Działania niepożądane
Sertagen 50 mg
Sertagen, zawierający sertralinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej występują nudności oraz zaburzenia seksualne, takie jak niezdolność do ejakulacji u 14% mężczyzn leczonych na zespół lęku społecznego (w porównaniu do 0% w grupie placebo). Profil działań niepożądanych jest podobny we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, w tym depresji, zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych, napadach paniki i PTSD. Działania te są często zależne od dawki i mogą ustępować podczas kontynuacji terapii, rzadko wymagając odstawienia leku. Wśród zgłaszanych działań niepożądanych znajdują się m.in. zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, depresja, myśli samobójcze), neurologiczne (zawroty głowy, drżenia, zaburzenia ruchowe), sercowo-naczyniowe (tachykardia, wydłużenie QTc), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty), a także reakcje skórne i zaburzenia endokrynologiczne. U pacjentów starszych istnieje ryzyko hiponatremii, a u dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, z częstością występowania m.in. bólów głowy (22%), bezsenności (21%) i nudności (15%).
Działania niepożądane leku Sertagen
Sertagen zawierający substancję czynną sertralinę charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym są nudności. W leczeniu zespołu lęku społecznego u 14% mężczyzn obserwuje się zaburzenia seksualne (niezdolność do ejakulacji) w porównaniu z 0% w grupie placebo. Te działania niepożądane wykazują zależność od dawki i często ustępują w trakcie kontynuacji leczenia.1
Profil działań niepożądanych obserwowany w badaniach klinicznych dotyczących różnych wskazań terapeutycznych, takich jak zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (ZO-K), napady paniki, zespół stresu pourazowego (PTSD) i zespół lęku społecznego, był zbliżony do profilu zaobserwowanego u pacjentów z depresją.2
Intensywność i charakter działań niepożądanych
Warto zauważyć, że niektóre reakcje niepożądane związane z przyjmowaniem sertraliny zmniejszają swoje nasilenie i częstość występowania w miarę kontynuacji terapii. W większości przypadków nie wymagają one odstawienia leku.3
Dane z badań klinicznych i obserwacji porejestracyjnych
Przedstawiona poniżej tabela zawiera reakcje niepożądane zaobserwowane zarówno po wprowadzeniu leku do obrotu (częstość nieznana), jak i w kontrolowanych badaniach klinicznych z użyciem placebo. Badania te obejmowały łącznie 2542 pacjentów leczonych sertraliną oraz 2145 osób otrzymujących placebo, a dotyczyły leczenia depresji, ZO-K, napadów paniki, PTSD i zespołu lęku społecznego.4
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo częste (≥1/10) | Częste (≥1/100, <1/10) | Niezbyt częste (≥1/1000, <1/100) | Rzadkie (≥1/10000, <1/1000) | Nieznana (nie może być określona) |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie gardła, zapalenie górnych dróg oddechowych, nieżyt nosa | Zapalenie żołądka i jelit, zapalenie ucha środkowego | Zapalenie uchyłków jelita | ||
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Nowotwory | ||||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Nadwrażliwość*, alergia sezonowa* | Powiększenie węzłów chłonnych, leukopenia*§, małopłytkowość*§ | Reakcja anafilaktoidalna* | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy* | Hiperprolaktynemia*§, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego (ADH)*§ | |||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie apetytu, zwiększenie apetytu* | Cukrzyca*, hipercholesterolemia, hipoglikemia*, hiponatremia*§, hiperglikemia*§ | |||
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Depresja*, depersonalizacja, koszmary senne, lęk*, pobudzenie*, nerwowość, zmniejszenie libido*, bruksizm* | Omamy*, agresja*, euforia*, apatia, nieprawidłowe myślenie, zaburzenia psychiczne*, paranoja, myśli/zachowania samobójcze | Zaburzenia konwersyjne*§, przeżycia senne*§, uzależnienie od leków, lunatyzm, przedwczesny wytrysk | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, senność, bóle głowy* | Zaburzenia czucia*, drżenie, zaburzenia ruchowe (w tym zaburzenia pozapiramidowe takie jak: hiperkinezja, hipertonia, dystonia, zgrzytanie zębami i zaburzenia chodu), wzmożone napięcie*, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji | Drgawki*, mimowolne ruchy mięśni*, zaburzenia koordynacji, hiperkinezja*, zaburzenia pamięci, niedoczulica*, zaburzenia mowy, ułożeniowe zawroty głowy, omdlenia*, migrena* | Śpiączka*, akatyzja, choreoatetoza§, objawy zespołu serotoninowego* lub złośliwego zespołu neuroleptycznego, dyskineza, przeczulica, skurcz naczyń mózgowych*§, niepokój psychoruchowy*§, zaburzenia czucia | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia* | Rozszerzenie źrenic* | Jaskra, zaburzenia wydzielania łez, ubytki pola widzenia, podwójne widzenie, światłowstręt, krwotok do komory przedniej oka*§, nieprawidłowe widzenie§, nierówne źrenice*§ | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szum uszny* | Ból ucha | |||
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca* | Tachykardia*, choroba serca | Zawał serca*§, częstokurcz komorowy typu torsade de pointes*§, bradykardia, wydłużenie odstępu QTc* | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca* | Nadciśnienie tętnicze*, krwiomocz*, nagłe zaczerwienie skóry, nieprawidłowe krwawienia* | Niedokrwienie obwodowe | ||
| Zaburzenia układu oddechowego | Ziewanie* | Skurcz oskrzeli*, duszność, krwawienie z nosa | Skurcz krtani, choroba śródmiąższowa płuc*§, eozynofilowe zapalenie płuc*§, hiperwentylacja, niedotlenienie, świst krtaniowy*§, dysfonia, czkawka | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, nudności, suchość w ustach | Ból brzucha*, wymioty*, zaparcia*, niestrawność, wzdęcia | Smołowate stolce, choroby zębów, zapalenie przełyku, zapalenie języka, dysfagia, guzy krwawnicowe, nadmierne wydzielanie śliny, zaburzenia języka | Świeża krew w kale, zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie języka, zapalenie trzustki*§, owrzodzenie ust | Mikroskopowe zapalenie jelita grubego |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe funkcjonowanie wątroby, poważne dolegliwości wątrobowe (w tym zapalenie wątroby, żółtaczka oraz niewydolność wątroby) | ||||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka*, nadmierne pocenie się | Obrzęk okołooczodołowy*, obrzęk twarzy, plamica*, zapalenie skóry, łysienie*, zimny pot, sucha skóra, pokrzywka*, świąd | Rzadkie zgłoszenia ciężkich działań niepożądanych ze strony skóry (np. zespół Stevensa-Johnsona* oraz martwica naskórka*§), obrzęk naczynioruchowy, wrażliwość na światło§ | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle stawów*, ból mięśniowy, bóle pleców | Choroba zwyrodnieniowa stawów, osłabienie mięśniowe, tiki mięśniowe, skurcze mięśni* | Rabdomioliza*§, zaburzenia kości | Szczękościsk* | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Oddawanie moczu w nocy, zatrzymanie moczu, wielomocz, częstomocz, zaburzenia w oddawaniu moczu, nietrzymanie moczu* | Skąpomocz, opóźnienie w oddawaniu moczu* | |||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia wytrysku | Nieregularne miesiączki*, zaburzenia wzwodu | Krwawienia z pochwy, zaburzenia funkcji seksualnych, krwotok miesiączkowy, zaburzenia czynności seksualnych u kobiet | Zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie żołędzi i napletka*§, upławy, bolesny wzwód prącia*, mlekotok*, ginekomastia*, krwotok poporodowy⯁ | |
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie* | Ból w klatce piersiowej*, złe samopoczucie*, astenia*, gorączka* | Obrzęk obwodowy*, dreszcze, utrudniony chód*, pragnienie | Przepuklina, zmniejszenie tolerancji lekowej | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała* | Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej*, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej*, zmniejszenie masy ciała* | Nieprawidłowe nasienie, zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi*, nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych, zaburzenia czynności płytek krwi*§ |
* działania niepożądane wystąpiły po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu
§ częstość działań niepożądanych określona jako górna granica przedziału ufności (95%) przy zastosowaniu reguły trzech
⯁ Zdarzenie to zgłaszano dla grupy leków SSRI i SNRI (patrz punkty 4.4 i 4.6)
Objawy odstawienia sertraliny
Przerwanie leczenia sertraliną, szczególnie gdy jest nagłe, może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych. Najczęściej zgłaszane reakcje obejmują:
- Zawroty głowy – jeden z najbardziej charakterystycznych objawów odstawienia
- Zaburzenia czuciowe – w tym parestezje (nieprawidłowe odczucia czuciowe)
- Zaburzenia snu – manifestujące się jako bezsenność lub intensywne sny
- Pobudzenie lub niepokój – zwiększony poziom napięcia psychoruchowego
- Nudności i/lub wymioty – objawy dyspeptyczne po odstawieniu leku
- Drżenia – zwykle o charakterze drobnofalowym
- Bóle głowy – często o charakterze napięciowym
Większość tych objawów ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępuje samoistnie. Jednak u niektórych pacjentów mogą one przyjmować postać ciężką i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu, gdy leczenie sertraliną nie jest już konieczne, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawek leku.5
Populacje szczególne
Osoby w podeszłym wieku
U osób starszych leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym sertralina, mogą wywoływać klinicznie istotną hiponatremię. Pacjenci w podeszłym wieku są szczególnie narażeni na to powikłanie leczenia.6
Pacjenci pediatryczni
U dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych sertraliny jest generalnie zbliżony do obserwowanego u dorosłych. W badaniach z udziałem ponad 600 pacjentów pediatrycznych leczonych sertraliną zaobserwowano następujące działania niepożądane z określoną częstością:7
- Bardzo często (≥1/10):
- Bóle głowy (22%) – częsta dolegliwość neurologiczna
- Bezsenność (21%) – zaburzenia rozpoczęcia i utrzymania snu
- Biegunka (11%) – zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego
- Nudności (15%) – uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu
- Często (≥1/100 do <1/10):
- Bóle w klatce piersiowej – dolegliwości o charakterze nieanginozowym
- Mania – stany podwyższonego nastroju
- Gorączka – podwyższenie temperatury ciała
- Wymioty – nasilenie objawów dyspeptycznych
- Anoreksja – utrata apetytu
- Labilność emocjonalna – wahania nastroju
- Agresja – zwiększone zachowania konfrontacyjne
- Pobudzenie – niepokój psychoruchowy
- Nerwowość – stan zwiększonego napięcia
- Zaburzenia uwagi – problemy z koncentracją
- Zawroty głowy – zaburzenia równowagi
- Hiperkinezja – wzmożona aktywność ruchowa
- Migrena – napadowe bóle głowy
- Senność – nadmierna potrzeba snu
- Drżenia – rytmiczne ruchy kończyn
- Zaburzenia widzenia – problemy z prawidłowym widzeniem
- Suchość w jamie ustnej – zmniejszone wydzielanie śliny
- Niestrawność – zaburzenia procesów trawiennych
- Koszmary nocne – nieprzyjemne sny
- Zmęczenie – uczucie osłabienia i wyczerpania
- Nietrzymanie moczu – niekontrolowany wyciek moczu
- Wysypka – zmiany skórne
- Trądzik – wysypka ropna
- Krwawienie z nosa – samoistne krwawienia z nosa
- Wzdęcia – gazy w przewodzie pokarmowym
- Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100):
- Wydłużenie odcinka QT w EKG – zaburzenie repolaryzacji komór serca
- Próby samobójcze – zachowania autodestrukcyjne
- Drgawki – zaburzenia napadowe
- Zaburzenia pozapiramidowe – nieprawidłowe ruchy ciała
- Parestezje – nieprawidłowe odczucia czuciowe
- Depresja – obniżenie nastroju
- Omamy – fałszywe spostrzeżenia
- Plamica – wybroczyny skórne
- Hiperwentylacja – przyspieszone i pogłębione oddychanie
- Niedokrwistość – zmniejszenie liczby krwinek czerwonych
- Zaburzenia czynności wątroby – nieprawidłowa praca wątroby
- Podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej – marker uszkodzenia wątroby
U pacjentów pediatrycznych odnotowano również szereg innych niezbyt częstych działań niepożądanych, takich jak zapalenie pęcherza, opryszczka, zapalenie ucha zewnętrznego, bóle uszu, bóle oczu, rozszerzenie źrenicy, złe samopoczucie, krwiomocz, wysypka krostkowa, katar, urazy, spadek masy ciała, skurcze mięśni, nieprawidłowe sny, apatia, albuminuria, częstomocz, wielomocz, bóle piersi, zaburzenia miesiączkowania, łysienie, zapalenie skóry, nieprawidłowy zapach skóry, pokrzywka, bruksizm oraz uderzenia gorąca.8
Z częstością nieznaną raportowano przypadki mimowolnego oddawania moczu.9
Zwiększone ryzyko złamań kości
Badania epidemiologiczne prowadzone głównie u osób powyżej 50. roku życia wykazały podwyższone ryzyko złamań kości u pacjentów przyjmujących leki z grup SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) oraz TCA (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Mechanizm prowadzący do takiego ryzyka nie został jednoznacznie określony.10
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku do obrotu kluczowe znaczenie ma ciągłe monitorowanie jego profilu bezpieczeństwa. Dlatego personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: +48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.11 Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania