Działania niepożądane
Zocor 80 80 mg

Działania niepożądane leku Zocor

Przedstawiona poniżej analiza działań niepożądanych dotyczy produktu leczniczego Zocor (symwastatyna) w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg w postaci tabletek powlekanych. Dane pochodzą z szeroko zakrojonych, długoterminowych, kontrolowanych placebo badań klinicznych, w tym badania HPS (Heart Protection Study) oraz 4S (Scandinavian Simvastatin Survival Study), obejmujących odpowiednio 20 536 i 4444 pacjentów, a także z doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Bezpieczeństwo stosowania w badaniach klinicznych

W badaniu HPS, w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych produktem leczniczym Zocor w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne między grupami w okresie średnio 5-letniej obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były zbliżone w obu grupach (4,8% w grupie Zocor vs 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była niższa niż 0,1% u pacjentów leczonych Zocorem w dawce 40 mg. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy normy, potwierdzone powtórnym badaniem) zaobserwowano u 0,21% pacjentów (n = 21) leczonych Zocorem, w porównaniu do 0,09% pacjentów (n = 9) otrzymujących placebo.<sup data-drug="Zocor 80" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu HPS (patrz punkt 5.1), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych produktem leczniczym Zocor w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne wśród pacjentów przyjmujących Zocor lub placebo, przez okres wynoszący średnio 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w tych grupach porównywalne (4,8% w grupie pacjentów leczonych produktem leczniczym Zocor, w porównaniu z 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (2

Klasyfikacja działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono klasyfikację działań niepożądanych według częstości występowania zgodnie z konwencją: bardzo często (>1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).^{1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (3}

* Zespół nadwrażliwości może przebiegać z objawami takimi jak: obrzęk naczynioruchowy, zespół toczniopodobny, bóle mięśni typu reumatoidalnego, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, małopłytkowość, eozynofilia, podwyższone OB, zapalenie stawów i bóle stawów, pokrzywka, nadwrażliwość na światło, gorączka, uderzenia gorąca, duszność, złe samopoczucie.⁴

** Immunozależna miopatia martwicza (IMNM) – miopatia autoimmunologiczna, występująca bardzo rzadko w trakcie leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Cechy kliniczne IMNM to utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych oraz zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymująca się mimo przerwania leczenia statynami; biopsja mięśni wykazuje martwiczą miopatię bez istotnego zapalenia; poprawa następuje w wyniku stosowania leków immunosupresyjnych.⁵

Działania niepożądane dotyczące metabolizmu glukozy

U pacjentów przyjmujących statyny, w tym Zocor, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz glukozy w surowicy na czczo. Dodatkowo w przypadku statyn odnotowano wystąpienie cukrzycy jako działania niepożądanego. Częstość rozwoju cukrzycy zależy od obecności czynników ryzyka takich jak: poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów oraz nadciśnienie w wywiadzie. ^{30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>6}

Działania niepożądane dotyczące funkcji poznawczych

W okresie porejestracyjnym zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Objawy obejmowały utratę pamięci, słabą pamięć, amnezję, zaburzenia pamięci i splątanie. Zgłaszane problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia statyną. Obserwowano zmienny czas do wystąpienia objawów (od 1 dnia do kilku lat) oraz ich ustąpienia (mediana 3 tygodnie).⁷

Dodatkowe działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn

Podczas stosowania innych statyn zgłaszano również następujące działania niepożądane:

• Zaburzenia snu, w tym koszmary senne
• Zaburzenia seksualne

^{30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>8}

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

W 48-tygodniowym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej jeden rok od pierwszej miesiączki) w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n = 175), profil bezpieczeństwa i tolerancji produktu leczniczego Zocor był na ogół podobny do profilu w grupie leczonej placebo. Długotrwały wpływ leku na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe jest nieznany. Po jednym roku leczenia nie są dostępne wystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego.⁹

Szczegółowy opis najistotniejszych działań niepożądanych

Zaburzenia mięśniowe

Miopatia i rabdomioliza należą do najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem symwastatyny. Miopatia objawia się bólem, tkliwością lub osłabieniem mięśni, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy. W skrajnych przypadkach może rozwinąć się rabdomioliza, która charakteryzuje się masywnym uszkodzeniem mięśni, mioglobinurią i potencjalnie ostrą niewydolnością nerek. Częstość występowania miopatii w badaniu HPS była bardzo niska (<0,1%), jednakże ryzyko jej wystąpienia wzrasta wraz z dawką leku, szczególnie przy dawce 80 mg.<sup data-drug="Zocor 80" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (10

Szczególną postacią miopatii jest immunozależna miopatia martwicza (IMNM), która może utrzymywać się mimo przerwania leczenia statynami. IMNM charakteryzuje się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych oraz zwiększoną aktywnością kinazy kreatynowej w surowicy. Biopsja mięśni w IMNM wykazuje martwicę mięśni bez istotnego zapalenia. W leczeniu IMNM stosuje się leki immunosupresyjne.¹¹

Zaburzenia wątroby

U pacjentów przyjmujących symwastatynę może dojść do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych – aminotransferaz (ALT, AST), γ-glutamylotranspeptydazy (GGTP) oraz fosfatazy alkalicznej. W badaniu HPS podwyższenie aktywności aminotransferaz (więcej niż trzykrotne przekroczenie górnej granicy normy) wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych dawką 40 mg. W rzadkich przypadkach może wystąpić zapalenie wątroby lub żółtaczka, a w bardzo rzadkich – niewydolność wątroby, która może prowadzić do zgonu.¹²

Zaburzenia poznawcze

Podczas terapii statynami, w tym symwastatyną, mogą wystąpić zaburzenia funkcji poznawczych, takie jak utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci czy splątanie. Objawy te są zwykle łagodne i ustępują po przerwaniu leczenia, jednak mogą pojawić się w różnym czasie od rozpoczęcia terapii – od jednego dnia do nawet kilku lat. Mediana czasu do ustąpienia objawów wynosi około 3 tygodnie.¹³

Zaburzenia endokrynologiczne

Długotrwałe stosowanie statyn, w tym symwastatyny, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia cukrzycy. Ryzyko to jest szczególnie istotne u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka, takimi jak podwyższony poziom glukozy na czczo (≥ 5,6 mmol/l), BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów oraz nadciśnienie w wywiadzie. U takich pacjentów należy monitorować parametry gospodarki węglowodanowej. ^{30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>14}

Zespół nadwrażliwości

W rzadkich przypadkach opisywano zespół nadwrażliwości związany ze stosowaniem symwastatyny. Objawia się on zazwyczaj kombinacją kilku z następujących objawów: obrzęk naczynioruchowy, zespół toczniopodobny, bóle mięśni typu reumatoidalnego, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, małopłytkowość, eozynofilia, podwyższone OB, zapalenie stawów i bóle stawów, pokrzywka, nadwrażliwość na światło, gorączka, uderzenia gorąca, duszność oraz złe samopoczucie. Wystąpienie tych objawów wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.¹⁵

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania

Profil bezpieczeństwa symwastatyny jest stosunkowo korzystny, co potwierdzają wyniki badań HPS oraz 4S. Większość działań niepożądanych występuje rzadko lub bardzo rzadko, a wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w badaniach klinicznych były porównywalne z grupą placebo. Niemniej jednak, należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne ryzyko miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek leku (80 mg). Kluczowe znaczenie ma monitorowanie pacjentów pod kątem objawów mięśniowych oraz okresowa kontrola aktywności enzymów wątrobowych.¹⁶

Monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych jest szczególnie istotne w przypadku pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności wątroby lub nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >65 lat, płeć żeńska, równoczesne stosowanie leków wchodzących w interakcje z symwastatyną oraz predyspozycje genetyczne do miopatii.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu jest istotne, gdyż umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁷