Przeciwwskazania stosowania leku Mirzaten. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Mirtazapina w postaci tabletek powlekanych (Mirzaten 30 mg i 45 mg) ma ściśle określone przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed przepisaniem leku pacjentowi. Właściwa identyfikacja sytuacji klinicznych, w których stosowanie leku jest niedozwolone, pozwala zapobiec potencjalnym powikłaniom terapeutycznym.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Mirzaten jest nadwrażliwość na substancję czynną – mirtazapinę półwodną (Mirtazapinum hemihydratum) lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się w różnoraki sposób – od łagodnych objawów skórnych po poważne reakcje anafilaktyczne.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość laktozy w preparacie:

• Mirzaten 30 mg zawiera 120,56 mg laktozy w jednej tabletce powlekanej³
• Mirzaten 45 mg zawiera 180,84 mg laktozy w jednej tabletce powlekanej⁴

U pacjentów z nietolerancją laktozy należy rozważyć potencjalne ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych związanych z obecnością tego cukru w preparacie. W przypadkach ciężkiej nietolerancji laktozy stosowanie Mirzaten może być przeciwwskazane lub należy zachować szczególną ostrożność.

Interakcja z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Równoczesne stosowanie mirtazapiny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie. Interakcja między tymi grupami leków może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu pacjenta.⁵

Mirtazapina działa głównie poprzez blokowanie receptorów α2-adrenergicznych oraz wpływ na układ serotoninergiczny. W połączeniu z inhibitorami MAO, które hamują rozkład monoamin (w tym serotoniny i noradrenaliny), może dojść do niebezpiecznego zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników, co prowadzi do objawów zespołu serotoninowego, takich jak:

• Hipertermia (podwyższona temperatura ciała)
• Zaburzenia świadomości
• Sztywność mięśniowa
• Zaburzenia autonomiczne (wahania ciśnienia tętniczego, tachykardia)
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka)

Odstęp czasowy między terapiami

Szczególną uwagę należy zwrócić na zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między zakończeniem leczenia inhibitorami MAO a rozpoczęciem terapii mirtazapiną. Podobnie, przy zmianie leczenia z mirtazapiny na inhibitory MAO należy zachować odpowiedni odstęp czasu, wynikający z właściwości farmakokinetycznych obu substancji.

Nieprzestrzeganie tego zalecenia może prowadzić do interakcji lekowych i wystąpienia zespołu serotoninowego, mimo że pacjent nie przyjmuje już jednego z leków.

Szczególne populacje pacjentów

Choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu mirtazapiny u pacjentów z:

• Zaburzeniami czynności wątroby – metabolizm leku może być upośledzony
• Zaburzeniami czynności nerek – możliwa kumulacja leku w organizmie
• Chorobami układu sercowo-naczyniowego
• Jaskrą z wąskim kątem przesączania lub retencją moczu

Forma farmaceutyczna leku a przeciwwskazania

Mirzaten dostępny jest w formie tabletek powlekanych o różnym wyglądzie:

• Mirzaten 30 mg – pomarańczowobrązowe, owalne, dwuwypukłe tabletki powlekane z rowkiem podziału z jednej strony⁶
• Mirzaten 45 mg – białe, owalne, dwuwypukłe tabletki powlekane⁷

Obecność rowka podziału w tabletce 30 mg może sugerować możliwość jej dzielenia, jednak należy pamiętać, że dzielenie tabletek może wpływać na biodostępność leku i powinno być stosowane tylko wtedy, gdy jest to wskazane z klinicznego punktu widzenia.

Sytuacje wymagające odradzenia stosowania mirtazapiny

Podsumowując, stosowanie leku Mirzaten należy odradzić pacjentowi w następujących sytuacjach:

1. Gdy w wywiadzie stwierdzono reakcje nadwrażliwości na mirtazapinę lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu⁸
2. Gdy pacjent przyjmuje równocześnie inhibitory monoaminooksydazy⁹
3. Gdy nie upłynął wystarczający czas od zakończenia terapii inhibitorami MAO
4. W przypadku ciężkiej nietolerancji laktozy, ze względu na jej znaczącą zawartość w preparacie (120,56 mg w tabletce 30 mg i 180,84 mg w tabletce 45 mg)¹⁰