Skład i postać leku
Cisplatin
Cisplatin-Ebewe to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający cisplatynę w stężeniu 1 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemnościach 10 ml (10 mg), 20 ml (20 mg), 50 ml (50 mg) oraz 100 ml (100 mg). Substancją pomocniczą jest m.in. chlorek sodu (3,54 mg Na/ml), co jest istotne u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Koncentrat wymaga rozcieńczenia w 0,9% roztworze NaCl, mieszaninie 0,9% NaCl z 5% glukozą (1:1) lub w wyjątkowych przypadkach mieszaniną 0,9% NaCl z 5% mannitolem (1:1), przy czym stężenie chlorku sodu w roztworze końcowym nie może być niższe niż 0,45%. Preparat należy podawać wyłącznie dożylnie w postaci klarownego, bezbarwnego roztworu, unikając kontaktu z urządzeniami zawierającymi aluminium, aby zapobiec powstawaniu osadu platyny i utracie skuteczności leku. Nie należy mieszać cisplatyny z przeciwutleniaczami, wodorowęglanami, siarczanami, fluorouracylem ani paklitakselem.
- Skład produktu leczniczego Cisplatin-Ebewe
- Postać farmaceutyczna produktu
- Opakowanie produktu
- Przygotowanie produktu do podania
- Warunki przygotowania roztworu
- Roztwory do rozcieńczania
- Procedura przygotowania roztworu do infuzji
- Niezgodności farmaceutyczne
- Warunki przechowywania produktu
- Bezpieczne postępowanie z produktem
Skład produktu leczniczego Cisplatin-Ebewe
Produkt leczniczy Cisplatin-Ebewe występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml. Główną substancją czynną jest cisplatyna (Cisplatinum), która znajduje się w produkcie w ilości 1 mg w każdym mililitrze koncentratu.1
Produkt jest dostępny w fiolkach o różnej pojemności, zawierających odpowiednio:2
- 10 mg cisplatyny w fiolce 10 ml
- 20 mg cisplatyny w fiolce 20 ml
- 50 mg cisplatyny w fiolce 50 ml
- 100 mg cisplatyny w fiolce 100 ml
Wśród substancji pomocniczych należy zwrócić uwagę na zawartość sodu – każdy mililitr koncentratu zawiera 3,54 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością tego pierwiastka.3
Substancje pomocnicze
Pełny wykaz substancji pomocniczych w produkcie Cisplatin-Ebewe obejmuje:4
- Sodu chlorek – pełni funkcję regulatora ciśnienia osmotycznego
- Kwas solny rozcieńczony – wykorzystywany do ustalenia odpowiedniego pH roztworu
- Woda do wstrzykiwań – służy jako rozpuszczalnik
Postać farmaceutyczna produktu
Cisplatin-Ebewe występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Koncentrat charakteryzuje się przejrzystym, bezbarwnym wyglądem.5 Przed podaniem pacjentowi koncentrat wymaga obowiązkowego rozcieńczenia odpowiednimi płynami infuzyjnymi.
Opakowanie produktu
Produkt Cisplatin-Ebewe jest konfekcjonowany w fiolkach ze szkła oranżowego (typu I), zabezpieczonych korkiem z gumy chlorobutylowej oraz aluminiowym uszczelnieniem. Fiolki są pakowane w tekturowe pudełka.6
Opakowania dostępne są w kilku wielkościach zawierających 10 ml, 20 ml, 50 ml lub 100 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Fiolki mogą być dodatkowo zabezpieczone poprzez umieszczenie w przezroczystych pojemnikach z tworzywa sztucznego (np. systemie ONKO-Safe lub Sleeving), co zwiększa bezpieczeństwo personelu medycznego podczas transportu i przechowywania cytotoksycznego preparatu.7 Należy zaznaczyć, że nie wszystkie wielkości opakowań muszą być dostępne na rynku.
Przygotowanie produktu do podania
Warunki przygotowania roztworu
Koncentrat Cisplatin-Ebewe wymaga rozcieńczenia przed zastosowaniem. Proces przygotowania roztworu do infuzji musi odbywać się w warunkach jałowych, w kontrolowanych i walidowanych warunkach aseptycznych.8
Szczególnie istotne jest, aby podczas sporządzania i podawania roztworu unikać kontaktu cisplatyny z jakimikolwiek urządzeniami zawierającymi aluminium (zestawy do infuzji, igły, cewniki, strzykawki). Jest to spowodowane tym, że cisplatyna wchodzi w reakcję z glinem, czego efektem jest powstawanie czarnego osadu platyny, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leku.9
Roztwory do rozcieńczania
Do rozcieńczenia koncentratu Cisplatin-Ebewe należy używać wyłącznie jednego z następujących roztworów:10
- 0,9% roztwór chlorku sodu (sól fizjologiczna)
- Mieszanina 0,9% roztworu chlorku sodu z 5% roztworem glukozy (w stosunku 1:1) – dająca roztwór zawierający 0,45% chlorku sodu i 2,5% glukozy
W szczególnych przypadkach, gdy niemożliwe jest nawodnienie pacjenta przed podaniem cisplatyny, koncentrat można rozcieńczyć stosując mieszaninę 0,9% roztworu chlorku sodu i 5% roztworu mannitolu (w stosunku 1:1), co daje roztwór zawierający 0,45% chlorku sodu i 2,5% mannitolu.11
Należy pamiętać, że koncentratu cisplatyny o stężeniu 1 mg/ml nie wolno rozcieńczać samym 5% roztworem glukozy lub samym 5% roztworem mannitolu. Konieczne jest zawsze dodanie roztworu zawierającego chlorek sodu, ponieważ jony chlorkowe stabilizują roztwór cisplatyny.12 Stężenie chlorku sodu zastosowanego do rozcieńczenia musi być nie mniejsze niż 0,45%.
Procedura przygotowania roztworu do infuzji
Aby przygotować roztwór cisplatyny do podania, należy:13
- Wyliczyć wymaganą ilość (dawkę) koncentratu cisplatyny o stężeniu 1 mg/ml
- Rozcieńczyć wyliczoną objętość koncentratu w 1-2 litrach jednego z wyżej wymienionych roztworów
Przygotowany roztwór należy podawać wyłącznie w postaci infuzji dożylnej. Do podania kwalifikuje się tylko przejrzysty, bezbarwny roztwór, który nie zawiera żadnych widocznych cząstek.14
Niezgodności farmaceutyczne
Cisplatin-Ebewe wykazuje niezgodności z następującymi substancjami:15
- Przeciwutleniacze (np. pirosiarczyn)
- Wodorowęglany (wodorowęglan sodu)
- Siarczany
- Fluorouracyl
- Paklitaksel
Wymienione substancje mogą inaktywować cisplatynę w zestawach do infuzji, dlatego nie należy mieszać produktu leczniczego Cisplatin-Ebewe z innymi produktami leczniczymi poza wymienionymi powyżej roztworami do rozcieńczania.
Warunki przechowywania produktu
Przechowywanie nieotwartego produktu
Nieotwarte fiolki produktu Cisplatin-Ebewe należy:16
- Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C
- Nie przechowywać w lodówce
- Nie zamrażać
- Przechowywać w opakowaniu oryginalnym w celu ochrony przed światłem
Okres ważności nieotwartych fiolek wynosi 2 lata.17
Przechowywanie po otwarciu
Koncentrat z otwartej fiolki powinien być pobrany bezpośrednio przed użyciem. Z mikrobiologicznego punktu widzenia produkt należy natychmiast zużyć.18 W przypadku, gdy nie jest to możliwe, za warunki i czas przechowywania pozostałości produktu odpowiedzialność ponosi użytkownik.
Wykazano, że produkt w otwartej fiolce przechowywany w temperaturze poniżej 25°C (niezależnie od dostępu światła) zachowuje stabilność fizyczną i chemiczną do 28 dni, jeśli pobrania dokonano w kontrolowanych, walidowanych warunkach z zachowaniem aseptyki.19
Przechowywanie po rozcieńczeniu
Przygotowany do infuzji rozcieńczony roztwór z mikrobiologicznego punktu widzenia należy zużyć natychmiast. Jeśli natychmiastowe podanie nie jest możliwe, roztwór może być przechowywany nie dłużej niż 24 godziny w temperaturze od 2°C do 8°C, bez dostępu światła. Dłuższe przechowywanie jest możliwe tylko wtedy, gdy rozcieńczenia dokonano w kontrolowanych, walidowanych warunkach z zachowaniem aseptyki.20
Badania stabilności wykazały, że roztwór w stężeniu 0,1 mg/ml rozcieńczony 0,9% roztworem NaCl lub 0,9% roztworem NaCl i 5% roztworem glukozy, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C i bez dostępu światła, zachowuje stabilność fizyczną i chemiczną do 28 dni.21
Bezpieczne postępowanie z produktem
Jako lek cytotoksyczny, Cisplatin-Ebewe wymaga stosowania specjalnych środków ostrożności podczas przygotowywania i podawania:22
- Lek powinien być przygotowywany wyłącznie przez odpowiednio wyszkolony personel medyczny
- Prace z cisplatyną należy wykonywać pod wyciągiem, jeśli to możliwe
- Konieczne jest używanie środków ochrony osobistej:
- rękawiczek
- maski na twarz
- odzieży ochronnej
- Należy unikać kontaktu leku ze skórą i/lub błonami śluzowymi
- Kobiety w ciąży nie powinny pracować z cisplatyną
W przypadku kontaktu produktu ze skórą, należy miejsce kontaktu spłukać dużą ilością wody. Jeśli wystąpi uczucie pieczenia, zaleca się posmarowanie maścią. Należy pamiętać, że u osób wrażliwych na platynę mogą wystąpić reakcje skórne.23
Jeśli dojdzie do rozlania roztworu, należy:24
- Założyć rękawiczki ochronne
- Zetrzeć rozlany płyn gąbką przeznaczoną wyłącznie do tego celu
- Powierzchnię zmyć dwukrotnie wodą
- Umieścić roztwór wraz z gąbkami w plastikowym worku i zakleić
- Wszystkie materiały, które miały kontakt z cisplatyną, należy utylizować zgodnie z lokalnymi procedurami regulującymi postępowanie z preparatami cytotoksycznymi
Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji cytostatyków.25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Cisplatin
- Działania niepożądane – Cisplatin
- Interakcje leku – Cisplatin
- Profil bezpieczeństwa leku – Cisplatin
- Przeciwwskazania – Cisplatin
- Przedawkowanie – Cisplatin
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisplatin
- Skład i postać leku – Cisplatin
- Specjalne ostrzeżenia – Cisplatin
- Właściwości farmakodynamiczne – Cisplatin
- Właściwości farmakokinetyczne – Cisplatin
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cisplatin
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Cisplatin
- Wskazania do stosowania – Cisplatin