reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Saridon 250 mg + 150 mg + 50 mg
Lek Saridon, zawierający 250 mg paracetamolu, 150 mg propyfenazonu oraz 50 mg kofeiny, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości, które obejmują wysypkę, pokrzywkę, świąd, rumień, obrzęk naczynioruchowy, a w bardzo rzadkich przypadkach zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), które mogą być zagrażające życiu. Kofeina w dawkach dużych może powodować objawy sercowo-naczyniowe, takie jak kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze i częstoskurcz. Rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza i pancytopenia, wymagają monitorowania morfologii krwi. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, ból brzucha i biegunkę, natomiast zaburzenia neurologiczne to zawroty głowy i senność.
AGEP, agranulocytoza, ból brzucha, częstoskurcz, dolegliwości przewodu pokarmowego, dysfagia, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, martwica wątroby, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności wymioty, objaw żołądkowo-jelitowy, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, paracetamol propyfenazon kofeina, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uszkodzenie nerki, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biodacyna
Amikacyna (Biodacyna) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, osób w podeszłym wieku oraz przy terapii długoterminowej przekraczającej 14 dni. Przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie terapii należy oceniać czynność nerek standardowymi metodami, w tym klirens kreatyniny, oraz monitorować stężenia amikacyny w surowicy, aby uniknąć kumulacji leku. Audiogramy są zalecane przed terapią trwającą ≥7 dni u pacjentów z zaburzeniami nerek i ≥10 dni u pozostałych, a leczenie należy przerwać przy objawach ototoksyczności, takich jak szumy uszne, utrata słuchu lub zawroty głowy. Ryzyko ototoksyczności jest zwiększone u pacjentów z mutacją mitochondrialnego DNA (1555 A>G w genie rRNA 12S) oraz u osób otrzymujących wysokie dawki lub długotrwałą terapię. Nefrotoksyczność objawia się m.in. obecnością wałeczków, białkomoczem, azotemią i skąpomoczem, co wymaga modyfikacji dawkowania lub przerwania leczenia.
albuminuria, amfoterycyna B, aminoglikozyd, audiogram, azotemia, beta-laktamaza, blokada nerwowo-mięśniowa, cefalorydyna, cisplatyna, czynność nerek, działanie niepożądane, gentamycyna, klirens kreatyniny, kolistyna, miastenia, mutacja mitochondrialna DNA, nefrotoksyczność, neomycyna, neurotoksyczność, niewydolność nerek, ototoksyczność, parkinsonizm, polimyksyna B, porażenie oddychania, przesączanie kłębuszkowe, reakcja anafilaktyczna, skąpomocz, sodu pirosiarczyn, stężenie kreatyniny, streptomycyna, tobramycyna, wankomycyna, zawał plamki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ceftriaxone Kalceks 1 g
Ceftriakson jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ceftriakson, inne cefalosporyny lub składniki preparatu, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym reakcji krzyżowych z innymi antybiotykami beta-laktamowymi (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi w wywiadzie. U noworodków i wcześniaków przeciwwskazania obejmują wiek do 41 tygodni (wiek ciążowy + chronologiczny) u wcześniaków oraz do 28 dni życia u noworodków urodzonych w terminie, zwłaszcza w obecności hiperbilirubinemii, żółtaczki, hipoalbuminemii lub kwasicy, ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej wynikające z wypierania bilirubiny z miejsc wiązania przez ceftriakson. Ponadto, u noworodków do 28 dni życia przeciwwskazane jest stosowanie ceftriaksonu w przypadku konieczności dożylnego podawania preparatów wapnia lub planowanych infuzji zawierających wapń, z uwagi na ryzyko wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu i poważnych powikłań.
antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, ceftriakson, ciężka reakcja nadwrażliwości, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, karbapenem, kwasica, monobaktam, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, penicylina, przewlekła choroba nerek, reakcja anafilaktyczna, sól wapniowa ceftriaksonu, wcześniak, wiązanie bilirubiny, wstrzyknięcie domięśniowe, zawartość sodu, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Jad pszczoły – Interakcje
Immunoterapia jadem pszczoły wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne interakcje z różnymi grupami leków, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy oraz stabilizatory mastocytów zwiększają tolerancję na wstrzyknięcia alergenu, co wymaga monitorowania pacjenta i ewentualnej modyfikacji dawki podczas ich odstawiania. Szczepionki, np. przeciwko tężcowi, powinny być podawane z co najmniej tygodniowym odstępem od immunoterapii; w sytuacjach nagłych wznowienie terapii możliwe jest po 3 tygodniach z redukcją dawki o jeden stopień. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, beta-blokerów, inhibitorów MAO i COMT oraz leków zobojętniających kwas żołądkowy, ze względu na ryzyko nasilonych reakcji alergicznych, zmniejszenia skuteczności adrenaliny czy modyfikacji metabolizmu leków.
adrenalina, anafilaksja, beta-bloker, choroba Parkinsona, działanie niepożądane, farmakologia kliniczna, immunoterapia jadem pszczoły, inhibitor ACE, inhibitor COMT, inhibitor MAO, jad pszczoły, katecholo-O-metylotransferaza, konwertaza angiotensyny, kortykosteroid, lek przeciwalergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, monoaminooksydaza, odpowiedź immunologiczna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, stabilizator mastocytów, układ immunologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ipozumax 100 mg
Ipozumax 100 mg, zawierający 100 mg itrakonazolu, jest stosowany w leczeniu infekcji grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, ból brzucha oraz nudności. Jednakże, mimo rzadkości, należy zwrócić szczególną uwagę na poważne działania niepożądane, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc, zapalenie trzustki oraz ciężka hepatotoksyczność, w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem. Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 8499 pacjentów oraz zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu, co pozwala na kompleksową ocenę ryzyka. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (np. ból głowy, ból brzucha, nudności) do rzadko (np. leukopenia, reakcje anafilaktyczne, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia laboratoryjne, takie jak podwyższone stężenie fosfokinazy kreatynowej oraz zmiany w funkcji wątroby i nerek.
fosfokinaza kreatynowa, granulocytopenia, grzybica paznokci, grzybica skóry, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, infekcja grzybicza, itrakonazol, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szumy uszne, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie erekcji, zaburzenie miesiączkowania, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxium 500
Stosowanie wapnia dobesylanu (Doxium 500) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, zwłaszcza dializowanych, gdzie konieczna jest redukcja dawki w celu uniknięcia kumulacji leku i potencjalnych działań niepożądanych. Istotnym ryzykiem jest agranulocytoza, objawiająca się wysoką gorączką, zakażeniami jamy ustnej, bólem gardła oraz zmianami zapalnymi w obrębie narządów płciowych i odbytu. W przypadku wystąpienia tych symptomów należy natychmiast przerwać terapię i wykonać morfologię krwi z leukogramem. Ponadto, Doxium 500 może wywołać ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia przeciwwstrząsowego.
agranulocytoza, badanie kliniczne, ciężka niewydolność nerek, dializoterapia, leczenie przeciwwstrząsowe, leukogram, morfologia krwi, obrzęk naczynioruchowy, parametry laboratoryjne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wapń dobesylan, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie jamy ustnej, zapalenie migdałków - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlodipine Bluefish 10 mg
Amlodipine Bluefish (10 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na amlodypinę, inne pochodne dihydropirydyny lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych. Leku nie należy stosować u chorych z ciężkim niedociśnieniem tętniczym, gdyż jego działanie wazodylatacyjne może prowadzić do niebezpiecznego obniżenia ciśnienia. Ponadto, przeciwwskazaniem jest obecność wstrząsu, w tym kardiogennego, gdzie podanie amlodypiny może pogłębić zaburzenia hemodynamiczne i pogorszyć rokowanie.
Wskazane jest również unikanie amlodypiny u pacjentów ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory, zwłaszcza przy ciężkim zwężeniu zastawki aortalnej, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań sercowo-naczyniowych. Lek jest przeciwwskazany u chorych z hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego, gdyż może pogorszyć funkcję komór i nasilić niewydolność krążenia. Przeciwwskazania te mają charakter bezwzględny i wymagają rozważenia alternatywnych metod leczenia. Decyzja o stosowaniu amlodypiny powinna być poprzedzona dokładną oceną stanu klinicznego i parametrów hemodynamicznych pacjenta.
amlodypina, antagonista wapnia, ciężkie niedociśnienie, ciśnienie tętnicze, działanie wazodylatacyjne, hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność krążenia, ostry zawał mięśnia sercowego, parametr hemodynamiczny, pochodna dihydropirydyny, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Działania niepożądane
Polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg w szczepionce Pentaxim), skoniugowany z toksoidem tężcowym, jest istotnym składnikiem szczepionek skoniugowanych, jednak może wywoływać różnorodne działania niepożądane. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe, takie jak duże obrzęki (>50 mm) i rumień, które pojawiają się w ciągu 24-72 godzin i ustępują samoistnie w ciągu 3-5 dni. Charakterystyczne są także obrzękowe reakcje kończyn dolnych, występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), zwykle po pierwszej dawce, ustępujące w ciągu 24 godzin. Działania ogólnoustrojowe obejmują gorączkę ≥38°C, senność, drażliwość, nerwowość i nietypowy płacz, występujące bardzo często (≥1/10). Rzadziej mogą pojawić się drgawki, epizody hipotensyjno-hiporeaktywne oraz reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk twarzy, obrzęk Quinckego, reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
bezdech wcześniaków, drażliwość, drgawki gorączkowe, dyspnea, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, funkcja oddechowa, gorączka, Haemophilus influenzae typ b, nietypowy płacz, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, plamica, polisacharyd Haemophilus influenzae, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, rumień, sinica, toksoid tężcowy, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flixodil Combo (25 mcg + 250 mcg)/dawkę inh.
Preparat Flixodil Combo, dostępny w trzech wariantach dawkowania (25 μg salmeterolu + 50 μg, 125 μg lub 250 μg flutykazonu propionianu na dawkę odmierzoną), jest aerozolem inhalacyjnym stosowanym w terapii chorób układu oddechowego. Kluczowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik leku, w tym salmeterol ksynafonian, flutykazon propionian oraz substancje pomocnicze. Dawka dostarczona z inhalatora wynosi odpowiednio 21 μg salmeterolu oraz 44 μg, 110 μg lub 220 μg flutykazonu propionianu, co należy uwzględnić podczas ustalania schematu leczenia. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne, dlatego konieczna jest szczegółowa analiza historii alergicznej pacjenta przed rozpoczęciem terapii.
aerozol inhalacyjny, aerozol inhalacyjny zawiesina, długo działający beta2-agonista, flutykazon propionian, inhalator, konsultacja alergologiczna, kortykosteroid wziewny, nadwrażliwość, preparat leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, salmeterol ksynafonian, substancja pomocnicza, wywiad medyczny, zawór dozujący - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Predasol
Predasol, zawierający prednizolon, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych (niewydolność krążenia, zatrzymanie pracy serca, arytmie, skurcz oskrzeli, zmiany ciśnienia tętniczego) oraz immunosupresję zwiększającą podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i grzybicze. Leczenie powinno być prowadzone po ocenie stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z ostrymi i przewlekłymi zakażeniami (np. wirusowe zapalenie wątroby typu B, gruźlica, strongyloidoza) oraz w okresie szczepień żywymi szczepionkami. Konieczne jest monitorowanie potencjalnych powikłań, takich jak perforacja jelita w ciężkim wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonów, a także nasilenie przebiegu chorób wirusowych (ospy wietrznej, odry) u pacjentów z osłabioną odpornością. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii, konieczność suplementacji potasu oraz możliwość bradykardii po dożylnym podaniu dużych dawek prednizolonu.
arytmia, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, grzybica układowa, guz chromochłonny nadnerczy, hipokaliemia, immunosupresja, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, opryszczka, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, półpasiec, profilaktyka przeciwgruźlicza, przełom guza chromochłonnego, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorek jelitowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie bakteryjne, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia kortyzonu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nervosan fix –
Lek ziołowy Nervosan fix, zawierający w saszetce 2 g mieszanki ziół: korzeń kozłka (0,8 g), ziele krwawnika (0,4 g), liść mięty pieprzowej (0,3 g), liść melisy (0,3 g) oraz kwiat rumianku (0,2 g), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergie krzyżowe związane z roślinami z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należą krwawnik i rumianek, a także na reakcje na mentol obecny w mięcie pieprzowej. Objawy nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność, skurcz oskrzeli czy reakcje anafilaktyczne, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu.
achillea millefolium, asteraceae, kontaktowe zapalenie skóry, korzeń kozłka, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, Matricaria recutita, Melissa officinalis, Mentha piperita, mentol, nadwrażliwość na składniki preparatu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, olejek miętowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina astrowatych, skurcz oskrzeli, Valeriana officinalis, wywiad alergologiczny, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Alergoidy pyłków roślin – Przedawkowanie
Przedawkowanie alergoidów pyłków roślin zawartych w preparacie Allergovit, dostępnym w stężeniach 1 000 TU/ml (stężenie A) oraz 10 000 TU/ml (stężenie B), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, mogące prowadzić do ciężkich reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Objawy przedawkowania obejmują reakcje miejscowe (zaczerwienienie, świąd, obrzęk), pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, objawy ze strony układu oddechowego (duszność, skurcz oskrzeli), pokarmowego (nudności, wymioty) oraz sercowo-naczyniowego (tachykardia, hipotensja). Wstrząs anafilaktyczny charakteryzuje się nagłym spadkiem ciśnienia tętniczego, przyspieszoną akcją serca i zaburzeniami świadomości, stanowiąc bezpośrednie zagrożenie życia. Dodatkowo, obecność substancji pomocniczych, takich jak glinu wodorotlenek (1 mg/ml Al³⁺) i fenol (4 mg/ml), może nasilać objawy niepożądane w przypadku przedawkowania.
alergoid pyłków roślin, hipotensja, immunoterapia alergenowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra reakcja alergiczna, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, skurcz oskrzeli, spektrum uczulenia, tachykardia, terapia odczulająca, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon substancji czynnych
Lizat bakterii – Działania niepożądane
Lizaty bakteryjne, obecne w preparatach takich jak Ismigen i Luivac, wykazują zróżnicowany profil działań niepożądanych, klasyfikowanych według częstości występowania oraz układów i narządów zgodnie z międzynarodowym systemem SOC. Preparat Ismigen wiąże się z działaniami niepożądanymi o częstości nieznanej, obejmującymi objawy ze strony układu oddechowego (ból gardła), skóry (pokrzywka, wysypka, świąd, obrzęk), układu pokarmowego (wymioty, ból brzucha) oraz objawy ogólne (gorączka, ból głowy). Luivac natomiast wykazuje działania niepożądane o różnej częstości: małopłytkowość (<1/10 000), bóle stawów (<1/10 000), reakcje skórne (≥1/1 000 do <1/100) oraz lekkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (≥1/1 000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji nadwrażliwości typu alergicznego, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym anafilaksji, zwłaszcza w przypadku Ismigen.
alergia skórna, ból brzucha, ból gardła, ból głowy, ból stawów, dolegliwość dyspeptyczna, dyskomfort trawienny, gorączka, lizat bakterii, małopłytkowość, obrzęk, płytka krwi, pokrzywka, powikłanie krwotoczne, preparat immunostymulujący, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości alergicznej, świąd, System Klasyfikacji Układów i Narządów, układ oddechowy, wymioty, wysypka, zaburzenie dermatologiczne, zaburzenie gastroenterologiczne, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Braltus 10 mcg
Bromek tiotropiowy, stosowany w dawce 10 mikrogramów na inhalację (produkt Braltus), wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, które jest główną przyczyną obserwowanych działań niepożądanych. Analiza 28 badań klinicznych obejmujących 9647 pacjentów wykazała, że najczęstszym działaniem niepożądanym jest suchość błony śluzowej jamy ustnej (około 4%), prowadząca do przerwania terapii u 0,2% pacjentów. Do poważnych działań niepożądanych należą jaskra z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zaparcia, niedrożność jelit (w tym porażenna), oraz zatrzymanie moczu. Ponadto, produkt zawiera laktozę, co może wywołać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na białka mleka. Istotnym zagrożeniem jest również odruchowy skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego podania leku rozszerzającego oskrzela i przerwania terapii.
bezsenność, bromek tiotropiowy, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, dysfonia, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, jaskra, kandydoza jamy ustnej, krwawienie z nosa, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedrożność jelit, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk stawów, odwodnienie, pokrzywka, porażenna niedrożność jelit, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próchnica zębów, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świszczący oddech, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zakażenie dróg moczowych, zakażenie skóry, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie krtani, zapalenie zatok, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reseligo 3,6 mg
Lek Reseligo zawiera 3,6 mg gosereliny w postaci octanu i może powodować szeroki zakres działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Do bardzo często obserwowanych należą uderzenia gorąca, nadmierna potliwość, trądzik, zaburzenia wzwodu oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Często występują także zmiany nastroju, depresja, parestezje, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nieprawidłowe ciśnienie tętnicze, ból kości, ginekomastia, a także zmniejszenie gęstości kości i przyrost masy ciała. Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, krwotok do przysadki, torbiele jajnika, niedrożność moczowodów oraz zaburzenia psychotyczne. W trakcie leczenia mogą pojawić się także zmiany w morfologii krwi, zaburzenia czynności wątroby, zatorowość płucna i śródmiąższowe zapalenie płuc.
analog LHRH, ból głowy, ból stawu, ginekomastia, goserelina, guz przysadki, hiperkalcemia, krwotok przysadki, łysienie, menopauza, nadmierna potliwość, niedrożność moczowodu, nietolerancja glukozy, niewydolność serca, obniżona gęstość kości, osteoporoza, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, śródmiąższowe zapalenie płuc, torbiel jajnika, trądzik, ucisk rdzenia kręgowego, uderzenie gorąca, układ nerwowy, upławy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia erekcji, zaburzenia morfologii krwi, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie snu, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hiperstymulacji jajników - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paclitaxelum Accord 6 mg/ml
Paklitaksel w stężeniu 6 mg/ml (Paclitaxelum Accord) jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym, którego profil bezpieczeństwa został dobrze scharakteryzowany na podstawie badań klinicznych i doświadczenia porejestracyjnego. Najczęstsze działania niepożądane obejmują hematologiczne zaburzenia, takie jak ciężka neutropenia (<500 komórek/mm³) u 28% pacjentów, niedokrwistość u 64% (ciężka u 6%), oraz małopłytkowość u 11%. Neurotoksyczność, głównie neuropatia obwodowa, występuje bardzo często, szczególnie przy dawce 175 mg/m² podawanej w 3-godzinnym wlewie (85% przypadków neurotoksyczności, w tym 15% ciężkich). Bóle stawów i mięśni dotyczą 60% pacjentów, a łysienie pojawia się u 78%, z utratą włosów ≥50% u większości z nich. Reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie zagrażające życiu, występują rzadko (<1%), natomiast łagodne reakcje pojawiają się u 34% pacjentów. Miejscowe reakcje w miejscu podania mogą prowadzić do obrzęku, rumienia i w rzadkich przypadkach martwicy skóry.
encefalopatia wątrobowa, gorączka neutropeniczna, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica naskórka, martwica wątroby, mięsak Kaposiego, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość, niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ototoksyczność, paklitaksel, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, substancja cytotoksyczna, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie trzustki, zator płucny, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambroksol APTEO MED 15 mg/5 ml
Ambroksol APTEO MED w formie syropu (15 mg/5 ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia smaku (≥1/100 do <1/10), nudności oraz hipoestezję w obrębie jamy ustnej i gardła (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak wymioty, biegunka, dyspepsja i bóle brzucha (≥1/1000 do <1/100). W obrębie układu oddechowego mogą pojawić się suchość błony śluzowej jamy ustnej (≥1/1000 do <1/100) oraz suchość w gardle o nieznanej częstości. Reakcje immunologiczne, w tym reakcje nadwrażliwości (≥1/10 000 do <1/1000) oraz ciężkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy o częstości nieznanej, wymagają szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenie życia.
ambroksol, biegunka, ból brzucha, dyspepsja, działania niepożądane, hipoestezja, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej, suchość w gardle, świąd, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia skóry, zaburzenia smaku, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądka i jelit, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol
Flukonazol, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg w postaci kapsułek twardych (lek Fluxazol), wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, zaburzeniami czynności wątroby oraz niewydolnością kory nadnerczy. Lek wykazuje ograniczoną skuteczność w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy (odsetek wyleczeń <20%) oraz w przypadku głębokich grzybic endemicznych i kryptokokozy pozamózgowej, gdzie dane kliniczne są niewystarczające do precyzyjnego dawkowania. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, która może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, a także obserwacja objawów takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka. Flukonazol może wydłużać odstęp QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami mięśnia sercowego, zaburzeniami elektrolitowymi oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na rytm serca.
astenia, azole przeciwgrzybicze, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, flukonazol, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, hepatotoksyczność, histoplazmoza, jadłowstręt, kandydoza, kryptokokoza płuc, kryptokokoza pozamózgowa, leczenie przeciwgrzybicze, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, nudności, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramladio 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ramladio, łączący ramipryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (bloker kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn), posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii obu składników. Ramipryl jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, istotnym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, w drugim i trzecim trymestrze ciąży, niestabilnością hemodynamiczną oraz przy jednoczesnym stosowaniu aliskirenu u chorych z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m². Ponadto, konieczne jest zachowanie co najmniej 36-godzinnego odstępu po terapii sakubitrylem z walsartanem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Amlodypina jest przeciwwskazana w ciężkim niedociśnieniu tętniczym, wstrząsie (w tym kardiogennym), istotnym zwężeniu drogi odpływu z lewej komory (np. zwężeniu zastawki aorty) oraz w niestabilnej hemodynamicznie niewydolności serca po ostrym zawale.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, działanie wazodylatacyjne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, metoda pozaustrojowa, niedociśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zawał serca, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon substancji czynnych
Kwas mezo-2,3-dimerkaptobursztynowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas mezo-2,3-dimerkaptobursztynowy (DMSA), stosowany w diagnostyce radioizotopowej nerek jako składnik PoltechDMSA znakowanego technetem-99m, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności. Należy monitorować ryzyko reakcji nadwrażliwości i anafilaktycznych, z zapewnieniem natychmiastowej dostępności leków i sprzętu ratunkowego (rurka intubacyjna, worek Ambu). Aktywność podawanego radiofarmaceutyku powinna być minimalna, ale wystarczająca do uzyskania diagnostycznie wartościowych obrazów, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie upośledzona filtracja może zwiększać ekspozycję na promieniowanie. Wartość diagnostyczna badania może być ograniczona u chorych z wadami cewkowymi nerek (np. zespół Fanconiego, nefronoftyza) z powodu zmniejszonego wiązania izotopu i przyspieszonego wydalania. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na fiolkę, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej.
3-dimerkaptobursztynowy, cewka nerkowa, kwas mezo-2, leczenie dożylne, nefronoftyza, pęcherz moczowy, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rurka intubacyjna, substancja radioaktywna, technet-99m, wada cewkowa nerek, worek samorozprężalny, zaburzenie czynności nerek, zespół Fanconiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazole Adamed 40 mg
Ezomeprazol, substancja czynna leku Esomeprazole Adamed 40 mg (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji), charakteryzuje się dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa, spójnym dla podawania doustnego i pozajelitowego oraz różnych grup wiekowych, w tym pediatrycznej (0-18 lat). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból brzucha, biegunka i nudności, bez zależności od dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje w miejscu podania, zwłaszcza przy dużych dawkach przez 72 godziny. Rzadkie, ale poważne działania obejmują reakcje nadwrażliwości (np. wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia) oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka). Długotrwała terapia wiąże się z ryzykiem hipomagnezemii, często współistniejącej z hipokalcemią i hipokaliemią, co wymaga monitorowania elektrolitów, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących digoksynę lub leki predysponujące do hipomagnezemii.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, encefalopatia, ezomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, polip dna żołądka, pompa protonowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, substancja czynna, świąd, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wypadanie włosów, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Injectio Glucosi 5% Baxter 50 mg/ml
Injectio Glucosi 5% Baxter to roztwór do infuzji zawierający glukozę w stężeniu 50 mg/ml (glukoza jednowodna), dostarczający około 840 kJ/l (200 kcal/l). Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, lek może wywoływać działania niepożądane o częstości głównie nieznanej, co wynika z charakteru danych po wprowadzeniu do obrotu. Najistotniejsze z klinicznego punktu widzenia powikłania to zaburzenia równowagi elektrolitowej (w tym hiponatremia, hipokalemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia), hiperglikemia, reakcje anafilaktyczne u pacjentów uczulonych na kukurydzę, zakrzepica żylna oraz zapalenie żył. Szczególną uwagę należy zwrócić na hiponatremię związaną z leczeniem szpitalnym, która może prowadzić do ostrej encefalopatii hiponatremicznej, nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu.
encefalopatia hiponatremiczna, glukoza, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotensja, infuzja, obrzęk, odwodnienie, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, roztwór glukozy, skurcz oskrzeli, wielomocz, wynaczynienie, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żylna, zapalenie żył, zatorowość płucna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sitagliptin Grindeks 25 mg
Przeciwwskazaniem bezwzględnym do stosowania leku Sitagliptin Grindeks (sytagliptyna) jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Wystąpienie reakcji alergicznych, od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje anafilaktyczne, wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia objawowego. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 25 mg (jasnożółte, 6,0 mm), 50 mg (żółte, 8,0 mm) oraz 100 mg (żółte, 10,0 mm), z charakterystycznym wytłoczeniem i linią podziału na tabletkach 50 mg i 100 mg, która służy jedynie ułatwieniu połykania, a nie precyzyjnemu dzieleniu dawki.
cukrzyca typu 2, dokumentacja medyczna, farmakoterapia, linia podziału tabletki, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, postępowanie objawowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, sytagliptyna, sytagliptyny chlorowodorek, tabletka powlekana, wysypka skórna, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clonazepamum TZF 2 mg
Terapia klonazepamem wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, których nasilenie zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz dawki leku. Reakcje paradoksalne, takie jak niepokój psychoruchowy, bezsenność, agresywność czy nowe rodzaje drgawek, pojawiają się częściej u osób starszych, po spożyciu alkoholu oraz u pacjentów z chorobami psychicznymi. Klonazepam może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i wyższych dawkach, a nagłe odstawienie może wywołać zespół odstawienia. Najczęstsze działania niepożądane ze strony układu nerwowego to senność, spowolnienie reakcji, zawroty głowy, ataksja oraz dyzartria, które zwykle ustępują po dostosowaniu dawki. Rzadko obserwuje się depresję ośrodka oddechowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków depresyjnych, a u dzieci może wystąpić zwiększona ilość wydzieliny oskrzelowej i śliny.
ataksja, bradykardia, depresja ośrodka oddechowego, dezorientacja, diplopia, dyzartria, hipotensja, impotencja, klonazepam, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, podwyższenie aminotransferaz, przedwczesny rozwój płciowy, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, senność, spowolnienie reakcji, stan splątania, uzależnienie psychiczne i fizyczne, zaburzenia libido, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia morfologiczne krwi, zaburzenia pamięci, zespół odstawienia, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pulnozin Junior o smaku malinowym 250 mg
Preparat Pulnozin Junior, zawierający 250 mg karbocysteiny w każdej tabletce do ssania o smaku malinowym, jest mukolitykiem stosowanym w leczeniu schorzeń układu oddechowego. Główne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na karbocysteinę lub substancje pomocnicze, w tym izomalt (225,90 mg/tabletka), który może wywoływać reakcje nietolerancji. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć charakter od łagodnych zmian skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, gdyż może nasilać objawy i pogarszać stan kliniczny. W przypadku pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej, ale bez aktywnych zmian, decyzja o terapii powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka.
choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa żołądka, izomalt, karbocysteina, lek mukolityczny, nadwrażliwość na substancję czynną, Pulnozin Junior, reakcja anafilaktyczna, reakcja nietolerancji, schorzenia układu oddechowego, tabletki do ssania, zaburzenia połykania, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atenza 54 mg
Lek Atenza, zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, jaskrę oraz guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma). Ze względu na działanie sympatykomimetyczne metylofenidatu, stosowanie u pacjentów z jaskrą może prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, a u chorych z guzem chromochłonnym – do gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych podczas terapii należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego, w tym okulistycznego i endokrynologicznego, w celu wykluczenia wymienionych przeciwwskazań.
chlorowodorek metylofenidatu, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie sympatykomimetyczne, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, konsultacja endokrynologiczna, konsultacja okulistyczna, laktoza jednowodna, metylofenidat, nadwrażliwość na metylofenidat, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, objawy nadwrażliwości, pheochromocytoma, reakcja anafilaktyczna, stymulanty, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, układ współczulny, wywiad endokrynologiczny, wywiad kardiologiczny, wywiad medyczny, wywiad okulistyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acard Cor 75 mg
Lek Acard Cor zawiera 75 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych i wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze dotyczą układu krwiotwórczego. Często obserwuje się zwiększoną skłonność do krwawień, wynikającą z hamowania agregacji płytek krwi, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak trombocytopenia, agranulocytoza, anemia aplastyczna czy pancytopenia. Krwawienia z nosa i dziąseł mogą utrzymywać się do 4-8 dni po odstawieniu leku. Istnieje także ryzyko ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego, które mogą skutkować niedokrwistością z niedoboru żelaza, szczególnie przy wyższych dawkach. Dodatkowo, rzadko występują krwawienia wewnątrzczaszkowe oraz reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, co wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, anemia aplastyczna, astma oskrzelowa, ból głowy, duszność, hiperurykemia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, nadżerka, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność wątroby, nieżyt błony śluzowej nosa, nudności, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, skurcz oskrzeli, szumy uszne, tabletka dojelitowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, układ krzepnięcia, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie słuchu, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Erwinase 10 000 IU
Kryzantaspaza (L-asparaginaza z Erwinia chrysanthemi) wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Nie zaleca się mieszania kryzantaspazy z innymi lekami przed podaniem. Współstosowanie z lekami hepatotoksycznymi może nasilać hepatotoksyczność, manifestującą się podwyższeniem enzymów wątrobowych (ASAT, ALAT) oraz bilirubiny. Wcześniejsze lub jednoczesne podanie kryzantaspazy osłabia działanie metotreksatu i cytarabiny, natomiast podanie po tych lekach prowadzi do synergizmu działania, choć kliniczne znaczenie tej kolejności pozostaje niejasne. Kryzantaspaza może pełnić rolę „czynnika ratunkowego” przy podaniu w ciągu 24 godzin po dużej dawce metotreksatu. Jednoczesne stosowanie z prednizonem zwiększa ryzyko toksyczności i zaburzeń krzepnięcia (obniżenie fibrynogenu i antytrombiny III), a z winkrystyną – ryzyko anafilaksji i toksyczności. Imatynib w połączeniu z kryzantaspazą wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne nasilenie hepatotoksyczności.
AlAT, allopurynol, anafilaksja, antytrombina III, bilirubina, cytarabina, czynnik ratunkowy, enzym wątrobowy, fibrynogen, globulina wiążąca tyroksynę, hepatotoksyczność, hiperurykemia, imatynib, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, kryzantaspaza, L-asparaginaza, lek hepatotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, nefropatia moczanowa, parametr farmakokinetyczny, parametr krzepnięcia, parametr wątrobowy, prednizon, reakcja anafilaktyczna, synergizm działania, toksyczny wpływ na wątrobę, winkrystyna, zaburzenie hemostazy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefepime Accord 1 g
Cefepime Accord, cefalosporyna IV generacji dostępna w dawkach 1 g i 2 g do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominacją objawów żołądkowo-jelitowych oraz reakcji nadwrażliwości. W badaniach klinicznych (N=5598) najczęściej obserwowano wysypkę, biegunkę, zaburzenia hematologiczne (np. dodatni odczyn Coombsa, niedokrwistość, eozynofilia) oraz zaburzenia czynności wątroby (wzrost ALT, AST, bilirubiny). Szczególnie istotne są potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, ciężkie reakcje skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona), poważne zaburzenia neurologiczne (śpiączka, encefalopatia, drgawki miokloniczne) oraz hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza). Ryzyko kumulacji leku i powikłań neurologicznych jest wyższe u pacjentów z niewydolnością nerek, u których może wystąpić także nefropatia toksyczna i niewydolność nerek.
Wśród działań niepożądanych o częstości niezbyt częstej do rzadkiej wymienia się kandydozę jamy ustnej i pochwy, leukopenię, neutropenię, małopłytkowość, zapalenie jelita grubego, nudności, wymioty, bóle stawów, duszność, szumy uszne oraz reakcje w miejscu podania. W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych, z wysypką jako najczęstszym działaniem niepożądanym. Monitorowanie parametrów hematologicznych, nerkowych i neurologicznych jest kluczowe podczas terapii cefepimem, a szybkie rozpoznanie i przerwanie leczenia w przypadku ciężkich reakcji alergicznych lub skórnych jest niezbędne. Ze względu na możliwość reakcji krzyżowych z innymi cefalosporynami, należy zachować ostrożność u pacjentów z historią nadwrażliwości na tę grupę antybiotyków.
agranulocytoza, aktywność ALT, aktywność AST, cefalosporyna IV generacji, Clostridioides difficile, czas protrombinowy, czas tromboplastyny częściowej, drgawki miokloniczne, encefalopatia, eozynofilia, fosfataza zasadowa, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, poziom bilirubiny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, stan splątania, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, szum uszny, toksyczna nefropatia, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jelita grubego, zapalenie pochwy, zapalenie żyły, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sufentanil hameln 5 mcg/ml
Bezpieczeństwo stosowania sufentanylu oceniono w 6 badaniach klinicznych obejmujących 650 pacjentów, z czego 78 otrzymywało lek dożylnie podczas poważnych zabiegów chirurgicznych, a 572 podawano zewnątrzoponowo jako środek przeciwbólowy pooperacyjny lub podczas porodu w połączeniu z bupiwakainą. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥5%) były uspokojenie (19,5%), świąd (15,2%), nudności (9,8%) oraz wymioty (5,7%). Sufentanyl wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, zatrzymania akcji oddechowej, bezdechu, skurczu krtani i obrzęku płuc, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto obserwowano poważne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak asystolia, wstrząs, arytmie, bradykardia i tachykardia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowej interwencji.
alergiczne zapalenie skóry, arytmia, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupiwakaina, depresja oddechowa, drgawki, dysfonia, dyskineza, dystonia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokineza, hipotermia, hipotonia noworodkowa, hipowentylacja, nadpotliwość, nadwrażliwość, nietrzymanie moczu, obrzęk płuc, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, ruchy toniczno-kloniczne, sinica noworodkowa, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śpiączka, sufentanyl, świąd, tachykardia, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, wysypka noworodkowa, zaburzenia oddychania, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Ambazon – Przeciwwskazania stosowania
Ambazon, substancja czynna o działaniu przeciwbakteryjnym, jest stosowany miejscowo w leczeniu stanów zapalnych gardła i jamy ustnej, dostępny m.in. w formie tabletek do ssania zawierających 10 mg ambazonu jednowodnego (np. Faringosept). Pomimo skuteczności, stosowanie ambazonu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na samą substancję czynną lub na substancje pomocnicze, takie jak sacharoza i laktoza jednowodna, które mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym wysypkę, świąd, obrzęk czy reakcję anafilaktyczną.
Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, powinni unikać preparatów zawierających sacharozę i laktozę jednowodną, w tym Faringosept. W takich przypadkach konieczne jest rozważenie alternatywnych terapii przeciwbakteryjnych lub przeciwzapalnych, dostępnych w formie aerozoli, płukanek lub tabletek do ssania o innym składzie, aby zapewnić skuteczne i bezpieczne leczenie stanów zapalnych jamy ustnej i gardła.
ambazon jednowodny, działanie przeciwbakteryjne, infekcja jamy ustnej, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niedobór laktazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, obrzęk, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, sacharoza, stan zapalny gardła, stan zapalny jamy ustnej, substancja przeciwbakteryjna, substancja przeciwzapalna, świąd, wysypka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Spiramycyna – Przeciwwskazania stosowania
Spiramycyna, substancja czynna leku Rovamycine dostępnego w dawkach 1,5 mln j.m. oraz 3 mln j.m. w formie tabletek powlekanych, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na samą spiramycynę, antybiotyki z grupy makrolidów oraz na substancje pomocnicze preparatu. Reakcje alergiczne mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych wysypek po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reakcji krzyżowej u pacjentów uczulonych na inne makrolidy, takie jak erytromycyna, klarytromycyna, azytromycyna czy roksytromycyna, co stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu spiramycyny.
W sytuacjach klinicznych wymagających ostrożności, takich jak pacjenci z historią reakcji alergicznych na leki (niekoniecznie makrolidy), atopią lub wielokrotnymi alergiami, zaleca się rozważenie alternatywnych terapii oraz przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego. W przypadku niejasnej historii alergii na makrolidy lub podejrzenia oporności bakteryjnej na spiramycynę, stosowanie leku Rovamycine powinno być dokładnie przemyślane, aby uniknąć nieskutecznej terapii i dalszego rozwoju antybiotykooporności. Decyzje terapeutyczne muszą uwzględniać indywidualny bilans korzyści i ryzyka oraz dostępność innych opcji leczenia.
antybiotykooporność, azytromycyna, charakterystyka produktu leczniczego, erytromycyna, klarytromycyna, nadwrażliwość na makrolidy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, oporność bakteryjna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, roksytromycyna, spiramycyna, tabletka powlekana, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – PoltechMIBI
Produkt leczniczy PoltechMIBI (1 mg) zawiera radiofarmaceutyk [tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)]-tetrafluoroboran miedzi (I) i jest stosowany w diagnostyce obrazowej z wykorzystaniem promieniowania jonizującego. Aktywność radiofarmaceutyku powinna być minimalna, aby ograniczyć ekspozycję pacjenta, przy jednoczesnym zachowaniu jakości diagnostycznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby ze względu na ryzyko zwiększonej ekspozycji na promieniowanie. Przed badaniem pacjent powinien być odpowiednio nawodniony, a po podaniu preparatu zaleca się częste oddawanie moczu w celu przyspieszenia eliminacji radiofarmaceutyku. W przypadku scyntygrafii mięśnia sercowego z obciążeniem wysiłkowym konieczna jest ocena stanu układu sercowo-naczyniowego oraz uwzględnienie przeciwwskazań do wysiłku fizycznego i farmakologicznego. Podanie radiofarmaceutyku musi być dożylne i wykonane przez wykwalifikowany personel, aby uniknąć uszkodzenia tkanek.
ekspozycja na promieniowanie, niewydolność oddechowa, obciążenie farmakologiczne, ochrona radiologiczna, podanie pozanaczyniowe, próba wysiłkowa, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, rak sutka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rurka intubacyjna, scyntygrafia mięśnia sercowego, tetrafluoroboran miedzi, układ sercowo-naczyniowy, worek samorozprężalny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolmiles 2,5 mg
Zolmitryptan w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (2,5 mg i 5 mg) wykazuje działania niepożądane o charakterze przemijającym, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 4 godzin po podaniu i ustępujące samoistnie. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zaburzenia czucia, zawroty głowy, ból głowy, przeczulica, parestezje, senność oraz uczucie gorąca (częstość ≥1/100 do <1/10). Ze strony układu sercowo-naczyniowego występują kołatanie serca (często), tachykardia (≥1/1 000 do <1/100) oraz bardzo rzadko poważne powikłania, w tym zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa i skurcz tętnicy wieńcowej (<1/10 000). Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ponadto, niezbyt często obserwuje się przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego (≥1/1 000 do <1/100), co wymaga ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zwłaszcza niekontrolowanym lub ciężkim.
astenia, ból brzucha, ból głowy, częstomocz, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, krwawa biegunka, mialgia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie jelita cienkiego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parcie na mocz, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, suchość jamy ustnej, sztywność mięśniowa, tachykardia, uczucie gorąca, wielomocz, wymioty, zaburzenie czucia, zawał jelita, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy ośrodkowe, zolmitryptan - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chorapur 1500 IU
Preparat Chorapur, zawierający ludzką gonadotropinę kosmówkową (hCG) w dawkach 1500 IU i 5000 IU, jest stosowany w terapii hormonalnej, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie wynikających z nadmiernej stymulacji jajników. Najczęściej obserwowanym powikłaniem jest zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), którego objawy mogą obejmować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, powiększenie jajników, torbiele, a w ciężkich przypadkach wodobrzusze, wysięk opłucnowy, duszność, skąpomocz oraz zaburzenia zakrzepowo-zatorowe. Reakcje nadwrażliwości na składniki leku występują bardzo często (≥1/10) i mogą prowadzić do poważnych reakcji anafilaktycznych. U mężczyzn stosujących Chorapur notuje się często (≥1/100 do <1/10) ginekomastię oraz zmiany proliferacyjne w gruczole krokowym, a także uderzenia gorąca.
biegunka, duszność, ekstrakt z moczu, ginekomastia, gonadotropina kosmówkowa, gruczoł krokowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, skąpomocz, skręt jajnika, terapia hormonalna, torbiel jajnika, trądzik, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wykwit skórny, wysięk opłucnowy, zaburzenia nastroju, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hiperstymulacji jajników - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Daptomycin Accord Healthcare 500 mg
Przed zastosowaniem daptomycyny (Daptomycin Accord Healthcare) w dawkach 350 mg lub 500 mg, dostępnej jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji, konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Preparat po rekonstytucji zawiera 50 mg daptomycyny/ml (rozcieńczony w 7 ml lub 10 ml 0,9% roztworu NaCl). Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad alergiczny, zwłaszcza reakcje na antybiotyki z grupy lipopeptydów. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako wysypka, pokrzywka, rumień, obrzęk naczynioruchowy, duszność, reakcje anafilaktyczne lub spadek ciśnienia tętniczego.
daptomycyna, duszność, leczenie objawowe, liofilizat, lipopeptyd, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, proszek do sporządzania roztworu, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rekonstytucja preparatu, roztwór chlorku sodu, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, substancja pomocnicza, wysypka, wywiad alergiczny - Leksykon substancji czynnych
Pałeczka zapalenia płuc – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pałeczka zapalenia płuc (Klebsiella pneumoniae) jest składnikiem nieswoistych szczepionek bakteryjnych Polyvaccinum, dostępnych w różnych stężeniach: Polyvaccinum submite (1 mln komórek/ml), Polyvaccinum mite (10 mln komórek/ml, dostępny także w formie donosowej) oraz Polyvaccinum forte (100 mln komórek/ml). Przed podaniem szczepionek konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania kwalifikującego, ze szczególnym uwzględnieniem historii wcześniejszych szczepień i ewentualnych działań niepożądanych. Szczepienia iniekcyjne wymagają 30-minutowej obserwacji pacjenta w celu monitorowania reakcji anafilaktycznych, a personel medyczny musi być przygotowany do natychmiastowego leczenia wstrząsu anafilaktycznego. Szczepionek nie należy podawać donaczyniowo, aby uniknąć poważnych powikłań.
działanie niepożądane, Enterobacteriaceae, Klebsiella pneumoniae, krople do nosa, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwzapalne, naczynie krwionośne, nieswoista szczepionka bakteryjna, pałeczka zapalenia płuc, podanie donaczyniowe, Polyvaccinum forte, Polyvaccinum mite, Polyvaccinum submite, powikłanie poszczepienne, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja, szczepionka donosowa, szczepionka Polyvaccinum, terapia immunosupresyjna, układ odpornościowy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie płuc, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazol Medreg 10 mg
Omeprazol Medreg, będący inhibitorem pompy protonowej dostępnym w kapsułkach dojelitowych o dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący zarówno łagodne, jak i potencjalnie ciężkie reakcje. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (1-10% pacjentów) to bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i/lub wymioty, które zwykle mają charakter przemijający. Istotne jest zwrócenie uwagi na rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Działania niepożądane nie wykazują wyraźnej zależności od dawki, a ich częstość klasyfikowana jest od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000) oraz nieznanych.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężkie skórne działania niepożądane, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, kapsułka dojelitowa twarda, leukopenia, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadwrażliwość na światło, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asteloc 40 mg
Pantoprazol (Asteloc 40 mg) wykazuje działania niepożądane u około 5% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak biegunka i ból głowy (około 1%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród istotnych działań niepożądanych wymienia się agranulocytozę, trombocytopenię, leukopenię, pancytopenię, reakcje anafilaktyczne, hipomagnezemię, hiponatremię, hipokalemię, hipokalcyemię, zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, omamy), zaburzenia neurologiczne (parestezje), polipy żołądka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, uszkodzenia wątroby, poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), złamania kości, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz ginekomastię.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, depresja, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość w jamie ustnej, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wzdęcia, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka