Przeciwwskazania stosowania leku Atenza. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Atenza, zawierający jako substancję czynną chlorowodorek metylofenidatu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, posiada ściśle określone przeciwwskazania do stosowania. Przed przepisaniem leku należy dokładnie zapoznać się z sytuacjami klinicznymi, w których stosowanie preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane.¹

Bezwzględne przeciwwskazania

Istnieją trzy główne sytuacje kliniczne, w których stosowanie leku Atenza jest bezwzględnie przeciwwskazane:

• Nadwrażliwość na metylofenidat lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie – reakcje alergiczne mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne²
• Jaskra – ze względu na potencjalne działanie sympatykomimetyczne metylofenidatu, które może prowadzić do zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego i nasilenia objawów choroby³
• Guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) – z uwagi na ryzyko gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi, który może być wywołany przez działanie metylofenidatu na układ współczulny⁴

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy jednowodnej w poszczególnych dawkach leku Atenza. Obecność laktozy może stanowić problem u pacjentów z nietolerancją tego cukru, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Zawartość laktozy w poszczególnych dawkach przedstawia się następująco:⁵

Postępowanie w przypadku przeciwwskazań

W przypadku identyfikacji któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań, należy:

1. Bezwzględnie odstąpić od przepisania leku Atenza pacjentowi
2. Rozważyć alternatywne metody terapeutyczne, zarówno farmakologiczne jak i niefarmakologiczne
3. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości u pacjenta już przyjmującego lek, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne⁶

Identyfikacja pacjentów z ryzykiem

Przed wdrożeniem terapii lekiem Atenza należy przeprowadzić dokładny wywiad medyczny ukierunkowany na identyfikację potencjalnych przeciwwskazań. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

• Historię wcześniejszych reakcji alergicznych na leki, zwłaszcza z grupy stymulantów
• Wywiad okulistyczny, ze szczególnym uwzględnieniem jaskry lub podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego⁷
• Wywiad endokrynologiczny i kardiologiczny, aby wykluczyć guz chromochłonny nadnerczy⁸
• Nietolerancję laktozy, zwłaszcza przy wyższych dawkach leku (36 mg, 45 mg i 54 mg), gdzie zawartość laktozy jest największa⁹

W sytuacjach wątpliwych, zaleca się przeprowadzenie dodatkowej diagnostyki, w tym konsultacji okulistycznej lub endokrynologicznej, przed podjęciem decyzji o wdrożeniu leczenia metylofenidatem w postaci leku Atenza.¹⁰