Działania niepożądane
Mirzaten 30 mg 30 mg
Ocena działań niepożądanych mirtazapiny jest utrudniona ze względu na nakładanie się symptomów depresji z efektami ubocznymi leku. Metaanaliza 20 randomizowanych, kontrolowanych placebo badań (1501 pacjentów na mirtazapinie do 60 mg/dobę, 134 osobo-lata obserwacji) wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (>5%) to senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są poważne reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnej opieki. Ponadto, rzadkie, ale poważne działania obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremię związaną z niewłaściwym wydzielaniem ADH, hiperprolaktynemię, zaburzenia psychiczne (mania, halucynacje, myśli samobójcze), zespół serotoninowy oraz rabdomiolizę.
Działania niepożądane leku Mirzaten 30 mg
Ocena działań niepożądanych podczas terapii mirtazapiną może być utrudniona ze względu na nakładanie się objawów choroby podstawowej z efektami ubocznymi leku. Pacjenci z depresją wykazują liczne objawy związane z samą chorobą, co komplikuje jednoznaczne przypisanie występujących symptomów terapii produktem leczniczym Mirzaten.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęściej raportowane działania niepożądane, występujące u ponad 5% pacjentów przyjmujących mirtazapinę w randomizowanych kontrolowanych placebo badaniach, obejmują: senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie.2
Szczególnie istotne jest ryzyko występowania poważnych niepożądanych reakcji skórnych (SCARs), które obejmują: zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy.3
Analiza bezpieczeństwa w badaniach klinicznych
Dane dotyczące działań niepożądanych mirtazapiny pochodzą z metaanalizy obejmującej 20 randomizowanych kontrolowanych placebo badań, które uwzględniały różne wskazania, nie tylko leczenie dużej depresji. Okres terapii wynosił do 12 tygodni i obejmował 1501 pacjentów (134 osobo-lat) przyjmujących mirtazapinę w dawce do 60 mg oraz 850 pacjentów (79 osobo-lat) otrzymujących placebo. Fazy przedłużenia badań zostały wyłączone z analizy, aby zachować możliwość porównania z grupą placebo.4
Szczegółowe informacje o działaniach niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia pełny wykaz działań niepożądanych mirtazapiny wraz z częstością ich występowania. Uwzględniono również informacje o specyficznych aspektach dotyczących tych działań, jak również postępowanie przy ich wystąpieniu.
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis i szczegóły kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Rzadko | Zahamowanie czynności szpiku kostnego (granulocytopenia, agranulocytoza, anemia aplastyczna, trombocytopenia) | Poważne zaburzenia hematologiczne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i kontroli parametrów morfologicznych |
| Niezbyt często | Eozynofilia | Podwyższenie liczby eozynofilów we krwi, może towarzyszyć reakcjom nadwrażliwości | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Częstość nieznana | Niewłaściwe wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Może prowadzić do hiponatremii, wymaga kontroli elektrolitów |
| Częstość nieznana | Hiperprolaktynemia (i związane z nią objawy mlekotoku i ginekomastii) | Zaburzenia poziomu prolaktyny mogą prowadzić do mlekotoku oraz powiększenia gruczołów piersiowych u mężczyzn | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Zwiększenie masy ciała | Jeden z najczęściej występujących efektów ubocznych, wymaga monitorowania wagi pacjenta |
| Bardzo często | Zwiększony apetyt | Związane ze zwiększeniem masy ciała, pacjent powinien być o tym poinformowany | |
| Rzadko | Hiponatremia | Może być związana z niewłaściwym wydzielaniem hormonu antydiuretycznego, wymaga kontroli elektrolitów | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Nietypowe sny | Zazwyczaj nie wymagają przerwania leczenia, mogą ustąpić w trakcie terapii |
| Niezbyt często | Dezorientacja | Wymaga oceny klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawki | |
| Niezbyt często | Lęk | Może być objawem choroby podstawowej lub efektem leczenia | |
| Niezbyt często | Bezsenność | Może być objawem choroby podstawowej lub efektem leczenia | |
| Rzadko | Koszmary senne | Wymagają oceny klinicznej, mogą ustąpić w trakcie kontynuacji leczenia | |
| Rzadko | Mania | Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniej terapii | |
| Rzadko | Pobudzenie | Może wymagać modyfikacji dawki lub przerwania leczenia | |
| Rzadko | Halucynacje | Poważne działanie niepożądane wymagające przerwania leczenia | |
| Rzadko | Niepokój psychoruchowy (w tym akatyzja, hiperkinezja) | Może wymagać modyfikacji dawki lub dodatkowego leczenia | |
| Częstość nieznana | Agresywne zachowanie, Myśli samobójcze, Zachowania samobójcze, Lunatyzm | Wymaga natychmiastowej interwencji i oceny stanu pacjenta, szczególne ryzyko na początku leczenia i przy zmianie dawki | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność | Bardzo częsty efekt, zwykle zmniejszenie dawki nie zmniejsza senności, ale może obniżyć skuteczność przeciwdepresyjną |
| Bardzo często | Uspokojenie | Bardzo częsty efekt, zwykle zmniejszenie dawki nie zmniejsza uspokojenia, ale może obniżyć skuteczność przeciwdepresyjną | |
| Często | Ból głowy | Często występujący objaw, zwykle o umiarkowanym nasileniu | |
| Często | Letarg | Może nasilać objawy depresji, wymaga oceny klinicznej | |
| Często | Zawroty głowy | Częsty objaw, może zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych | |
| Często | Drżenie | Wymaga oceny klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawki | |
| Niezbyt często | Amnezja, Parestezje, Zespół niespokojnych nóg | Wymagają oceny klinicznej, zwykle o umiarkowanym nasileniu | |
| Rzadko | Omdlenie, Drgawki kloniczne mięśni, Drgawki (napady padaczki) | Poważne działania niepożądane wymagające oceny neurologicznej | |
| Częstość nieznana | Zespół serotoninowy, Parestezje jamy ustnej, Dyzartria | Zespół serotoninowy jest stanem zagrożenia życia, wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Niedociśnienie ortostatyczne | Zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych |
| Niezbyt często | Niedociśnienie | Wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość w jamie ustnej | Bardzo częsty efekt, może prowadzić do problemów z uzębieniem przy długotrwałym stosowaniu |
| Często | Nudności | Zwykle o umiarkowanym nasileniu, mogą ustępować w trakcie leczenia | |
| Często | Biegunka | Może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych przy długotrwałym utrzymywaniu się | |
| Często | Wymioty | Mogą wymagać interwencji przy nasilonym występowaniu | |
| Często | Zaparcia | Mogą wymagać dodatkowego leczenia, szczególnie u osób starszych | |
| Niezbyt często | Niedoczulica jamy ustnej | Zaburzenie czucia w jamie ustnej, zwykle przemijające | |
| Częstość nieznana | Zapalenie trzustki, Obrzęk jamy ustnej, Zwiększone wydzielanie śliny | Zapalenie trzustki jest poważnym działaniem niepożądanym wymagającym natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy | Wymaga monitorowania parametrów wątrobowych, może wskazywać na uszkodzenie wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka | Wymaga oceny dermatologicznej, może być wczesnym objawem poważniejszej reakcji skórnej |
| Częstość nieznana | Zespół Stevensa-Johnsona, Pęcherzowe zapalenie skóry, Rumień wielopostaciowy, Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Bardzo poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej opieki medycznej | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Ból stawów, Ból mięśni, Ból pleców | Zwykle o umiarkowanym nasileniu, mogą wymagać dodatkowego leczenia objawowego |
| Częstość nieznana | Rabdomioliza | Poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Zatrzymanie moczu | Wymaga oceny urologicznej, może być szczególnie niebezpieczne u pacjentów z przerostem prostaty |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Rzadko | Priapizm | Wymaga natychmiastowej interwencji urologicznej |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Obrzęki obwodowe | Wymagają monitorowania, mogą być związane z retencją płynów |
| Często | Zmęczenie | Często występujący efekt, może nasilać objawy depresji | |
| Niezbyt często | Obrzęk uogólniony | Wymaga oceny kardiologicznej i monitorowania | |
| Niezbyt często | Obrzęk miejscowy | Zwykle o ograniczonym znaczeniu klinicznym | |
| Badania diagnostyczne | Częstość nieznana | Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej | Może wskazywać na uszkodzenie mięśni, wymaga monitorowania |
Dodatkowe informacje dotyczące działań niepożądanych
Należy zwrócić uwagę, że zwykle zmniejszenie dawki mirtazapiny nie prowadzi do zmniejszenia senności czy uspokojenia, natomiast może zmniejszyć skuteczność działania przeciwdepresyjnego.5
Podczas stosowania leków przeciwdepresyjnych, w tym mirtazapiny, istotnym problemem mogą być niepokój i bezsenność, które mogą stanowić zarówno objawy samej depresji, jak i efekt farmakoterapii. W trakcie leczenia mirtazapiną zgłaszano zarówno pojawienie się tych objawów po raz pierwszy, jak i ich pogorszenie.6
Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli samobójczych i zachowań samobójczych, które zgłaszano podczas stosowania mirtazapiny lub krótko po zakończeniu leczenia. Wymaga to odpowiedniego monitorowania pacjentów, zwłaszcza na początku terapii oraz przy zmianach dawkowania.7
W większości przypadków działania niepożądane ustępują po odstawieniu produktu leczniczego, co wskazuje na ich bezpośredni związek z farmakoterapią.8
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
W populacji pediatrycznej często obserwowano następujące zdarzenia niepożądane podczas badań klinicznych z mirtazapiną:
- Zwiększenie masy ciała – wymaga regularnego monitorowania parametrów antropometrycznych
- Pokrzywka – może być objawem nadwrażliwości na lek
- Hipertriglicerydemia – wymaga kontroli parametrów lipidowych9
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl 10
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za lek.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania