Wskazania do stosowania
Cisplatin

Cisplatin-Ebewe (cisplatyna) to lek przeciwnowotworowy dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml, stosowany w terapii różnych nowotworów złośliwych, w tym jajnika, jądra, szyjki macicy, zaawansowanego raka pęcherza moczowego, płaskonabłonkowego raka głowy i szyi oraz raka płuca (zarówno drobnokomórkowego, jak i niedrobnokomórkowego). Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 10 ml (10 mg), 20 ml (20 mg), 50 ml (50 mg) oraz 100 ml (100 mg). Dawkowanie zależy od wskazań, schematu leczenia, powierzchni ciała pacjenta oraz stanu klinicznego. Cisplatyna jest stosowana zarówno w monoterapii, jak i w schematach skojarzonych, często w połączeniu z innymi cytostatykami lub radioterapią, szczególnie w leczeniu nowotworów układu rozrodczego, głowy i szyi oraz płuc.

Wskazania do stosowania leku Cisplatin-Ebewe

Cisplatin-Ebewe (cisplatyna), dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w leczeniu różnych typów nowotworów złośliwych. Wskazania do stosowania tego preparatu obejmują kilka głównych grup nowotworów, w których wykazano jego skuteczność kliniczną.1

Nowotwory złośliwe układu rozrodczego

Cisplatyna jest zalecana w leczeniu nowotworów złośliwych układu rozrodczego, szczególnie w przypadku:

  • Nowotworów złośliwych jajnika – w ramach chemioterapii skojarzonej (w połączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi)2
  • Nowotworów złośliwych jądra – również jako element terapii skojarzonej3
  • Nowotworów złośliwych szyjki macicy – zarówno w chemioterapii samodzielnej, jak i skojarzonej4

Nowotwory układu moczowego

Cisplatin-Ebewe jest wskazany w leczeniu zaawansowanego raka pęcherza moczowego, gdzie może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w schematach leczenia skojarzonego, w zależności od stopnia zaawansowania choroby i indywidualnych cech pacjenta.5

Nowotwory głowy i szyi

Lek znajduje zastosowanie w leczeniu płaskonabłonkowego raka głowy i szyi, szczególnie w przypadkach zaawansowanych klinicznie lub w terapii nawrotów choroby. W tych wskazaniach cisplatyna często stanowi kluczowy element schematów chemioterapii i może być stosowana w połączeniu z radioterapią.6

Nowotwory płuca

Cisplatyna jest istotnym elementem leczenia raka płuca, zarówno drobnokomórkowego, jak i niedrobnokomórkowego. Stosowana jest w różnych schematach chemioterapii, zależnie od typu histologicznego nowotworu, stadium zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta.7

Warunki stosowania leku Cisplatin-Ebewe

Cisplatin-Ebewe jest dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml, w fiolkach o różnych pojemnościach: 10 ml (10 mg cisplatyny), 20 ml (20 mg cisplatyny), 50 ml (50 mg cisplatyny) oraz 100 ml (100 mg cisplatyny). Wybór odpowiedniej dawki zależy od wskazania, schematu leczenia, powierzchni ciała pacjenta oraz jego stanu klinicznego.8

Koncentrat Cisplatin-Ebewe jest przejrzystym, bezbarwnym roztworem, który przed podaniem wymaga odpowiedniego rozcieńczenia zgodnie z protokołem przygotowania cytostatyków.9

Warunki kwalifikacji pacjenta do leczenia

Leczenie cisplatyną powinno być prowadzone przez lekarzy specjalistów z doświadczeniem w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej, w warunkach umożliwiających odpowiedni monitoring stanu pacjenta. Przed zakwalifikowaniem pacjenta do terapii cisplatyną należy uwzględnić:

  • Dokładną diagnozę nowotworu, popartą badaniami histopatologicznymi
  • Stadium zaawansowania choroby nowotworowej
  • Stan ogólny pacjenta (skala sprawności ECOG/Karnofsky)
  • Funkcję nerek (klirens kreatyniny, poziom kreatyniny w surowicy)
  • Parametry morfologii krwi (liczba płytek krwi, leukocytów, neutrofili)
  • Funkcję wątroby
  • Stan narządu słuchu (badanie audiometryczne przed rozpoczęciem leczenia)
  • Obecność innych chorób współistniejących

Schematy dawkowania w poszczególnych wskazaniach

Cisplatyna może być stosowana w różnych schematach dawkowania, zależnie od wskazania:

  • W leczeniu nowotworów jajnika i jądra – najczęściej w ramach schematów skojarzonych (np. z etopozydem, bleomycyną, winblastyną w przypadku raka jądra lub z paklitakselem, karboplatyną w przypadku raka jajnika)10
  • W leczeniu raka szyjki macicy – często w połączeniu z radioterapią jako leczenie radiochemioterapeutyczne
  • W leczeniu zaawansowanego raka pęcherza moczowego – w monoterapii lub schematach skojarzonych, czasem stosowana w ramach chemioterapii neoadjuwantowej przed zabiegiem operacyjnym11
  • W leczeniu płaskonabłonkowego raka głowy i szyi – często w ramach chemioradioterapii lub jako leczenie indukcyjne przed radioterapią12
  • W leczeniu raka płuca – w schematach dwulekowych (np. z etopozydem w drobnokomórkowym raku płuca) lub wielolekowych (np. z gemcytabiną, pemetreksedem, winorelbiną w niedrobnokomórkowym raku płuca)13

Należy podkreślić, że stosowanie cisplatyny wymaga ścisłego przestrzegania zalecanego nawodnienia pacjenta przed, w trakcie i po infuzji leku, co ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia ryzyka nefrotoksyczności. Nawodnienie powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji nerek i układu sercowo-naczyniowego.

Monitorowanie pacjenta podczas terapii

W trakcie leczenia cisplatyną konieczne jest regularne monitorowanie:

  1. Funkcji nerek (poziom kreatyniny, mocznika, elektrolitów)
  2. Morfologii krwi (przed każdym cyklem leczenia)
  3. Funkcji wątroby
  4. Stanu narządu słuchu (kontrolne badanie audiometryczne)
  5. Bilansu płynów i elektrolitów (szczególnie magnez, potas, wapń)
  6. Objawów neurologicznych (neuropatia obwodowa)

Ze względu na profil działań niepożądanych cisplatyny, lek powinien być podawany wyłącznie przez personel medyczny przeszkolony w zakresie podawania cytostatyków, w ośrodkach posiadających odpowiednie zaplecze do monitorowania stanu pacjenta i leczenia potencjalnych powikłań terapii.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl