Właściwości farmakokinetyczne irbesartanu

Irbesartan jest lekiem stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego, którego właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się dobrym wchłanianiem, wysokim stopniem wiązania z białkami osocza oraz metabolizmem głównie wątrobowym. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę jego właściwości farmakokinetycznych w różnych grupach pacjentów.

Wchłanianie

Irbesartan wykazuje bardzo dobre właściwości absorpcyjne po podaniu doustnym. Badania kliniczne wykazały, że jego bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 60-80%. Istotną cechą jest brak znaczącego wpływu pokarmu na biodostępność leku, co umożliwia jego przyjmowanie niezależnie od posiłków.¹

Maksymalne stężenie irbesartanu w osoczu (Cmax) jest osiągane stosunkowo szybko, bo już po 1,5-2 godzinach od podania doustnego. Po rozpoczęciu regularnego podawania leku raz na dobę, stężenie w stanie stacjonarnym jest osiągane w ciągu 3 dni.²

Dystrybucja

Irbesartan charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 96%, przy nieistotnym wiązaniu z elementami morfotycznymi krwi. Objętość dystrybucji mieści się w zakresie 53-93 litrów, co wskazuje na stosunkowo szeroką dystrybucję leku w organizmie.³

Metabolizm

Metabolizm irbesartanu zachodzi głównie w wątrobie i obejmuje dwa podstawowe procesy: sprzęganie z kwasem glukuronowym oraz utlenianie. Po doustnym lub dożylnym podaniu irbesartanu znakowanego izotopem 14C, 80-85% radioaktywności wykrywanej w osoczu krwi krążącej stanowi niezmieniona postać irbesartanu.⁴

Głównym metabolitem krążącym w krwi jest glukuronid irbesartanu, który stanowi około 6% całkowitej ilości leku. Badania in vitro wskazują, że proces utleniania irbesartanu zachodzi głównie przy udziale enzymu CYP2C9 cytochromu P450, natomiast izoenzym CYP3A4 odgrywa nieistotną rolę w tym procesie.⁵

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka irbesartanu wykazuje charakter liniowy i proporcjonalny do dawki w zakresie dawek od 10 do 600 mg. Przy dawkach przekraczających 600 mg (dwukrotność maksymalnej zalecanej dawki) obserwuje się proporcjonalne, ale mniejsze zwiększenie wchłaniania po podaniu doustnym. Mechanizm tego zjawiska nie został dotychczas wyjaśniony.⁶

Eliminacja

Irbesartan charakteryzuje się następującymi parametrami klirensu:

• Klirens całkowity: 157-176 ml/min⁷
• Klirens nerkowy: 3-3,5 ml/min⁸

Okres półtrwania w fazie eliminacji irbesartanu wynosi 11-15 godzin. Podczas wielokrotnego podawania raz na dobę obserwuje się ograniczoną (< 20%) kumulację irbesartanu w osoczu.<sup data-drug="Irbesartan Aurovitas" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="O kres półtrwania w fazie eliminacji irbesartanu wynosi 11-15 godzin. […] Podczas wielokrotnego podawania, raz na dobę obserwuje się ograniczoną (9

Irbesartan i jego metabolity są wydalane zarówno z żółcią, jak i przez nerki. Po podaniu doustnym lub dożylnym irbesartanu znakowanego 14C, około 20% radioaktywności jest odzyskiwane w moczu, a pozostała część w kale. Należy podkreślić, że mniej niż 2% dawki jest wydalane w moczu w postaci niezmienionego irbesartanu.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice ze względu na płeć

W badaniach klinicznych zaobserwowano nieco większe stężenia irbesartanu w osoczu u pacjentów płci żeńskiej z nadciśnieniem tętniczym w porównaniu do pacjentów płci męskiej. Jednakże nie stwierdzono istotnych różnic w okresie półtrwania ani kumulacji irbesartanu między płciami. Z tego względu nie jest konieczne dostosowanie dawkowania u pacjentów płci żeńskiej.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) wartości AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) i Cmax (maksymalne stężenie w osoczu) irbesartanu były nieco większe niż u osób młodszych (18-40 lat). Jednocześnie okres półtrwania w fazie eliminacji był jedynie nieznacząco zmieniony. Na podstawie tych danych nie jest konieczne dostosowanie dawkowania u osób w podeszłym wieku.¹²

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka irbesartanu została zbadana u 23 dzieci z nadciśnieniem tętniczym, po podaniu pojedynczej i wielokrotnych dawek dobowych irbesartanu (2 mg/kg masy ciała), do maksymalnej dawki dobowej 150 mg, podawanej przez cztery tygodnie.¹³

Z tej grupy 21 dzieci zostało poddanych ocenie porównawczej z farmakokinetyką u osób dorosłych:

• 12 dzieci w wieku powyżej 12 lat
• 9 dzieci w wieku od 6 do 12 lat

Wyniki badań wykazały, że parametry takie jak Cmax, AUC oraz wartości klirensu były porównywalne z tymi obserwowanymi u pacjentów dorosłych otrzymujących 150 mg irbesartanu na dobę. Podobnie jak u dorosłych, po wielokrotnym podawaniu raz na dobę obserwowano ograniczoną kumulację irbesartanu w osoczu (18%).¹⁴

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lub poddawanych hemodializie, parametry farmakokinetyczne irbesartanu są nieznacząco zmienione w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek. Warto podkreślić, że irbesartan nie jest usuwany przez hemodializę, co może mieć istotne znaczenie kliniczne u pacjentów dializowanych.¹⁵

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodną do umiarkowanej marskością wątroby, parametry farmakokinetyczne irbesartanu są nieznacząco zmienione w porównaniu do osób z prawidłową funkcją wątroby. Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby, co stanowi pewne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku w tej grupie pacjentów.¹⁶