek, choroba układu oddechowego, choroba wątroby, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, funkcja nerek, gwajfenezyna, halucynacja, kamica moczowa, martwica brodawek nerkowych, methemoglobinemia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, napad astmy oskrzelowej, niedokrwistość, niewydolność nerek, omam, ostra niewydolność nerek, paracetamol, pobudzenie psychomotoryczne, podwyższenie enzymów wątrobowych, reakcja anafilaktyczna, środek wykrztuśny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie wątroby, wykwit skórny, wysypka, zaburzenie czucia, zaburzenie osobowości, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zapalenie skóry, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS 0,5%
Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS zawiera chloroheksydynę diglukonian w stężeniu 0,5 g/100 g i jest stosowany miejscowo na skórę. Działania niepożądane tego preparatu występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) i dotyczą głównie reakcji skórnych, takich jak fotodermatoza (zaczerwienienie, świąd, wysypka w miejscach eksponowanych na światło UV), podrażnienie skóry, rumień, wysypka oraz kontaktowe zapalenie skóry. Mechanizmy obejmują fotochemiczną reakcję z promieniowaniem UV, bezpośrednie działanie drażniące oraz reakcje alergiczne typu opóźnionego (typ IV) u osób nadwrażliwych na chloroheksydynę. Pacjenci z historią nadwrażliwości na diglukonian chloroheksydyny są szczególnie narażeni na wystąpienie tych działań niepożądanych.
błona śluzowa, chloroheksydyny diglukonian, fotodermatoza, konsultacja alergologiczna, konsultacja dermatologiczna, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na chloroheksydynę, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna typu opóźnionego, reakcja skórna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, spirytus hibitanowy, środek antyseptyczny, wysypka, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alocutan 20 mg
Alocutan, zawierający minoksydyl w stężeniach 20 mg/ml lub 50 mg/ml, stosowany miejscowo w leczeniu łysienia, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (≥1/10). Często występujące objawy to nadciśnienie tętnicze, duszność, świąd skóry, nadmierne owłosienie (w tym na twarzy u kobiet), zapalenie skóry, trądzikopodobne zapalenie skóry, wysypka, obrzęk obwodowy oraz zwiększenie masy ciała, co może być związane z retencją płynów. Miejscowe reakcje skórne obejmują świąd, podrażnienie, ból, zaczerwienienie, obrzęk, suchość, wysypkę zapalną, pęcherze, krwawienie i owrzodzenia. Ponadto, mogą wystąpić przemijająca utrata włosów, zmiana koloru i struktury włosów. Reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość i kontaktowe zapalenie skóry, mają nieznaną częstość występowania.
aerozol na skórę, badanie kliniczne kontrolowane placebo, ból głowy, ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie się skóry, minoksydyl, nadciśnienie tętnicze, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość, nastrój depresyjny, niedociśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, owrzodzenie skóry, pęcherze skórne, podrażnienie oka, podrażnienie skóry, przemijająca utrata włosów, retencja płynów, rumień, suchość skóry, świąd, tachykardia, trądzikopodobne zapalenie skóry, uogólniona wysypka, wymioty, wysypka skórna, zapalenie skóry, zawroty głowy, zmiana koloru włosów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pirolam 10 mg/ml
Roztwór na skórę Pirolam zawiera 10 mg/ml cyklopiroksu z olaminą i może wywoływać działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym i przejściowym. W obrębie skóry i tkanki podskórnej obserwuje się objawy takie jak pieczenie, podrażnienie, rumień oraz świąd, których częstość występowania jest nieznana. W układzie immunologicznym najczęściej występuje miejscowy obrzęk (często, ≥1/100 do <1/10), a rzadziej alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (≥1/10 000 do <1/1 000), objawiające się świądem, zaczerwienieniem i pęcherzykami, które mogą rozprzestrzeniać się poza miejsce aplikacji.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, aplikacja produktu leczniczego, cyklopiroks olamina, działania niepożądane produktów leczniczych, monitoring bezpieczeństwa leku, obrzęk, pieczenie skóry, Pirolam, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, rumień, rumień skóry, świąd, świąd skóry, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Espefa 10 mg/5 ml
Hydroksyzyna w postaci syropu (10 mg/5 ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowaną jest senność (≥1/10). Często występują również ból głowy, sedacja, suchość w jamie ustnej oraz zmęczenie (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często pojawiają się zawroty głowy, bezsenność, drżenie, nudności, złe samopoczucie i gorączka (≥1/1 000 do <1/100), natomiast rzadko odnotowuje się drgawki, dyskinezę, tachykardię, zaburzenia akomodacji, zaparcia, wymioty, reakcje nadwrażliwości, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, zatrzymanie moczu, świąd, wysypki, pokrzywkę, zapalenie skóry oraz niedociśnienie (≥1/10 000 do <1/1 000). Bardzo rzadko mogą wystąpić wstrząs anafilaktyczny, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, wzmożona potliwość i utrwalona wysypka polekowa (<1/10 000). W zakresie funkcji psychicznych obserwuje się pobudzenie, splątanie, dezorientację i omamy, a w układzie sercowo-naczyniowym szczególną uwagę należy zwrócić na komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, oraz wydłużenie odstępu QT, których częstość występowania jest nieustalona, ale stanowią one poważne zagrożenie dla życia.
bezsenność, ból głowy, dezorientacja, drgawki, drżenie, dyskineza, gorączka, hydroksyzyna, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pobudzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, sedacja, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa, wysypka rumieniowa, wzmożona potliwość, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie skóry, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nootropil 20% 200 mg/ml
Preparat Nootropil 20% zawiera piracetam w stężeniu 200 mg/ml i może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których częstość występowania została sklasyfikowana na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 3000 pacjentów. Do najczęściej obserwowanych należą nerwowość (≥1/100 do <1/10), hiperkinezja (≥1/100 do <1/10) oraz zwiększenie masy ciała (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują depresja (≥1/1000 do <1/100), senność (≥1/1000 do <1/100) oraz astenia (≥1/1000 do <1/100). Działania o nieznanej częstości obejmują zaburzenia krwotoczne, reakcje anafilaktoidalne, pobudzenie, lęk, splątanie, omamy, ataksję, nasilenie padaczki, bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty) oraz reakcje skórne (obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, świąd, pokrzywka). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia oraz u osób z padaczką, ze względu na ryzyko nasilenia napadów.
astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, depresja, hiperkinezja, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, nadwrażliwość, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, padaczka, piracetam, placebo, podwójnie ślepa próba, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, senność, splątanie, świąd, wymioty, zaburzenie krwotoczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie równowagi, zapalenie skóry, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Aldehyd amylocynamonowy – Przeciwwskazania stosowania
Aldehyd amylocynamonowy, będący składnikiem mieszaniny substancji zapachowych w preparacie diagnostycznym TRUE Test 36 (panel nr 1, pozycja 6), jest stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Substancja ta występuje w mieszaninie z geraniolem, hydroksycytronellalem, alkoholem cynamonowym, aldehydem cynamonowym, eugenolem, izoeugenolem oraz wyciągiem z mchu dębowego. Wykonywanie testów z udziałem aldehydu amylocynamonowego jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry, nadwrażliwością na substancje pomocnicze preparatu, a także u osób z aktywnymi zmianami skórnymi, przerwaniem ciągłości naskórka, infekcjami czy świeżymi bliznami. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, pacjentów poddawanych terapii immunosupresyjnej oraz u osób z historią ciężkich reakcji alergicznych na substancje zapachowe, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych i poważnych reakcji systemowych.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol cynamonowy, atopowe zapalenie skóry, choroba autoimmunologiczna, eugenol, fotochemioterapia, geraniol, glikokortykosteroid, hydroksycytronellal, inhibitor kalcyneuryny, izoeugenol, lek immunomodulujący, łuszczyca, mieszanina substancji zapachowych, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba skóry, reakcja anafilaktyczna, terapia immunosupresyjna, test płatkowy, wywiad alergologiczny, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Sertralina – Działania niepożądane
Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest szeroko stosowana w leczeniu depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, lęku napadowego, PTSD oraz zespołu lęku społecznego. Profil działań niepożądanych sertraliny obejmuje bardzo częste objawy takie jak nudności (24%), bóle głowy (21%), bezsenność (19%), senność (13%), suchość w ustach (14%) oraz zaburzenia wytrysku (14%). Częstość i nasilenie działań niepożądanych jest dawkozależna, a większość z nich ma charakter przemijający. Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występowania znajdują się m.in. myśli samobójcze, zaburzenia psychotyczne, zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QTc, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), małopłytkowość, leukopenia oraz poważne zaburzenia wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii u osób starszych oraz zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI.
akatyzja, anizokoria, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, dysfagia, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, jaskra, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, lęk napadowy, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, mania, martwica naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niepamięć, nieżyt nosa, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, omam, parestezja, plamica, pokrzywka, przeczulica, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, światłowstręt, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, ułożeniowe zawroty głowy, wielomocz, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie gardła, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie żołądka i jelit, zespół lęku pourazowego, zespół lęku społecznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rapydan 70 mg + 70 mg
Rapydan, plaster leczniczy zawierający 70 mg lidokainy oraz 70 mg tetrakainy, jest wskazany do znieczulenia powierzchniowego skóry. U dorosłych stosuje się go zarówno przed wkłuciami igły (np. pobranie krwi, iniekcje, wkłucia dożylne), jak i przed powierzchownymi zabiegami chirurgicznymi na skórze, takimi jak wycięcie znamion, kaszaków, włókniaków czy biopsja trepanem. Warunkiem zastosowania jest niezmieniona chorobowo i nienaruszona skóra w miejscu aplikacji. Plaster ma wymiary około 8,5 cm x 6,0 cm i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania na skórę, nie na błony śluzowe.
badanie histopatologiczne, biopsja trepanem, błona śluzowa, infekcja skóry, iniekcja, nakłucie skóry, nienaruszona skóra, plaster leczniczy, pobranie krwi, populacja pediatryczna, rana, Rapydan, uszkodzenie naskórka, wkłucie dożylne, wkłucie igły, włókniak, wysypka, zapalenie skóry, zmiana patologiczna, znamię, znieczulenie powierzchniowe skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sental 5 mg
Lek Sental zawiera melatoninę w dawkach 3 mg lub 5 mg i wykazuje profil bezpieczeństwa z niewielką liczbą działań niepożądanych, które występują z częstością niezbyt częstą, rzadką lub nieokreśloną. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą ból głowy, nudności, zawroty głowy, senność dzienna oraz dezorientacja. Wśród działań niepożądanych wyróżniono zaburzenia psychiczne (drażliwość, nerwowość, lęk, depresja), neurologiczne (migrena, parestezje), sercowo-naczyniowe (dławica piersiowa, nadciśnienie), hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia) oraz skórne (wysypki, świąd, obrzęki). Występują również objawy ze strony układu pokarmowego, nerek, mięśniowo-szkieletowego i układu rozrodczego. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się zgodnie z przyjętymi standardami, gdzie np. rzadkie występują u 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów.
astenia, bezsenność, białkomocz, ból głowy, choroba refluksowa przełyku, cukromocz, dławica piersiowa, dyspepsja, hematuria, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia, koszmary senne, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, melatonina, migrena, mlekotok, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, palpitacja, parestezja, półpasiec, priapizm, reakcja nadwrażliwości, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie skóry, zapalenie stawów, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg - Leksykon substancji czynnych
Jeżówka purpurowa – Działania niepożądane
Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) jest stosowana w preparatach farmaceutycznych, jednak jej użycie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby atopowe, z chorobami autoimmunologicznymi czy hematologicznymi. Najczęstsze reakcje nadwrażliwości obejmują zmiany skórne (wysypka, pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona), obrzęki (obrzęk twarzy, angioedema, obrzęk Quinckego), zaburzenia układu oddechowego (skurcz oskrzeli, astma) oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Długotrwałe stosowanie preparatów (powyżej 8 tygodni) może prowadzić do leukopenii, co wymaga monitorowania morfologii krwi. Ponadto, istnieją doniesienia o zaostrzeniu lub indukcji chorób autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane, immunotrombocytopenia czy zespół Sjögrena z kanalikową niewydolnością nerek, co może być związane z immunomodulującym działaniem jeżówki.
angioedema, astma, biała krwinka, choroba autoimmunologiczna, działanie niepożądane, echinacea purpurea, immunotrombocytopenia, jeżówka purpurowa, leukopenia, miejscowa reakcja skórna, morfologia krwi, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, pacjent atopowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, skurcz oskrzeli, stwardnienie rozsiane, świąd, wysypka, zaburzenie hematologiczne, zaczerwienienie, zapalenie skóry, zespół Evansa, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, zmiana skórna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Liść Szałwii –
Liść szałwii (Salviae officinalis L., folium) w formie saszetek do zaparzania (1,5 g/saszetkę) jest tradycyjnie stosowany jako lek roślinny w leczeniu łagodnych dolegliwości trawiennych, takich jak zgaga i wzdęcia, dzięki działaniu rozkurczającemu na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Ponadto, preparat wykazuje skuteczność w łagodzeniu nadmiernej potliwości, co jest związane z obecnością związków o działaniu ściągającym i przeciwzapalnym. Podanie doustne liścia szałwii jest szczególnie wskazane u pacjentów z przewlekłymi, łagodnymi dolegliwościami trawiennymi oraz czynnościową nadpotliwością, gdzie preferowane są metody naturalne i tradycyjne. Stosowanie miejscowe liścia szałwii obejmuje leczenie stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła, gdzie preparaty w formie płukanek lub inhalacji wykorzystują właściwości przeciwzapalne i antyseptyczne rośliny. Dodatkowo, liść szałwii jest użyteczny w łagodzeniu niewielkich stanów zapalnych skóry, wspomagając redukcję podrażnień i proces gojenia. Produkt charakteryzuje się dobrą tolerancją i jest oparty na wieloletnim doświadczeniu w fitoterapii, co czyni go wartościowym uzupełnieniem terapii w początkowych fazach infekcji górnych dróg oddechowych, nawracających aftach oraz drobnych podrażnieniach skórnych.
afty, dolegliwości trawienne, działanie przeciwpotne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie ściągające, fitoterapia, gojenie, infekcja górnych dróg oddechowych, liść szałwii, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nadmierna potliwość, podrażnienie skóry, produkt leczniczy roślinny, substancja czynna, szałwia lekarska, właściwości antyseptyczne, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Espefa 25 mg
Hydroksyzyna w dawce 25 mg (Hydroxyzinum Espefa) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych. Najczęściej obserwowanymi efektami są senność (bardzo często, ≥1/10), ból głowy i sedacja (często, ≥1/100 do <1/10), suchość w jamie ustnej oraz zmęczenie. Rzadziej występują tachykardia, zaburzenia akomodacji, nudności, zaparcia, reakcje nadwrażliwości, a także nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, takie jak komorowe zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes), wydłużenie odstępu QT, wstrząs anafilaktyczny, drgawki, skurcz oskrzeli oraz obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
bezsenność, bradykardia, chlorowodorek hydroksyzyny, drżenie ciała, dyskineza, hydroksyzyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, nagłe zatrzymanie krążenia, napad padaczkowy, niedociśnienie, niewydolność krążeniowa, niewydolność oddechowa, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, reakcja nadwrażliwości, sedacja, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość w jamie ustnej, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa, wysypka rumieniowa, wzmożona potliwość, zaburzenia akomodacji, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie skóry, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Venogel (12 mg + 10 mg + 5 mg)/g
Lek Venożel w formie żelu zawiera diklofenak sodowy (12 mg/g), trybenozyd (10 mg/g) oraz escynę (5 mg/g) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników aktywnych lub substancji pomocniczych, takich jak metylu i propylu parahydroksybenzoesan. Nie należy stosować preparatu na uszkodzoną lub zapalnie zmienioną skórę oraz na otwarte rany ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji i działań niepożądanych. Venożel jest bezwzględnie przeciwwskazany w III trymestrze ciąży oraz w okresie karmienia piersią, ze względu na potencjalne negatywne efekty diklofenaku na układ krążenia płodu i możliwość przenikania substancji czynnych do mleka matki. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z historią astmy, pokrzywki lub ostrych nieżytów nosa po zastosowaniu NLPZ, ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości.
alergia na parabeny, diklofenak sodowy, działania niepożądane, escyna, karmienie piersią, konserwanty, kwas acetylosalicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, napady astmy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostry nieżyt nosa, otwarte rany, pokrzywka, potencjał alergizujący, propylu parahydroksybenzoesan, przeciwwskazania, reakcja nadwrażliwości, trybenozyd, trzeci trymestr ciąży, układ krążenia płodu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Przeciwwskazania stosowania
Partenolid, obecny w produkcie TRUE Test 36 w dawce 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek), jest stosowany do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry, aktywne atopowe zapalenie skóry w fazie zaostrzenia, rozległe zmiany skórne mogące zaburzyć interpretację testu oraz stany z uogólnionym świądem skóry. Ponadto, test należy odroczyć u pacjentów z ostrą fazą egzemy kontaktowej, nagłymi wysypkami, ostrymi infekcjami skórnymi, zaostrzeniem łuszczycy oraz innymi aktywnymi zapaleniami skóry. Należy również unikać stosowania u osób z nadwrażliwością na składniki pomocnicze preparatu oraz u pacjentów leczonych immunosupresyjnie, z uszkodzeniami skóry w miejscu aplikacji, po intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV lub przyjmujących leki przeciwhistaminowe w dawkach maskujących reakcję alergiczną.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, egzema kontaktowa, infekcja skórna, keloid, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, łuszczyca, nadwrażliwość, partenolid, plaster samoprzylepny, promieniowanie UV, świąd skóry, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test 36, zapalenie skóry, zmiany zapalne skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Presartan H 100 mg + 25 mg
Presartan H to lek w formie tabletek powlekanych, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 25 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano działań niepożądanych specyficznych dla tej kombinacji, a profil bezpieczeństwa odpowiada sumie działań niepożądanych poszczególnych składników. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym w kontrolowanych badaniach był zawroty głowy, występujące u ≥1% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zapalenia wątroby oraz hiperkaliemii i wzrostu aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT).
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, bradykardia zatokowa, depresja, dławica piersiowa, dna moczanowa, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, losartan potasowy i hydrochlorotiazyd, małopłytkowość, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, plamica Schoenleina-Henocha, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alocutan Forte 50 mg/ml
Produkt leczniczy Alocutan Forte, zawierający minoksydyl w stężeniu 50 mg/ml w formie aerozolu na skórę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo. Najczęściej obserwowane są reakcje miejscowe na owłosionej skórze głowy, takie jak uczucie kłucia, pieczenia, świądu, suchości, łuszczenia się oraz zapalenie grudek chłonnych mieszków włosowych. Reakcje te mogą rozprzestrzeniać się na okolice uszu i twarzy, manifestując się świądem, podrażnieniem, zaczerwienieniem, obrzękiem, a nawet pęcherzami i owrzodzeniami. Wśród działań niepożądanych układu krążenia wymienia się tachykardię, kołatanie serca oraz nadciśnienie tętnicze, co jest związane z wchłanianiem minoksydylu do krążenia ogólnego, dlatego pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi wymagają szczególnej kontroli. Dodatkowo, często obserwuje się obrzęk obwodowy oraz przyrost masy ciała. Zaburzenia dotyczące włosów obejmują przemijającą utratę włosów, zmiany koloru i struktury włosów oraz nadmierne owłosienie, w tym hirsutyzm twarzy u kobiet.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, depresja, duszność, hirsutyzm, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, minoksydyl, nadciśnienie, niedociśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, podrażnienie oka, reakcja alergiczna, świąd, tachykardia, trądzikopodobne zapalenie skóry, układ sercowo-naczyniowy, wymioty, wysypka skórna, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h
Matrifen, system transdermalny zawierający fentanyl, jest stosowany w leczeniu przewlekłego bólu, jednak jego profil bezpieczeństwa wymaga uważnego monitorowania. W badaniach klinicznych obejmujących 1565 dorosłych i 289 dzieci najczęstszymi działaniami niepożądanymi (≥10%) były nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, z uwzględnieniem m.in. zaburzeń układu nerwowego, oddechowego, żołądkowo-jelitowego oraz reakcji anafilaktycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak depresja oddechowa, reakcje anafilaktyczne, napady drgawkowe, niedrożność jelit oraz zespół odstawienia. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi obejmującymi wymioty (33,9%), nudności (23,5%) i ból głowy (16,3%).
bezsenność, ból głowy, bradykardia, depresja, depresja oddechowa, duszność, dysfagia, farmakovigilance, fentanyl, jadłowstręt, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, napad drgawkowy, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, omamy, opioidowy lek przeciwbólowy, przewlekły ból, reakcja anafilaktyczna, senność, sinica, skurcz mięśni, stan splątania, suchość w ustach, świąd, system transdermalny fentanylu, tachykardia, tolerancja na lek, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia erekcji, zapalenie skóry, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Dietyloditiokarbaminian cynku – Działania niepożądane
Dietyloditiokarbaminian cynku jest składnikiem mieszaniny pochodnych węglowych stosowanych w plastrach do testów prowokacyjnych TRUE Test 36, w płatku nr 15 (Panel nr 2) w dawce 250 µg/cm² (203 µg/płatek). Działania niepożądane związane z tą substancją, jak i innymi składnikami testu, zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Najczęstsze reakcje to przewlekłe dodatnie reakcje testowe i pieczenie skóry (≥1/10), przejściowe odbarwienia lub przebarwienia oraz rumień (≥1/100 do <1/10). Zaostrzenie istniejących zmian zapalnych skóry występuje niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), a uczulenie na substancję rzadko (≥1/10 000 do <1/1000). Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, choć nie odnotowano ich w dokumentacji TRUE Test 36.
aktywna sensytyzacja, charakterystyka produktu leczniczego, dibutyloditiokarbaminian cynku, dietyloditiokarbaminian cynku, difenyloguanidyna, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, klasyfikacja Gella i Coombsa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk naczynioruchowy, pochodna węglowa, przewlekła reakcja, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, test płatkowy, test prowokacyjny, uczulenie, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaostrzenie stanu zapalnego, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Orf, choroba zwana również pęcherzycą zakaźną, dermatitis pęcherzycową lub ecthyma contagiosum – Etiologia i przyczyny
Orf, znany również jako pęcherzyca zakaźna, jest chorobą wirusową wywoływaną przez podwójnoniciowy DNA wirus orf (ORFV) z rodzaju Parapoxvirus, rodziny Poxviridae. Wirus ten jest epiteliotropowy, zakażając głównie owce i kozy, ale może przenosić się na ludzi oraz inne gatunki zwierząt. Transmisja odbywa się przez bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami lub zanieczyszczonymi fomity, a infekcja rozwija się w miejscach uszkodzonej skóry. ORFV wykazuje wysoką odporność środowiskową, utrzymując się w strupach i materiale organicznym przez wiele miesięcy. Patogeneza obejmuje złożone mechanizmy immunomodulacyjne, takie jak produkcja homologu IL-10, inhibitory NF-κB oraz białka wiążące chemokiny, które hamują lokalną odpowiedź immunologiczną i sprzyjają utrzymaniu zakażenia. Klinicznie u zwierząt obserwuje się zmiany od pęcherzyków do guzopodobnych zmian skórnych, a u ludzi najczęściej występują pojedyncze, samoograniczające się zmiany skórne, choć u osób immunosupresyjnych mogą pojawić się cięższe, destrukcyjne zmiany wymagające terapii przeciwwirusowej i interwencji chirurgicznej.
amplifikacja izotermiczna, analiza filogenetyczna, brodawczak, choroba odzwierzęca, corynebacterium, czynnik wirulencji, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dermatitis pęcherzycowa, Dermatophilus congolensis, działanie przeciwzwłóknieniowe, ecthyma contagiosum, Fusobacterium, interleukina-10, makroautofagia, naczyniak skóry, odporność immunologiczna, paciorkowiec, parapoxvirus, pęcherzyca zakaźna, poxviridae, Staphylococcus aureus, wirus orf, zakażenie bakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie skóry, zapalenie wątroby typu B, zapalenie wymienia, zmiana skórna, zoonoza - Leksykon substancji czynnych
Rywastygmina – Działania niepożądane
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych zależnych od formy podania i dawki. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (ok. 38%), wymioty (ok. 23%), biegunka, niestrawność i ból brzucha, z większą wrażliwością u kobiet. W przypadku systemów transdermalnych dominują reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, w tym rumień, świąd, obrzęk i zapalenie skóry, z częstością przerwania leczenia ≤2,3%, a u pacjentów rasy żółtej nawet do 8,4%. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują ból głowy, zawroty głowy, omdlenia, senność i drżenie, a rzadziej objawy pozapiramidowe, nasilenie choroby Parkinsona oraz napady padaczkowe. W sferze psychicznej często występują lęk, depresja, majaczenie i pobudzenie, a rzadziej agresja, omamy i niepokój ruchowy. Rywastygmina może również powodować zaburzenia rytmu serca, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków oraz zespół chorego węzła zatokowego, a także nadciśnienie tętnicze.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyskineza, hipokineza, majaczenie, migotanie przedsionków, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie alzheimerowskie, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, pokrzywka, reakcje skórne, rumień, system transdermalny, sztywność typu koła zębatego, wrzód żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Trimebutyna – Działania niepożądane
Trimebutyna, stosowana w leczeniu zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony układu nerwowego (senność, ospałość, zawroty głowy, bóle głowy), przewodu pokarmowego (suchość w jamie ustnej, biegunka, nudności, wymioty, zaparcia) oraz skóry (wysypka, świąd, pokrzywka). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest głównie jako rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000) lub niezbyt częste (≥1/1 000 do <1/100). Rzadko zgłaszane są zaburzenia rytmu serca, wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, głównie skórne. Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje skórne, takie jak ostra uogólniona osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy czy toksyczne wykwity skórne, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia.
AlAT, AspAT, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, ginekomastia, kontaktowe zapalenie skóry, maleinian trimebutyny, niestrawność, nudności, odrętwienie ust, omdlenie, osłabienie słuchu, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, suchość jamy ustnej, świąd, toksyczny wykwit skórny, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Condyline 5 mg/ml
Condyline w postaci roztworu na skórę o stężeniu 5 mg/ml podofilotoksyny jest wskazany do miejscowego leczenia zewnętrznych kłykcin kończystych (condylomata acuminata) wywołanych przez HPV, zlokalizowanych na zewnętrznych narządach płciowych męskich i żeńskich oraz w okolicy okołoodbytniczej. Substancja czynna wykazuje działanie cytotoksyczne i przeciwmitotyczne na zakażone komórki, co umożliwia skuteczne leczenie niewielkich, pojedynczych lub mnogich zmian, które nie wymagają interwencji chirurgicznej. Preparat zawiera 5 mg podofilotoksyny oraz 726 mg/ml etanolu, co wymaga precyzyjnej aplikacji wyłącznie na zmiany chorobowe, z wykluczeniem skóry zdrowej. Przed zastosowaniem konieczna jest dokładna diagnostyka różnicowa, aby wykluczyć inne patologie skóry oraz przeciwwskazania, takie jak zmiany krwawiące, zapalenie skóry w miejscu aplikacji, kłykciny na błonach śluzowych oraz nadwrażliwość na składniki preparatu.
błona śluzowa, brodawki płciowe, dysfagia, działanie cytotoksyczne, interwencja chirurgiczna, kłykciny kończyste, nadwrażliwość na podofilotoksynę, narządy płciowe męskie, narządy płciowe żeńskie, okolica okołoodbytnicza, podofilotoksyna, roztwór na skórę, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Koszyczek Rumianku
Preparat Koszyczek Rumianku, stosowany w leczeniu łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa doustnego stosowania u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia. Wskazania terapeutyczne obejmują również leczenie owrzodzeń i stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła, jednak płukanie w tej grupie jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12. roku życia z powodu braku potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwa. Podobne ograniczenia dotyczą stosowania naparu w formie częściowych kąpieli, nasiadówek oraz miejscowej aplikacji na skórę w okolicy urogenitalnej oraz w leczeniu łagodnych stanów zapalnych skóry, ran powierzchniowych i czyraków u dzieci poniżej 12. roku życia, gdzie brak jest wystarczających danych klinicznych.
błona śluzowa gardła, czyrak, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, kąpiel częściowa, koszyczek rumianku, leczenie objawowe, nasiadówka, oparzenie słoneczne, opatrunek medyczny, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, podrażnienie błon śluzowych, przemywanie rany, rana powierzchniowa, zapalenie błony śluzowej gardła, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazole Adamed 40 mg
Ezomeprazol, substancja czynna leku Esomeprazole Adamed 40 mg (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji), charakteryzuje się dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa, spójnym dla podawania doustnego i pozajelitowego oraz różnych grup wiekowych, w tym pediatrycznej (0-18 lat). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból brzucha, biegunka i nudności, bez zależności od dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje w miejscu podania, zwłaszcza przy dużych dawkach przez 72 godziny. Rzadkie, ale poważne działania obejmują reakcje nadwrażliwości (np. wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia) oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka). Długotrwała terapia wiąże się z ryzykiem hipomagnezemii, często współistniejącej z hipokalcemią i hipokaliemią, co wymaga monitorowania elektrolitów, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących digoksynę lub leki predysponujące do hipomagnezemii.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, encefalopatia, ezomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, polip dna żołądka, pompa protonowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, substancja czynna, świąd, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wypadanie włosów, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertraline Zentiva 25 mg
Sertralina, lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowana w leczeniu depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, lęku napadowego, PTSD oraz zespołu lęku społecznego. Najczęstszym działaniem niepożądanym są nudności, występujące u ≥10% pacjentów, a u dzieci i młodzieży dodatkowo bóle głowy (22%), bezsenność (21%) i biegunka (11%). Zaburzenia seksualne, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji, dotyczą około 14% mężczyzn z zespołem lęku społecznego. Działania niepożądane wykazują zależność od dawki i często zmniejszają się w trakcie terapii. W badaniach klinicznych (2542 pacjentów leczonych sertraliną vs. 2145 placebo) oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu, większość działań nie wymaga odstawienia leku. Wśród rzadkich działań (0,1-1%) u dzieci i młodzieży odnotowano m.in. wydłużenie QT, próby samobójcze, drgawki i zaburzenia czynności wątroby.
albuminuria, bezsenność, bruksizm, częstomocz, depresja, drgawki, hiperkinezja, hiperwentylacja, hiponatremia, koszmary senne, krwiomocz, labilność emocjonalna, lęk napadowy, łysienie, migrena, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, omamy, opryszczka, parestezja, plamica, pokrzywka, rozszerzenie źrenicy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, sertralina, suchość jamy ustnej, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wielomocz, wydłużenie odcinka QT, wysypka krostkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zaburzenie uwagi, zaburzenie widzenia, zapalenie pęcherza, zapalenie skóry, zapalenie ucha zewnętrznego, zawroty głowy, zespół lęku społecznego, zespół odstawienny, zespół stresu pourazowego - Leksykon substancji czynnych
21-piwalan tiksokortolu – Przeciwwskazania stosowania
21-piwalan tiksokortolu jest aktywnym składnikiem panelu nr 3 w teście diagnostycznym TRUE Test 36, stosowanym do wykrywania alergii kontaktowej na kortykosteroidy. Substancja ta występuje w stężeniu 3,0 mikrogramów/cm² (2,4 mikrogramów/płatek). Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry oraz nadwrażliwość na substancje pomocnicze produktu. Test należy odroczyć w przypadku obecności jakichkolwiek stanów zapalnych skóry, świeżych blizn, aktywnych zmian trądzikowych, łuszczycowych lub innych dermatoz mogących zaburzyć interpretację wyników. Ponadto, stosowanie leków immunosupresyjnych, kortykosteroidów (miejscowo i ogólnoustrojowo) oraz silnych leków przeciwhistaminowych może maskować reakcję alergiczną, prowadząc do fałszywie ujemnych wyników.
17-maślan hydrokortyzonu, 21-piwalan tiksokortolu, budezonid, dermatoza, diagnostyka in vitro, fałszywie ujemny wynik, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, próba prowokacyjna, promieniowanie ultrafioletowe, reakcja alergiczna, reaktywność skóry, test płatkowy, TRUE Test, zapalenie skóry, zmiana trądzikowa, zmiany łuszczycowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Epiduo 0,1% + 2,5%
Preparat Epiduo żel, zawierający adapalen 0,1% oraz benzoilu nadtlenek 2,5%, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentek planujących ciążę ze względu na potencjalne działanie teratogenne adapalenu, retinoidu przenikającego przez łożysko. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji. Kolejnym bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym glikol propylenowy (40 mg/g). Preparat może wywoływać miejscowe reakcje skórne, dlatego u pacjentów z historią nadwrażliwości lub skłonnością do podrażnień należy zachować ostrożność i monitorować stan skóry podczas leczenia.
adapalen, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane systemowe, działanie teratogenne, egzema, filtr przeciwsłoneczny, glikol propylenowy, miejscowe retinoidy, nadtlenek benzoilu, nadwrażliwość skóry, podrażnienie skóry, preparat przeciwtrądzikowy, promieniowanie UV, retinoidy, trądzik, uszkodzenie naskórka, wchłanianie przezskórne, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ziele Krwawnika –
Ziele krwawnika (Achillea millefolium L., herba) jest stosowane zarówno doustnie, jak i zewnętrznie, jednak głównym przeciwwskazaniem do jego użycia jest nadwrażliwość na substancję czynną lub inne składniki preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na rośliny z rodziny Asteraceae (Compositae), do której należą m.in. rumianek, arnika, mniszek lekarski, bylica, słonecznik, nagietek lekarski, jeżówka oraz stokrotka. U tych pacjentów istnieje zwiększone ryzyko reakcji krzyżowych, co wymaga bezwzględnego odradzania stosowania ziela krwawnika. Przed zaleceniem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć potencjalne reakcje nadwrażliwości.
achillea millefolium, alternatywna metoda terapeutyczna, arnika, bylica, Compositae, jeżówka, mniszek lekarski, nadwrażliwość na substancję czynną, nagietek lekarski, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, rumianek, skórna reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, wyprysk kontaktowy, wywiad alergologiczny, zapalenie skóry, ziele krwawnika - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazol Medreg 10 mg
Omeprazol Medreg, będący inhibitorem pompy protonowej dostępnym w kapsułkach dojelitowych o dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący zarówno łagodne, jak i potencjalnie ciężkie reakcje. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (1-10% pacjentów) to bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i/lub wymioty, które zwykle mają charakter przemijający. Istotne jest zwrócenie uwagi na rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Działania niepożądane nie wykazują wyraźnej zależności od dawki, a ich częstość klasyfikowana jest od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000) oraz nieznanych.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężkie skórne działania niepożądane, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, kapsułka dojelitowa twarda, leukopenia, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadwrażliwość na światło, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona