Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Cisplatin-Ebewe (1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) wykazuje szereg istotnych przeciwwskazań, które personel medyczny powinien dokładnie przeanalizować przed wdrożeniem leczenia. Omówione poniżej przeciwwskazania stanowią bezwzględne wykluczenie zastosowania tego leku w określonych grupach pacjentów.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cisplatynę jako substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne na cisplatynę lub inne związki zawierające platynę. Reakcje nadwrażliwości mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.²

Zaburzenia czynności nerek

Ze względu na kumulacyjne działanie nefrotoksyczne, cisplatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek. Nefrotoksyczność jest jednym z głównych działań niepożądanych cisplatyny i może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek. Szczególnie ważne jest dokonanie dokładnej oceny funkcji nerek pacjenta przed rozpoczęciem terapii tym lekiem.³

Neurotoksyczność i ototoksyczność

Cisplatyna wykazuje kumulacyjne działanie neurotoksyczne, szczególnie w zakresie ototoksyczności. Z tego względu lek nie powinien być stosowany u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami słuchu. Ototoksyczność może prowadzić do nieodwracalnej utraty słuchu, dlatego istotna jest ocena funkcji słuchu przed wdrożeniem leczenia oraz jej monitorowanie w trakcie terapii.⁴

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Stosowanie cisplatyny jest przeciwwskazane u pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku kostnego. Mielosupresja wywołana cisplatyną może prowadzić do ciężkich powikłań, w tym neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, które znacząco zwiększają ryzyko infekcji, krwawień oraz innych powikłań zagrażających życiu.⁵

Stan odwodnienia

Cisplatyna jest przeciwwskazana u pacjentów odwodnionych. Stan odwodnienia może nasilać nefrotoksyczne działanie leku, prowadząc do poważnego uszkodzenia nerek. Przed podaniem cisplatyny konieczne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta oraz monitorowanie bilansu płynów w trakcie terapii.⁶

Karmienie piersią

Pacjentki otrzymujące cisplatynę nie powinny karmić piersią. Związane jest to z ryzykiem przenikania leku do mleka matki, co mogłoby prowadzić do poważnych działań niepożądanych u karmionego dziecka.⁷

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Istnieją specyficzne przeciwwskazania dotyczące jednoczesnego stosowania cisplatyny z innymi lekami:

• Przeciwwskazane jest jednoczesne szczepienie przeciw żółtej febrze – może to prowadzić do śmiertelnych powikłań ze względu na immunosupresyjne działanie cisplatyny.⁸
• Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie z fenytoiną stosowaną profilaktycznie – może to prowadzić do zmniejszenia stężenia fenytoiny w surowicy oraz nasilenia działań niepożądanych cisplatyny.⁹

Specjalne grupy pacjentów

Należy zachować szczególną ostrożność przy rozważaniu terapii cisplatyną u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak podeszły wiek, wcześniejsze leczenie związkami platyny, czy współistniejące choroby wpływające na funkcję nerek lub układu nerwowego. U tych pacjentów ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być znacząco wyższe, co może stanowić względne przeciwwskazanie do zastosowania leku.¹⁰

Cisplatin-Ebewe zawiera 3,54 mg sodu w 1 ml koncentratu, co może stanowić dodatkowe ograniczenie u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu, szczególnie przy wyższych dawkach leku.¹¹