Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Mirtazapina, substancja czynna leku Mirzaten, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi produktami leczniczymi. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) nie powinny być podawane równocześnie z mirtazapiną. Zaleca się zachowanie co najmniej dwutygodniowego odstępu po zaprzestaniu terapii inhibitorami MAO przed rozpoczęciem leczenia mirtazapiną. Podobnie, po zakończeniu leczenia mirtazapiną należy odczekać około dwóch tygodni przed wdrożeniem terapii inhibitorami MAO.²

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania mirtazapiny z lekami serotoninergicznymi, gdyż może to prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego. Do substancji tych zaliczamy:

• L-tryptofan – prekursor serotoniny występujący w niektórych suplementach diety
• Tryptany – stosowane w leczeniu migreny
• Buprenorfinę – silny opioid stosowany w leczeniu bólu i uzależnień
• Tramadol – opioidowy lek przeciwbólowy
• Linezolid – antybiotyk o działaniu hamującym MAO
• Błękit metylenowy – stosowany w diagnostyce i leczeniu methemoglobinemii
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Wenlafaksynę – inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny
• Sole litu – stosowane w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej
• Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Pacjenci przyjmujący mirtazapinę w skojarzeniu z wymienionymi substancjami powinni być poddani wnikliwej obserwacji pod kątem objawów zespołu serotoninowego.³

Mirtazapina może nasilać działanie uspokajające wielu leków, w tym:

• Benzodiazepin – działających anksjolitycznie i nasennie
• Leków przeciwpsychotycznych – stosowanych w leczeniu schizofrenii i innych psychoz
• Antagonistów receptora histaminowego H₁ – leków przeciwalergicznych
• Opioidów – leków przeciwbólowych o silnym działaniu

Jednoczesne stosowanie tych leków z mirtazapiną wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na możliwość nasilenia działania sedatywnego.⁴

Mirtazapina w dawce 30 mg raz na dobę może powodować małe, ale statystycznie istotne zwiększenie wartości International Normalized Ratio (INR) u pacjentów leczonych warfaryną. Przy zastosowaniu większych dawek mirtazapiny wpływ ten może być jeszcze bardziej wyraźny. Zaleca się regularną kontrolę INR podczas jednoczesnego stosowania warfaryny i mirtazapiny.⁵

U pacjentów leczonych mirtazapiną i lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. niektóre leki przeciwpsychotyczne, antybiotyki) istnieje podwyższone ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego typu „torsade de pointes”.⁶

Interakcje farmakokinetyczne

Induktory enzymu CYP3A4 mogą znacząco wpływać na metabolizm mirtazapiny:

• Karbamazepina i fenytoina – leki przeciwpadaczkowe – zwiększają klirens mirtazapiny prawie dwukrotnie, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia w osoczu odpowiednio o 60% i 45%
• Ryfampicyna – antybiotyk stosowany m.in. w leczeniu gruźlicy – również indukuje metabolizm mirtazapiny

W przypadku jednoczesnego stosowania mirtazapiny z tymi lekami może być konieczne zwiększenie dawki mirtazapiny. Po zaprzestaniu podawania induktora należy rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny.⁷

Inhibitory enzymów wątrobowych mogą zwiększać stężenie mirtazapiny w osoczu:

• Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4 – zwiększa stężenie mirtazapiny w osoczu o około 40% i AUC o około 50%
• Cymetydyna – słaby inhibitor CYP1A2, CYP2D6 i CYP3A4 – może zwiększać średnie stężenie mirtazapiny w osoczu o ponad 50%

Zaleca się zachowanie ostrożności i ewentualne zmniejszenie dawki mirtazapiny podczas jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4, inhibitorami proteazy HIV, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, erytromycyną, cymetydyną lub nefazodonem.⁸

Badania interakcji nie wykazały istotnych efektów farmakokinetycznych przy jednoczesnym stosowaniu mirtazapiny z paroksetyną, amitryptyliną, rysperydonem czy litem.⁹

Warto zaznaczyć, że badania interakcji mirtazapiny przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów.¹⁰

Interakcje mirtazapiny z alkoholem

Mirtazapina może znacząco wzmagać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Mechanizm tej interakcji wynika z synergistycznego działania obydwu substancji na receptory w OUN, zwłaszcza te związane z działaniem sedatywnym.¹¹

Jednoczesne spożywanie alkoholu z mirtazapiną może prowadzić do:

• Nasilonej sedacji i senności
• Zaburzeń koordynacji ruchowej
• Osłabienia zdolności poznawczych
• Zaburzeń równowagi
• Spowolnienia czasu reakcji
• Ryzyka zaburzeń oddechowych przy większych dawkach alkoholu

Pacjentom należy zdecydowanie zalecić, aby całkowicie unikali spożywania alkoholu podczas terapii mirtazapiną. Szczególnie ważne jest poinformowanie pacjenta o zakazie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn po jednoczesnym zażyciu mirtazapiny i spożyciu alkoholu, nawet w niewielkiej ilości.¹²

Tabela interakcji mirtazapiny z innymi substancjami