Skład i postać leku
Cisplatin

Cisplatin-Ebewe to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający cisplatynę w stężeniu 1 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemnościach 10 ml (10 mg), 20 ml (20 mg), 50 ml (50 mg) oraz 100 ml (100 mg). Substancją pomocniczą jest m.in. chlorek sodu (3,54 mg Na/ml), co jest istotne u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Koncentrat wymaga rozcieńczenia w 0,9% roztworze NaCl, mieszaninie 0,9% NaCl z 5% glukozą (1:1) lub w wyjątkowych przypadkach mieszaniną 0,9% NaCl z 5% mannitolem (1:1), przy czym stężenie chlorku sodu w roztworze końcowym nie może być niższe niż 0,45%. Preparat należy podawać wyłącznie dożylnie w postaci klarownego, bezbarwnego roztworu, unikając kontaktu z urządzeniami zawierającymi aluminium, aby zapobiec powstawaniu osadu platyny i utracie skuteczności leku. Nie należy mieszać cisplatyny z przeciwutleniaczami, wodorowęglanami, siarczanami, fluorouracylem ani paklitakselem.

Skład produktu leczniczego Cisplatin-Ebewe

Produkt leczniczy Cisplatin-Ebewe występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml. Główną substancją czynną jest cisplatyna (Cisplatinum), która znajduje się w produkcie w ilości 1 mg w każdym mililitrze koncentratu.1

Produkt jest dostępny w fiolkach o różnej pojemności, zawierających odpowiednio:2

  • 10 mg cisplatyny w fiolce 10 ml
  • 20 mg cisplatyny w fiolce 20 ml
  • 50 mg cisplatyny w fiolce 50 ml
  • 100 mg cisplatyny w fiolce 100 ml

Wśród substancji pomocniczych należy zwrócić uwagę na zawartość sodu – każdy mililitr koncentratu zawiera 3,54 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością tego pierwiastka.3

Substancje pomocnicze

Pełny wykaz substancji pomocniczych w produkcie Cisplatin-Ebewe obejmuje:4

  • Sodu chlorek – pełni funkcję regulatora ciśnienia osmotycznego
  • Kwas solny rozcieńczony – wykorzystywany do ustalenia odpowiedniego pH roztworu
  • Woda do wstrzykiwań – służy jako rozpuszczalnik

Postać farmaceutyczna produktu

Cisplatin-Ebewe występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Koncentrat charakteryzuje się przejrzystym, bezbarwnym wyglądem.5 Przed podaniem pacjentowi koncentrat wymaga obowiązkowego rozcieńczenia odpowiednimi płynami infuzyjnymi.

Opakowanie produktu

Produkt Cisplatin-Ebewe jest konfekcjonowany w fiolkach ze szkła oranżowego (typu I), zabezpieczonych korkiem z gumy chlorobutylowej oraz aluminiowym uszczelnieniem. Fiolki są pakowane w tekturowe pudełka.6

Opakowania dostępne są w kilku wielkościach zawierających 10 ml, 20 ml, 50 ml lub 100 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Fiolki mogą być dodatkowo zabezpieczone poprzez umieszczenie w przezroczystych pojemnikach z tworzywa sztucznego (np. systemie ONKO-Safe lub Sleeving), co zwiększa bezpieczeństwo personelu medycznego podczas transportu i przechowywania cytotoksycznego preparatu.7 Należy zaznaczyć, że nie wszystkie wielkości opakowań muszą być dostępne na rynku.

Przygotowanie produktu do podania

Warunki przygotowania roztworu

Koncentrat Cisplatin-Ebewe wymaga rozcieńczenia przed zastosowaniem. Proces przygotowania roztworu do infuzji musi odbywać się w warunkach jałowych, w kontrolowanych i walidowanych warunkach aseptycznych.8

Szczególnie istotne jest, aby podczas sporządzania i podawania roztworu unikać kontaktu cisplatyny z jakimikolwiek urządzeniami zawierającymi aluminium (zestawy do infuzji, igły, cewniki, strzykawki). Jest to spowodowane tym, że cisplatyna wchodzi w reakcję z glinem, czego efektem jest powstawanie czarnego osadu platyny, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leku.9

Roztwory do rozcieńczania

Do rozcieńczenia koncentratu Cisplatin-Ebewe należy używać wyłącznie jednego z następujących roztworów:10

  • 0,9% roztwór chlorku sodu (sól fizjologiczna)
  • Mieszanina 0,9% roztworu chlorku sodu z 5% roztworem glukozy (w stosunku 1:1) – dająca roztwór zawierający 0,45% chlorku sodu i 2,5% glukozy

W szczególnych przypadkach, gdy niemożliwe jest nawodnienie pacjenta przed podaniem cisplatyny, koncentrat można rozcieńczyć stosując mieszaninę 0,9% roztworu chlorku sodu i 5% roztworu mannitolu (w stosunku 1:1), co daje roztwór zawierający 0,45% chlorku sodu i 2,5% mannitolu.11

Należy pamiętać, że koncentratu cisplatyny o stężeniu 1 mg/ml nie wolno rozcieńczać samym 5% roztworem glukozy lub samym 5% roztworem mannitolu. Konieczne jest zawsze dodanie roztworu zawierającego chlorek sodu, ponieważ jony chlorkowe stabilizują roztwór cisplatyny.12 Stężenie chlorku sodu zastosowanego do rozcieńczenia musi być nie mniejsze niż 0,45%.

Procedura przygotowania roztworu do infuzji

Aby przygotować roztwór cisplatyny do podania, należy:13

  1. Wyliczyć wymaganą ilość (dawkę) koncentratu cisplatyny o stężeniu 1 mg/ml
  2. Rozcieńczyć wyliczoną objętość koncentratu w 1-2 litrach jednego z wyżej wymienionych roztworów

Przygotowany roztwór należy podawać wyłącznie w postaci infuzji dożylnej. Do podania kwalifikuje się tylko przejrzysty, bezbarwny roztwór, który nie zawiera żadnych widocznych cząstek.14

Niezgodności farmaceutyczne

Cisplatin-Ebewe wykazuje niezgodności z następującymi substancjami:15

  • Przeciwutleniacze (np. pirosiarczyn)
  • Wodorowęglany (wodorowęglan sodu)
  • Siarczany
  • Fluorouracyl
  • Paklitaksel

Wymienione substancje mogą inaktywować cisplatynę w zestawach do infuzji, dlatego nie należy mieszać produktu leczniczego Cisplatin-Ebewe z innymi produktami leczniczymi poza wymienionymi powyżej roztworami do rozcieńczania.

Warunki przechowywania produktu

Przechowywanie nieotwartego produktu

Nieotwarte fiolki produktu Cisplatin-Ebewe należy:16

  • Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C
  • Nie przechowywać w lodówce
  • Nie zamrażać
  • Przechowywać w opakowaniu oryginalnym w celu ochrony przed światłem

Okres ważności nieotwartych fiolek wynosi 2 lata.17

Przechowywanie po otwarciu

Koncentrat z otwartej fiolki powinien być pobrany bezpośrednio przed użyciem. Z mikrobiologicznego punktu widzenia produkt należy natychmiast zużyć.18 W przypadku, gdy nie jest to możliwe, za warunki i czas przechowywania pozostałości produktu odpowiedzialność ponosi użytkownik.

Wykazano, że produkt w otwartej fiolce przechowywany w temperaturze poniżej 25°C (niezależnie od dostępu światła) zachowuje stabilność fizyczną i chemiczną do 28 dni, jeśli pobrania dokonano w kontrolowanych, walidowanych warunkach z zachowaniem aseptyki.19

Przechowywanie po rozcieńczeniu

Przygotowany do infuzji rozcieńczony roztwór z mikrobiologicznego punktu widzenia należy zużyć natychmiast. Jeśli natychmiastowe podanie nie jest możliwe, roztwór może być przechowywany nie dłużej niż 24 godziny w temperaturze od 2°C do 8°C, bez dostępu światła. Dłuższe przechowywanie jest możliwe tylko wtedy, gdy rozcieńczenia dokonano w kontrolowanych, walidowanych warunkach z zachowaniem aseptyki.20

Badania stabilności wykazały, że roztwór w stężeniu 0,1 mg/ml rozcieńczony 0,9% roztworem NaCl lub 0,9% roztworem NaCl i 5% roztworem glukozy, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C i bez dostępu światła, zachowuje stabilność fizyczną i chemiczną do 28 dni.21

Bezpieczne postępowanie z produktem

Jako lek cytotoksyczny, Cisplatin-Ebewe wymaga stosowania specjalnych środków ostrożności podczas przygotowywania i podawania:22

  • Lek powinien być przygotowywany wyłącznie przez odpowiednio wyszkolony personel medyczny
  • Prace z cisplatyną należy wykonywać pod wyciągiem, jeśli to możliwe
  • Konieczne jest używanie środków ochrony osobistej:
    • rękawiczek
    • maski na twarz
    • odzieży ochronnej
  • Należy unikać kontaktu leku ze skórą i/lub błonami śluzowymi
  • Kobiety w ciąży nie powinny pracować z cisplatyną

W przypadku kontaktu produktu ze skórą, należy miejsce kontaktu spłukać dużą ilością wody. Jeśli wystąpi uczucie pieczenia, zaleca się posmarowanie maścią. Należy pamiętać, że u osób wrażliwych na platynę mogą wystąpić reakcje skórne.23

Jeśli dojdzie do rozlania roztworu, należy:24

  1. Założyć rękawiczki ochronne
  2. Zetrzeć rozlany płyn gąbką przeznaczoną wyłącznie do tego celu
  3. Powierzchnię zmyć dwukrotnie wodą
  4. Umieścić roztwór wraz z gąbkami w plastikowym worku i zakleić
  5. Wszystkie materiały, które miały kontakt z cisplatyną, należy utylizować zgodnie z lokalnymi procedurami regulującymi postępowanie z preparatami cytotoksycznymi

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji cytostatyków.25

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl