Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Cisplatin-Ebewe powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem specjalisty onkologa posiadającego doświadczenie w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Właściwe monitorowanie stanu pacjenta, prowadzenie leczenia i postępowanie w przypadku wystąpienia powikłań jest możliwe wyłącznie przy ustalonym rozpoznaniu i dostępnych odpowiednich warunkach leczenia.¹

Monitorowanie pacjenta

Przed rozpoczęciem leczenia cisplatyną, w jego trakcie oraz po zakończeniu konieczne jest systematyczne kontrolowanie:²

• czynności nerek
• czynności wątroby
• czynności krwiotwórczej (liczby krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi)
• stężenia elektrolitów w surowicy (wapnia, sodu, potasu, magnezu)

Badania te należy powtarzać w odstępach tygodniowych przez cały okres terapii cisplatyną.³

Ponowne podanie cisplatyny jest możliwe po osiągnięciu następujących prawidłowych wartości:^{Kumulacyjne działania niepożądane}

Udowodniono, że cisplatyna wykazuje kumulujące się wraz z dawką działanie ototoksyczne, nefrotoksyczne i neurotoksyczne. Toksyczne działanie cisplatyny może być nasilone przy jednoczesnym stosowaniu innych produktów leczniczych o szkodliwym wpływie na wymienione narządy i układy.⁵

Interakcje z urządzeniami medycznymi

Cisplatyna reaguje z metalicznym glinem, prowadząc do powstania czarnego osadu platyny. Z tego względu należy bezwzględnie unikać stosowania wszelkich urządzeń zawierających aluminium (np. zestawy do infuzji dożylnej, igły, cewniki, strzykawki), które mogą mieć kontakt z cisplatyną.⁶

Działanie nefrotoksyczne

Cisplatyna powoduje ciężkie, kumulujące się działanie nefrotoksyczne, które może być nasilone przez jednoczesne stosowanie antybiotyków aminoglikozydowych. W celu zminimalizowania nefrotoksyczności cisplatyny należy zapewnić wydalanie moczu na poziomie co najmniej 100 ml na godzinę.⁷

Odpowiednią diurezę można uzyskać poprzez:⁸

• Właściwe nawodnienie pacjenta przed podaniem cisplatyny (dożylne podanie 2 litrów odpowiedniego płynu)
• Nawodnienie po zakończeniu infuzji cisplatyny (zaleca się podanie w ciągu doby płynu w ilości 2500 ml/m² pc.)
• W przypadku, gdy znaczące nawodnienie nie wystarcza do utrzymania odpowiedniego wydalania moczu, można zastosować diurezę osmotyczną (np. podać mannitol)

Neuropatie

Opisywano przypadki ciężkich neuropatii związanych ze stosowaniem cisplatyny. Neuropatie mogą mieć charakter nieodwracalny i mogą manifestować się następującymi objawami:⁹

• parestezje
• zniesienie odruchów
• utrata czucia głębokiego
• drżenie
• zaburzenia funkcji motorycznych

Zaleca się regularne przeprowadzanie badania neurologicznego podczas terapii cisplatyną. Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z neuropatią obwodową niewywołaną cisplatyną oraz chorzy z ostrym zakażeniem bakteryjnym lub wirusowym.¹⁰

Działanie ototoksyczne

U około 31% pacjentów otrzymujących cisplatynę w pojedynczej dawce 50 mg/m² pc. obserwowano działanie ototoksyczne, manifestujące się:¹¹

• szumem w uszach
• utratą słuchu w zakresie dźwięków o wysokiej częstotliwości (od 4000 do 8000 Hz)
• sporadycznie osłabioną zdolnością słyszenia mowy

Działanie ototoksyczne może być silniejsze u dzieci leczonych cisplatyną. Utrata słuchu może być jednostronna lub obustronna i występuje częściej oraz z większym nasileniem po wielokrotnym dawkowaniu, jednak głuchotę odnotowuje się rzadko po podaniu początkowej dawki cisplatyny.¹²

Ototoksyczność może być nasilona przez:¹³

• napromienianie czaszki zastosowane przed lub w trakcie podawania cisplatyny
• może mieć związek z maksymalnym stężeniem cisplatyny w osoczu

Nie ustalono, czy ototoksyczne działanie cisplatyny jest odwracalne. Przed rozpoczęciem stosowania cisplatyny i przed każdym kolejnym cyklem leczenia należy wykonać badanie audiometryczne. Odnotowano również przypadki toksyczności dla narządu przedsionkowego.¹⁴

Nadwrażliwość

Podobnie jak podczas stosowania innych produktów leczniczych zawierających związki platyny, możliwe jest wystąpienie reakcji nadwrażliwości, w większości przypadków podczas perfuzji. W takiej sytuacji konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji i zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego.¹⁵

