ginekomastia
Ginekomastia to łagodne powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn, spowodowane najczęściej zaburzeniem równowagi hormonalnej między estrogenami a androgenami. Występuje u około 30-70% zdrowych mężczyzn w różnych okresach życia: u noworodków (wpływ estrogenów matki), w okresie dojrzewania (przejściowa fizjologiczna ginekomastia) oraz u starszych mężczyzn (związana ze spadkiem poziomu testosteronu).
Ginekomastię klasyfikuje się jako fizjologiczną lub patologiczną. Przyczyny patologiczne obejmują zaburzenia endokrynologiczne (m.in. hipogonadyzm, nadczynność tarczycy), nowotwory wydzielające estrogeny, choroby wątroby i nerek, a także stosowanie niektórych leków (m.in. spironolakton, leki przeciwpsychotyczne, inhibitory konwertazy angiotensyny, antagonisty receptora H2).
Diagnostyka ginekomastii obejmuje badanie fizykalne, badania laboratoryjne (m.in. poziomy testosteronu, estradiolu, LH, FSH, TSH), badania obrazowe (USG, mammografia) oraz w wybranych przypadkach biopsję dla wykluczenia raka piersi. Leczenie zależy od przyczyny – może obejmować odstawienie wywołującego lek, leczenie choroby podstawowej, farmakoterapię (tamoksyfen, inhibitory aromatazy) lub w przypadkach długotrwałej ginekomastii – leczenie chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurontin 300 300 mg
Gabapentyna (Neurontin) w dawkach 100 mg, 300 mg i 400 mg jest stosowana w leczeniu padaczki oraz bólu neuropatycznego. Profil działań niepożądanych jest szeroki i obejmuje objawy neurologiczne (senność, zawroty głowy, ataksja – bardzo często, tj. ≥1/10), psychiczne (depresja, lęk, splątanie – często, tj. ≥1/100 do <1/10), zaburzenia hematologiczne (leukopenia – często, trombocytopenia – częstość nieznana), metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia), a także reakcje alergiczne i immunologiczne, w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne i zespół nadwrażliwości. U pacjentów dializowanych obserwowano miopatie z podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej. W populacji pediatrycznej częste są infekcje dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, drgawki oraz agresywne zachowania i hiperkinezy. Po odstawieniu leku, zwłaszcza nagłym, mogą wystąpić objawy abstynencyjne (niepokój, bezsenność, nudności, drżenie), co wskazuje na ryzyko uzależnienia i wymaga stopniowego odstawiania przez co najmniej 7 dni.
ataksja, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, drgawki, drgawki kloniczne mięśni, dysfagia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, miopatia, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, Neurontin, niepamięć, nietrzymanie moczu, objawy odstawienne, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schyłkowa niewydolność nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, uzależnienie lekowe, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gabapentin Teva 600 mg
Gabapentin Teva, stosowany w terapii padaczki oraz bólu neuropatycznego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo częste (≥1/10), częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadkie (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (senność, zawroty głowy, ataksja), układu psychicznego (depresja, lęk, zaburzenia myślenia) oraz objawów odstawienia, które mogą pojawić się w ciągu 48 godzin po przerwaniu leczenia i obejmują m.in. niepokój, bezsenność, nudności, drżenia i bóle głowy. U pacjentów z niewydolnością nerek poddawanych hemodializom odnotowano miopatie z podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej. W populacji pediatrycznej dominują zakażenia dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, drgawki oraz agresywne zachowania i hiperkinezy.
agresja, ataksja, ból neuropatyczny, choreoatetoza, depresja oddechowa, drgawka, drgawki kloniczne, dysfagia, dyskineza, dystonia, gabapentyna, ginekomastia, hemodializa, hiperglikemia, hiperkineza, hipertrofia piersi, hipoglikemia, hiponatremia, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, miopatia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedowidzenie, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schyłkowa niewydolność nerek, senność, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia seksualne, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Grindeks 1 mg
Risperidone Grindeks, lek przeciwpsychotyczny, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Działania niepożądane są klasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Szczególnie istotne są objawy zespołu pozapiramidowego (EPS), takie jak parkinsonizm (m.in. bradykinezja, sztywność mięśni, drżenie spoczynkowe), akatyzja, dystonia i dyskineza, które mogą być zależne od dawki. Hiperprolaktynemia, również bardzo częsta, może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, galaktorei, zaburzeń płodności i libido. Ponadto, ryzyko wydłużenia odstępu QT, arytmii komorowych oraz incydentów zakrzepowo-zatorowych wymaga monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka.
akatyzja, akineza, amenorrhea, bezsenność śródnocna, blok przedsionkowo-komorowy, bradykinezja, choreoatetoza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokinezja, jaskra, kręcz szyi, kurcz powiek, lek przeciwpsychotyczny, migotanie przedsionków, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, opistotonus, paliperydon, parkinsonizm, przemijający napad niedokrwienny, rysperydon, sedacja, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia menstruacji, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół niespokojnych nóg, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 16 mg + 5 mg + 12,5 mg
Preparat Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, wynikających z obecności trzech substancji czynnych. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, bóle głowy), układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, uderzenia gorąca), przewodu pokarmowego (nudności, ból brzucha, niestrawność) oraz obrzęki obwodowe. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia i hiperglikemia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wysięku do naczyniówki prowadzącego do ubytków pola widzenia, a także na potencjalne powikłania dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, amlodypina, częstoskurcz komorowy, diuretyk tiazydowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, kandesartan, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, migotanie przedsionków, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, wysięk do naczyniówki, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Melabiorytm B6 3 mg + 10 mg
Produkt leczniczy MELATONINA + B6 zawiera 3 mg melatoniny oraz 10 mg pirydoksyny chlorowodorku i może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych po bardzo rzadkie. Najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i psychicznego, w tym zaburzeń snu (bezsenność, nietypowe sny, koszmary), zmian nastroju (wahania, agresja, depresja), niepokoju oraz zwiększenia liczby napadów padaczkowych u pacjentów z uszkodzeniami OUN. Ponadto obserwuje się zaburzenia elektrolitowe (hipokalcemia, hiponatremia), hipertriglicerydemię, a także zmiany w funkcji wątroby i parametrach lipidowych. Wśród innych działań wymieniane są m.in. leukopenia, małopłytkowość, reakcje alergiczne, bóle głowy, zawroty, zaburzenia widzenia, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz zmiany skórne. Produkt zawiera 280 mg sorbitolu na tabletkę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją fruktozy.
astenia, białkomocz, choroba refluksowa przełyku, cukromocz, depresja, dusznica bolesna, dyspepsja, ginekomastia, hematuria, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia, kołatanie serca, koszmary senne, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, mlekotok, nadciśnienie, napady padaczkowe, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, półpasiec, priapizm, reakcja nadwrażliwości, tachykardia, uderzenia gorąca, wielomocz, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, zapalenie prostaty, zapalenie skóry, zapalenie stawów, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ryspolit 1 mg/ml
Ryspolit (rysperydon 1 mg/ml) jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja wykazują zależność od dawki. Zespół pozapiramidowy manifestuje się różnorodnie, obejmując parkinsonizm (m.in. bradykinezja, drżenie spoczynkowe), akatyzję, dystonię i dyskinezy. Poważne działania neurologiczne to złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy, napady drgawkowe oraz zaburzenia naczyniowo-mózgowe. Hiperprolaktynemia może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i zaburzeń płodności. Metabolicznie obserwuje się cukrzycę (0,43% w badaniach klinicznych), hiperglikemię, istotne zwiększenie masy ciała (≥7% masy początkowej u 18% pacjentów) oraz zaburzenia lipidowe. Ryzyko kardiologiczne obejmuje wydłużenie QT, arytmie komorowe, nagły zgon, nadciśnienie i niedociśnienie, w tym ortostatyczne. Zgłaszano również żylne choroby zakrzepowo-zatorowe o nieznanej częstości.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, amenorrhea, arytmia komorowa, bezsenność, ból głowy, bradykinezja, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokineza, małopłytkowość, mlekotok, nagły zgon, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, noworodkowy zespół odstawienny, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia lipidowe, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dipperam 5 mg + 160 mg
Preparat Dipperam, zawierający amlodypinę i walsartan, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzonych w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 5175 pacjentów (w tym 2613 leczonych kombinacją obu substancji). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie nosowej części gardła, objawy grypopodobne, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęki (w tym obwodowe i twarzy), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie skóry oraz uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występowały rzadziej u pacjentów stosujących lek złożony, z częstością średnią 5,1% dla wszystkich dawek. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
amlodypina, ból głowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niewydolność nerek, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wzwodu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 150 mg
Pregabalina, substancja czynna Bulgaplinu, została przebadana klinicznie na ponad 8900 pacjentach, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Działania niepożądane były głównie łagodne lub umiarkowane, z odsetkiem odstawień z powodu działań niepożądanych wynoszącym 12% w grupie pregabaliny vs 5% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy i senność, szczególnie nasilone u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, z kategoriami od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000). Wśród często występujących działań wymienia się m.in. zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zwiększenie apetytu, zaburzenia psychiczne (euforia, splątanie, bezsenność), zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy), zaburzenia oka (nieostre i podwójne widzenie), a także obrzęki obwodowe i zwiększenie masy ciała.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, jaskrawe widzenie, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność serca zastoinowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia połykania, zachowanie samobójcze, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Produkt leczniczy Sorafenib Pharmascience (200 mg, tabletki powlekane) zawiera sorafenib w postaci tozylanu i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą mieć różne nasilenie i częstość występowania. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zawał serca, perforację przewodu pokarmowego, hepatotoksyczność, krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu) oraz nadciśnienie tętnicze i przełom nadciśnieniowy. Do najczęstszych działań należą biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. W badaniach klinicznych odnotowano hipokalemię u 5,4-9,5% pacjentów oraz hipokalcemia stopnia 3 i 4 wg CTCAE u 1,1-1,8% i 0,4-1,1% pacjentów, odpowiednio. Hipofosfatemia jest częstym powikłaniem metabolicznym, a etiologia tych zaburzeń elektrolitowych pozostaje nieznana.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperkeratoza, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok, krwotok mózgowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, ostra niewydolność oddechowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak płaskokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clopizam 200 mg
Klozapina, substancja czynna leku Clopizam (kod ATC: N05AH02), jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym profilu receptorowym, wykazującym słabe blokowanie receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, przy jednoczesnym silnym powinowactwie do receptorów D4. Działa również alfa-adrenolitycznie, przeciwcholinergicznie, przeciwhistaminowo oraz antyserotoninergicznie, co przekłada się na skuteczność w leczeniu schizofrenii lekoopornej. Klinicznie klozapina wykazuje szybkie działanie uspokajające i przeciwpsychotyczne, łagodząc zarówno objawy pozytywne (urojenia, halucynacje), jak i negatywne (apatia, spłycenie afektu). W badaniu z udziałem 319 pacjentów opornych na leczenie, 37% wykazało poprawę już po pierwszym tygodniu, a 44% po 12 miesiącach terapii, definiowaną jako zmniejszenie wyniku o około 20% w Krótkiej Skali Oceny Psychiatrycznej (BPRS). Ponadto klozapina korzystnie wpływa na niektóre aspekty funkcji poznawczych.
agranulocytoza, akatyzja, badanie hematologiczne, choroba Parkinsona, dystonia, działanie alfa-adrenolityczne, działanie antyserotoninergiczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, ginekomastia, granulocytopenia, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, objawy negatywne schizofrenii, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne schizofrenii, pochodne diazepiny, prolaktyna, receptor dopaminowy, schizofrenia lekooporna, zaburzenia funkcji poznawczych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals 5 mg + 10 mg
Lek Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals, będący preparatem złożonym zawierającym inhibitor ACE – peryndopryl oraz antagonista wapnia – amlodypinę, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu składników. Peryndopryl najczęściej powoduje zawroty głowy (zarówno ośrodkowe, jak i błędnikowe), ból głowy, kaszel, niedociśnienie tętnicze, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz reakcje skórne, natomiast amlodypina jest związana z występowaniem senności, kołataniem serca, obrzękami obwodowymi, nagłym zaczerwienieniem twarzy oraz zmęczeniem. Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA z podziałem na częstość występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznaną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko niedociśnienia tętniczego, obrzęku naczynioruchowego, niewydolności nerek i hiperkaliemii w przypadku peryndoprylu oraz na niedociśnienie z odruchową tachykardią, zaburzenia rytmu serca i rzadkie przypadki zawału mięśnia sercowego związane z amlodypiną.
agranulocytoza, amlodypina, antagonista wapnia, dławica piersiowa, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, laktoza jednowodna, leukopenia, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, peryndopryl, rozrost dziąseł, skurcz oskrzeli, tachykardia komorowa, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie wątroby cytolityczne, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Vivanta 300 mg
Pregabalina Vivanta, dostępna w kapsułkach twardych w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które w badaniach klinicznych występowały u ponad 8900 pacjentów, z czego 12% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, głównie zawrotów głowy i senności. Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy i senność (bardzo często, ≥1/10), a także zaburzenia psychiczne (często), takie jak nastrój euforyczny, splątanie, drażliwość, oraz zaburzenia układu nerwowego, w tym ataksja i parestezje. Rzadziej obserwowano poważne reakcje, takie jak obrzęk naczynioruchowy, drgawki, rabdomiolizę, niewydolność wątroby i reakcje skórne typu Zespół Stevensa-Johnsona. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci senności, gorączki i zakażeń górnych dróg oddechowych.
ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, drgawki, drgawki kloniczne, duszność, dyskineza, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka ogniskowa, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, tachykardia, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie QT, zaburzenia erekcji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nosogardła, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranloc Med 20 mg
Produkt leczniczy Ranloc Med zawiera pantoprazol w dawce 20 mg w postaci tabletek dojelitowych i może powodować działania niepożądane u około 5% pacjentów. Działania te zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ból głowy, zawroty głowy, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia, zaparcia, suchość w jamie ustnej). Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia), reakcje nadwrażliwości, zaburzenia elektrolitowe (hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), zaburzenia psychiczne, skórne (wysypka, pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona), a także śródmiąższowe zapalenie nerek i hepatotoksyczność (zwiększenie enzymów wątrobowych, żółtaczka).
agranulocytoza, bilirubina, dezorientacja, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pantoprazol, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, tężyczka, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zapalenie błony śluzowej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Inegy 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów, co pozwoliło na szczegółową analizę działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują bóle mięśni (często), podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) i kinazy kreatynowej (CK) (często), a także różnorodne objawy ze strony układu pokarmowego, nerwowego, skórnego i mięśniowo-szkieletowego. Miopatia występowała częściej przy dawce symwastatyny 80 mg (1,0%) niż 20 mg (0,02%), a rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) wymagały leczenia immunosupresyjnego. W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144, mediana obserwacji 6 lat) częstość miopatii wynosiła 0,2% dla INEGY i 0,1% dla symwastatyny, a rabdomiolizy 0,1% i 0,2%, odpowiednio. Podwyższenie transaminaz ≥ 3x górnej granicy normy występowało u 2,5% pacjentów leczonych INEGY i 2,3% leczonych symwastatyną. Profil bezpieczeństwa był zbliżony do monoterapii statyną, a częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosiła około 10%.
aktywność aminotransferaz, anafilaksja, cholecystektomia, choroba refluksowa, ezetymib i symwastatyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, parestezja, polekowa zmiana liszajowata, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie bilirubiny, tendinopatia, trombocytopenia, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólu wielomięśniowego, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zopridoxin 5 mg
Zopridoxin, zawierający olanzapinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami metabolicznymi i neurologicznymi. Najczęściej obserwuje się istotny przyrost masy ciała, który po 47 dniach terapii dotyczy 22,2% pacjentów (≥7% wzrost masy ciała), a przy długotrwałym stosowaniu (≥48 tygodni) wzrost ten występuje u 64,4% pacjentów. Ponadto, bardzo często notuje się wzrost stężenia cholesterolu (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) i triglicerydów (≥2,26 mmol/l), co wymaga regularnego monitorowania parametrów metabolicznych. Wśród działań neurologicznych dominują senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm oraz dyskinezy, a także rzadziej występujące napady drgawek, dystonia i złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN), stanowiący zagrożenie życia. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość nasilenia cukrzycy, prowadzącego do kwasicy ketonowej lub śpiączki, a także na powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz ryzyko nagłej śmierci.
akatyzja, amnezja, brak miesiączki, cholesterol, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, jąkanie, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, nagła śmierć sercowa, napady drgawkowe, neutropenia, obniżone libido, olanzapina, parkinsonizm, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, senność, śpiączka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zakrzepica zatorowa, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lanzul 30 mg
Lanzoprazol, substancja czynna leku Lanzul 30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy: hematologiczny (trombocytopenia, eozynofilia, leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia), nerwowy (ból głowy, zawroty głowy, parestezje, senność), żołądkowo-jelitowy (nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty, polipy dna żołądka), wątrobowy (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, żółtaczka) oraz skórny (pokrzywka, świąd, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka). Działania te klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje, takie jak wstrząs anafilaktyczny, ciężkie reakcje skórne, agranulocytoza, pancytopenia oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek prowadzące do niewydolności nerek. Ponadto, długotrwałe stosowanie może skutkować hiponatremią, hipomagnezemią, hipokalcemii i hipokaliemią, które mogą mieć poważne konsekwencje neurologiczne i sercowo-naczyniowe, a także zwiększać ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, eozynofilia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor pompy protonowej, jadłowstręt, kandydoza przełyku, lanzoprazol, Lanzul, leukopenia, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, parestezje, polip dna żołądka, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Prasteron – Działania niepożądane
Prasteron (DHEA) stosowany w dawkach 25-100 mg/24 h przez okres 3-12 miesięcy jest generalnie dobrze tolerowany, bez istotnego wpływu na funkcje wątroby, nerek, tarczycy, parametry hematologiczne oraz podstawowe funkcje życiowe. Działania niepożądane występują rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), głównie u kobiet przy dawkach 50-200 mg/dobę stosowanych długotrwale. Najczęstsze efekty niepożądane to hirsutyzm, trądzik, świąd skóry, wzrost potliwości, przetłuszczanie się skóry i włosów oraz łysienie androgenowe. W zakresie metabolizmu obserwuje się rzadko niekorzystne zmiany lipidów (np. spadek HDL), zwiększenie apetytu, retencję wody i soli oraz hiperkalcemię. U mężczyzn mogą wystąpić powiększenie gruczołu krokowego i ginekomastia, wymagające monitorowania. Rzadkie działania obejmują nudności, wymioty, hepatomegalię, zapalenie wątroby, obniżenie tonu głosu, zaburzenia psychiczne (w tym objawy manii) oraz zaburzenia rytmu serca, które ustępują po odstawieniu leku i zastosowaniu beta-adrenolityków.
antygen PSA, beta-adrenolityk, bezsenność, dehydroepiandrosteron, ginekomastia, hepatomegalia, hiperkalcemia, hirsutyzm, łysienie androgenowe, nudności, obrzęk, przerost prostaty, retencja wody, świąd skóry, trądzik, trądzikowate zapalenie skóry, zaburzenia lipidowe, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zmiany łojotokowe - Leksykon chorób i schorzeń
Wydzielina z brodawek – Etiologia i przyczyny
Wydzielina z brodawek sutkowych jest częstym objawem, który w około 97% przypadków ma charakter łagodny i może wynikać z przyczyn fizjologicznych (ciąża, laktacja, zmiany hormonalne, nadmierna stymulacja) lub patologicznych, takich jak brodawczak wewnątrzprzewodowy (35-57% przypadków), ektazja przewodów mlekowych (14-33%), zapalenia, zmiany włóknisto-torbielowate czy zaburzenia hormonalne (np. hiperprolaktynemia). Charakterystyka wydzieliny (kolor, konsystencja, jednostronność, spontaniczność) jest kluczowa diagnostycznie: krwista, przezroczysta, jednostronna i samoistna wydzielina z pojedynczego przewodu wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko nowotworu piersi (5-23% przypadków patologicznej wydzieliny). U mężczyzn każda wydzielina z brodawek jest objawem nieprawidłowym i wymaga diagnostyki, gdyż ryzyko nowotworu jest wyższe (25-57%).
badanie cytologiczne wydzieliny, biopsja gruboigłowa, brodawczak wewnątrzprzewodowy, choroba Pageta brodawki sutkowej, duktografia, ektazja przewodów mlekowych, galaktografia, galaktorrhea, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm męski, inwazyjny rak przewodowy, krwista wydzielina, laktacja, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, prolaktynoma, przewlekła choroba nerek, rak przewodowy in situ, ropień piersi, siara, wydzielina samoistna, wydzielina z brodawek, zapalenie okołoprzewodowe, zapalenie piersi, zmiany włóknisto-torbielowate piersi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anastrozol Teva 1 mg
Anastrozol Teva, zawierający 1 mg anastrozolu, jest silnym, selektywnym niesteroidowym inhibitorem aromatazy, który u kobiet po menopauzie redukuje produkcję estradiolu o ponad 80%, co przekłada się na korzystne efekty terapeutyczne w leczeniu raka piersi. W badaniach klinicznych u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi po menopauzie anastrozol w dawce 1 mg/dobę wykazał przewagę nad tamoksyfenem w zakresie czasu do nawrotu guza (mediana 11,1 vs. 5,6 miesiąca, HR 1,42, p=0,006), choć odsetek obiektywnych odpowiedzi był podobny. W leczeniu drugiego rzutu po wcześniejszym tamoksyfenie nie stwierdzono istotnych różnic skuteczności między anastrozolem a octanem megestrolu. W badaniu ATAC (n=9366) leczenie uzupełniające anastrozolem przez 5 lat poprawiło przeżycie wolne od choroby w porównaniu z tamoksyfenem, a długoterminowa obserwacja (mediana 10 lat) potwierdziła trwałość tych korzyści. Zmiana leczenia uzupełniającego na anastrozol po 2 latach tamoksyfenu (badanie ABCSG 8, n=2579) również wykazała statystycznie znamienną poprawę czasu przeżycia wolnego od choroby. Profil bezpieczeństwa anastrozolu jest korzystny, nie wymaga suplementacji glikokortykosteroidowej i jest zgodny z wcześniejszymi obserwacjami u pacjentek po menopauzie.
aktywność progestagenowa, anastrozol, androstendion, bikalutamid, bisfosfoniany, demineralizacja kości, estradiol, estron, ginekomastia, glikokortykosteroid, hormon adrenokortykotropowy, inhibitor aromatazy, kompleks enzymatyczny aromatazy, niedobór hormonu wzrostu, niesteroidowy inhibitor aromatazy, octan megestrolu, pierwotny rak piersi, przedwczesne dojrzewanie męskie, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od choroby, receptor estrogenowy, receptor hormonów płciowych, ryzedronian, suplementacja witaminy D, tamoksyfen, testotoksykoza, wznowa odległa, zaawansowany rak piersi, zespół McCune’a-Albrighta, złamanie niskoenergetyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dutamsol Mono 0,5 mg
Dutasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy typu II stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych u około 19% pacjentów w pierwszym roku terapii (n=2167). Dominują zaburzenia układu rozrodczego, takie jak impotencja (6,0%), zmniejszone libido (3,7%) oraz zaburzenia wytrysku nasienia (1,8%), które w większości przypadków mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Inne działania niepożądane obejmują zmiany w obrębie piersi (1,3%), reakcje alergiczne, depresję oraz zaburzenia skóry, takie jak łysienie. W badaniu CombAT, oceniającym terapię skojarzoną dutasterydem (0,5 mg) i tamsulosyną (0,4 mg), częstość działań niepożądanych była wyższa w pierwszym roku (22%) w porównaniu do monoterapii dutasterydem (15%) lub tamsulosyną (13%), głównie z powodu zwiększonej częstości zaburzeń wytrysku nasienia (9,0%). W kolejnych latach obserwowano istotny spadek częstości zdarzeń niepożądanych do poziomu 2% w roku czwartym.
alfa-adrenolityk, badanie CombAT, badanie fazy III, działania niepożądane dutasterydu, ginekomastia, hirsutyzm, impotencja, inhibitor 5-alfa-reduktazy, kardiomiopatia zastoinowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, monoterapia dutasterydem, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność serca, obrzęk jąder, obrzęk naczynioruchowy, profil bezpieczeństwa leku, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, reakcja alergiczna, skala Gleasona, stosunek korzyści do ryzyka, wydzielina z brodawki sutkowej, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia wytrysku, zawroty głowy, zmniejszone libido - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertagen 50 mg
Sertagen, zawierający sertralinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej występują nudności oraz zaburzenia seksualne, takie jak niezdolność do ejakulacji u 14% mężczyzn leczonych na zespół lęku społecznego (w porównaniu do 0% w grupie placebo). Profil działań niepożądanych jest podobny we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, w tym depresji, zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych, napadach paniki i PTSD. Działania te są często zależne od dawki i mogą ustępować podczas kontynuacji terapii, rzadko wymagając odstawienia leku. Wśród zgłaszanych działań niepożądanych znajdują się m.in. zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, depresja, myśli samobójcze), neurologiczne (zawroty głowy, drżenia, zaburzenia ruchowe), sercowo-naczyniowe (tachykardia, wydłużenie QTc), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty), a także reakcje skórne i zaburzenia endokrynologiczne. U pacjentów starszych istnieje ryzyko hiponatremii, a u dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, z częstością występowania m.in. bólów głowy (22%), bezsenności (21%) i nudności (15%).
aminotransferaza alaninowa, drgawka, dysfagia, dyskineza, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hiperwentylacja, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra, leukopenia, małopłytkowość, mania, martwica naskórka, nadwrażliwość, napad paniki, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, plamica, powiększenie węzłów chłonnych, rabdomioliza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie repolaryzacji komór serca, zaburzenie seksualne, zaburzenie wytrysku, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawał serca, zespół lęku społecznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 50 mg 50 mg
Chlorowodorek metylofenidatu, substancja czynna leku Medikinet CR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęściej obserwowane działania dotyczą ośrodkowego układu nerwowego i sfery psychicznej, w tym ból głowy (bardzo często), bezsenność, nerwowość, drżenie, senność, zawroty głowy, a także zaburzenia psychiczne takie jak agresja, lęk, depresja, zmniejszenie libido oraz myśli samobójcze. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne, np. drgawki, ruchy choreoatetotyczne czy złośliwy zespół neuroleptyczny. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się tachykardię, kołatanie serca i nadciśnienie tętnicze, a bardzo rzadko zatrzymanie krążenia i zawał mięśnia sercowego. Działania niepożądane obejmują również objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha, wymioty), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia) oraz zmniejszenie masy ciała i wzrostu u dzieci przy długotrwałym stosowaniu.
ADHD, apatia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, depresja, drgawka, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, krwiomocz, krwotok mózgowy, labilność emocjonalna, lęk, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nastrój depresyjny, nerwowość, niedokrwienne zaburzenie neurologiczne, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nudność, objaw Raynauda, obwodowe marznięcie, ośrodkowy układ nerwowy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, priapizm, próba samobójcza, ruch choreoatetotyczny, senność, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, udar naczyniowy mózgu, uzależnienie, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zahamowanie wzrostu, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół suchego oka, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rudotel 10 mg
Medazepam (Rudotel 10 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się na początku terapii i zwykle ustępują podczas dalszego stosowania. Do najczęstszych należą zaburzenia układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i uczucie zmęczenia, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej obserwuje się reakcje paradoksalne (drażliwość, pobudzenie, agresja, omamy), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Inne działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki bradykardii, agranulocytozy, zaburzeń widzenia, zahamowania czynności ośrodka oddechowego, zaburzeń żołądkowo-jelitowych, nietrzymania moczu, reakcji alergicznych, hiperprolaktynemii oraz zaburzeń czynności płciowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu krążenia, jaskrą, przerostem prostaty oraz u osób w podeszłym wieku ze względu na ryzyko upadków.
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, benzodiazepina, bradykardia, cholestaza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, jaskra, medazepam, niedociśnienie, niepamięć, objawy wegetatywne, oczopląs, padaczka, paranoja, reakcje paradoksalne, relaksacja mięśniowa, skurcz głośni, tolerancja na lek, zaburzenia koncentracji, zaburzenia koordynacji, zaburzenia pamięci, zahamowanie ośrodka oddechowego, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Ginekomastia – Epidemiologia
Ginekomastia jest najczęstszym łagodnym schorzeniem piersi u mężczyzn, dotykającym 50-60% populacji męskiej w ciągu życia, z charakterystycznym trójmodalnym rozkładem wiekowym: u noworodków (60-90%), w okresie dojrzewania (4-69%, do 70% w wieku około 14 lat) oraz u mężczyzn po 50. roku życia (24-65%). Etiologia obejmuje fizjologiczne zmiany hormonalne, czynniki ryzyka takie jak otyłość, stosowanie steroidów anabolicznych oraz schorzenia wpływające na równowagę estrogenowo-androgenną. Leki wywołujące ginekomastię stanowią około 20% przypadków, w tym antyandrogeny (do 75% pacjentów z rakiem prostaty), cymetydyna, digoksyna, finasteryd, ketokonazol, spironolakton, tiazydy, fenotiazyny, teofilina, metotreksat i imatynib. Schorzenia współistniejące to m.in. guzy nadnerczy, nadczynność tarczycy, choroby nerek, zespół Klinefeltera, choroby wątroby, hipogonadyzm oraz guzy przysadki i jąder.
antyandrogen, choroba płuc, choroba przewodu pokarmowego, choroba układu krążenia, choroba wątroby, cymetydyna, digoksyna, dojrzewanie, dutasteryd, ekspozycja na estrogeny, fenotiazyna, finasteryd, ginekomastia, gruczolak przysadki, guz jądra, guz nadnercza, hipogonadyzm męski, imatynib, inhibitor 5-alfa-reduktazy, ketokonazol, łagodny rozrost prostaty, metotreksat, nadczynność tarczycy, nadzór epidemiologiczny, niedobór androgenów, niewydolność nerek, niski poziom testosteronu, nowotwór, otyłość, owłosienie łonowe, poziom hormonu, prolaktynoma, radioterapia przedoperacyjna, rak in situ, rak jądra, rak piersi u mężczyzn, rak płaskonabłonkowy skóry, rak prostaty, skala Tannera, spadek poziomu testosteronu, spironolakton, steroid anaboliczny, substancja chemiczna, tamoksyfen, teofilina, terapia antyandrogenowa, tiazyd, tkanka gruczołowa piersi, zaburzenie równowagi hormonalnej, zespół Klinefeltera, zmiana hormonalna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxonex 4 mg
Doksazosyna (Doxonex) stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są klasyfikowane według częstości występowania i układów narządów. Najczęściej obserwowane działania obejmują zawroty głowy, senność, bóle głowy, kołatanie serca oraz hipotonię ortostatyczną, szczególnie istotną u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Inne często występujące objawy to zakażenia dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, kaszel oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, niestrawność i suchość w ustach. Rzadziej pojawiają się poważniejsze powikłania, w tym zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia), reakcje alergiczne, zaburzenia funkcji wątroby, a także poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak dusznica bolesna czy zawał mięśnia sercowego.
alfa-adrenolityk, arytmia, ból brzucha, bradykardia, częstomocz, dna moczanowa, doksazosyna, dusznica bolesna, dyzuria, ginekomastia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, kołatanie serca, krwiomocz, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, obrzęk obwodowy, plamica, pokrzywka, priapizm, reakcja alergiczna na lek, skurcz oskrzeli, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tachykardia, trombocytopenia, wielomocz, wsteczna ejakulacja, zaburzenie mózgowo-naczyniowe, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał serca, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Polfarmex 25 mg
Kaptopryl, jako inhibitor ACE, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Do najpoważniejszych powikłań hematologicznych należą bardzo rzadko występujące neutropenia/agranulocytoza, pancytopenia, anemia aplastyczna i hemolityczna oraz trombocytopenia, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Zaburzenia metaboliczne obejmują rzadką anoreksję oraz bardzo rzadką hiperkaliemię i hipoglikemię, które mogą stanowić zagrożenie, zwłaszcza u chorych z niewydolnością nerek lub cukrzycą. Często obserwuje się zaburzenia snu, a rzadziej dezorientację i depresję. Neurologicznie dominują zaburzenia smaku i zawroty głowy, z bardzo rzadkimi incydentami naczyniowo-mózgowymi, takimi jak udar czy omdlenia. W zakresie układu sercowo-naczyniowego występują tachykardia, dławica piersiowa i palpitacje, a bardzo rzadko zatrzymanie akcji serca i wstrząs sercowy. Częstym objawem jest suchy kaszel i duszność, z bardzo rzadkimi przypadkami skurczu oskrzeli i eozynofilowego zapalenia płuc.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anemia aplastyczna, białkomocz, dławica piersiowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, kolagenoza, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, obniżona hemoglobina, obniżony hematokryt, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenia aftowe, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, podwyższony poziom BUN, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, stenoza tętnicy nerkowej, tachykardia, trombocytopenia, wielomocz, wstrząs sercowy, zaburzenia smaku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Atorwastatyna – Działania niepożądane
Atorwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest skutecznym lekiem hipolipemizującym, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, bóle stawów, skurcze mięśni) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, w tym aminotransferaz, które u 0,8% pacjentów przekraczały 3-krotną górną granicę normy. Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej powyżej 3-krotności GGN wystąpiło u 2,5% pacjentów, a powyżej 10-krotności u 0,4%, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Rzadko może wystąpić immunozależna miopatia martwicza, charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem CK mimo odstawienia leku. Ponadto, atorwastatyna może indukować hiperglikemię (często) oraz hipoglikemię (niezbyt często), a u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, podwyższone triglicerydy) zaleca się monitorowanie gospodarki węglowodanowej.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, cholesterol we krwi, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, próby wątrobowe, rabdomioliza, reakcja alergiczna, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tribux forte 200 mg
Trimebutyna maleinian, substancja czynna leku Tribux Forte (200 mg/tabletka), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000). Dominują objawy ze strony układu nerwowego (senność, ospałość, zawroty głowy, bóle głowy) oraz przewodu pokarmowego (suchość w ustach, biegunka, nudności, wymioty, zaparcia). Rzadkie, ale istotne klinicznie działania obejmują zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), a także reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się zatrzymanie moczu oraz zaburzenia endokrynologiczne, w tym ginekomastię u mężczyzn i bolesne powiększenie piersi u kobiet.
AlAT, AspAT, ból nadbrzusza, choroba wątroby, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, farmakovigilance, ginekomastia, niedosłuch, parametr wątrobowy, przerost prostaty, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, schorzenie przewodu pokarmowego, terminologia MedDRA, Tribux Forte, trimebutyna maleinian, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie menstruacji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eplenocard 50 mg
Profil bezpieczeństwa eplerenonu został szczegółowo oceniony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, wykazując porównywalną częstość działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były hiperkaliemia (często, ≥1/100 do <1/10), hipercholesterolemia, bezsenność, omdlenia, zawroty głowy, ból głowy, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zaparcia, wymioty), wysypka, świąd, bolesne skurcze mięśni, zaburzenia czynności nerek oraz osłabienie. Rzadziej występowały m.in. odmiedniczkowe zapalenie nerek, eozynofilia, niedoczynność tarczycy, hiponatremia, odwodnienie, hipertriglicerydemia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie pęcherzyka żółciowego i ginekomastia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w wieku ≥75 lat, u których odnotowano nieistotnie statystycznie większą liczbę udarów mózgu w grupie eplerenonu w badaniu EPHESUS.
badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, eozynofilia, eplerenon, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, łagodna niewydolność serca, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, pozawałowa niewydolność serca, tachykardia, udar mózgu, układ kielichowo-miedniczkowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepica tętnic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranigast 0,5 mg/ml
Ranigast (ranitydyna) w roztworze do infuzji 0,5 mg/ml może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do bardzo rzadkich należą zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza i pancytopenia, czasem związane z aplazją lub hipoplazją szpiku kostnego. Rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, niedociśnienie tętnicze oraz ból w klatce piersiowej, a bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny, który może wystąpić nawet po pojedynczej dawce. Zaburzenia psychiczne, takie jak odwracalna dezorientacja, depresja i omamy, pojawiają się głównie u pacjentów w podeszłym wieku, ciężko chorych lub z nefropatią. Ponadto, bardzo rzadko notuje się bóle głowy, zawroty głowy, odwracalne zaburzenia ruchów mimowolnych, niewyraźne widzenie, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia, blok przedsionkowo-komorowy, asystolia) oraz zapalenie naczyń.
agranulocytoza, antagonista receptora H2, aplazja szpiku, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dezorientacja, ginekomastia, hipoplazja szpiku, impotencja, leukopenia, mlekotok, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pokrzywka, ranitydyna, roztwór do infuzji, ruchy mimowolne, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Androster 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w terapii, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowane to impotencja oraz zmniejszenie libido, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia, z tendencją do samoistnego ustępowania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma efektami o częstości nieznanej. Do istotnych działań należą reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), neurologiczne (senność), kardiologiczne (kołatanie serca), podwyższenie enzymów wątrobowych, zmiany skórne (wysypka, świąd), oraz zaburzenia układu rozrodczego (impotencja, ginekomastia, zaburzenia ejakulacji, ból jąder). Finasteryd wpływa również na obniżenie stężenia PSA w surowicy o około 50%, co wymaga korekty wyników PSA przez pomnożenie wartości przez 2 u pacjentów leczonych powyżej 6 miesięcy, aby prawidłowo interpretować wyniki w diagnostyce raka prostaty.
antygen sterczowy PSA, badanie MTOPS, bezpłodność męska, ból jąder, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, impotencja, kołatanie serca, łagodny rozrost prostaty, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, reakcja nadwrażliwości, skala Gleasona, wysypka skórna, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie płodności, zmniejszona objętość ejakulatu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roswera 15 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi najczęściej łagodnymi i przemijającymi. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Ryzyko powikłań, zwłaszcza mięśniowych, nerkowych i wątrobowych, wzrasta proporcjonalnie do dawki, szczególnie powyżej 20 mg, a przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększoną częstość rabdomiolizy oraz ciężkich zdarzeń nerkowych i wątrobowych. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie, bez związku z rozwojem ostrej lub postępującej choroby nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest zależne od dawki i w większości przypadków łagodne; przerwanie terapii zaleca się przy wzroście CK >5 x GGN. Podobnie, aminotransferazy wątrobowe mogą wzrastać łagodnie i przemijająco.
aminotransferaza, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, profil bezpieczeństwa, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramlolan 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla obu składników. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: uporczywy, suchy kaszel i niedociśnienie tętnicze (ramipryl), a także zaczerwienienie twarzy, obrzęki obwodowe i kołatanie serca (amlodypina). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród poważnych powikłań wymienia się m.in. obrzęk naczynioruchowy, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), zaburzenia hematologiczne (neutropenia, agranulocytoza), hiperkaliemię, incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), niewydolność nerek i wątroby oraz zapalenie trzustki. Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym krwi, immunologicznego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowego i nerek.
agranulocytoza, antagonista wapnia, arytmia, białkomocz, bradykardia, częstomocz, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukopenia, łuszczycopodobne zapalenie skóry, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, pemfigoid, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Accord 300 mg
Atazanavir Accord, zawierający atazanawiru siarczan, jest stosowany w dawce 400 mg raz na dobę lub 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę u dorosłych pacjentów zakażonych HIV. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1806 pacjentów, z medianą czasu leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% przy dawce 400 mg, 19% w skojarzeniu z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia terapii. Istotne jest monitorowanie funkcji nerek, gdyż obserwowano przypadki przewlekłej choroby nerek, zwłaszcza przy łącznym narażeniu na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru. W trakcie terapii należy także kontrolować parametry metaboliczne, ze względu na ryzyko wzrostu masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atazanawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, ciężki niedobór odporności, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, miopatia, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczny wykwit skórny, wirusowe zapalenie wątroby, wysypka, zakażenie HIV, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clozapine Aristo 25 mg
Klozapina, substancja czynna leku Clozapine Aristo, jest atypowym neuroleptykiem z grupy diazapin, oksazapin i tiazapin (kod ATC: N05AH02), charakteryzującym się unikalnym profilem farmakodynamicznym. Wykazuje słabe blokowanie receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, przy jednoczesnym silnym powinowactwie do receptorów D4, co przekłada się na mniejsze ryzyko objawów pozapiramidowych. Ponadto klozapina działa silnie alfa-adrenolitycznie, przeciwcholinergicznie, przeciwhistaminowo (H1) oraz przeciwserotoninergicznie, co odpowiada za jej szerokie spektrum efektów klinicznych i działań niepożądanych. W terapii schizofrenii opornej na leczenie wykazuje szybkie i istotne klinicznie działanie uspokajające i przeciwpsychotyczne, poprawiając zarówno objawy pozytywne, jak i negatywne, co potwierdzają badania kliniczne, w tym 12-miesięczne obserwacje u 319 pacjentów, gdzie 81% wykazało poprawę (definiowaną jako ≥20% redukcja w Brief Psychiatric Rating Score).
agranulocytoza, akatyzja, badanie hematologiczne, brak miesiączki, Clozapine Aristo, dystonia ostra, działanie alfa-adrenolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, impotencja, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, morfologia krwi, neuroleptyk klasyczny, objaw parkinsonowski, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne schizofrenii, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, psychoza w chorobie Parkinsona, receptor alfa-adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D4, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, schizofrenia oporna na leczenie, zaburzenie funkcji poznawczych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Antiprost 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w preparacie Antiprost, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej. Najczęściej zgłaszane są zaburzenia seksualne, takie jak impotencja i zmniejszone libido, które zwykle pojawiają się na początku terapii i mają charakter przejściowy. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), a także zmiany w układzie rozrodczym, takie jak zaburzenia ejakulacji, tkliwość i powiększenie piersi, które mogą wymagać różnicowania z nowotworem piersi u mężczyzn. W badaniu MTOPS wykazano, że terapia skojarzona finasterydem 5 mg/dobę i doksazosyną nie zwiększała istotnie częstości działań niepożądanych w porównaniu do monoterapii. Ponadto, finasteryd obniża stężenie PSA, co może maskować obecność raka prostaty i wymaga korekty interpretacji wyników diagnostycznych.
antygen PSA, badania kliniczne, badanie MTOPS, biopsja prostaty, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, guzki piersi, hematospermia, impotencja, kołatanie serca, libido, MTOPS, nadwrażliwość, niepłodność, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak piersi u mężczyzn, rak prostaty, rak wewnątrztorebkowy, skala Gleasona, zaburzenia ejakulacji - Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 75 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Linefor, była badana w szerokich badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które występowały bardzo często (≥1/10) i były główną przyczyną przerwania leczenia (12% w grupie leczonej vs. 5% placebo). Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Profil bezpieczeństwa uwzględniał szeroki zakres objawów ze strony układu nerwowego, psychicznego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowego i innych, z poważnymi powikłaniami takimi jak rabdomioliza, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność wątroby czy depresja oddechowa.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, napady padaczkowe częściowe, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, skąpomocz, tachykardia zatokowa, toksyczna nekroliza naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zaranta 20 mg
Produkt leczniczy Zaranta, zawierający rozuwastatynę wapniową, wykazuje profil działań niepożądanych, który w większości przypadków jest łagodny i przemijający. Mniej niż 4% pacjentów w badaniach klinicznych przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie powyżej 20 mg. Do najczęstszych należą bóle mięśni, bóle głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz. Rzadziej obserwuje się miopatię, rabdomiolizę, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia snu), a także zaburzenia wątroby i nerek, w tym proteinurię (do 3% przy dawce 40 mg) i hematurię. W przypadku znacznego wzrostu kinazy kreatynowej (>5 x GGN) konieczne jest przerwanie leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, choć częściej obserwuje się wzrost kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku.
aminotransferaza, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba ścięgna, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, rozuwastatyna wapniowa, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, trombocytopenia, utrata pamięci, wysypka, zaburzenie snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esopol 40 mg
Esomeprazol, substancja czynna leku Esopol 40 mg (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce klinicznej. W zakresie hematologicznym mogą wystąpić rzadko leukopenia i trombocytopenia, a bardzo rzadko agranulocytoza i pancytopenia, stanowiące poważne zagrożenie życia. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, również należą do rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu powikłań. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, mogą występować z różną częstością i mają istotne znaczenie kliniczne. W sferze neurologicznej najczęściej obserwuje się bóle głowy, a rzadziej zawroty głowy, parestezje, senność oraz zaburzenia smaku. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują często ból brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia, nudności, wymioty oraz polipy dna żołądka o charakterze łagodnym. Niezbyt często obserwuje się suchość w jamie ustnej, zapalenie jamy ustnej i zakażenia grzybicze przewodu pokarmowego, a także mikroskopowe zapalenie okrężnicy o nieznanej częstości.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, dysgeuzja, encefalopatia, esomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, łysienie, martwica toksyczna naskórka, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśni, pancytopenia, parestezje, pobudzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, świąd, toczeń rumieniowaty skórny, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcia, zakażenie grzybicze przewodu pokarmowego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona, złamania kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirzaten 30 mg 30 mg
Ocena działań niepożądanych mirtazapiny jest utrudniona ze względu na nakładanie się symptomów depresji z efektami ubocznymi leku. Metaanaliza 20 randomizowanych, kontrolowanych placebo badań (1501 pacjentów na mirtazapinie do 60 mg/dobę, 134 osobo-lata obserwacji) wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (>5%) to senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są poważne reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnej opieki. Ponadto, rzadkie, ale poważne działania obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremię związaną z niewłaściwym wydzielaniem ADH, hiperprolaktynemię, zaburzenia psychiczne (mania, halucynacje, myśli samobójcze), zespół serotoninowy oraz rabdomiolizę.
agranulocytoza, akatyzja, anemia aplastyczna, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, mirtazapina, mlekotok, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, suchość jamy ustnej, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zahamowanie czynności szpiku, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększony apetyt - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Torendo Q-Tab 1 mg
Rysperydon wymaga szczegółowego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności (4,0% vs. 3,1% placebo; OR 1,21) oraz zdarzeń niepożądanych dotyczących układu krążenia mózgowego (3,3% vs. 1,2% placebo; OR 2,96). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z furosemidem, gdzie śmiertelność wzrasta do 7,3%. Rysperydon jest wskazany wyłącznie do krótkotrwałego leczenia uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu, gdy metody niefarmakologiczne zawiodły. Należy unikać stosowania u pacjentów z otępieniem typu mieszanego lub naczyniowego. Monitorowanie obejmuje ocenę ryzyka niedociśnienia ortostatycznego, leukopenii, neutropenii, agranulocytozy oraz objawów pozapiramidowych, a także regularną kontrolę masy ciała i parametrów metabolicznych, w tym glikemii.
agranulocytoza, brak owulacji, choroba Parkinsona, diuretyk, drgawki, dyskinezy późne, działanie przeciwwymiotne, działanie sedatywne, fenyloketonuria, furosemid, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie, otępienie alzheimerowskie, otępienie naczyniowe, otępienie z ciałami Lewy’ego, otyłość, priapizm, rysperydon, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia miesiączkowania, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvasterol 20 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvasterol) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka), bóle mięśni i stawów oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a wzrost CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości >10x GGN. U dzieci (n=249) profil działań niepożądanych jest podobny, choć dane długoterminowe są ograniczone.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zocor 80 80 mg
Analiza bezpieczeństwa symwastatyny (Zocor) w dawkach 10-80 mg, oparta na dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych (HPS, 20 536 pacjentów; 4S, 4444 pacjentów) oraz danych porejestracyjnych, wykazała, że profil działań niepożądanych jest korzystny i porównywalny z placebo. W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę, wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% (vs 5,1% placebo). Częstość miopatii była bardzo niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy wystąpiło u 0,21% pacjentów. Do rzadkich działań niepożądanych należą m.in. miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, zaburzenia funkcji poznawczych, a także immunozależna miopatia martwicza (IMNM) wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Zgłaszano również wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo oraz ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², hipertriglicerydemia, nadciśnienie).
aminotransferaza, anafilaksja, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oka, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenie erekcji, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśni, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, γ-glutamylotranspeptydaza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concerta 18 mg
Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Concerta, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzonych badaniami klinicznymi oraz zgłoszeniami po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i psychiki, w tym bezsenność, nerwowość i ból głowy (≥1/10), a także labilność emocjonalna, agresja, pobudzenie, lęk, depresja, drażliwość i tiki (≥1/100 do <1/10). Metylofenidat może powodować istotne zmiany hemodynamiczne, takie jak wzrost ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca (≥1/10), a w rzadkich przypadkach zgłaszano nagłą śmierć sercową (<1/10 000). U dzieci długotrwałe stosowanie leku może prowadzić do opóźnienia wzrastania i umiarkowanego zmniejszenia przyrostu masy ciała (≥1/10), co wymaga regularnej kontroli antropometrycznej. Ponadto, częstość występowania zaburzeń hematologicznych, takich jak niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia i plamica małopłytkowa, wynosi ≥1/100 do <1/10, a reakcje nadwrażliwości pojawiają się niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).
agresja, bezsenność, ból głowy, ból głowy napięciowy, bruksizm, ciśnienie tętnicze krwi, częstomocz, depresja, drażliwość, drgawka, dysfemia, dyskineza, działanie niepożądane, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, jąkanie, krwiomocz, krwotok mózgowy, labilność emocjonalna, lęk, leukopenia, mania, metylofenidat chlorowodorek, myśl samobójcza, nagła śmierć sercowa, nerwowość, niedokrwienne zaburzenie neurologiczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrastania, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pobudzenie, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruch choreoatetotyczny, stan maniakalny, substancja czynna, tik, trombocytopenia, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zaburzenie libido, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie układu krwiotwórczego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bioprazol 40 mg
Omeprazol, substancja czynna leku Bioprazol, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości, najczęściej występujących u 1-10% pacjentów, takich jak bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według standardów częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/100 000) oraz o częstości nieznanej. Nie stwierdzono zależności częstości występowania działań niepożądanych od dawki leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje nadwrażliwości (np. obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), hipomagnezemię, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka), zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia) oraz zaburzenia wątroby, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, dysfagia, działanie niepożądane, encefalopatia, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, świąd, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych