marskość wątroby
Marskość wątroby to przewlekła, postępująca choroba, charakteryzująca się włóknieniem i przebudową architektoniki wątroby prowadzącą do upośledzenia jej funkcji. Proces ten jest konsekwencją długotrwałego uszkodzenia hepatocytów, co skutkuje zastępowaniem prawidłowej tkanki wątrobowej przez tkankę włóknistą i guzki regeneracyjne.
Główne przyczyny marskości to przewlekłe spożywanie alkoholu, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby (HBV, HCV), niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD), choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia metaboliczne. Objawy obejmują osłabienie, utratę masy ciała, żółtaczkę, wodobrzusze, encefalopatię wątrobową oraz nadciśnienie wrotne z możliwością krwawień z żylaków przełyku.
Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (wskaźniki funkcji wątroby, markery włóknienia), obrazowych (USG, tomografia komputerowa, elastografia) oraz biopsji wątroby. Leczenie obejmuje eliminację czynnika etiologicznego, zapobieganie powikłaniom oraz leczenie objawowe. W zaawansowanych przypadkach jedyną opcją terapeutyczną pozostaje przeszczepienie wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Entecavir Polpharma
Entekavir Polpharma wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie konieczna jest modyfikacja dawkowania oraz ścisłe monitorowanie odpowiedzi wirusologicznej. W przebiegu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B obserwuje się zaostrzenia choroby, manifestujące się wzrostem aktywności AlAT, szczególnie w pierwszych 4-5 tygodniach terapii, co u pacjentów z marskością wątroby może prowadzić do dekompensacji. Po zakończeniu leczenia ryzyko zaostrzeń utrzymuje się przez co najmniej 6 miesięcy, zwłaszcza u pacjentów z ujemnym HBeAg, co wymaga regularnego monitorowania i ewentualnego wznowienia terapii. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby (CTP stopień C) zwiększa się ryzyko ciężkich zdarzeń niepożądanych, w tym kwasicy mleczanowej i zespołu wątrobowo-nerkowego, dlatego konieczne jest dokładne monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych. W przypadku wystąpienia gwałtownego wzrostu aminotransferaz, powiększenia wątroby lub kwasicy metabolicznej, leczenie należy przerwać. Entekavir zawiera laktozę (120,97 mg w dawce 0,5 mg i 241,94 mg w dawce 1 mg), co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub brakiem laktazy.
AlAT, analog nukleozydu, dekompensacja wątroby, DNA HBV, HBeAg, hepatomegalia, klasyfikacja Child-Turcotte-Pugh, komórki CD4, kwasica mleczanowa, marskość wątroby, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana czynność wątroby, odpowiedź wirusologiczna, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, przełom wirusologiczny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, stłuszczenie wątroby, terapia przeciwretrowirusowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu D, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Etomidate-Lipuro 2 mg/ml
Etomidate-Lipuro to emulsja do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml, stosowana wyłącznie dożylne przez lekarzy z umiejętnością intubacji i dostępem do sprzętu resuscytacyjnego. Dawka nasenna u dorosłych wynosi 0,15-0,3 mg/kg m.c. (0,075-0,15 ml/kg m.c.), natomiast u dzieci powyżej 6 miesiąca życia, młodzieży do 15 roku życia oraz osób starszych zaleca się dawkę 0,15-0,2 mg/kg m.c. (0,075-0,1 ml/kg m.c.), dostosowaną indywidualnie do efektów klinicznych. U pacjentów z marskością wątroby oraz leczonych neuroleptykami dawkę należy zmniejszyć. W stanach padaczkowych podaje się szybko (w ciągu 10 sekund) dawkę 0,3 mg/kg m.c. (0,15 ml/kg m.c.), którą można powtarzać w razie potrzeby.
benzodiazepiny, dawka nasenna, dostępność biologiczna, drgawki, droga dożylna, dyfuzja leku, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, etomidat, intubacja dotchawicza, lek neuroleptyczny, marskość wątroby, martwica tkanki, mioklonia, napad padaczkowy, padaczka, sprzęt do resuscytacji, stan padaczkowy, wstrzyknięcie dotętnicze - Leksykon substancji czynnych
Etomidat – Dawkowanie i sposób podawania
Etomidat jest anestetykiem dożylnym dostępnym w formie emulsji Etomidate-Lipuro (2 mg/ml) oraz roztworu Hypnomidate (2 mg/ml). Dawkowanie u dorosłych wynosi 0,15-0,3 mg/kg mc. (0,075-0,15 ml/kg mc. Etomidate-Lipuro) lub 0,3 mg/kg mc. Hypnomidate, co zwykle wywołuje sen trwający 4-5 minut. U dzieci powyżej 6 miesiąca życia i młodzieży do 15 lat dawka wynosi 0,15-0,2 mg/kg mc. (0,075-0,1 ml/kg mc. Etomidate-Lipuro), z możliwością zwiększenia dawki Hypnomidate o około 30% dawki dorosłych. Osoby starsze oraz pacjenci z marskością wątroby lub leczeni neuroleptykami wymagają zmniejszenia dawki (0,15-0,2 mg/kg mc.). W stanach padaczkowych zaleca się szybkie wstrzyknięcie dawki 0,3 mg/kg mc. (0,15 ml/kg mc. Etomidate-Lipuro) w ciągu 10 sekund, z możliwością powtórzeń.
benzodiazepina, dawka nasenna, diazepam, dystrybucja leku, emulsja do wstrzykiwań, etomidat, Etomidate-Lipuro, fentanyl, Hypnomidate, lek neuroleptyczny, lek przeciwbólowy, marskość wątroby, mioklonia, napad padaczkowy, opioid, premedykacja, roztwór do wstrzykiwań, sen farmakologiczny, środek anestetyczny, stan padaczkowy, tendencja do drgawek, wstrzyknięcie dotętnicze - Leksykon substancji czynnych
Takalcytol – Przeciwwskazania stosowania
Takalcytol jednowodny, substancja czynna w preparacie Curatoderm (4,17 µg/g), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na takalcytol lub składniki pomocnicze, w tym butylohydroksytoluen (E 321) zawarty w wazelinie białej. Nie należy stosować leku w postaciach łuszczycy krostkowej i grudkowej, ani na obszarach skóry przekraczających 15-20% powierzchni ciała, ze względu na ryzyko działań niepożądanych wynikających z wchłaniania systemowego. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
aktywne zapalenie, analog witaminy D, butylohydroksytoluen, choroba nerek, choroba przytarczyc, choroba serca, Curatoderm, EGFR, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipokalcemia, krzywica, łuszczyca, łuszczyca grudkowa, łuszczyca krostkowa, marskość wątroby, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość, niedoczynność przytarczyc, niewydolność serca, osteomalacja, pochodna witaminy D, schorzenie wątroby, takalcytol jednowodny, wazelina biała, wchłanianie systemowe, zaburzenie stężenia wapnia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Valsartan HCT Fair-Med 160 mg + 25 mg
Valsartan HCT Fair-Med jest lekiem stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego, dostępnym w trzech kombinacjach dawek: 160 mg walsartanu + 25 mg hydrochlorotiazydu, 320 mg + 12,5 mg oraz 320 mg + 25 mg. Zalecana dawka to jedna tabletka powlekana raz na dobę, przyjmowana niezależnie od posiłków. Efekt hipotensyjny pojawia się zwykle w ciągu 2 tygodni, a maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się po 4-8 tygodniach leczenia. W przypadku niedostatecznej kontroli ciśnienia tętniczego dawkę można stopniowo zwiększać do maksymalnej wartości 320 mg walsartanu + 25 mg hydrochlorotiazydu, z jednoczesnym monitorowaniem pacjenta pod kątem działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie tętnicze. Po 8 tygodniach stosowania maksymalnej dawki, jeśli kontrola ciśnienia jest nadal niewystarczająca, wskazane jest rozważenie dodania innego leku przeciwnadciśnieniowego lub zmiany terapii.
bezmocz, cholestaza, ciężkie zaburzenia czynności nerek, efekt hipotensyjny, GFR, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, kontrola ciśnienia tętniczego, leczenie skojarzone, lek przeciwnadciśnieniowy, marskość wątroby, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, substancja czynna, terapia hipotensyjna, terapia skojarzona, Valsartan HCT, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apo-Napro Fast 220 mg
Apo-Napro Fast zawiera 220 mg naproksenu sodowego (odpowiadającego 200 mg naproksenu) w jednej kapsułce miękkiej. Dawkowanie u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat wynosi zwykle 1 kapsułkę co 8-12 godzin, z możliwością dawki początkowej 2 kapsułek (440 mg) przy nasilonych objawach, a maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 3 kapsułek (660 mg naproksenu sodowego). U pacjentów powyżej 65 roku życia dawka maksymalna to 2 kapsułki (440 mg) na dobę ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Lek należy podawać doustnie, najlepiej bezpośrednio po posiłku, popijając pełną szklanką wody lub mleka, co zmniejsza ryzyko gastrotoksyczności.
alergia na soję, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dawka dobowa, dawka maksymalna, dawka początkowa, działania niepożądane przewodu pokarmowego, kapsułka miękka, łagodne zaburzenia czynności nerek, lecytyna, marskość wątroby, naproksen sodowy, nietolerancja cukrów, parametry nerkowe, sorbitol, substancja pomocnicza, ulotka dla pacjenta, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Itrax
Itrakonazol (Itrax, 100 mg kapsułki twarde) wykazuje działanie inotropowe ujemne, co może prowadzić do przemijającego zmniejszenia frakcji wyrzutowej lewej komory serca, obserwowanego w badaniach dożylnych. Istnieje ryzyko rozwoju zastoinowej niewydolności serca, szczególnie przy dawkach dobowych ≥400 mg, dlatego lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktualną lub przebyłą niewydolnością serca, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Należy uwzględnić czynniki ryzyka, takie jak choroba niedokrwienna serca, wady zastawkowe, POChP, niewydolność nerek oraz inne stany sprzyjające obrzękom. W trakcie terapii konieczna jest ścisła obserwacja pod kątem objawów niewydolności serca i natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku ich wystąpienia. Ponadto, istotne są interakcje lekowe, które mogą zmieniać skuteczność itrakonazolu lub innych leków, a także prowadzić do działań niepożądanych zagrażających życiu, włącznie z nagłym zgonem.
choroba niedokrwienna serca, czynność wątroby, drożdżyca układowa, działanie inotropowe ujemne, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, marskość wątroby, nadwrażliwość krzyżowa, neuropatia, niewydolność nerek, oporność krzyżowa, ostra niewydolność wątroby, POChP, utrata słuchu, wada zastawkowa, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketokaps Med
Ketokaps Med, zawierający ketoprofen, powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Stosowanie ketoprofenu wiąże się z ryzykiem krwawień, owrzodzeń i perforacji przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych, nawet u pacjentów bez wcześniejszych problemów gastrologicznych. Czynniki ryzyka obejmują wysokie dawki NLPZ, historię choroby wrzodowej, podeszły wiek, jednoczesne stosowanie ASA, kortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych, SSRI oraz leków przeciwpłytkowych. U pacjentów z podwyższonym ryzykiem zaleca się rozpoczęcie terapii od najmniejszej dawki oraz rozważenie stosowania leków ochronnych na błonę śluzową, takich jak mizoprostol lub inhibitory pompy protonowej. Ponadto, ketoprofen może zaostrzać choroby zapalne jelit i zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych i mózgowych.
aminotransferaza, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, czerwień koszenilowa, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipowolemnia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, migotanie przedsionków, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ospa wietrzna, polip nosa, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, skurcz oskrzeli, sorbitol, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metocard ZK 95 mg
Metoprolol w postaci bursztynianu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu Metocard ZK (dawki 23,75 mg, 47,5 mg, 95 mg odpowiadające 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem doustnym, lecz z biodostępnością około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zapewniają kontrolowane uwalnianie substancji czynnej przez około 20 godzin, umożliwiając dawkowanie raz na dobę, przy czym biodostępność jest o 20-30% niższa niż w tabletkach tradycyjnych, jednak bez klinicznie istotnego wpływu na AUC. Metoprolol wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu (5-10%), a jego metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez enzym CYP2D6, wykazujący polimorfizm genetyczny, co wpływa na zmienność farmakokinetyczną między pacjentami. Okres półtrwania wynosi średnio 3,5 godziny (zakres 1-9 godzin), a całkowity klirens około 1 l/min. Wydalanie następuje głównie przez nerki (>95% dawki), z około 5% leku wydalanego w postaci niezmienionej.
AUC, biodostępność układowa, bursztynian metoprololu, ciężka niewydolność wątroby, CYP2D6, cytochrom P450, działanie beta-adrenolityczne, efekt pierwszego przejścia, filtracja kłębkowa, klirens całkowity leku, klirens pozorny, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, otoczka polimerowa, peletki o kontrolowanym uwalnianiu, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, utlenianie wątrobowe, wchłanianie całkowite, zespolenie wrotno-żylne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xiltess 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Xiltess 20 mg, jest doustnym inhibitorem czynnika Xa o szerokim zastosowaniu w profilaktyce i leczeniu zakrzepowo-zatorowym. Bezwzględne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na rywaroksaban lub substancje pomocnicze, czynne krwawienia klinicznie istotne oraz stany zwiększające ryzyko poważnych krwawień, takie jak aktywne owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z tendencją do krwawień, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne i okulistyczne, krwotok wewnątrzczaszkowy, obecność żylaków przełyku, malformacje naczyniowe, tętniaki oraz poważne patologie naczyń ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko krwawień i toksyczność dla płodu i noworodka.
apiksaban, choroba wątroby, choroba wrzodowa, czynne krwawienie, czynnik krzepnięcia, dalteparyna, doustny antykoagulant, enoksaparyna, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, marskość wątroby, naczynia wewnątrzrdzeniowe, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, tabletka powlekana, tętniak naczyniowy, uraz mózgu, wada żylno-tętnicza, warfaryna, wywiad alergologiczny, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Potassium Chloride 0,3% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun
Produkt leczniczy Potassium Chloride + Sodium Chloride B. Braun w stężeniach 0,15% + 0,9% (20 mmol/l K+, 154 mmol/l Na+, osmolarność ~340 mOsm/l) oraz 0,3% + 0,9% (40 mmol/l K+, 154 mmol/l Na+, osmolarność ~380 mOsm/l) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów z hipernatremią, obrzękami, niewydolnością serca, nerek, marskością wątroby, nadciśnieniem tętniczym oraz stanem przedrzucawkowym, u których podaż sodu i potasu może nasilać retencję płynów i prowadzić do powikłań. Infuzję należy prowadzić powoli, z regularnym oznaczaniem stężenia potasu w osoczu oraz kontrolą EKG, zwłaszcza u pacjentów z chorobą serca i przyjmujących glikozydy naparstnicy, ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. W przypadku niewydolności nerek konieczne jest ścisłe monitorowanie i natychmiastowe przerwanie podawania przy objawach pogorszenia funkcji nerek.
badanie elektrokardiograficzne, bilans płynowy, choroba Addisona, glikozyd naparstnicy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, hipernatremia, kwasica, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk płuc, obrzęk uogólniony, odma płucna, odwodnienie hipertoniczne, stan przedrzucawkowy, stężenie elektrolitów, stężenie potasu, zaburzenie rytmu serca - Leksykon chorób i schorzeń
Naprawa przepukliny pępkowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Naprawa przepukliny pępkowej, zwłaszcza o wielkości defektu ≥9 cm², wiąże się z niskim wskaźnikiem idealnych wyników, definiowanych jako brak objawów i nawrotów. Całkowity wskaźnik nawrotów po laparoskopowej naprawie przepukliny brzusznej wynosi około 4,7% przy średnim okresie obserwacji 30,4 miesiąca, z wyższym ryzykiem nawrotów w przepuklinach pooperacyjnych (6,7% vs 0,9%, p<0,001). Kluczowe czynniki ryzyka nawrotu to wodobrzusze, marskość wątroby, cukrzyca, otyłość oraz pierwotna naprawa szwem bez siatki. Analiza wieloczynnikowa wskazuje, że stosowanie wchłanialnych zszywek (absorbable tacks) i konieczność reinterwencji zwiększają ryzyko nawrotu odpowiednio 2,94 i 2,89 razy. U pacjentów z marskością wątroby i wodobrzuszem istotne czynniki ryzyka powikłań i śmiertelności to operacja w trybie pilnym (OR 6,42; p<0,023), klasa CPT C (OR 3,72; p<0,041), ocena ASA ≥3 (OR 4,72; p<0,012) oraz MELD ≥20 (OR 5,64; p<0,009).
choroba wątroby, cukrzyca, drenaż wodobrzusza, duża przepuklina pępkowa, jakość życia, laparoskopowa naprawa przepukliny brzusznej, marskość wątroby, MELD, naprawa z siatką, otyłość, płyn surowiczy, powikłania pooperacyjne, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, seroma, siatka polipropylenowa, wodobrzusze, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hyzaar
Produkt leczniczy HYZAAR, zawierający 50 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów z ryzykiem obrzęku naczynioruchowego, zaburzeń elektrolitowych oraz niewydolności nerek i wątroby. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia potasu i klirensu kreatyniny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca i klirensem kreatyniny 30-50 ml/min. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie HYZAAR z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu oraz innymi produktami zwiększającymi stężenie potasu, ze względu na ryzyko hiperkaliemii. U pacjentów z marskością wątroby stężenie losartanu w osoczu jest znacznie podwyższone, a lek jest przeciwwskazany przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby. Ponadto, stosowanie HYZAAR jest przeciwwskazane w ciąży oraz u pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem.
choroba naczyniowo-mózgowa, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca utajona, hiperkaliemia, hiperurycemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, nadczynność przytarczyc, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, nietolerancja glukozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny hiperaldosteronizm, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia elektrolitowe, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asertin 100
Podczas stosowania chlorowodorku sertraliny (Asertin 100) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i interakcji farmakodynamicznych. Zmiana terapii z innych SSRI, zwłaszcza leków długo działających jak fluoksetyna, wymaga rozważnej oceny. Równoczesne stosowanie sertraliny z lekami nasilającymi neurotransmisję serotoninergiczną (np. tryptofan, fenfluramina, dziurawiec) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. U pacjentów z historią manii/hipomanii lub schizofrenii konieczna jest ścisła obserwacja, a w przypadku wystąpienia objawów maniakalnych lub nasilenia objawów psychotycznych sertralina powinna zostać odstawiona. Ryzyko napadów padaczkowych wymaga unikania leku u pacjentów z niestabilną padaczką oraz monitorowania u osób z kontrolowaną padaczką. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia oraz u dzieci i młodzieży (z wyjątkiem OCD w wieku 6-17 lat), gdzie obserwowano zwiększoną częstość zachowań samobójczych i agresji. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki.
agonista 5-HT, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, brak laktazy, chlorowodorek sertraliny, cukrzyca, dziurawiec, fenfluramina, fenotiazyna, fluoksetyna, hipomania, hiponatremia, klirens kreatyniny, krwawienie ginekologiczne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, kwas acetylosalicylowy, lek diuretyczny, lek przeciwzakrzepowy, mania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad padaczkowy, nietolerancja galaktozy, NLPZ, plamica, próba samobójcza, samookaleczenie, schizofrenia, SIADH, SNRI, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, wybroczynę, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – RIXACAM 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku RIXACAM, charakteryzuje się wysoką i niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg), z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 2-4 godziny. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), jednak w okresie okołooperacyjnym zmienność ekspozycji wzrasta do 70%. Rywaroksaban wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-95%), głównie albuminą, oraz umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od cytochromu P450, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (aktywne wydzielanie kanalikowe) jak i z kałem, z klirensem około 10 l/h i okresem półtrwania 5-9 godzin u młodych oraz 11-13 godzin u osób starszych. Stężenia terapeutyczne po dawce 10 mg/dobę wahają się od 101 μg/l (Cmax) do 14 μg/l (Cmin). Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani grupami etnicznymi.
aPTT, AUC, biodostępność doustna, czas protrombinowy, czynnik Xa, glikoproteina p, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rywaroksaban, stężenie maksymalne w osoczu, test HepTest, Vss, wydzielanie kanalikowe, zmienność osobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie otrzewnej – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie otrzewnej to stan zapalny błony surowiczej jamy brzusznej, wymagający szybkiej diagnostyki i leczenia ze względu na wysokie ryzyko zgonu. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, w tym morfologii krwi (leukocytoza >20 000/mm³), wskaźnikach stanu zapalnego (CRP, prokalcytonina) oraz paracentezie z oceną liczby neutrofili (>250 komórek/mm³) i posiewem płynu otrzewnowego. W diagnostyce różnicowej wyróżnia się pierwotne (SBP), wtórne i trzeciorzędowe zapalenie otrzewnej, z różnym podejściem terapeutycznym. Badania obrazowe, takie jak USG, RTG i tomografia komputerowa, są kluczowe w identyfikacji przyczyny i lokalizacji procesu zapalnego, a w trudnych przypadkach stosuje się diagnostyczną laparoskopię.
antybiotykoterapia, bakterie Gram-ujemne, dehydrogenaza mleczanowa, dializa otrzewnowa, laparoskopia diagnostyczna, leukocytoza, marskość wątroby, niedokrwistość, objaw Blumberga, oliguria, paracenteza, perforacja przewodu pokarmowego, płyn otrzewnowy, posiew krwi, prokalcytonina, sekwencjonowanie genetyczne, skala Child-Pugh, spektrofotometria, spektrometria masowa, spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, trzeciorzędowe zapalenie otrzewnej, wodobrzusze, wskaźniki stanu zapalnego, zapalenie otrzewnej, ziarenkowce Gram-dodatnie - Leksykon chorób i schorzeń
Kalcifilaksja – Epidemiologia
Kalcifilaksja, czyli kalcyficzna arterialopatia mocznicowa, to rzadkie, ale ciężkie schorzenie naczyniowe, najczęściej występujące u pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek (ESKD) poddawanych hemodializie, z roczną częstością od 0,04% do 4%. Epidemiologia wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, z najwyższą częstością w USA (5,7/10 000 pacjentów hemodializowanych rocznie) i najniższą w Japonii (<0,03%). Profil ryzyka obejmuje kobiety (60-70%), osoby rasy białej oraz pacjentów w średnim wieku około 60 lat. Kluczowe czynniki predysponujące to otyłość, cukrzyca, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej (hiperfosfatemia, hiperkalcemia, podwyższony iloczyn wapniowo-fosforanowy), niedawna niezamierzona utrata masy ciała, hipoalbuminemia (<3 g/dl), stany nadkrzepliwości oraz stosowanie antagonistów witaminy K (szczególnie warfaryny), parenteralnych preparatów żelaza i leków wpływających na metabolizm wapnia. Kalcifilaksja może występować także u pacjentów dializowanych otrzewnowo, po przeszczepieniu nerki oraz u osób bez ESKD, co podkreśla złożoność patogenezy i konieczność szerokiej diagnostyki.
antagoniści witaminy K, cholangiocarcinoma, choroba Leśniowskiego-Crohna, dializa otrzewnowa, erytropoetyna, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcyfikacja naczyń krwionośnych, końcowe stadium niewydolności nerek, kortykosteroidy, marskość wątroby, martwica skóry, nadczynność przytarczyc, parathormon, pierwotna nadczynność przytarczyc, przeszczepienie nerki, przewlekła choroba nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, tiosiarczan sodu, toczeń rumieniowaty układowy, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Minirin 4 mcg/ml
Desmopresyna, będąca analogiem strukturalnym argininowazopresyny, jest główną substancją czynną leku Minirin w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 4 µg/ml (3,56 µg desmopresyny w 1 ml). Modyfikacje cząsteczki, takie jak dezaminacja cysteiny i zastąpienie L-argininy D-argininą, wydłużają działanie przeciwdiuretyczne przy braku działania skurczowego w dawkach klinicznych. Podanie dożylne desmopresyny w dawce 0,3 µg/kg masy ciała powoduje 2-4-krotny wzrost aktywności czynnika VIII C oraz wzrost stężenia antygenu czynnika von Willebranda (vWF:Ag), a także uwalnianie tkankowego aktywatora plazminogenu (t-PA), co wpływa na równowagę układu fibrynolitycznego.
antygen czynnika von Willebranda, argininowazopresyna, choroba von Willebranda, czas krwawienia, czynnik VIII C, czynniki krzepnięcia, desmopresyna, dieta niskosodowa, działanie przeciwdiuretyczne, hemofilia A, hormon antydiuretyczny, koncentrat czynnika VIII, lek przeciwpłytkowy, marskość wątroby, mocznica, octan desmopresyny, płytki krwi, roztwór do wstrzykiwań, tkankowy aktywator plazminogenu, tylny płat przysadki mózgowej, układ fibrynolityczny, układ krzepnięcia, wirus HIV, wirus zapalenia wątroby, właściwości farmakologiczne, zaburzenia hemostazy, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Hemochromatoza – Leczenie
Hemochromatoza to choroba charakteryzująca się nadmiernym gromadzeniem żelaza w narządach, prowadzącym do ich uszkodzenia. Diagnostyka i decyzja o leczeniu opierają się na poziomie ferrytyny (szczególnie ≥1000 ng/ml), wysyceniu transferyny (≥45%) oraz badaniach obrazowych i histopatologicznych. Złotym standardem terapii jest flebotomia, polegająca na regularnym usuwaniu 450-500 ml krwi (zawierającej około 220-250 mg żelaza), co aktywuje wykorzystanie zmagazynowanego żelaza do produkcji erytrocytów. Leczenie dzieli się na fazę indukcji (1-2 razy w tygodniu) i podtrzymującą (2-4 razy w roku), z monitorowaniem hematokrytu, hemoglobiny, ferrytyny (docelowo 25-50 ng/ml) oraz wysycenia transferyny (<50%). Flebotomia może zatrzymać lub odwrócić powikłania, jednak nie odwraca marskości wątroby ani uszkodzeń stawów.
biopsja wątroby, chelatacja, czerwone krwinki, deferoksamina, deferypron, ferrytyna w surowicy, flebotomia, gospodarka żelazowa, hematokryt, hepcydyna, kardiomiopatia, krwioupust, marskość wątroby, morfologia krwi, niesteroidowe leki przeciwzapalne, parametry hematologiczne, przeładowanie żelazem, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny, terapia chelatująca, Vibrio vulnificus, wchłanianie żelaza, wysycenie transferyny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Wellbutrin XR 300 mg
Bupropion w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Wellbutrin XR) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na chlorowodorek bupropionu lub substancje pomocnicze, a także u osób z aktualnymi lub przeszłymi napadami drgawkowymi, nowotworami OUN, ciężką marskością wątroby oraz zaburzeniami odżywiania takimi jak bulimia i anoreksja. Przeciwwskazaniem jest również nagłe odstawienie alkoholu, benzodiazepin lub leków o podobnym działaniu, ze względu na ryzyko obniżenia progu drgawkowego i zwiększonego ryzyka napadów. Ponadto, stosowanie bupropionu jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi tę substancję czynną jest zabronione ze względu na ryzyko przedawkowania i drgawek.
Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) stanowią istotne przeciwwskazanie; należy zachować co najmniej 14-dniowy odstęp po zakończeniu terapii nieodwracalnymi inhibitorami MAO oraz 24-godzinny po odwracalnymi. Tabletki Wellbutrin XR dostępne są w dawkach 150 mg i 300 mg, różniących się oznaczeniem (odpowiednio „GS 5FV 150” i „GS 5YZ 300”) oraz wyglądem (kremowobiałe do jasnożółtych, okrągłe), co jest istotne dla uniknięcia błędów dawkowania. Znajomość tych przeciwwskazań i właściwa identyfikacja preparatu są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii bupropionem.
anoreksja, bulimia, chlorowodorek bupropionu, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, jadłowstręt psychiczny, marskość wątroby, nadwrażliwość na bupropion, napad drgawkowy, napad padaczkowy, nieodwracalny inhibitor MAO, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, odwracalny inhibitor MAO, próg drgawkowy, substancja pomocnicza, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie odżywiania - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tialorid mite 2,5 mg + 25 mg
Tialorid mite to preparat złożony zawierający amilorydu chlorowodorek (2,5 mg) oraz hydrochlorotiazyd (25 mg) w formie tabletek o żółtawo-seledynowym zabarwieniu. Lek wykazuje synergistyczne działanie hipotensyjne i jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego o nasileniu od lekkiego do umiarkowanego, zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej. Połączenie diuretyku oszczędzającego potas (amilorydu) z diuretykiem tiazydowym (hydrochlorotiazydem) pozwala na skuteczne obniżenie ciśnienia tętniczego przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka hipokaliemii. Ponadto, preparat znajduje zastosowanie w zastoinowej niewydolności krążenia, gdzie zmniejsza obciążenie wstępne serca poprzez redukcję objętości osocza i obrzęków, oraz w marskości wątroby z wodobrzuszem i obrzękami, gdzie pomaga eliminować nadmiar płynów i zapobiega hipokaliemii związaną z wtórnym hiperaldosteronizmem.
amiloryd, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk tiazydowy, gospodarka elektrolitowa, hiperaldosteronizm wtórny, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęki obwodowe, parametry nerkowe, stężenie elektrolitów, wodobrzusze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Raphacholin C –
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii preparatem Raphacholin C kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na składniki aktywne (wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej, wyciąg z ziela karczocha, kwas dehydrocholowy, olejek miętowy) oraz substancje pomocnicze, zwłaszcza sacharozę (151,86 mg w jednej tabletce drażowanej). Bezwzględnym przeciwwskazaniem są ciężkie choroby wątroby (ciężkie uszkodzenie miąższu, zaawansowana marskość, aktywne autoimmunologiczne zapalenie wątroby), niedrożność dróg żółciowych (w tym kamica przewodowa z całkowitą obturacją), a także ostre i przewlekłe zapalenia przewodu pokarmowego (gastroenteritis acuta, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 10 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i potencjalny wpływ na niedojrzały układ pokarmowy i wątrobę.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężka choroba wątroby, dyspepsja, działanie żółciopędne, kamica przewodowa, kamica żółciowa, kwas dehydrocholowy, marskość wątroby, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy, olejek miętowy, refluks żołądkowo-przełykowy, uszkodzenie miąższu wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciąg z karczocha, wyciąg z rzodkwi czarnej, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie żołądka i dwunastnicy, zapalenie żołądka i jelit, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby – Objawy
Choroba wątroby to postępujące, często bezobjawowe uszkodzenie narządu, które rozwija się etapowo: od zapalenia (hepatitis), przez zwłóknienie (fibroza), do nieodwracalnej marskości (cirrhosis) i końcowej niewydolności wątroby. W przebiegu choroby obserwuje się charakterystyczne objawy, takie jak żółtaczka, świąd skóry, wodobrzusze, encefalopatia wątrobowa oraz zaburzenia krzepnięcia. Marskość wątroby zwiększa ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego (HCC), a niewydolność wątroby, zarówno ostra, jak i przewlekła, stanowi stan zagrożenia życia z medianą przeżycia 1-2 lat bez przeszczepu. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (ALT, AST, bilirubina, albuminy, wskaźniki krzepnięcia), testach nieinwazyjnych (FibroScan, FIB-4) oraz obrazowych (USG, TK, MRI), a biopsja pozostaje złotym standardem oceny stopnia uszkodzenia.
alkoholowa choroba wątroby, asterixis, biopsja wątroby, choroba wątroby, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, krioglobulinemia, leukonychia, marskość niewyrównana, marskość wątroby, marskość wyrównana, model MELD, nadciśnienie wrotne, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niewydolność wątroby, pajączki naczyniowe, rak wątrobowokomórkowy, rumień dłoniowy, skala Child-Pugh, śpiączka wątrobowa, splenomegalia, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, zapalenie wątroby, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka, zwłóknienie wątroby, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Właściwości farmakodynamiczne
Asparagina, będąca aminokwasem endogennym, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie białek oraz syntezie RNA i DNA. W preparacie Aminoplasmal Hepa 10% występuje jako asparagina jednowodna w stężeniu 2,5 g/1000 ml roztworu (odpowiadające 1,66 g asparaginy) i jest stosowana w żywieniu pozajelitowym pacjentów z marskością wątroby. Jej obecność w zbilansowanym składzie aminokwasowym umożliwia normalizację zaburzonego profilu aminokwasowego, co przekłada się na poprawę biosyntezy białek oraz redukcję objawów encefalopatii wątrobowej, w tym stanu przedśpiączkowego i śpiączki wątrobowej. W terapii żywieniowej konieczne jest jednoczesne podawanie niebiałkowych źródeł energii (węglowodanów lub tłuszczów), aby zapobiec katabolizmowi aminokwasów, w tym asparaginy, na cele energetyczne.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, asparagina, biosynteza białek, deaminacja asparaginy, deaminacja glutaminy, działanie farmakologiczne, encefalopatia wątrobowa, glutaminaza, komórka limfoblastyczna, kryzantaspaza, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, L-asparaginaza, leczenie przeciwnowotworowe, marskość wątroby, nowotwór hematologiczny, profil aminokwasowy, proliferacja komórek, śpiączka wątrobowa, syntetaza asparaginy, synteza białek, synteza RNA i DNA, terapia przeciwnowotworowa, węglowodan, właściwość farmakodynamiczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Methotrexat-Ebewe 5 mg
Metotreksat wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i częstość występowania są ściśle związane z dawką, sposobem i czasem podawania leku. Kluczowymi toksycznymi efektami ograniczającymi terapię są zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia) pojawiające się zwykle po 4-14 dniach oraz wrzodziejące zapalenie błon śluzowych jamy ustnej, manifestujące się w ciągu pierwszych 24-48 godzin od podania. Do bardzo często obserwowanych działań należą także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), hepatotoksyczność (wzrost AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej i bilirubiny), nefrotoksyczność (zmniejszenie klirensu kreatyniny) oraz objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy). Ciężkie powikłania, takie jak śródmiąższowe zapalenie płuc, mogą wystąpić niezależnie od dawki i czasu terapii, wymagając często przerwania leczenia. Ponadto, metotreksat może indukować reakcje skórne od łysienia po zespół Stevensa-Johnsona oraz zaburzenia rozrodcze, w tym oligospermię i ryzyko wad wrodzonych u płodu.
agranulocytoza, azotemia, białkomocz, chłoniak złośliwy, eozynofilia, ginekomastia, hiperurykemia, hipogammaglobulinemia, krwawienie pęcherzykowe, krwiomocz, leukoencefalopatia, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, marskość wątroby, martwica kości, nefropatia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, osteoporoza, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja jelita, rak skóry, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, tamponada osierdzia, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepica tętnicza, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jelit, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g/100 ml
Lek Pentasa w postaci zawiesiny doodbytniczej zawiera mesalazynę w stężeniu 1 g/100 ml i jest związany z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, bóle brzucha i wymioty, a także bóle głowy i wysypki skórne. Istotne są również rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, w tym gorączka polekowa oraz ciężkie skórne reakcje (SCAR), takie jak zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Miejscowe działania niepożądane obejmują świąd, dyskomfort i bolesne parcie na stolec, charakterystyczne dla doodbytniczego podania leku. W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano poważne zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), reakcje alergiczne (DRESS, anafilaksja), zapalenia mięśnia sercowego i osierdzia, a także zmiany włókniste w płucach i hepatotoksyczność.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fotosensytyzacja, gorączka polekowa, kamica układu moczowego, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zawiesina doodbytnicza, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivahib 2,5 mg
Rywaroksaban w dawce 2,5 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (25 mg/tabletka), a także u osób z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym oraz u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawień, w tym z aktywnymi lub niedawno przebytymi owrzodzeniami przewodu pokarmowego, nowotworami złośliwymi o wysokim ryzyku krwawienia, niedawnymi urazami mózgu lub kręgosłupa, zabiegami chirurgicznymi w obrębie mózgu, kręgosłupa lub okulistyki, krwotokiem wewnątrzczaszkowym, żylakami przełyku, tętniakami naczyniowymi oraz poważnymi nieprawidłowościami naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych. Przeciwwskazane jest także łączenie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, doustne antykoagulanty), z wyjątkiem specyficznych sytuacji klinicznych, takich jak zmiana terapii lub podtrzymanie drożności cewników naczyniowych.
apiksaban, choroba tętnic obwodowych, choroba tętnic wieńcowych, czynne krwawienie, doustny lek przeciwzakrzepowy, eteksylan dabigatranu, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, nefropatia, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, nowotwór złośliwy, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, P-glikoproteina, pochodna heparyny, przemijający napad niedokrwienny, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, trombocytopenia, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy, uraz mózgu, warfaryna, zabieg chirurgiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylaki przełyku