Podczas stosowania wszystkich związków platyny odnotowano reakcje krzyżowe, które w niektórych przypadkach zakończyły się zgonem.¹⁶

Monitorowanie czynności wątroby i parametrów hematologicznych

Należy regularnie kontrolować parametry hematologiczne oraz wartości wskaźników czynności wątroby.¹⁷

Potencjalne działanie rakotwórcze

W rzadkich przypadkach wystąpienie ostrej białaczki u ludzi zbiegało się ze stosowaniem cisplatyny, co najczęściej wiązało się z jednoczesnym zastosowaniem innych środków wywołujących białaczkę.¹⁸

Reakcje w miejscu podania

Podczas podawania cisplatyny mogą wystąpić reakcje w miejscu infuzji. Ze względu na możliwość wynaczynienia, zaleca się uważne kontrolowanie miejsca wkłucia podczas infuzji, aby wykluczyć przesączanie leku.¹⁹

W przypadku wynaczynienia należy:²⁰

1. Natychmiast przerwać infuzję cisplatyny
2. Nie usuwać igły
3. Usunąć z tkanki wynaczyniony roztwór cisplatyny poprzez aspirację
4. Przepłukać miejsce wynaczynienia 0,9% roztworem chlorku sodu (jeśli zastosowano roztwór cisplatyny o stężeniu większym niż zalecane)

Wysoka toksyczność produktu

Działanie toksyczne cisplatyny jest znacznie większe niż związane zwykle ze stosowaniem standardowej chemioterapii przeciwnowotworowej.²¹

Toksyczne działanie na nerki ma przede wszystkim charakter kumulacyjny, jest ciężkie i wymaga stosowania szczególnych środków ostrożności podczas leczenia cisplatyną.²²

Objawy ze strony przewodu pokarmowego

Po podaniu cisplatyny często występują nudności, wymioty i biegunka. U większości pacjentów ustępują one po 24 godzinach, natomiast lżejsze nudności i jadłowstręt mogą utrzymywać się do tygodnia po podaniu cisplatyny.²³

Nudności i wymioty mogą być silne i wymagają odpowiedniego leczenia przeciwwymiotnego. Profilaktyczne podawanie leków przeciwwymiotnych może skutecznie złagodzić nudności i wymioty albo zapobiec ich wystąpieniu.²⁴

Niezbędne jest wyrównanie niedoboru płynów spowodowanego przez wymioty i biegunkę.²⁵

Inne istotne ostrzeżenia

Należy ściśle nadzorować stan pacjenta w odniesieniu do działania ototoksycznego, zahamowania czynności szpiku kostnego i reakcji anafilaktycznych.²⁶

Wykazano mutagenne działanie cisplatyny. Może ona również zaburzać płodność. Podczas długotrwałego stosowania cisplatyny należy pamiętać o wykazanym działaniu rakotwórczym innych leków przeciwnowotworowych.²⁷

Przygotowanie roztworu do podania dożylnego

Podobnie jak w przypadku innych potencjalnie toksycznych produktów leczniczych, podczas postępowania z roztworem cisplatyny kluczowe jest zachowanie odpowiednich środków ostrożności. Przypadkowy kontakt produktu leczniczego ze skórą może spowodować jej uszkodzenie. Zaleca się stosowanie rękawiczek ochronnych.²⁸

W przypadku kontaktu roztworu cisplatyny ze skórą lub błonami śluzowymi zaleca się dokładne przemycie ich wodą z mydłem.²⁹

Podczas przygotowywania, podawania i usuwania produktu leczniczego należy bezwzględnie przestrzegać zasad postępowania z lekami cytostatycznymi.³⁰

Przed podaniem leku pacjentowi konieczne jest sprawdzenie klarowności roztworu i upewnienie się, że nie zawiera on stałych cząstek.³¹

Antykoncepcja i płodność

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni leczeni cisplatyną muszą stosować skuteczną antykoncepcję, aby zapobiec ciąży w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu terapii. Jeśli kobieta lub mężczyzna planuje posiadanie dzieci po zakończeniu leczenia, lekarz powinien zalecić konsultację genetyczną.³²

Leczenie cisplatyną może spowodować bezpłodność, dlatego przed rozpoczęciem terapii mężczyźni powinni uzyskać poradę dotyczącą możliwości zamrożenia nasienia.³³

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Cisplatin-Ebewe zawiera 0,154 mmol (3,54 mg) sodu w 1 ml koncentratu.³⁴

Produkt może być rozcieńczany w 0,9% roztworze NaCl. Zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika powinna być brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu produktu. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej zawartości sodu w roztworze wykorzystanym do rozcieńczenia produktu, należy zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego stosowanego rozcieńczalnika.³⁵