zapalenie skóry
Zapalenie skóry (dermatitis) to stan zapalny tkanki skórnej charakteryzujący się zaczerwienieniem, obrzękiem, świądem i często wysypką o różnorodnej morfologii. Może być wywołane przez czynniki endogenne (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca) lub egzogenne (kontaktowe zapalenie skóry, reakcje fotoalergiczne, infekcje).
W diagnostyce zapalenia skóry kluczową rolę odgrywa dokładny wywiad medyczny, badanie fizykalne oraz w wybranych przypadkach badania dodatkowe, takie jak testy płatkowe, biopsja skóry czy badania mikrobiologiczne. Rozpoznanie różnicowe powinno uwzględniać schorzenia o podobnym obrazie klinicznym, w tym choroby infekcyjne, autoimmunologiczne i nowotworowe.
Leczenie zapalenia skóry zależy od przyczyny i stopnia nasilenia zmian. Podstawą terapii jest eliminacja czynnika wywołującego, odpowiednia pielęgnacja skóry oraz stosowanie leków przeciwzapalnych. W łagodnych przypadkach wystarczające są miejscowe kortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny, natomiast w cięższych postaciach konieczne może być włączenie leczenia ogólnoustrojowego, w tym leków immunosupresyjnych lub biologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka i wymioty – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Biegunka i wymioty, często wywołane infekcjami wirusowymi, bakteryjnymi lub pasożytniczymi, stanowią powszechne objawy gastroenteritis u pacjentów w różnym wieku. Objawy te zwykle ustępują samoistnie w ciągu 5-10 dni, jednak kluczowe jest monitorowanie stanu nawodnienia, zwłaszcza u niemowląt, osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi. Ocena pielęgniarska powinna obejmować szczegółowy wywiad, ocenę bólu, monitorowanie bilansu płynów oraz objawów odwodnienia takich jak suchość błon śluzowych, tachykardia, hipotonia ortostatyczna czy zmniejszone wydalanie moczu. W przypadku odwodnienia zaleca się podawanie doustnych płynów nawadniających (ORS) w ilości 1,5-2,5 litra na dobę plus 200 ml na każdy luźny stolec u dorosłych, a u dzieci częstsze karmienie piersią lub podawanie małych porcji płynów co 15 minut po ustąpieniu wymiotów. W ciężkich przypadkach konieczne może być nawadnianie dożylne.
biegunka i wymioty, ciemiączko, dieta BRAT, doustny płyn nawadniający, działanie niepożądane leku, hipotensja, hipotonia ortostatyczna, infekcja bakteryjna, karmienie piersią, kontrola zakażeń, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, loperamid, maść z tlenkiem cynku, metoklopramid, napięcie skóry, nietolerancja pokarmowa, odwodnienie, ondansetron, płyn dożylny, prochlorperazyna, równowaga wodno-elektrolitowa, skurcz brzucha, stan nawodnienia, subsalicylan bizmutu, tachykardia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zapalenie skóry, zapalenie żołądka i jelit, zatrucie pokarmowe, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Siarczan niklu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Siarczan niklu, stosowany w testach płatkowych TRUE Test 36 w stężeniu 200 µg/cm² (162 µg/płatek), jest istotnym alergenem kontaktowym wymagającym szczególnej uwagi klinicznej. Reakcje alergiczne mogą pojawić się nawet po 10 dniach od aplikacji, co sugeruje nabycie nadwrażliwości w trakcie testu. Interpretacja wyników powinna uwzględniać możliwość zespołu angry back, czyli nadreaktywności skóry pleców spowodowanej innym stanem zapalnym lub silną reakcją na inny alergen. U pacjentów z licznymi dodatnimi wynikami konieczne jest rozważenie powtórzenia testu w celu wykluczenia fałszywie dodatnich wyników. Testy u osób z historią reakcji anafilaktoidalnych na nikiel wymagają szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji systemowych.
angry back syndrome, blizna, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnoustrojowym, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, opalenizna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, reakcja systemowa, reaktywność skóry, siarczan niklu, test płatkowy, wywiad alergologiczny, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiana trądzikowa - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z owoców pieprzu czarnego – Przeciwwskazania stosowania
Olejek eteryczny z owoców pieprzu czarnego (Piper nigrum L.) jest składnikiem aktywnym preparatów leczniczych, np. Melisana Klosterfrau, które często występują w formie nalewek alkoholowych zawierających 66,8% obj. etanolu. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania tych preparatów jest nadwrażliwość na olejek oraz obecność owrzodzeń błony śluzowej żołądka i jelit, ze względu na drażniące działanie olejku na przewód pokarmowy. Preparaty te są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby, chorobą alkoholową, stanami po urazach mózgu, epilepsją, a także u kobiet ciężarnych i karmiących piersią ze względu na obecność alkoholu i potencjalne działanie teratogenne oraz przenikanie substancji do mleka matki. U dzieci stosowanie nalewek alkoholowych jest zabronione, a preparaty bezalkoholowe należy stosować z dużą ostrożnością ze względu na ryzyko podrażnień i działań niepożądanych.
choroba alkoholowa, choroba wątroby, dermatoza, działanie drażniące, działanie teratogenne, epilepsja, etanol, nadwrażliwość, nalewka alkoholowa, napad padaczkowy, olejek eteryczny z pieprzu czarnego, owrzodzenie błony śluzowej, Piper nigrum, próg drgawkowy, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, uraz mózgu, wywiad alergologiczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie skóry, zespół alkoholowy płodu, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Izoeugenol – Przeciwwskazania stosowania
TRUE Test 36 zawiera izoeugenol jako składnik mieszaniny substancji zapachowych (pozycja 6 w panelu nr 1), w stężeniu odpowiadającym jednej części w całkowitej masie 348 µg mieszaniny na płatek testowy. Produkt jest stosowany w diagnostyce alergii kontaktowej za pomocą testów prowokacyjnych w formie plastrów, złożonych z 3 paneli po 12 płatków każdy. Ze względu na powszechne występowanie izoeugenolu w kosmetykach, perfumach i produktach spożywczych, istnieje ryzyko wcześniejszej ekspozycji i uwrażliwienia pacjenta. Przed zastosowaniem testu należy dokładnie ocenić stan skóry, zwracając szczególną uwagę na obecność aktywnego zapalenia skóry, które stanowi przeciwwskazanie do wykonania testu, zwłaszcza w ciężkich lub uogólnionych postaciach.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alergia kontaktowa, alkohol cynamonowy, eugenol, formaldehyd, geraniol, hydroksycytronellal, izoeugenol, lanolina, mieszanina substancji zapachowych, nadwrażliwość, neomycyna, plaster do testów prowokacyjnych, próba prowokacyjna, substancja konserwująca, test płatkowy, TRUE Test, uwrażliwienie, wyciąg z mchu dębowego, wywiad alergiczny, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Trybenozyd – Działania niepożądane
Trybenozyd, stosowany w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, występuje m.in. w preparacie Venożel w stężeniu 10 mg/g. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą miejscowych reakcji skórnych, takich jak rumień, świąd, pieczenie, wysypka, reakcje fotowrażliwości oraz obrzęk, o częstości występowania rzadkiej (≥ 1/10 000, < 1/1000). Objawy te ustępują po zaprzestaniu stosowania preparatu. Długotrwałe stosowanie na rozległe powierzchnie skóry może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, głównie związanych z wchłanianiem diklofenaku, współwystępującego w Venożelu, takich jak nudności, biegunka, bóle brzucha, bóle głowy, zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy oraz wysypka grudkowata. Częstość tych działań jest nieznana ze względu na brak wystarczających danych.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, diklofenak, działania ogólnoustrojowe, fotowrażliwość, monitorowanie bezpieczeństwa, nadwrażliwość na światło, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, świąd, trybenozyd, Venożel, wchłanianie systemowe, wysypka grudkowata, wysypka skórna, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia skórne, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan metylu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Parahydroksybenzoesan metylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów w panelu 1 produktu TRUE Test 36, stosowany jest w testach płatkowych do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Mieszanina ta zawiera 1000 µg/cm² (810 µg/płatek) parahydroksybenzoesanu metylu wraz z innymi parabenami w równych proporcjach wagowych. Należy uwzględnić możliwość indukcji nadwrażliwości kontaktowej podczas testu, zwłaszcza gdy reakcja pojawia się po 10 dniach lub później. Interpretacja wyników wymaga uwzględnienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), który może prowadzić do licznych fałszywie dodatnich wyników, co wymaga czasem powtórzenia testu po ustąpieniu stanu zapalnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych, oceniając indywidualnie stosunek korzyści do ryzyka wykonania testu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, mieszanina parabenów, nadreaktywność skóry, nadwrażliwość kontaktowa, parahydroksybenzoesan metylu, płatek testowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja skórna, test płatkowy, TRUE Test, uczulenie, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g
Bepanthen Plus w formie kremu o stężeniu 50 mg/g dekspantenolu oraz 5 mg/g chlorheksydyny chlorowodorku jest wskazany do leczenia i odkażania powierzchniowych uszkodzeń skóry, szczególnie tam, gdzie istnieje ryzyko zakażenia. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu zadrapań, skaleczeń, otarć, pęknięć skóry, oparzeń I i II stopnia o niewielkiej powierzchni, odparzeń oraz zapaleń skóry z uszkodzeniem naskórka. Ponadto, jest stosowany w ranach po małych zabiegach chirurgicznych, gdzie istotne jest zarówno wspomaganie regeneracji tkanek, jak i profilaktyka zakażeń. Połączenie dekspantenolu, który stymuluje procesy gojenia, z antyseptycznym działaniem chlorheksydyny zapewnia kompleksową terapię.
chlorheksydyna, dekspantenol, działanie antyseptyczne, gojenie rany, infekcja, odparzenie, oparzenie, oparzenie termiczne, otarcie skóry, pęknięcie skóry, profilaktyka zakażeń, rana pooperacyjna, regeneracja tkanki, skaleczenie, stan zapalny skóry, tkanka martwicza, uraz zmiażdżeniowy, uszkodzenie skóry, właściwości antyseptyczne, właściwości regeneracyjne, zabieg chirurgiczny, zadrapanie, zakażenie, zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kora Dębu –
Kora dębu (Quercus robur L., Quercus petraea (Matt.) Liebl., Quercus pubescens Willd.) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym dostępnym w formie ziół do zaparzania, zawierającym 1 g kory w 1 g produktu, co gwarantuje odpowiednią zawartość substancji czynnych. Preparat wykazuje działanie ściągające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, co uzasadnia jego stosowanie u dorosłych i osób starszych w łagodnej biegunce, łagodnych stanach zapalnych skóry i błon śluzowych (np. zapalenie dziąseł, aftowe zapalenie jamy ustnej, łagodne zapalenie gardła) oraz w łagodzeniu objawów choroby hemoroidalnej, takich jak świąd i pieczenie. Preparat nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach wiekowych.
aftowe zapalenie jamy ustnej, choroba hemoroidalna, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, garbniki, kora dębu, krew w stolcu, łagodna biegunka, perystaltyka jelit, produkt leczniczy roślinny, substancje czynne, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Padma 28 Formuła
Padma 28 Formuła to preparat zawierający złożoną mieszankę substancji roślinnych, w tym korzeń auklandii (40 mg), plechę porostu islandzkiego (40 mg), owoc miodli indyjskiej (35 mg), korzeń lukrecji (15 mg) oraz korzeń kozłka (10 mg) w jednej kapsułce. Lek wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością krążenia oraz cukrzycą (zawartość węglowodanów przyswajalnych około 0,05 g na kapsułkę, co odpowiada 0,005 jednostkom chlebowym). Należy monitorować objawy infekcji (gorączka, duszność, ropna plwocina) oraz symptomy zaostrzenia niewydolności krążenia i nerek, takie jak zapalenie skóry, zakrzepowe zapalenie żył, stwardnienie podskórne, silny ból, owrzodzenia, nagły obrzęk kończyn dolnych, duszność, obrzęki i zmniejszenie diurezy. W przypadku wystąpienia tych objawów konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska.
błony śluzowe, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, duszność, działania niepożądane, gospodarka elektrolitowa, infekcja, infekcja dróg oddechowych, kontrola glikemii, leki sedatywne, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, owrzodzenie, powikłania płucne, stwardnienie podskórne, układ immunologiczny, właściwości immunomodulujące, właściwości przeciwzapalne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas borowy, wykorzystywany w preparatach dermatologicznych ze względu na właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, powinien być stosowany wyłącznie na nieuszkodzoną skórę, z wykluczeniem otwartych ran, oparzeń, błon śluzowych oraz dużych powierzchni skóry. Maksymalny czas terapii preparatem Homeoplasmine nie powinien przekraczać 1 tygodnia, aby uniknąć ryzyka systemowej absorpcji i działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, pacjentów z uszkodzoną skórą oraz przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym. Objawy takie jak zaczerwienienie, podrażnienie, stan zapalny, nadmierne wysuszenie czy złuszczenie skóry wymagają przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej. Preparaty zawierające lanolinę, np. Gemiderma, mogą dodatkowo wywoływać kontaktowe zapalenie skóry.
absorpcja kwasu borowego, absorpcja systemowa, drgawki, Homeoplasmine, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, kwas borowy, kwas salicylowy, maść borna, nadwrażliwość, niedokrwistość, objawy ogólnoustrojowe, opatrunek okluzyjny, preparat dermatologiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, właściwości przeciwbakteryjne, wyłysienie, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia oddychania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry, zatrucie przewlekłe, zmiany zapalne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Infilea 0,5 mg/g
Infilea zawiera 0,5 mg klobetazolu propionianu w 1 g kremu, będącego silnie działającym miejscowym kortykosteroidem. Terapia tym preparatem wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem alergicznym. Najczęściej obserwowane objawy to świąd, miejscowe pieczenie i ból skóry (często). Niezbyt często występują zmiany zanikowe skóry, rozstępy i teleangiektazje, natomiast bardzo rzadko obserwuje się ścieńczenie skóry, zmarszczki, suchość, zmiany pigmentacji, nadmierne owłosienie, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, łuszczycę krostkową, rumień, wysypkę, pokrzywkę i trądzik. Objawy te mogą być wtórne do zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, chorioretinopatia centralna surowicza, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie immunosupresyjne, gęstość mineralna kości, glikozuria, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, kortyzol endogenny, łuszczyca krostkowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość miejscowa, nieostre widzenie, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, osteoporoza, otyłość centralna, personel medyczny, pokrzywka, rozstępy, rumień, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, trądzik, twarz księżycowata, wysypka uogólniona, zaburzenia pigmentacji, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zapalenie skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budixon Neb 0,25 mg/ml
Produkt leczniczy Budixon Neb (budezonid) w formie zawiesiny do nebulizacji wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla wziewnych glikokortykosteroidów. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu oddechowego, takie jak kaszel, chrypka, podrażnienie gardła oraz bezgłos, występujące u ≥1/100 pacjentów. Często występują także zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła, będące efektem lokalnego działania immunosupresyjnego. U pacjentów z POChP notuje się często zapalenie płuc, jednak analiza 8 badań klinicznych (4643 pacjentów leczonych budezonidem vs 3643 kontrolnych) nie wykazała istotnego wzrostu ryzyka tego powikłania. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje anafilaktyczne, a także skurcz oskrzeli wymagający pilnej interwencji. Ogólnoustrojowe działania glikokortykosteroidów, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu, występują rzadko i są zależne od dawki, czasu terapii oraz indywidualnej wrażliwości, co wymaga szczególnej uwagi u dzieci i młodzieży.
afonia, budezonid, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja, działanie glikokortykosteroidów, glikokortykosteroid wziewny, immunosupresja, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, nadmierna aktywność psychoruchowa, nebulizacja, obrzęk naczynioruchowy, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie płuc, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Sandoz 100 mg
Dazatynib, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują u większości pacjentów. W badaniach klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, w tym 2712 dorosłych i 188 pediatrycznych, 19% dorosłych przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, podczas gdy w populacji dzieci odsetek ten wyniósł 1,5%. Mediana czasu leczenia u dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca, a u dzieci 26,3 miesiąca. Profil bezpieczeństwa u dzieci był zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku wysięków opłucnowych i osierdziowych oraz nadciśnienia płucnego. Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), wysięk opłucnowy, duszność, biegunki, nudności, wysypki skórne oraz bóle mięśniowo-kostne. Występują także poważne powikłania, takie jak zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu.
arytmia komorowa, biegunka, bóle mięśniowo-kostne, chłonkotok, częstoskurcz komorowy, dazatynib, dermatoza neutrofilowa, dławica piersiowa, gorączka neutropeniczna, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfadenopatia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nacieki w płucach, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze płucne, nadwrażliwość na światło, neutropeniczne zapalenie jelit, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostry zespół wieńcowy, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja zapalenia wątroby typu B, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśni, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nerczycowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Viprosal B –
Maść Viprosal B zawiera jad żmii zygzakowatej (0,05 j.m./g), kamforę racemiczną (30 mg/g), olejek terpentynowy (30 mg/g) oraz kwas salicylowy (10 mg/g). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym alkohol cetostearylowy, a także u osób z uszkodzoną skórą – owrzodzoną, z aktywnymi schorzeniami dermatologicznymi (egzema, łuszczyca, infekcje, rany otwarte). Ze względu na potencjalny wpływ na układ krążenia, Viprosal B nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami krążenia mózgowego (np. po udarze, TIA), wieńcowego (choroba niedokrwienna serca, po zawale) oraz u osób ze skłonnością do skurczów naczyń (objaw Raynauda, angiospazmy). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi dysfunkcjami wątroby i nerek, ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych, zwłaszcza z powodu metabolizmu kwasu salicylowego w tych narządach.
alkohol cetostearylowy, atopowe zapalenie skóry, choroba niedokrwienna serca, egzema, infekcja skórna, jad żmii zygzakowatej, kamfora racemiczna, kwas salicylowy, lek przeciwzakrzepowy, łuszczyca, nadwrażliwość na składniki, objaw Raynauda, olejek terpentynowy, owrzodzenie skóry, reakcja nadwrażliwości, TIA, udar mózgu, uszkodzenie nerek, uszkodzenie skóry, uszkodzenie wątroby, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie krążenia wieńcowego, zaburzenie mikrokrążenia, zapalenie skóry, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Izotziaja 0,5 mg/g
Przed zastosowaniem żelu Izotziaja zawierającego 0,5 mg/g izotretynoiny, konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na izotretynoinę lub substancje pomocnicze, takie jak butylohydroksytoluen (0,50 mg/g) i etanol 96% (922,5 mg/g), które mogą powodować miejscowe podrażnienia. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz karmiących piersią ze względu na silne działanie teratogenne i możliwość przenikania do mleka matki. Przed terapią u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się potwierdzenie braku ciąży, a w razie wątpliwości wykonanie testu ciążowego.
butylohydroksytoluen, choroba skóry, dermatoza, działanie fotouczulające, działanie teratogenne, egzema, etanol, fotoprotekcja, izotretynoina, laktacja, nadwrażliwość na izotretynoinę, pochodna retinoidu, podrażnienie skóry, preparat złuszczający, promieniowanie słoneczne, przenikanie do mleka matki, substancja pomocnicza, uszkodzenie naskórka, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypka po kontakcie z bluszczem trującym – Patofizjologia i mechanizm
Wysypka po kontakcie z bluszczem trującym (Toxicodendron radicans) jest klasycznym przykładem opóźnionej reakcji nadwrażliwości typu IV, wywołanej przez urushiol – oleistą żywicę działającą jako hapten. Urushiol przenika przez warstwę rogową naskórka, wiąże się kowalencyjnie z białkami skóry (np. keratyną), tworząc kompleksy antygenowe, które są prezentowane przez komórki Langerhansa limfocytom T w węzłach chłonnych. Aktywowane limfocyty T, w tym komórki pamięci CD4+ i CD8+, wydzielają cytokiny prozapalne (IL-17, IL-22, IL-33), co prowadzi do stanu zapalnego, świądu i uszkodzenia tkanek. Reakcja pojawia się po 10-14 dniach przy pierwszym kontakcie, a przy kolejnych ekspozycjach w ciągu 12-48 godzin, z czasem trwania wysypki od 1 do 3 tygodni. Nasilenie objawów zależy od ilości urushiolu (już 50 µg może wywołać reakcję u 85-90% osób), miejsca kontaktu (cieńsza skóra jest bardziej podatna) oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
cytokina prozapalna, dąb trujący, ekspozycja wziewna, infekcja bakteryjna, interleukina, komórka Langerhansa, komórka prezentująca antygen, komórki T, limfocyt T, limfocyt T pamięci, makrofag, nadwrażliwość typu IV, pamięć immunologiczna, reakcja alergiczna, reakcja systemowa, sumak jadowity, urushiol, wykwit grudkowo-pęcherzykowy, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Disiarczek dibenzotiazylu – Przeciwwskazania stosowania
Disiarczek dibenzotiazylu jest składnikiem mieszaniny pochodnych merkaptanowych w preparacie TRUE Test 36, stosowanym w testach płatkowych do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Substancja ta występuje w stężeniu 75 µg/cm² (61 µg/płatek) w płatku nr 22, w równych proporcjach z morfolinylomerkaptobenzotiazolem i N-cykloheksylobenzotiazylosulfonamidem. Testy z disiarczkiem dibenzotiazylu są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry oraz u osób z nadwrażliwością na substancje pomocnicze preparatu. Przeprowadzenie testu w okresie aktywnego zapalenia może prowadzić do fałszywych wyników i nasilenia stanu zapalnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią silnych reakcji alergicznych na związki merkaptanowe oraz u osób z atopowym zapaleniem skóry, skłonnością do bliznowacenia, ciemnym fototypem skóry lub przyjmujących leki immunosupresyjne.
alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bliznowacenie, charakterystyka produktu leczniczego, diagnostyka alergologiczna, disiarczek dibenzotiazylu, fałszywy wynik, fototyp skóry, kwalifikacja pacjenta, lek immunosupresyjny, łuszczyca, merkaptobenzotiazol, morfolinylomerkaptobenzotiazol, N-cykloheksylobenzotiazylosulfonamid, nadwrażliwość, pochodne merkaptanowe, promieniowanie UV, przyspieszacz wulkanizacji, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, silna reakcja alergiczna, test płatkowy, TRUE Test 36, uogólnione zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy, wywiad lekarski, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voltaren Sport 11,6 mg/g
Lek Voltaren SPORT w postaci żelu zawiera diklofenak dietyloamoniowy w stężeniu 11,6 mg/g, co odpowiada 10 mg diklofenaku sodowego na gram preparatu. Stosowanie tego leku może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z których najczęściej obserwowane są reakcje skórne, takie jak wysypka (często ≥ 1/100 do < 1/10). Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym nadwrażliwość i pokrzywka (≥ 1/10 000 do < 1/1000), a bardzo rzadko obrzęk naczynioruchowy, astma, pęcherzykowe zapalenie skóry, reakcje nadwrażliwości na światło, wyprysk, rumień, zapalenie skóry oraz świąd (< 1/10 000). Substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (50 mg/g) i składniki zapachowe (1 mg/g), mogą dodatkowo przyczyniać się do podrażnień i reakcji alergicznych u osób wrażliwych.
alkohol benzylowy, astma, benzoesan benzylu, charakterystyka produktu leczniczego, diklofenak dietyloamoniowy, diklofenak sodowy, duszność, działanie niepożądane, glikol propylenowy, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, świszczący oddech, wyprysk, wysypka, wysypka grudkowata, zaburzenia oddechowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum), stosowany miejscowo w preparatach do leczenia schorzeń jamy ustnej, takich jak Mucosit (0,3 g/100 g), wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Należy przestrzegać rygorystycznej higieny jamy ustnej, w tym regularnego mycia zębów oraz odbywania wizyt kontrolnych u stomatologa, aby zapewnić skuteczność terapii i zapobiec nawrotom dolegliwości. Produkt nie jest zalecany u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej. Olejek może wywoływać reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów predysponowanych, a ryzyko to wzrasta w obecności substancji pomocniczych o potencjale alergizującym, takich jak etylu parahydroksybenzoesan, bronopol i sodu benzoesan, które mogą powodować reakcje alergiczne, podrażnienia skóry i błon śluzowych.
błona śluzowa jamy ustnej, bronopol, etylu parahydroksybenzoesan, higiena jamy ustnej, Menthae piperitae aetheroleum, miejscowe podrażnienie, objaw nadwrażliwości, olejek eteryczny z mięty pieprzowej, paraben, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu późnego, schorzenie jamy ustnej, sodu benzoesan, środek antyseptyczny, zapalenie skóry, zapalenie skóry kontaktowe, zmiana patologiczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rumianek fix –
Rumianek FIX to tradycyjny produkt leczniczy roślinny zawierający 1,5 g kwiatów rumianku (Matricaria recutita L.) w każdej saszetce, przeznaczony do stosowania doustnego i zewnętrznego. Doustnie jest wskazany w objawowym leczeniu łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak wzdęcia i łagodne skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Ponadto, preparat znajduje zastosowanie w leczeniu niewielkich owrzodzeń i stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej oraz gardła. Zewnętrznie Rumianek FIX stosuje się w leczeniu podrażnień skóry i błon śluzowych w okolicach odbytu i narządów płciowych, a także w łagodnych stanach zapalnych skóry, oparzeniach słonecznych, powierzchniowych ranach i niewielkich czyrakach. Przed zastosowaniem w tych wskazaniach konieczne jest wykluczenie poważniejszych schorzeń przez lekarza.
afta, czyrak, dolegliwości dyspeptyczne, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, Matricaria recutita, narządy płciowe, okolica odbytu, oparzenie słoneczne, owrzodzenie błony śluzowej, podrażnienie błony śluzowej, produkt leczniczy roślinny, rana powierzchniowa, rumianek lekarski, skurcz mięśni gładkich, stan zapalny, uczucie pełności, wzdęcie, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek cynchokainy – Przeciwwskazania stosowania
Chlorowodorek cynchokainy, będący amidowym środkiem znieczulającym, jest składnikiem mieszaniny kain w produkcie TRUE Test 36, stosowanym w testach płatkowych w dermatologii. Preparat zawiera 630 µg/cm² (510 µg/płatek) tej mieszaniny, w skład której wchodzą benzokaina, chlorowodorek cynchokainy oraz chlorowodorek tetrakainy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania testu jest ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry oraz nadwrażliwość na substancje pomocnicze preparatu. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z historią ciężkich reakcji alergicznych na środki znieczulające z grupy amidów lub estrów, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Testu nie należy wykonywać na skórze twarzy, szyi, zgięciach stawowych, błonach śluzowych, okolicach narządów płciowych, ani na skórze o zwiększonej wrażliwości lub niedawno narażonej na silne alergeny.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, benzokaina, chlorowodorek cynchokainy, chlorowodorek tetrakainy, choroba autoimmunologiczna skóry, dermatoza, glikokortykosteroid, infekcja skórna, inhibitor kalcyneuryny, lek immunosupresyjny, miejscowy kortykosteroid, miejscowy środek znieczulający, mieszanina kain, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, pimekrolimus, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, środek znieczulający, takrolimus, test płatkowy, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etoxam 100 mg/g
Etofenamat w postaci żelu (100 mg/g) stosowany miejscowo może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwuje się rumień i pieczenie skóry w miejscu aplikacji (≥1/1 000 do <1/100), które ustępują po odstawieniu leku. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić zapalenie skóry z silnym świądem, wysypką i pęcherzami. Reakcje fotouczuleniowe o nieznanej częstości manifestują się nadmierną wrażliwością na światło słoneczne. Ponadto, istnieje ryzyko reakcji nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujących reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz objawy ze strony układu oddechowego, takie jak astma czy skurcz oskrzeli. Należy zwrócić szczególną uwagę, że reakcje nadwrażliwości mogą pojawić się już po pierwszym zastosowaniu preparatu.
astma, duszność, działanie niepożądane, etofenamat, Etoxam, martwica naskórka, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja skórna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka pęcherzowa, zaburzenie oddechowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Pokrzyk wilcza jagoda – Działania niepożądane
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) jest składnikiem aktywnym w różnych preparatach leczniczych, których profil bezpieczeństwa zależy od formy farmaceutycznej i stężenia substancji. Preparat Cholitol zawiera wyciąg Belladonnae tinctura w stężeniu 7 g/100 g płynu doustnego i wiąże się z ryzykiem zaburzeń żołądkowo-jelitowych, takich jak nudności i biegunka, o częstości występowania nieznanej. Natomiast Traumeel S, dostępny jako maść i żel z Atropa bella-donna D1 0,05 g/100 g, może wywoływać rzadkie reakcje nadwrażliwości skórnej, w tym zapalenie skóry, zaczerwienienie, obrzęk i świąd. Produkty homeopatyczne o wysokich rozcieńczeniach (np. Drosetux 3CH, Homeovox 6CH, Paragrippe 4CH, Sedatif PC 6CH) nie wykazują udokumentowanych działań niepożądanych, co wskazuje na ich korzystny profil bezpieczeństwa w praktyce klinicznej.
Belladonna 3CH, Belladonna 4CH, działanie niepożądane, leczenie objawowe, nalewka z pokrzyku wilczej jagody, nudności, obrzęk, personel medyczny, pokrzyk wilcza jagoda, praktyka kliniczna, preparat homeopatyczny, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna miejscowa, reakcja nadwrażliwości, stosunek korzyści do ryzyka, substancja aktywna, świąd skóry, wysokie rozcieńczenie, zaburzenie skóry, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Bendamustyna – Działania niepożądane
Bendamustyna, jako lek alkilujący stosowany w chemioterapii, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującą toksycznością hematologiczną, dermatologiczną, gastroenterologiczną oraz immunosupresyjną. Najczęściej obserwuje się leukopenię, trombocytopenię, limfopenię oraz neutropenię, co zwiększa ryzyko poważnych infekcji, w tym oportunistycznych (np. wirus półpaśca, cytomegalii, HBV) oraz zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jiroveci. Często występują również nudności i wymioty, a także objawy skórne takie jak łysienie, pokrzywka i wysypki. Rzadziej pojawiają się poważne powikłania, takie jak pancytopenia, niewydolność szpiku, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), DRESS, a także reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny. Wśród powikłań neurologicznych dominują bóle głowy, bezsenność i zawroty głowy, natomiast kardiologiczne obejmują zaburzenia rytmu, dławicę piersiową, wysięk do osierdzia oraz zawał mięśnia sercowego.
anemia hemolityczna, ataksja, bendamustyna, bezsenność, biegunka, ból głowy, cytopenia, dławica piersiowa, hemoliza, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotoczne zapalenie przełyku, krwotok, lek alkilujący, leukopenia, limfopenia, łysienie, martwica tkanek, mielosupresja, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, nudności, obwodowa neuropatia czuciowa, ostra białaczka szpikowa, pancytopenia, parestezja, Pneumocystis jiroveci, pokrzywka, posocznica, reakcja nadwrażliwości, rumień, sepsa, supresja szpiku kostnego, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, toksyczność dermatologiczna, trombocytopenia, wirus cytomegalii, wirus półpaśca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, włóknienie płuc, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie hematologiczne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół antycholinergiczny, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Ozenoksacyna – Przeciwwskazania stosowania
Ozenoksacyna, dostępna w kremie Dubine w stężeniu 10 mg/g, jest stosowana w leczeniu wybranych infekcji skórnych. Głównym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość na ozenoksacynę lub składniki pomocnicze preparatu. W kremie obecne są substancje pomocnicze takie jak kwas benzoesowy (1 mg/g), glikol propylenowy (150 mg/g) oraz alkohol stearylowy (40 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne i podrażnienia skóry, w tym kontaktowe zapalenie skóry. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku uczuleń na leki miejscowe oraz wymienione substancje pomocnicze.
alkohol stearylowy, Dubine, glikol propylenowy, infekcja skórna, kontaktowe zapalenie skóry, kwas benzoesowy, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy nadwrażliwości, ozenoksacyna, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, substancja pomocnicza, substancja pomocnicza o znanym działaniu, świąd, wywiad alergologiczny, zaczerwienienie, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Pageta sutka to rzadki, stanowiący 1-5% przypadków raka piersi, nowotwór rozwijający się pierwotnie w brodawce sutkowej, często współistniejący z inwazyjnym rakiem piersi lub rakiem przewodowym in situ (DCIS) u około 97% pacjentów. Klinicznie manifestuje się zmianami skórnymi brodawki i otoczki, takimi jak zaczerwienienie, złuszczanie, świąd, wydzielina oraz zgrubienie, które mogą być mylone z łagodnymi dermatozami. Diagnostyka opiera się na biopsji skóry brodawki (punch lub klinowa), mammografii, USG oraz MRI, przy czym mammografia może mieć ograniczoną czułość w wykrywaniu zmian ograniczonych do brodawki. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne – od zabiegów oszczędzających pierś po mastektomię, uzupełniane radioterapią, chemioterapią, hormonoterapią lub terapią celowaną w zależności od charakterystyki nowotworu i obecności receptorów hormonalnych oraz HER2.
biopsja klinowa, biopsja skórna, biopsja węzła wartowniczego, brodawka sutkowa, chemioterapia, choroba Pageta sutka, DCIS, hormonoterapia, inwazyjny rak piersi, komórka Pageta, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mammografia, mastektomia, obrzęk limfatyczny, przewód mleczny, radioterapia, rak piersi, rak przewodowy in situ, receptor hormonalny, rezonans magnetyczny piersi, terapia celowana, trastuzumab, ultrasonografia piersi, zapalenie skóry, złuszczanie skóry, zmiana wieloogniskowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Konaten 18 mg
Atomoksetyna, dostępna w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg (lek Konaten), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, różniący się w populacji pediatrycznej i dorosłych. U dzieci najczęściej obserwuje się ból głowy (19%), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%), które rzadko prowadzą do przerwania terapii. Wczesne działania niepożądane obejmują nudności, wymioty i senność (10-11%), zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu. Atomoksetyna wpływa na układ sercowo-naczyniowy, powodując przyspieszenie tętna oraz wzrost ciśnienia tętniczego, a także rzadkie przypadki niedociśnienia ortostatycznego (0,2%) i omdleń (0,8%). U dorosłych najczęstsze działania niepożądane to zmniejszenie łaknienia (14,9%), ból głowy (16,3%), suchość w jamie ustnej (18,4%), nudności (26,7%) oraz bezsenność (11,3%), z objawami o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia układu moczowego, takie jak zatrzymanie moczu i uczucie parcia na pęcherz.
atomoksetyna, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek, chwiejność emocjonalna, ciśnienie tętnicze krwi, częstoskurcz zatokowy, drżenie, duszność, enzym CYP2D6, kołatanie serca, kurcz mięśni, nadmierne pocenie, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, omdlenie, ostra niewydolność wątroby, parcie na pęcherz, pokrzywka, priapizm, przyspieszenie tętna, reakcja alergiczna, rozszerzenie źrenic, suchość jamy ustnej, świąd, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia lękowe uogólnione, zachowanie samobójcze, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół Raynauda, zmniejszenie łaknienia, zmniejszenie masy ciała, żółtaczka, zwiększone stężenie bilirubiny - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica stóp – Epidemiologia
Grzybica stóp (tinea pedis) jest jedną z najczęściej występujących dermatomikoz, dotykającą 10-25% populacji w danym momencie, a nawet do 70% w ciągu życia. Choroba częściej występuje u mężczyzn (24,2%) niż u kobiet (6,1%) i nasila się z wiekiem, szczególnie w grupie 20-60 lat. Czynniki ryzyka obejmują noszenie obuwia okluzyjnego, korzystanie z basenów i łaźni, nadmierną potliwość, kontakt ze zwierzętami, gorący i wilgotny klimat oraz choroby przewlekłe, zwłaszcza cukrzycę. Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie geograficzne – np. 10 mln chorych w Niemczech, 25-27% w klinikach dermatologicznych we Włoszech i Chinach, a 30% wśród dzieci w Izraelu. Grzybica stóp przenosi się bezpośrednio (kontakt skóra-skóra) i pośrednio (zakażone powierzchnie, obuwie, ręczniki), a grzyby mogą przetrwać miesiące w wilgotnym środowisku.
badanie KOH, cellulitis, erysipelas, grzybica dłoni, grzybica paznokci, grzybica stóp, grzyby dermatofityczne, hodowla mikrobiologiczna, hyperhidrosis, infekcja grzybicza, lek przeciwgrzybiczny, nadzór epidemiologiczny, obniżona odporność, onychomikoza, oporność na leki przeciwgrzybicze, reinfekcja, ropne zapalenie skóry, tinea pedis, Trichophyton rubrum, zakażenie dermatofitowe, zakażenie paciorkowcowe, zapalenie kości i szpiku, zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kora Dębu –
Produkt leczniczy Kora Dębu (1g/1g, zioła do zaparzania) zawiera rozdrobnioną korę dębu pochodzącą z gatunków Quercus robur L., Quercus petraea (Matt.) Liebl. oraz Quercus pubescens Willd., w dawce 1 g surowca roślinnego na 1 g produktu. Substancją czynną są głównie garbniki z grupy tanin, które wykazują działanie ściągające poprzez tworzenie nierozpuszczalnych kompleksów z białkami na powierzchni błon śluzowych i skóry, co prowadzi do zmniejszenia przepuszczalności naczyń oraz ograniczenia wydzielania. Dodatkowo, obecne związki polifenolowe wykazują właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, hamując enzymy prozapalne i neutralizując wolne rodniki. Mechanizm działania obejmuje tworzenie ochronnej warstwy na błonach śluzowych, hamowanie miejscowych procesów zapalnych, działanie antyseptyczne oraz zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych w tkankach objętych stanem zapalnym.
biegunka, błona śluzowa gardła, błona śluzowa jamy ustnej, działanie antyseptyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, enzym prozapalny, garbnik, kora dębu, nadpotliwość, przepuszczalność naczyń krwionośnych, Quercus petraea, Quercus pubescens, Quercus robur, stan zapalny, tanina, wolny rodnik, zapalenie błony śluzowej, zapalenie skóry, ziołolecznictwo, związek polifenolowy - Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Wskazania do stosowania
Cyproheptadyna, substancja czynna produktu Peritol (4 mg cyproheptadyny chlorowodorku, odpowiadająca 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku), wykazuje szerokie spektrum działania w leczeniu schorzeń alergicznych, zwłaszcza tych przebiegających z intensywnym świądem. Wskazania obejmują m.in. ostrą i przewlekłą pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, wysypki polekowe, wyprysk, kontaktowe zapalenie skóry, neurodermit, alergiczne i naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa, chorobę posurowiczą oraz miejscowe reakcje alergiczne po ukąszeniach owadów. Ponadto, cyproheptadyna jest stosowana w terapii naczyniowych bólów głowy, takich jak migrena i bóle głowy zależne od histaminy, a także jako element leczenia wspomagającego jadłowstręt psychiczny (anoreksję), gdzie działa stymulująco na apetyt i masę ciała. Produkt zawiera laktozę jednowodną (128 mg/tabletkę), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, choroba alergiczna, choroba posurowicza, choroba współistniejąca, cyproheptadyna chlorowodorek, działanie niepożądane, jadłowstręt psychiczny, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwhistaminowy, lichenifikacja, migrena, naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa, naczyniowy ból głowy, neurodermit, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, świąd, uporczywy świąd, wyprysk, wysypka polekowa, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lawenol 0,6%
Produkt leczniczy Lawenol w postaci 0,6% roztworu na skórę zawiera olejek lawendowy (Lavandulae aetheroleum) w stężeniu 0,6 g na 100 g roztworu. Głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na olejek lawendowy lub substancje pomocnicze. Przed przepisaniem preparatu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji na olejki eteryczne, a w razie wątpliwości wykonanie testu płatkowego. Produkt jest przeznaczony wyłącznie do stosowania na skórę nieuszkodzoną, niepodrażnioną i niezapalnie zmienioną.
- Leksykon substancji czynnych
Dichlorowodorek etylenodiaminy – Przeciwwskazania stosowania
Dichlorowodorek etylenodiaminy, stosowany w TRUE Test 36 w dawce 50 µg/cm² (41 µg/płatek, płatek nr 11 w panelu nr 1), podlega standardowym przeciwwskazaniom dla testów płatkowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry, które wymaga odroczenia testu do ustąpienia objawów, aby uniknąć fałszywych wyników i pogorszenia stanu pacjenta. Należy także wykluczyć nadwrażliwość na substancje pomocnicze plastra, choć celem testu jest wykrycie nadwrażliwości na samą substancję czynną. Dodatkowo, czasowe odroczenie testu zaleca się w przypadku ostrych stanów zapalnych, aktywnych infekcji, zaburzeń integralności bariery skórnej w miejscu aplikacji oraz stosowania leków immunosupresyjnych lub miejscowych glikokortykosteroidów, które mogą wpływać na wynik diagnostyczny. Substancja ta może wywoływać reakcje krzyżowe z innymi aminami, co należy uwzględnić przy interpretacji wyników.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, badanie laboratoryjne, charakterystyka produktu leczniczego, choroba autoimmunologiczna, ciężka reakcja, dermatitis atopica, diagnostyka kontaktowa, dichlorowodorek etylenodiaminy, ekspozycja zawodowa, infekcja skórna, lek immunosupresyjny, miejscowy glikokortykosteroid, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, płatek testowy, próba prowokacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, test płatkowy, TRUE Test 36, wynik fałszywie dodatni, wywiad kliniczny, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Fenol – Przeciwwskazania stosowania
Fenol, stosowany jako środek antyseptyczny i konserwant w preparatach proktologicznych takich jak Posterisan i Posterisan H, występuje w stężeniach 3,3 mg/g maści (Posterisan i Posterisan H) oraz 6,6 mg w czopkach Posterisan. Preparaty te zawierają zawiesinę bakteryjną Escherichia coli w ilościach od 330 do 660 mln bakterii. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania fenolu jest nadwrażliwość na tę substancję lub inne składniki preparatu. W przypadku Posterisan H, zawierającego dodatkowo hydrokortyzon (2,5 mg/g), przeciwwskazania są rozszerzone o określone patologie skórne (gruźlica, kiła, rzeżączka), infekcje wirusowe (np. ospa wietrzna), zakażenia grzybicze, zapalenie skóry okolicy ust, trądzik różowaty oraz przeciwwskazanie wiekowe – preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia.
choroba proktologiczna, choroba skóry, ciąża, długotrwała terapia, Escherichia coli, fenol, glikokortykosteroid, gruźlica, hydrokortyzon, hydroksystearynian makrogologlicerolu, infekcja wirusowa, interakcja lekowa, kiła, kontaktowe zapalenie skóry, kwas karbolowy, lanolina, nadwrażliwość, ospa wietrzna, reakcja poszczepienna, rzeżączka, środek antyseptyczny, trądzik różowaty, zakażenie grzybicze, zapalenie skóry, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Nasienie kasztanowca – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nasienie kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.), będące substancją czynną preparatu Hiposem, zawiera co najmniej 10 mg escyny w jednej tabletce i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Zaleca się monitorowanie skuteczności terapii, a w przypadku braku poprawy po 3-4 tygodniach leczenia konieczna jest weryfikacja diagnozy oraz rozważenie zmiany strategii terapeutycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy miejscowe, takie jak zapalenie skóry, zakrzepowe zapalenie żył, stwardnienie podskórne, silny ból kończyn dolnych oraz owrzodzenia, które mogą wskazywać na powikłania wymagające konsultacji lekarskiej.
Aesculus hippocastanum, duszność, działanie niepożądane, escyna, Hiposem, nasienie kasztanowca, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw chorobowy, objaw systemowy, obrzęk, obrzęk kończyn dolnych, owrzodzenie, proces zakrzepowy, proces zapalny, stwardnienie podskórne, tkanka podskórna, tolerancja wysiłku, uszkodzenie funkcji nerek, zaburzenie naczyniowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Salicylan dwuetyloaminy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Salicylan dwuetyloaminy, będący składnikiem aktywnym preparatu Aescin, wykazuje działanie lecznicze w terapii schorzeń naczyniowych, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na objawy takie jak zapalenie skóry, zapalenie zakrzepowe żył, podskórne stwardnienia, wrzody skórne, ostry ból, nagły obrzęk kończyn dolnych oraz symptomy niewydolności serca lub nerek, które mogą wskazywać na powikłania terapii. Szczególną ostrożność zaleca się przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia krwi, aby uniknąć ryzyka krwotoków lub niewystarczającej skuteczności leczenia. Preparat Aescin zawiera również alfa-escynę i heparynę, co może wpływać na profil bezpieczeństwa terapii.
działanie niepożądane, heparyna, krzepnięcie krwi, lek przeciwzakrzepowy, metyl parahydroksybenzoesan, niewydolność nerek, podskórne stwardnienie, pończochy uciskowe, powikłanie krwotoczne, propyl parahydroksybenzoesan, przepływ krwi żylnej, reakcja alergiczna, salicylan dwuetyloaminy, terapia przeciwzakrzepowa, wrzód skórny, zapalenie skóry, zapalenie zakrzepowe żył - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Epidemiologia
Zapalenie skóry (cellulitis) to ostre bakteryjne zakażenie skóry właściwej i tkanki podskórnej, często powikłujące rany, owrzodzenia lub dermatozy. W USA rocznie diagnozuje się ponad 14 milionów przypadków, generując koszty ambulatoryjne rzędu 3,7 mld USD oraz około 650 000 hospitalizacji. Zachorowalność waha się od 24,6 do 50 przypadków na 1000 osobolat, z wyższą częstością u osób powyżej 45 roku życia i sezonową predylekcją do cieplejszych miesięcy. Główne czynniki ryzyka to uszkodzenia skóry, cukrzyca, choroby naczyń obwodowych, obrzęk limfatyczny, immunosupresja oraz zakażenia MRSA. Nawracające zapalenie skóry dotyczy 8-20% pacjentów, a u osób z obrzękiem limfatycznym wskaźnik nawrotów sięga 56,6%. Etiologia bakteryjna w 15% przypadków obejmuje głównie β-hemolityczne paciorkowce i Staphylococcus aureus, z rosnącym udziałem CA-MRSA.
bakteriemia, choroba naczyniowa, choroba tętnic obwodowych, egzema, HIV, infekcja skórna, infekcja skóry i tkanek miękkich, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, martwicze zapalenie powięzi, MRSA, obrzęk limfatyczny, ospa wietrzna, paciorkowiec beta-hemolityczny, półpasiec, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba wątroby, ropień, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, tkanka podskórna, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakrzepica zatoki jamistej, zapalenie skóry, zapalenie tkanki łącznej oczodołu, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Locatop 1 mg/ml
Krem Locatop zawiera dezonid w stężeniu 1 mg/g i jest kortykosteroidem o niskiej lub umiarkowanej sile działania, przeznaczonym do miejscowego leczenia stanów zapalnych i świądu w chorobach skóry reagujących na terapię kortykosteroidami. Preparat wykazuje wysoką skuteczność i korzystny profil bezpieczeństwa, co umożliwia jego stosowanie u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Wskazania obejmują m.in. wyprysk kontaktowy, atopowe zapalenie skóry, łuszczycę (z wyjątkiem bardzo nasilonych zmian), liszaj płaski, świerzbiaczkę ograniczoną, liszaj twardzinkowy i zanikowy, ziarniniaka obrączkowatego, toczeń rumieniowaty przewlekły, łuszczycę krostkową dłoni i stóp oraz łojotokowe zapalenie skóry (z wyłączeniem zmian na twarzy). Ponadto krem jest stosowany w leczeniu świądu w ziarniniaku grzybiastym oraz dużych odczynów po ukąszeniach owadów.
atopowe zapalenie skóry, cetomakrogol, chłoniak T-komórkowy, choroba autoimmunologiczna skóry, choroba zapalna skóry, dermatoza, dezonid, kortykosteroid miejscowy, krem bez zapachu, krostki, kwas sorbowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, pacjent pediatryczny, stan zapalny, świąd, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty, wyprysk kontaktowy, zapalenie błon śluzowych, zapalenie skóry, ziarniniak grzybiasty, ziarniniak obrączkowaty, zmiany podostre - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Hasco 120 mg/5 ml
Podczas stosowania paracetamolu w formie zawiesiny doustnej mogą wystąpić działania niepożądane o różnej lokalizacji i częstości. W układzie krwiotwórczym obserwuje się bardzo rzadkie (<1/10 000) przypadki trombocytopenii, leukopenii oraz agranulocytozy, które mogą prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień, podatności na infekcje oraz poważnych zaburzeń odporności. Ze strony przewodu pokarmowego również bardzo rzadko (<1/10 000) występują nudności, wymioty i biegunka. Reakcje skórne takie jak pokrzywka, rumień i zapalenie skóry klasyfikowane są jako rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000) i manifestują się typowymi objawami alergicznymi, w tym świądem i zaczerwienieniem skóry.
agranulocytoza, biegunka, hepatotoksyczność, leukopenia, liczba leukocytów, methemoglobinemia, nefrotoksyczność, nudność, paracetamol, płytki krwi, pokrzywka, przedawkowanie paracetamolu, przewód pokarmowy, reakcja uczuleniowa skórna, rumień, sinica, trombocytopenia, układ chłonny, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry