działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Concoram 10 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Concoram, zawierającego bisoprolol fumaran i amlodypinę, wykazały, że amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych od maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (w przeliczeniu mg/kg) powoduje toksyczny wpływ na rozród, objawiający się opóźnieniem porodu, wydłużeniem jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalnością potomstwa. W badaniach płodności u szczurów amlodypina podawana do 10 mg/kg/dobę (8-krotnie wyższa dawka niż u ludzi) nie wpływała na płodność, natomiast dawki porównywalne do ludzkich wywoływały zmiany hormonalne i strukturalne w układzie rozrodczym samców, takie jak obniżenie stężenia hormonu folikulotropowego i testosteronu, zmniejszenie gęstości nasienia oraz liczby komórek Sertoliego. Badania rakotwórczości prowadzone przez 2 lata nie wykazały działania rakotwórczego amlodypiny w dawkach do 2,5 mg/kg/dobę, co odpowiadało dawce maksymalnej lub dwukrotnie wyższej niż u ludzi (10 mg). Testy mutagenności nie potwierdziły działania mutagennego na poziomie genów i chromosomów.
amlodypina bezylan, beta-adrenolityk, bezpieczeństwo farmakologiczne, bisoprololu fumaran, dysfagia, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, maksymalna dawka zalecana, mutagenność, resorpcja płodu, spermatydy, testosteron, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crohnax 1000 mg
Badania przedkliniczne mesalazyny, substancji czynnej preparatu CROHNAX, wykazały istotną nefrotoksyczność u wszystkich badanych gatunków zwierząt, jednak dawki wywołujące toksyczność nerkową były 5-10 razy wyższe niż stosowane terapeutycznie u ludzi. W odniesieniu do innych narządów, takich jak przewód pokarmowy, wątroba oraz układ krwiotwórczy, nie zaobserwowano istotnych działań toksycznych nawet przy dawkach przewyższających te stosowane klinicznie. Badania karcynogenności na modelach szczurzych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, a testy genotoksyczności i mutagenności, przeprowadzone in vitro i in vivo, potwierdziły brak uszkodzeń materiału genetycznego, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania mesalazyny pod kątem potencjalnego działania mutagennego.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, Crohnax, działanie mutagenne, hepatotoksyczność, in vitro, in vivo, kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna, nefrotoksyczność, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, śluzówka jelitowa, toksyczność nerkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, wątroba, zaburzenie hematopoetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Chlorsuccillin 200 mg
W ramach procedury rejestracyjnej produktu leczniczego CHLORSUCCILLIN (200 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) przeprowadzono kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo substancji czynnej – chlorku suksametoniowego. Badania te koncentrowały się na trzech kluczowych aspektach: potencjalnej mutagenności, działaniu rakotwórczym oraz wpływie na funkcje reprodukcyjne. Krótkoterminowe testy na modelach zwierzęcych wykluczyły ryzyko mutagennego działania chlorku suksametoniowego, co jest istotne dla bezpieczeństwa genetycznego pacjentów. Równolegle przeprowadzono badania dotyczące potencjalnego działania kancerogennego, które również nie wykazały istotnych zagrożeń, co potwierdza profil bezpieczeństwa farmakologicznego substancji czynnej.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, bezpieczeństwo stosowania leku, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek suksametoniowy, ciąża i laktacja, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja reprodukcyjna, karmienie piersią, model zwierzęcy, mutagenność, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, uszkodzenie materiału genetycznego, wiek rozrodczy, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Kwas tioktynowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu tioktynowego wykazały, że substancja charakteryzuje się stosunkowo niską toksycznością ostrą, z dawką śmiertelną wynoszącą około 400 mg/kg masy ciała po podaniu dożylnym u szczurów oraz 400-500 mg/kg po podaniu doustnym u psów. Toksyczność przewlekła dotyczy głównie wątroby i nerek, a objawy kliniczne obejmują zaburzenia autonomicznego i ośrodkowego układu nerwowego, takie jak wymioty, ślinotok, uspokojenie oraz skurcze toniczno-kloniczne w okresie przedśmiertnym. Badania mutagenności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, również w połączeniu z N-nitrozodimetyloaminą (NDEA). Ponadto, kwas tioktynowy nie wpływa negatywnie na płodność ani rozwój zarodkowy u szczurów przy dawce do 68,1 mg/kg doustnie, a badania na królikach nie potwierdziły działania teratogennego nawet przy toksycznych dawkach dożylnych.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, deformacja płodu, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kwas tioktynowy, mutacja genowa, N-nitrozodimetyloamina, niedobór tiaminy, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowy, skurcze toniczno-kloniczne, tiamina, toksyczność ostra i przewlekła, układ autonomiczny, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksykologiczne analizy podostre i przewlekłe na szczurach, psach oraz małpach, z dawkami odpowiednio 15 mg/kg/dobę (13 tygodni, podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (26 tygodni, podskórnie i dożylnie). W obu badaniach nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym, co wskazuje na niski profil toksyczności przy długotrwałym stosowaniu. Ocena mutagenności, przeprowadzona za pomocą testu Amesa, testu mutacji komórek chłoniaka myszy, testu aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich in vitro oraz testu aberracji chromosomalnej szpiku kostnego szczura in vivo, nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, płodność, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał teratogenny, szpik kostny, test aberracji chromosomalnej, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test postępującej mutacji, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Pemetreksed – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pemetreksed wykazuje istotną toksyczność reprodukcyjną potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych. U ciężarnych myszy zaobserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów, obniżoną masę ciała, niepełne kostnienie oraz rozszczep podniebienia. U samców myszy i psów rasy beagle stwierdzono zmniejszoną płodność, zanik jąder oraz zwyrodnienie i martwicę nabłonka plemnikotwórczego po 9-miesięcznym dożylnym podawaniu pemetreksedu. Brak jest natomiast danych dotyczących wpływu na płodność samic, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa tej substancji czynnej.
aberracja chromosomalna, bolus dożylny, długotrwałe stosowanie leku, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, klastogenność, nabłonek plemnikotwórczy, pemetreksed, rozrodczość, rozszczep podniebienia, rozwój płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nystatyna Teva 2 400 000 j.m./5 g
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa nystatyny, stosowanej w preparacie Nystatyna Teva (100 000 j.m./ml, zawiesina doustna), wykazała brak działania rakotwórczego oraz mutagennego w badaniach na modelach zwierzęcych. Wyniki te potwierdzają, że nystatyna nie zwiększa ryzyka powstawania nowotworów ani nie indukuje zmian genetycznych, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii przeciwgrzybiczej. Badania te stanowią istotny element w ocenie profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem u ludzi.
ciąża, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja reprodukcyjna, lek przeciwgrzybiczny, nowotwór, nystatyna, ocena bezpieczeństwa przedklinicznego, profil bezpieczeństwa leku, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, rozrodczość, rozwój płodu, wpływ na rozrodczość, zawiesina doustna, zmiana genetyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azyter 15 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny, substancji czynnej leku Azyter, wykazały przemijającą fosfolipidozę jedynie po doustnym podaniu dawek przekraczających około 300-krotnie dawkę stosowaną miejscowo do oka u ludzi, co wskazuje na niskie znaczenie kliniczne tego efektu w terapii okulistycznej. Elektrofizjologiczne testy ujawniły potencjał azytromycyny do wydłużania odcinka QT w EKG, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa kardiologicznego. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, jednak kompleksowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego działania leku. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów zaobserwowano opóźnienie kostnienia płodu oraz zwiększenie masy ciała matek przy dawkach 50-200 mg/kg/dobę, co odpowiada ekspozycji przekraczającej 1000-krotnie maksymalne narażenie u ludzi po podaniu do oka, sugerując niskie ryzyko dla ludzkiej rozrodczości.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, narażenie ogólnoustrojowe, odcinek QT, opóźnienie kostnienia, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność oczna, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej w systemach transdermalnych Matrifen, obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, wpływ na rozrodczość oraz potencjał rakotwórczy. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka: brak działania teratogennego u szczurów i królików, brak mutagenności in vivo oraz brak działania onkogennego po 2-letnim podskórnym podawaniu u szczurów Sprague Dawley. W badaniach reprodukcyjnych stwierdzono, że fentanyl nie wpływa na płodność samców szczurów, natomiast u samic obserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Dawki stosowane w systemach transdermalnych wynosiły od 12 do 100 µg/godzinę.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, ból przewlekły, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl transdermalny, genotoksyczność, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, silny opioid, śmiertelność zarodków, substancja czynna, system transdermalny Matrifen, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ fentanylu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cisplatin – Ebewe
Produkt leczniczy Cisplatin-Ebewe wymaga podawania wyłącznie pod ścisłym nadzorem onkologa z doświadczeniem w chemioterapii przeciwnowotworowej, z regularnym monitorowaniem funkcji nerek, wątroby, hematologii oraz elektrolitów (Ca, Na, K, Mg) w surowicy, wykonywanym co tydzień. Ponowne podanie cisplatyny jest możliwe po uzyskaniu wartości: kreatynina ≤130 µmol/l (1,5 mg/dl), mocznik <25 mg/dl, liczba leukocytów >4000/µl (>4,0 x 10⁹/l), płytek >100 000/µl (100 x 10⁹/l) oraz prawidłowego audiogramu. Ze względu na kumulujące się działanie nefrotoksyczne, ototoksyczne i neurotoksyczne, konieczne jest unikanie kontaktu z urządzeniami zawierającymi aluminium oraz stosowanie odpowiedniego nawodnienia (2 l dożylnie przed podaniem, 2500 ml/m² pc. po infuzji) i ewentualnej diurezy osmotycznej (np. mannitol) w celu utrzymania diurezy ≥100 ml/h. Należy także regularnie oceniać stan neurologiczny i słuch, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą neuropatią lub po napromienianiu czaszki.
antybiotyk aminoglikozydowy, audiolog, audiometria, bezpłodność, czynność nerek, czynność wątroby, diureza osmotyczna, działanie mutagenne, funkcja krwiotwórcza, jadłowstręt, leczenie przeciwwymiotne, lek cytostatyczny, nefrotoksyczność, neuropatia, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, ostra białaczka, ototoksyczność, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, stężenie elektrolitów, szum w uszach, wynaczynienie, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon substancji czynnych
Heparyna sodowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Heparyna sodowa wykazuje stosunkowo niską toksyczność, co potwierdzają badania przedkliniczne, choć ich zakres jest ograniczony i różni się w zależności od producenta. W badaniach na szczurach określono dawki LD50: 720 mg/kg (dożylnie), 271 mg/kg (domięśniowo) oraz 423 mg/kg (podskórnie). W testach toksyczności podostrej i przewlekłej, przy dawkach do 20 mg/kg/dobę podawanych podskórnie, zaobserwowano jedynie zmniejszenie liczby erytrocytów i obniżenie hemoglobiny, bez zmian histopatologicznych w narządach. Dane dotyczące tolerancji ogólnej i miejscowej heparyny sodowej, np. z preparatu Lipohep, potwierdzają jej bezpieczeństwo, choć szczegółowe wyniki tych badań nie są dostępne. Najistotniejszym efektem toksycznym jest zwiększone ryzyko krwawień i krwiaków przy wysokich dawkach, co wynika z właściwości przeciwkrzepliwych heparyny.
czerwone krwinki, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, heparyna sodowa, krwawienie, krwiak, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, profil bezpieczeństwa, stężenie hemoglobiny, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, właściwości przeciwkrzepliwe, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Silcontrol FC 100 mg
Ocena bezpieczeństwa stosowania cytrynianu sildenafilu, substancji czynnej leku Silcontrol FC 100 mg, opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy oraz inne kluczowe układy. Dodatkowo, testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły działań niepożądanych przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Wyniki badań genotoksyczności in vitro i in vivo wykluczyły mutagenne i klastogenne działanie sildenafilu, a badania kancerogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów nawet przy długotrwałym stosowaniu dawek terapeutycznych i wyższych.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, cytrynian sildenafilu, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, funkcje rozrodcze, potencjał kancerogenny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, sildenafil, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Bosutynib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bosutynibu wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest układ pokarmowy, z objawami takimi jak zmiany w kale, spadek masy ciała i zmniejszone spożycie pokarmu, obserwowanymi przy ekspozycjach porównywalnych do klinicznych dawek 400 mg i 500 mg (AUC niezwiązanej postaci leku). W badaniach farmakologii bezpieczeństwa nie stwierdzono wpływu na układ oddechowy, natomiast w OUN u szczurów zaobserwowano zmniejszenie rozmiaru źrenic oraz zaburzenia chodu, przy czym NOEL dla zaburzeń chodu wynosił około 11-krotności ekspozycji klinicznej po dawce 400 mg i 8-krotności po dawce 500 mg (Cmax niezwiązanej postaci leku). Badania kardiologiczne wykazały potencjalne ryzyko wydłużenia QTc in vitro, jednak w badaniach na psach nie zaobserwowano istotnych zmian w EKG przy ekspozycjach do 3-krotnie wyższych niż kliniczne dla dawki 400 mg i 2-krotnie wyższych dla dawki 500 mg, choć odnotowano opóźnione zwiększenie częstości rytmu serca. W badaniach dożylnych obserwowano przejściowy wzrost częstości rytmu serca i minimalne wydłużenie QTc (<10 ms) przy ekspozycjach 4-20-krotnie wyższych niż kliniczne.
błona naczyniowa oka, bosutynib, cytotoksyczność hepatocytarna, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, enzymy wątrobowe, erytrocytoza, genotoksyczność, hiperplazja komórek kubkowych, kanał hERG, ośrodkowy układ nerwowy, promieniowanie UV, przechodzenie przez łożysko, przerost hepatocytów, resorpcja płodu, toksyczność wątrobowa, toksyczność wielokrotnych dawek, układ pokarmowy, wydłużenie odstępu QTc, wydłużenie QTc, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie chodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Altan 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na szczurach, psach, małpach i królikach wykazały wielonarządową toksyczność, ze szczególnym uwzględnieniem układu krwiotwórczego, wątroby i nerek. Zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz zaburzenia w szpiku kostnym obserwowano u szczurów, psów i małp. Wątroba psów wykazywała ciężkie uszkodzenia po 2-tygodniowej ekspozycji, w tym martwicę hepatocytów i przewodów żółciowych. U małp stwierdzono uszkodzenia nerek z mineralizacją i zwyrodnieniem cewek nerkowych oraz wzrost stężenia BUN i kreatyniny. Długotrwałe stosowanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Potencjał genotoksyczny był negatywny w większości testów in vitro i in vivo, z wyjątkiem klastogenności w komórkach jajnika chomika oraz mutagenności dwóch produktów pośrednich w teście Amesa i na komórkach chłoniaka mysiego.
aberracja chromosomowa, agenezja kości czaszki, aminotransferaza, azot mocznikowy, brodawczak, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz nadnercza, guz nowotworowy, kardiomiopatia, malaria, martwica przewodów żółciowych, martwica wątroby, masa jąder, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, parametr hematologiczny, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rak nerki, rak żołądka, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń serca, rozszerzenie cewek nerkowych, ruchliwość plemników, spermatogeneza, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksykologia, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Ginkgo biloba – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej ekstraktu z Ginkgo biloba, zawierającego glikozydy flawonowe, gingkolidy A, B, C oraz bilobalid, wykazały niski poziom toksyczności u szczurów i psów przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała (margines bezpieczeństwa do 16,8 u szczurów i 40,6 u psów). U psów poddanych najwyższym dawkom zaobserwowano jedynie nieznaczne objawy toksyczności, natomiast u szczurów nie stwierdzono istotnych klinicznie efektów toksycznych. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne – niektóre badania na szczurach, królikach i myszach nie wykazały działania teratogennego ani embriotoksycznego, podczas gdy inne wskazywały na negatywny wpływ na płodność i zdolność reprodukcyjną, w tym przypadki krwawienia pochwowego oraz niekorzystne efekty rozwojowe u kurzych embrionów (krwotoki podskórne, hipopigmentacja, zahamowanie wzrostu, anoftalmia).
anoftalmia, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, glikozyd flawonowy, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, miłorząb japoński, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople żołądkowe forte –
Produkt leczniczy Krople Żołądkowe Forte, dostępny w formie płynu doustnego, zawiera cztery nalewki ziołowe: z korzenia kozłka (Valeriana officinalis L.) w stosunku 1:5, liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperite L.) 1:20, ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.) 1:4,47 oraz nalewkę gorzką (Amara tinctura) 1:5, wszystkie ekstraktowane w etanolu o stężeniu od 70° do 90°. Preparat charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu, wynoszącą od 65% do 75% (V/V), co może mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jego stosowania, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu. W dokumentacji brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa całego preparatu jako kompozycji, co ogranicza pełną ocenę ryzyka farmakologicznego i toksykologicznego.
Brak przeprowadzonych badań przedklinicznych w kluczowych obszarach, takich jak toksyczność reprodukcyjna, genotoksyczność oraz kancerogenność, stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania Kropli Żołądkowych Forte. Nie wykonano testów oceniających wpływ na płodność, rozwój embrionalny i pourodzeniowy, mutagenność ani potencjał rakotwórczy preparatu. W związku z tym, decyzja o zastosowaniu produktu powinna być podejmowana z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. Pomimo dostępności badań dotyczących poszczególnych składników, brak jest oficjalnych danych dotyczących bezpieczeństwa całej złożonej kompozycji, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści w praktyce klinicznej.
aberracja chromosomowa, Citrus aurantium, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, Gentiana lutea, Hypericum perforatum, kancerogenność, korzeń goryczki, korzeń kozłka, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, Mentha piperita, Menyanthes trifoliata, mutacja genowa, nalewka gorzka, naowocnia pomarańczy gorzkiej, rozwój embrionalny, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, Valeriana officinalis, ziele dziurawca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anagrelid Nordic 0,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności anagrelidu wykazały istotne zmiany kardiotoksyczne u psów przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę (12-16-krotność dawki terapeutycznej u ludzi), manifestujące się krwotokami podwsierdziowymi oraz ogniskową martwicą mięśnia sercowego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach, przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (720-krotność dawki ludzkiej), zaobserwowano zwiększoną resorpcję zarodków i obumarcie płodów, wskazując na potencjalne działanie embriotoksyczne. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności, co potwierdza korzystny profil genotoksyczny leku.
anagrelid, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, enzym CYP1, gruczolakorak macicy, guz chromochłonny nadnerczy, kardiotoksyczność, krwotok podwsierdziowy, martwica mięśnia sercowego, mutacja genowa, obumarcie płodu, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja zarodka, ryzyko genotoksyczne, toksyczność przewlekła, układ hormonalny, uszkodzenie chromosomu, wartość AUC - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ipinzan 50 mg + 850 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku Ipinzan, zawierającego wildagliptynę i metforminę, wykazała brak nowych działań toksycznych przy stosowaniu obu substancji w kombinacji w badaniach do 13 tygodni. W badaniach na psach dawka 15 mg/kg mc. (7-krotność Cmax u ludzi) nie wywoływała opóźnień przewodzenia wewnątrzsercowego, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa kardiologicznego. U gryzoni obserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach przy dawkach 25 mg/kg (5-krotność AUC u ludzi) u szczurów i 750 mg/kg (142-krotność AUC) u myszy. Objawy ze strony przewodu pokarmowego u psów, takie jak biegunka i krwawienie, występowały przy wyższych dawkach, jednak nie ustalono dawki bezobjawowej. Wildagliptyna nie wykazywała działania mutagennego in vitro i in vivo, a badania reprodukcyjne u szczurów nie wskazały na zaburzenia płodności ani wczesnego rozwoju zarodka.
badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, faliste żebra, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, łuszczenie skóry, makrofagi pęcherzykowe, martwica, naczyniakomięsak krwionośny, NOAEL, przewód pokarmowy, przewodzenie impulsów, rakotwórczość, rozwój pourodzeniowy, śluzowate stolce, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wildagliptyna metformina, zmiany skórne - Leksykon substancji czynnych
Tryptorelina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tryptorelina, syntetyczny agonista GnRH, wykazuje bardzo niską toksyczność ostrą, z LD50 po dootrzewnowym podaniu u szczurów wynoszącą 90-100 mg/kg, a u myszy 160-200 mg/kg, co jest znacznie wyższe niż dawka terapeutyczna u ludzi (0,00125 mg/kg/dobę). Po podaniu podskórnym LD50 była niemierzalna nawet przy dawkach 150 000-krotnie (szczury) i 250 000-krotnie (myszy) wyższych niż terapeutyczne. Badania przewlekłej toksyczności wykazały zmiany głównie w układzie rozrodczym, takie jak zatrzymanie spermatogenezy, zanik jąder i przerost tkanki śródmiąższowej u małp po dawkach 2-200 μg przez 6 miesięcy, które częściowo ustępowały po odstawieniu leku. Tryptorelina nie wykazuje działania mutagennego ani onkogennego in vitro i in vivo, choć u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki po długotrwałym podawaniu, co jest typowe dla agonistów GnRH i nie ma znanego znaczenia klinicznego u ludzi.
agonista gonadoliberyny, analog LHRH, badanie farmakokinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz przysadki mózgowej, łagodny guz przysadki, LD50, opóźnienie rozwoju zarodkowo-płodowego, potencjał mutagenny i onkogenny, przedłużone uwalnianie, przerost tkanki śródmiąższowej, supresja czynności gonadalnej, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność zarodkowo-płodowa, tolerancja miejscowa, tryptorelina, układ endokrynny, wpływ na rozrodczość, zanik jąder, zatrzymanie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alprazolam Aurovitas 0,25 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa oraz teście mikrojądrowym in vivo u szczurów przy dawkach do 100 mg/kg mc., co stanowi 500-krotność maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (10 mg/dobę). Długoterminowe badania na szczurach (3, 10, 30 mg/kg/dobę, czyli 15-150-krotność dawki ludzkiej) ujawniły dawkozależny wzrost częstości zaćmy i rozrostu naczyń w rogówce po 11 miesiącach terapii. W 2-letnich badaniach karcynogenności na szczurach i myszach (do 30 mg/kg i 10 mg/kg odpowiednio) nie stwierdzono działania rakotwórczego. Ocena wpływu na płodność wykazała brak zaburzeń przy dawce 5 mg/kg/dobę (25-krotność dawki ludzkiej), jednak wysokie dawki indukowały wzrost wad wrodzonych i śmiertelności płodów, a ekspozycja prenatalna wiązała się z zaburzeniami behawioralnymi potomstwa.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie biologiczne, benzodiazepina, dawka terapeutyczna, drgawka, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, efekt uboczny, potencjał genotoksyczny, śmiertelność płodowa, test Amesa, test mikrojądrowy, wada wrodzona, wpływ na płodność, zaćma, zmiana behawioralna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ampril HD 5 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania produktu leczniczego Ampril HD, zawierającego ramipryl 5 mg oraz hydrochlorotiazyd 25 mg, wykazały brak toksyczności ostrej nawet przy bardzo wysokich dawkach do 10 000 mg/kg masy ciała u szczurów i myszy, co wskazuje na szeroki indeks terapeutyczny. Wielokrotne podawanie leku u szczurów i małp ujawniło głównie zaburzenia równowagi elektrolitowej jako dominujący efekt niepożądany, zgodny z profilem bezpieczeństwa tiazydowych leków moczopędnych. Nie zaobserwowano innych istotnych objawów toksycznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa preparatu w kontekście toksyczności przewlekłej.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, genotoksyczność, gospodarka elektrolitowa, hydrochlorotiazyd, indeks terapeutyczny, karcynogenność, lek moczopędny, lek tiazydowy, preparat złożony, ramipryl, równowaga wodno-elektrolitowa, rozwój prenatalny, toksyczność ostra, wada rozwojowa płodu, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisplatinum Accord 1 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące cisplatyny, uzyskane na modelach zwierzęcych, wykazały wielonarządową toksyczność przy poziomach narażenia zbliżonych do klinicznych. Zaobserwowano nefrotoksyczność, mielosupresję, toksyczność żołądkowo-jelitową, ototoksyczność, neurotoksyczność oraz immunosupresję. Ponadto cisplatyna wykazuje działanie mutagenne, genotoksyczne oraz kancerogenne, co potwierdzają badania długoterminowe, w których u myszy stwierdzono rozwój chłoniaków grasicy, gruczolakoraków sutka, włókniakomięsaków i gruczolaków płuc, a u szczurów – białaczek i włókniakomięsaków nerki. Wpływ na układ rozrodczy obejmuje uszkodzenie pęcherzyków pierwotnych u samic oraz uszkodzenie jąder i redukcję liczby plemników u samców, co wskazuje na potencjalnie nieodwracalny wpływ na płodność.
białaczka, chłoniak grasicy, cisplatyna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak płuc, gruczolakorak sutka, immunosupresja, kancerogenność, mielosupresja, mutacja genowa, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nowotwór wtórny, ototoksyczność, spermatogonia, toksyczność wielonarządowa, toksyczność żołądkowo-jelitowa, uszkodzenie DNA, uszkodzenie jąder, uszkodzenie narządu słuchu, uszkodzenie nerek, uszkodzenie układu nerwowego, wada rozwojowa, włókniakomięsak, włókniakomięsak nerki, zahamowanie szpiku kostnego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxsoralen
Terapia PUVA z zastosowaniem metoksalenu wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego przestrzegania zaleceń, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Przeciwwskazania obejmują wcześniejsze leczenie dziegciem, UV-B, preparatami arsenowymi lub ekspozycję na promieniowanie rentgenowskie. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów młodych, z fototypem skóry I i II, z historią nowotworów skóry, aktywną opryszczką, chorobami oczu (zaćma, zapalenie naczyniówki, jaskra) oraz zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, u których terapia powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji u osób w wieku rozrodczym ze względu na potencjalne działanie mutagenne i teratogenne metoksalenu w połączeniu z UV-A.
działanie mutagenne, działanie teratogenne, fotochemioterapia, fototyp skóry, jaskra, melanoza Dubreuilha, metoksalen, nowotwór skóry, opryszczka, promieniowanie rentgenowskie, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, promieniowanie UV-B, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja fototoksyczna, rumień, terapia PUVA, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego, zaćma, zapalenie naczyniówki, zapalenie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Decapeptyl 0,1 mg 0,1 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności tryptoreliny, substancji czynnej Decapeptylu 0,1 mg, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą. W modelach zwierzęcych LD50 po podaniu dootrzewnowym wynosiła 90-100 mg/kg u szczurów oraz 160-200 mg/kg u myszy, co jest wielokrotnie wyższe niż dawka terapeutyczna u ludzi wynosząca 0,00125 mg/kg/dobę. Badania toksyczności przewlekłej na małpach, którym podawano tryptorelinę podskórnie przez 6 miesięcy w dawkach 2 μg, 20 μg i 200 μg, wykazały odwracalne zmiany w układzie rozrodczym, takie jak zatrzymanie spermatogenezy, zanik jąder oraz przerost tkanki śródmiąższowej jąder. Po 2 miesiącach od zaprzestania terapii większość zmian ustąpiła, z wyjątkiem niewielkiego przerostu komórek Leydiga. Nie zaobserwowano innych patologii ani zaburzeń funkcjonowania pozostałych narządów i układów.
aberracja chromosomowa, Decapeptyl, działanie mutagenne, komórki Leydiga, LD50, mutacja genowa, octan tryptoreliny, podanie dootrzewnowe, potencjał genotoksyczny, przerost tkanki śródmiąższowej, spermatogeneza, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ wewnątrzwydzielniczy, wstrzyknięcie podskórne, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Naklofen Duo 75 mg
Dane toksykologiczne przedkliniczne dla diklofenaku sodowego, substancji czynnej w produkcie Naklofen Duo 75 mg, wskazują na względnie wysoką toksyczność ostrą z wartościami LD50 poniżej 500 mg/kg masy ciała w większości badanych gatunków (myszy: 116-530 mg/kg, szczury: 52-240 mg/kg, króliki: 100-157 mg/kg, psy: 42-59 mg/kg, małpy: 3200 mg/kg). Szczury i psy wykazują większą wrażliwość na toksyczność. W badaniach toksyczności przewlekłej dawki do 16 mg/kg/dobę u szczurów oraz powyżej 0,5 mg/kg u psów powodowały uszkodzenia przewodu pokarmowego i wątroby, a u małp toksyczne efekty pojawiały się przy dawce 75 mg/kg/dobę przez 6 miesięcy. Metabolizm diklofenaku u małp jest zbliżony do ludzkiego, co podkreśla istotność tych wyników dla oceny bezpieczeństwa klinicznego. Badania kancerogenności i mutagenności nie wykazały istotnego ryzyka nowotworowego ani mutagennego przy dawkach do 2 mg/kg/dobę.
badania in vitro, badania in vivo, badania toksykologiczne, dawka śmiertelna, diklofenak sodowy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność i teratogenność, erytrocyty i leukocyty, fototoksyczność, hamowanie syntezy prostaglandyn, kancerogenność, LD50, mutagenność, Naklofen Duo, niesteroidowe leki przeciwzapalne, owrzodzenie przewodu pokarmowego, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie przewodu pokarmowego, uszkodzenie wątroby, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Polikrezulen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące polikrezulenu, substancji czynnej w Albothylu, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej LD50 u myszy wynosi 340-380 mg/kg mc. (dożylnie) oraz 2300-2500 mg/kg mc. (doustnie), a u szczurów odpowiednio 390-420 mg/kg mc. i 3200-3900 mg/kg mc., co stanowi 200- i 300-krotność dawki terapeutycznej stosowanej u ludzi. W badaniach podprzewlekłych i przewlekłych, po 3 miesiącach podawania zwierzętom dawki 9- i 40-krotnie przekraczające dawkę kliniczną, nie zaobserwowano specyficznych objawów toksyczności. Miejscowe stosowanie polikrezulenu w stężeniach 4%, 12% i 36% wywoływało jedynie przemijające zaczerwienienie bez trwałych zmian patologicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azimycin 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W modelach zwierzęcych podawano dawki do 40-krotnie wyższe niż kliniczne, co skutkowało jedynie przejściową fosfolipidozą bez dalszych objawów toksyczności. Nie stwierdzono działania mutagennego w standardowych testach in vitro i in vivo, a także braku teratogenności w badaniach embriotoksyczności na myszach i szczurach. W badaniach embriotoksycznych u szczurów przy dawkach 100-200 mg/kg m.c./dobę zaobserwowano łagodne opóźnienie kostnienia płodów oraz zwiększony przyrost masy ciała u samic ciężarnych, natomiast przy dawce 50 mg/kg m.c./dobę w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym odnotowano opóźnienie kostnienia. Wszystkie te efekty występowały przy dawkach wielokrotnie przekraczających stosowane klinicznie.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie okołoporodowe, badanie teratogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, in vitro, in vivo, mutacja genowa, opóźnienie kostnienia, test mutagenności, toksyczność ogólna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Detimedac 500 mg 500 mg
Detimedac to preparat zawierający dakarbazynę w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg. Po rekonstytucji 50 ml wody do wstrzykiwań, stężenie dakarbazyny wynosi odpowiednio 10 mg/ml (gęstość 1,007 g/ml) dla dawki 500 mg oraz 20 mg/ml (gęstość 1,015 g/ml) dla dawki 1000 mg. Następnie roztwór rozcieńcza się w 200-300 ml 0,9% NaCl lub 5% glukozy, uzyskując końcowe stężenia 1,4–2,0 mg/ml dla dawki 500 mg oraz 2,8–4,0 mg/ml dla dawki 1000 mg. Infuzję dożylną podaje się przez 20-30 minut. Lek wymaga aseptycznego przygotowania bezpośrednio przed podaniem, z ochroną przed światłem ze względu na fotowrażliwość dakarbazyny. Preparat jest cytotoksyczny, mutagenny, rakotwórczy i teratogenny, co wymaga stosowania środków ochrony osobistej i procedur bezpieczeństwa podczas przygotowania i podawania.
cytostatyk, cytrynian dakarbazyny, dakarbazyna, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, infuzja dożylna, kwas cytrynowy bezwodny, lek przeciwnowotworowy, mannitol, niezgodność chemiczna, odpady cytotoksyczne, rekonstytucja, roztwór chlorku sodu, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, środki ochrony osobistej, stabilność chemiczna i fizyczna, substancja czynna, warunki aseptyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – FANHDI 50 j.m./ml; 500 j.m. + 60 j.m./ml; 600 j.m.
Produkt leczniczy FANHDI zawiera ludzki czynnik VIII krzepnięcia (FVIII) oraz czynnik von Willebranda (VWF), będące naturalnymi białkami osocza, które pełnią funkcje identyczne z ich endogennymi odpowiednikami. Ze względu na specyfikę białek osoczowych, klasyczne badania toksyczności ostrej i przewlekłej na zwierzętach laboratoryjnych są ograniczone – podanie wysokich dawek prowadzi do przeciążenia łożyska naczyniowego oraz wywołuje odpowiedź immunologiczną przeciwko obcym antygenowo białkom ludzkim, co uniemożliwia rzetelną ocenę toksyczności. Mimo to, badania wykazały, że podanie dawek kilkakrotnie przekraczających dawki terapeutyczne nie powodowało objawów toksyczności, wskazując na szeroki margines bezpieczeństwa stosowania preparatu FANHDI.
białko osoczowe, czynnik VIII krzepnięcia, czynnik von Willebranda, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, gatunek heterologiczny, łożysko naczyniowe, odpowiedź immunologiczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeciwciało, reakcja immunologiczna, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lamivudine Aurovitas 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lamiwudyny obejmowały szeroki zakres testów toksykologicznych, genotoksycznych, reprodukcyjnych oraz rakotwórczych. W badaniach toksyczności ostrej nie stwierdzono istotnej toksyczności narządowej, choć przy wysokich dawkach odnotowano niewielkie zmiany w funkcji nerek i wątroby oraz sporadyczne zmniejszenie masy wątroby. Zaobserwowano także zmniejszenie liczby erytrocytów i neutrofilów, co może mieć znaczenie kliniczne, jednak podobne zmiany występowały rzadko w badaniach klinicznych. Profil genotoksyczności wykazał brak działania mutagennego in vivo, mimo że in vitro lamiwudyna wykazywała pewne efekty cytogenetyczne, co jest charakterystyczne dla analogów nukleozydowych. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani wpływu na płodność, choć u królików zaobserwowano wczesną śmiertelność zarodków przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej, co nie wystąpiło u szczurów, sugerując różnice gatunkowe w metabolizmie lub wrażliwości tkanek embrionalnych.
analog nukleozydowy, badanie cytogenetyczne, badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, komórki chłoniaka myszy, narażenie ogólnoustrojowe, neutrofil, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, śmiertelność zarodkowa, stężenie w osoczu, toksyczność narządowa, zmiana hematologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandostatin LAR 10 mg
Oktreotyd octan, substancja czynna leku Sandostatin LAR, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące toksyczność ostrą i przewlekłą, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Badania toksyczności nie wykazały istotnych objawów toksycznych nawet przy wysokich dawkach, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Testy genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani zdolności do indukcji aberracji chromosomowych. Długoterminowe badania rakotwórczości na zwierzętach nie potwierdziły potencjału do indukcji nowotworów, a profil bezpieczeństwa substancji jest korzystny.
aberracja chromosomowa, aktywność farmakodynamiczna, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hamowanie wydzielania hormonu wzrostu, hormon wzrostu, indukcja nowotworu, oktreotyd octan, opóźnione dojrzewanie, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój przed- i pourodzeniowy, Sandostatin LAR, spowolnienie wzrostu, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na reprodukcję, zstąpienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memorion 10 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Memorion, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. Działania niepożądane wynikają głównie z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co jest zgodne z mechanizmem hamowania acetylocholinoesterazy i zwiększania stężenia acetylocholiny w synapsach. W testach mutagenności in vitro i in vivo donepezyl nie wykazał działania mutagennego ani klastogennego w stężeniach terapeutycznych; klastogenność zaobserwowano jedynie przy stężeniach przekraczających 3000-krotnie poziom terapeutyczny. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko karcinogenności przy stosowaniu klinicznym.
acetylocholina, acetylocholinoesteraza, cytotoksyczność, donepezyl, działanie cholinergiczne, działanie karcinogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ekspozycja, hipotonia, indukcja nowotworu, inhibitor cholinoesterazy, klastogenność, mutagenność bakteryjna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lignocainum hydrochloricum WZF 2% 20 mg/ml
Lidokaina chlorowodorek, stosowana jako środek znieczulenia miejscowego, wykazuje brak działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych, nawet przy dawkach przekraczających 6,6-krotnie dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Dane te wskazują na szeroki margines bezpieczeństwa w kontekście potencjalnego wpływu na rozwój płodu. Badania przedkliniczne koncentrują się głównie na ocenie teratogenności lidokainy w stężeniu 2% (20 mg/ml), co potwierdza jej bezpieczeństwo w stosowaniu u kobiet w ciąży pod warunkiem zachowania odpowiednich dawek terapeutycznych.
bezpieczeństwo przedkliniczne, dawka lidokainy, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, lidokaina chlorowodorek, Lignocainum Hydrochloricum, margines bezpieczeństwa, model zwierzęcy, płodność, rozwój płodu, teratogenność, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Streptomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Streptomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań (Streptomycinum TZF, 1 g), podlega standardowym ocenom bezpieczeństwa przedklinicznego, jednak dostępne dane są ograniczone, zwłaszcza w zakresie długoterminowych badań na modelach zwierzęcych. Brak jest kompleksowych badań oceniających potencjalne działanie kancerogenne i mutagenne tej substancji czynnej, co stanowi istotną lukę w pełnej ocenie profilu bezpieczeństwa, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Dostępne badania przedkliniczne koncentrują się głównie na toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz tolerancji miejscowej, nie wykazując jednak szczególnego zagrożenia dla człowieka. Warto również zaznaczyć, że streptomycyna może występować w śladowych ilościach jako substancja pomocnicza w niektórych szczepionkach, np. Imovax Polio czy Tetraxim.
antybiotyk aminoglikozydowy, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, ocena bezpieczeństwa przedklinicznego, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, proszek do sporządzania roztworu, roztwór do wstrzykiwań, streptomycyna, substancja pomocnicza, szczepionka, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Podtlenek azotu SIAD 100% v/v
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa podtlenku azotu (N₂O) obejmują ocenę farmakologiczną, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję. Długotrwała ekspozycja na stężenia 15-50% N₂O może prowadzić do embriopatii, neuropatii, zaburzeń hematologicznych oraz immunomodulacji, co jest związane z zaburzeniami metabolizmu kwasu foliowego. W modelach zwierzęcych, szczególnie u szczurów, wykazano działanie teratogenne przy wysokich dawkach, jednak nie potwierdzono tego efektu u ludzi stosujących dawki terapeutyczne, co podkreśla różnice między modelami przedklinicznymi a klinicznym zastosowaniem.
Dinitrogenii oxidum, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriopatia, gaz medyczny skroplony, immunomodulacja, kwas foliowy, neuropatia, podtlenek azotu, układ odpornościowy, uszkodzenie układu nerwowego, wady wrodzone płodu, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia neurologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aescin 20 mg
Ocena bezpieczeństwa alfa-escyny opierała się na szerokim spektrum badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy genotoksyczności, w tym analiza uszkodzeń DNA w komórkach bakteryjnych, test Amesa na Salmonella typhimurium oraz test mikrojąderkowy na modelach mysich, potwierdziły brak działania mutagennego i genotoksycznego. Ponadto, badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły istotnych efektów niepożądanych, a ocena potencjału rakotwórczego i wpływu na reprodukcję nie wykazała zwiększonego ryzyka nowotworów ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój płodu.
alfa-escyna, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, test mikrojąderkowy, test płytkowy, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie chromosomu, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bupropion Accord 300 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne bupropionu chlorowodorku wykazały brak negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży oraz rozwój płodowy u szczurów przy dawkach odpowiadających maksymalnym zalecanym u ludzi. U królików, przy dawkach do 7-krotnie wyższych (w przeliczeniu na mg/m²), zaobserwowano jedynie nieznaczne zaburzenia układu szkieletowego, takie jak dodatkowe żebro piersiowe i opóźnienie kostnienia paliczków, a także zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach toksycznych dla matek. W badaniach farmakologicznych u zwierząt podawanie bupropionu w dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne u ludzi wywoływało objawy neurologiczne (ataksyję, drgawki u szczurów) oraz objawy ogólne (osłabienie, drżenia, wymioty u psów), a także zwiększoną śmiertelność, przy ekspozycji systemowej porównywalnej do ludzkiej przy maksymalnych dawkach.
ataksja, bupropion, dawka terapeutyczna, dodatkowe żebro, drżenia, działanie genotoksyczne, działanie indukcyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, indukcja enzymów, kancerogenność, narażenie ogólnoustrojowe, opóźnione kostnienie, rozwój płodu, toksyczność matczyna, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia płodności, zaburzenia układu szkieletowego, zmiany wątrobowe