zapalenie trzustki
Zapalenie trzustki to stan zapalny narządu, który może występować w postaci ostrej lub przewlekłej. Ostre zapalenie trzustki charakteryzuje się nagłym początkiem, silnym bólem brzucha, często promieniującym do pleców, oraz podwyższonym poziomem enzymów trzustkowych w surowicy. Główne przyczyny to kamica żółciowa i nadużywanie alkoholu, które odpowiadają za około 70-80% przypadków.
Przewlekłe zapalenie trzustki rozwija się stopniowo i prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia miąższu narządu, włóknienia oraz upośledzenia funkcji zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej. Skutkuje to zaburzeniami trawienia, niedożywieniem i cukrzycą. Długotrwałe nadużywanie alkoholu pozostaje główną przyczyną tej postaci choroby.
Diagnostyka zapalenia trzustki opiera się na badaniach laboratoryjnych (lipaza, amylaza), obrazowych (USG, tomografia komputerowa, MRI) oraz ocenie klinicznej. Leczenie ostrego zapalenia jest głównie objawowe i obejmuje nawodnienie, leczenie przeciwbólowe oraz czasowe wstrzymanie żywienia doustnego. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii. Leczenie przewlekłego zapalenia koncentruje się na łagodzeniu objawów, suplementacji enzymów trzustkowych oraz modyfikacji stylu życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa 20 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych (≥1%) to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne oraz przemijające bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Zwiększenie masy ciała jest szczególnie istotne klinicznie: podczas krótkotrwałego leczenia (mediana 47 dni) wzrost masy ciała ≥7% występował u 22,2% pacjentów, a podczas długotrwałego stosowania (≥48 tygodni) u 64,4%, z odpowiednio 4,2% i 31,7% pacjentów doświadczających wzrostu ≥15%, oraz 0,8% i 12,3% wzrostu ≥25%. Ponadto, olanzapina powoduje istotne podwyższenie lipidów na czczo (cholesterol całkowity, LDL, triglicerydy) oraz glukozy, często przekraczając wartości graniczne i normy (np. cholesterol ≥6,2 mmol/l, glukoza ≥7 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l). W badaniach klinicznych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem odnotowano zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe, a u pacjentów z chorobą Parkinsona – nasilenie parkinsonizmu i omamów.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, ból stawów, bradykardia, brak miesiączki, cholesterol, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, gorączka, hiperprolaktynemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, senność, triglicerydy, uspokojenie polekowe, wskaźnik masy ciała, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie mleka, wysypka, zaburzenia erekcji, zaburzenia układu chłonnego, zakrzep z zatorami, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, zmniejszone libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Zentiva 300 mg
Atazanavir Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, zawiera atazanawir w formie siarczanu i jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej. W badaniach klinicznych obejmujących 1806 dorosłych pacjentów, stosowano dawkę 400 mg raz na dobę lub 300 mg atazanawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę, z medianą leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% w monoterapii, 19% w terapii skojarzonej z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Istotnym problemem jest zwiększone ryzyko przewlekłej choroby nerek, powiązane z ekspozycją na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru dizoproksylu. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje alergiczne, zaburzenia metaboliczne, psychiczne, neurologiczne, kardiologiczne (w tym torsades de pointes i wydłużenie QT), a także zmiany skórne, w tym rzadkie, ale poważne zespoły jak Stevens-Johnson i DRESS.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biegunka, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, choroby autoimmunologiczne, duszność, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, lipaza, martwica kości, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsades de pointes, wydłużenie odcinka QT, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie woreczka żółciowego, zastój żółci, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabagine 300 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Tabagine dostępnego w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. W badaniach klinicznych z udziałem ponad 8900 pacjentów najczęściej obserwowano zawroty głowy i senność, które były głównymi przyczynami przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ze strony OUN, zwłaszcza senności. Po odstawieniu pregabaliny mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, drgawki czy myśli samobójcze, których nasilenie i częstość zależą od dawki. Profil bezpieczeństwa u dzieci z napadami padaczkowymi jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: sennością, gorączką, zakażeniami górnych dróg oddechowych, zwiększonym apetytem i masą ciała.
anoreksja, arytmia zatokowa, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depresja, depresja oddechowa, drgawki, drżenie, duszność, dyskineza, dyzuria, hipoglikemia, lęk, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy częściowy, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, niepamięć, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pokrzywka, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie fizyczne, wodobrzusze, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół grypopodobny, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Jazeta 100 mg
Lek Jazeta zawierający 100 mg sytagliptyny (chlorowodorek jednowodny) wykazuje profil działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów stosujących terapię skojarzoną z pochodnymi sulfonylomocznika (hipoglikemia 4,7-13,8%) oraz insuliną (hipoglikemia 9,6%). Do ciężkich działań niepożądanych należą zapalenie trzustki, w tym martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki, oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a wśród najczęstszych objawów wymienia się ból głowy, hipoglikemię, zaparcia oraz reakcje skórne takie jak wysypka i pokrzywka. W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg/dobę (lub 50 mg/dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²), częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, a częstość potwierdzonego zapalenia trzustki wynosiła 0,3% (vs. 0,2% placebo). Hipoglikemia ciężka występowała u 2,7% pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomoczniki oraz u 1,0% pacjentów bez takiej terapii w grupie sytagliptyny.
badanie kliniczne z placebo, badanie TECOS, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, chlorowodorek jednowodny, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, infekcja, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, morfologia krwi, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, parametry nerkowe, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide MSN 14 mg
Teriflunomid w dawce 14 mg stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 2267 pacjentów przez medianę 672 dni. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz podwyższenie aktywności AlAT (15%). Łysienie miało charakter rozproszony, ustępowało u 87,1% pacjentów i prowadziło do przerwania terapii u 1,3%. Podwyższenie enzymów wątrobowych, głównie AlAT ≤ 3x GGN, występowało częściej niż w grupie placebo, jednak wartości >3x GGN były podobne w obu grupach. Teriflunomid może również powodować wzrost ciśnienia tętniczego (skurczowe >140 mmHg u 19,9%, >160 mmHg u 3,8%; rozkurczowe >90 mmHg u 21,4%) oraz umiarkowane zmniejszenie liczby białych krwinek (<15%), głównie neutrofili i limfocytów, stabilizujące się po 6 tygodniach terapii.
aktywność AlAT, białe krwinki, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, ciśnienie tętnicze, enzymy wątrobowe, grzybica stóp, łuszczyca, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutrofile i limfocyty, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie wątroby, parametry hematologiczne, parestezje, polekowe uszkodzenie wątroby, polineuropatia, posocznica, rwa kulszowa, stwardnienie rozsiane rzutowe, torbiel rzekoma trzustki, wirusowe zapalenie żołądka i jelit, wypadanie włosów, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin STADA
Produkt Sitagliptin STADA, inhibitor DPP-4, nie jest wskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 ani w leczeniu kwasicy ketonowej. Istotnym ryzykiem związanym z terapią jest możliwość wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić lek, a potwierdzonego rozpoznania nie powinno się leczyć ponownie sytagliptyną. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią zapalenia trzustki. Ponadto, stosowanie sytagliptyny w monoterapii lub z lekami niepowodującymi hipoglikemii (np. metforminą, agonistami PPARγ) nie zwiększa ryzyka hipoglikemii, natomiast w połączeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika ryzyko to wzrasta, co wymaga rozważenia redukcji dawek tych leków.
agonista receptora PPARγ, anafilaksja, cukrzyca typu 1, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Sumilar, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak kołatanie serca (amlodypina), niedociśnienie i obrzęk kończyn dolnych (amlodypina), a także suchy, nieproduktywny kaszel charakterystyczny dla ramiprylu. W zakresie hematologicznym obserwuje się m.in. neutropenię, agranulocytozę, pancytopenię oraz niedokrwistość hemolityczną, głównie związane z ramiprylem. Działania niepożądane o częstości „niezbyt często” i rzadsze obejmują m.in. niewydolność szpiku kostnego, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (depresja, lęk), zaburzenia czynności nerek oraz poważne reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i zespół Stevens-Johnsona. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipotonii, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów przyjmujących leki moczopędne, oraz na potencjalne zaburzenia wątroby, w tym rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby.
aftowe zapalenie jamy ustnej, astma, białkomocz, cholestaza, choroba Raynauda, depresja, dysfagia, eozynofilia, erytrocyty, ginekomastia, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezje, podwójne widzenie, przeciwciała przeciwjądrowe, przerost dziąseł, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, Sumilar, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy zawierający wildagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg) wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z randomizowanych badań kontrolowanych placebo obejmujących 6197 pacjentów, z czego 3698 otrzymywało wildagliptynę z metforminą. Większość działań niepożądanych miała charakter łagodny i przemijający, bez konieczności przerwania terapii. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od wieku, grupy etnicznej, czasu leczenia czy dawki. Kluczowe ryzyka to zapalenie trzustki związane z wildagliptyną oraz kwasica mleczanowa po metforminie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Rzadkie przypadki zaburzeń czynności wątroby (w tym zapalenia) po wildagliptynie przebiegały bezobjawowo i ustępowały po odstawieniu leku. Hipoglikemia występowała rzadko (0,4% w monoterapii wildagliptyną), a jej ryzyko wzrastało w terapii skojarzonej, np. do 5,1% przy jednoczesnym stosowaniu sulfonylomocznika i metforminy oraz do 14% przy insulinie.
aminotransferazy wątrobowe, biorównoważność, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pemfigoid pęcherzowy, wildagliptyna, witamina B12, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń skóry, zapalenie nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rectodelt 100 mg
Stosowanie leku Rectodelt 100 mg (prednizon) w formie czopków wiąże się z różnorodnymi działaniami niepożądanymi, które należy rozróżnić w zależności od czasu terapii. Krótkotrwałe leczenie stanów ostrych zwykle nie powoduje istotnych działań niepożądanych poza możliwymi reakcjami nadwrażliwości. Natomiast długotrwała terapia prednizonem może prowadzić do objawów zespołu Cushinga, takich jak twarz księżycowata, otyłość tułowia, retencja sodu z obrzękami, zwiększone wydalanie potasu, zmniejszona tolerancja glukozy, osteoporoza, atrofia mięśni, zmiany skórne oraz zaburzenia psychiczne i endokrynologiczne. Szczególnie istotne są ryzyka zahamowania wzrostu u dzieci, jaskry, nieostrego widzenia oraz bradykardii przy dużych dawkach. Działania te są zależne od dawki, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
atrofia mięśni, bradykardia, cukrzyca posteroidowa, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, jaskra, kortyzol, kruchość naczyń, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, prednizon, Rectodelt, retencja sodu, tolerancja glukozy, trądzik posteroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wydalanie potasu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zahamowanie wzrostu, zakażenie oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, złamanie patologiczne, zmiany psychiczne - Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Działania niepożądane
Gancyklowir, stosowany głównie w leczeniu zakażeń wirusem cytomegalii (CMV) u pacjentów z obniżoną odpornością, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa podobnym w populacjach osób z HIV oraz po przeszczepach narządów, choć z różnicami w częstości działań niepożądanych. Najpoważniejszymi i najczęściej występującymi efektami są reakcje hematologiczne, w tym neutropenia (częstość ciężkiej neutropenii u pacjentów z HIV wynosi 14%, u biorców przeszczepów do 10% do 200. dnia leczenia), niedokrwistość i małopłytkowość, które mogą zagrażać życiu i wymagają monitorowania. Neutropenia pojawia się zwykle w 1-2 tygodniu leczenia indukcyjnego, przy skumulowanej dawce ≤ 200 mg/kg mc, a liczba neutrofili normalizuje się w ciągu 2-5 dni po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki. Małopłytkowość jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z wyjściowo niską liczbą płytek (<100 000/µl) oraz u osób poddanych immunosupresji. Dodatkowo, u pacjentów z HIV częściej obserwuje się gorączkę, zakażenia drożdżakowe, depresję i reakcje skórne, natomiast u biorców przeszczepów – zaburzenia czynności nerek i wątroby, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa). Dożylne podawanie gancyklowiru wiąże się z mniejszym ryzykiem biegunki niż doustny walgancyklowir.
agranulocytoza, ciężka neutropenia, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, granulocytopenia, immunosupresja jatrogenna, kandydoza jamy ustnej, krwiomocz, lek przeciwwirusowy, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obniżona odporność, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, pancytopenia, parestezja, posocznica, powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, przekrwienie spojówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, walgancyklowir, wirus cytomegalii, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie wirusem cytomegalii, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tigecycline AptaPharma 50 mg
Profil bezpieczeństwa tygecykliny, oceniany w badaniach klinicznych III i IV fazy na 2393 pacjentach z powikłanymi zakażeniami skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz powikłanymi zakażeniami wewnątrzbrzusznymi (cIAI), wskazuje na dominujące działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności (21%) i wymioty (13%), które mają charakter przejściowy i łagodny lub umiarkowany. Ciężkie działania niepożądane związane z zakażeniami, w tym posocznica lub wstrząs septyczny, występowały częściej w grupie leczonej tygecykliną (7,1% i 2,2%) niż w grupie kontrolnej (5,3% i 1,1%), co koreluje z wyższą śmiertelnością (2,4% vs 1,7%). Obserwowano także częstsze zaburzenia czynności wątroby (wzrost AspAT, AlAT, hiperbilirubinemia) po zakończeniu terapii oraz ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego i nadmiernego namnażania niewrażliwych mikroorganizmów. U dzieci częstość nudności i wymiotów była wyższa (odpowiednio 48,3% i 46,6%), a także odnotowano zwiększoną aktywność lipazy (6,9%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk tetracyklinowy, azotemia, biegunka, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, działanie antyanaboliczne, guz rzekomy mózgu, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hipofibrynogenemia, hipoglikemia, hipoproteinemia, jadłowstręt, lipaza w surowicy, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadwrażliwość na światło, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, ostre zapalenie trzustki, powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne, pozaszpitalne zapalenie płuc, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, tygecyklina, wstrząs septyczny, wymioty, zapalenie trzustki, zapalenie żył zakrzepowe, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Dironorm, zawierający lizynopryl i amlodypinę, jest stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do monoterapii. W badaniach klinicznych (n=195) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), przy czym większość działań miała charakter łagodny i przemijający. Istotne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, ze względu na ryzyko nadmiernego obniżenia ciśnienia prowadzącego do zawału mięśnia sercowego lub incydentu naczyniowo-mózgowego. Kaszel, charakterystyczny dla lizynoprylu, ma suchy charakter i ustępuje po odstawieniu leku.
agranulocytoza, bezsenność, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba nerek, depresja, duszność, dysfunkcja wątroby, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, leukocytoza, leukopenia, lizynopryl i amlodypina, łuszczyca, małopłytkowość, mocznica, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, omamy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie umysłowe, tachykardia, zaburzenia snu, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmycar 80 mg + 25 mg
Preparaty zawierające telmisartan i hydrochlorotiazyd, takie jak Telmycar 80 mg + 25 mg, wykazują profil bezpieczeństwa zbliżony do monoterapii telmisartanem, bez istotnej zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku czy rasy pacjentów. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy (częstość: często). Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu obrzęki naczynioruchowe (częstość: rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000). Inne działania niepożądane obejmują hipokaliemię (często), hiponatremię i hiperurykemię (niezbyt często), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, neurologiczne, żołądkowo-jelitowe i skórne, które mogą wymagać monitorowania elektrolitów, funkcji wątroby oraz nerek.
agranulocytoza, bradykardia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, posocznica, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia erekcji, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie ślinianki, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naxalgan 300 mg
Profil bezpieczeństwa pregabaliny (Naxalgan) został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, w tym 5600 w kontrolowanych badaniach placebo. Działania niepożądane mają najczęściej charakter łagodny do umiarkowanego, jednak 12% pacjentów przerwało terapię z ich powodu (w porównaniu do 5% w grupie placebo). Najczęstsze objawy to zawroty głowy i senność, szczególnie nasilone u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród działań niepożądanych dominują zaburzenia ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, senność – bardzo często), psychiczne (euforia, splątanie – często), zaburzenia widzenia (nieostre widzenie – często) oraz reakcje alergiczne i skórne, w tym rzadkie, ale poważne zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
anoreksja, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, duszność, dysfagia, dyskineza, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad padaczkowy częściowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia mowy, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna (Sandimmun, 50 mg/ml) jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie w transplantologii i terapii chorób autoimmunologicznych, charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (w tym zaburzenia homeostazy jonowej: hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia), nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Działania te są często zależne od dawki i mogą ustąpić po jej redukcji. U pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i z większym nasileniem. Ponadto, po podaniu dożylnym obserwowano reakcje rzekomoanafilaktyczne. Istotnym ryzykiem jest zwiększona podatność na zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), w tym zakażenia poliomawirusem prowadzące do nefropatii (PVAN) oraz wirusem JC związanym z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Cyklosporyna zwiększa także ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania terapii.
anoreksja, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostra nefrotoksyczność, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zmiany morfologiczne, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Ultramax 600 mg
Ibuprom Ultramax (ibuprofen 600 mg) wykazuje działania niepożądane zależne od dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak zgaga, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka i zaparcia. Stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów zatorowo-zakrzepowych tętniczych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, a także nadciśnienia tętniczego, obrzęków i niewydolności serca. Najpoważniejsze powikłania obejmują owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dodatkowo obserwowano zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (wysypka, obrzęk krtani, wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty), a także rzadkie przypadki ciężkich reakcji skórnych (SCAR) i hepatotoksyczności.
agranulocytoza, antybiotykoterapia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, leczenie przeciwinfekcyjne, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Agen 5 5 mg
Agen, zawierający amlodypinę bezylan w dawkach 5 mg i 10 mg, jest lekiem stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego. Profil bezpieczeństwa amlodypiny obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się na początku leczenia lub przy zwiększaniu dawki. Do najczęstszych objawów należą senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na obrzęk obwodowy, zaburzenia neurologiczne (np. drżenie, parestezje), kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie przedsionków), a także poważne reakcje skórne i wątrobowe, które mogą wymagać przerwania terapii.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, bradykardia, cholestaza, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, omdlenie, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia smaku, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolafren 10 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolafren, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1%) to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, hiperprolaktynemia, hiperlipidemia, hiperglikemia, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Szczególnie istotne są zaburzenia metaboliczne: po 47 dniach terapii zwiększenie masy ciała o ≥7% występowało u 22,2% pacjentów, a po 48 tygodniach u 64,4%, z towarzyszącym wzrostem stężeń cholesterolu, LDL, triglicerydów oraz glukozy (≥7 mmol/L). Rzadko obserwowano rozwój lub zaostrzenie cukrzycy, czasem z kwasicą ketonową lub śpiączką, co stanowi zagrożenie życia. Neurologiczne działania niepożądane obejmują często akatyzję, parkinsonizm i dyskinezę, a rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny. Po nagłym odstawieniu mogą pojawić się objawy odstawienne, takie jak pocenie się, bezsenność i drżenie.
akatyzja, amenorrhea, aminotransferazy wątrobowe, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca polekowa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyslipidemia, dystonia, efekt przeciwcholinergiczny, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, fotodermatoza, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glikozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotermia, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obniżone libido, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, profil bezpieczeństwa leku, przyrost masy ciała, rabdomioliza, sedacja polekowa, senność, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość zakrzepowa, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia leku, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlonor 10 mg
Amlonor, zawierający amlodypinę w dawkach 5 mg lub 10 mg, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania te zwykle pojawiają się na początku terapii i ulegają zmniejszeniu w trakcie dalszego stosowania. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, takie jak leukopenia, małopłytkowość, reakcje alergiczne, hiperglikemia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej opieki medycznej.
amlodypina, bezsenność, ból głowy, bradykardia, cholestaza, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia mikcji, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ValproLEK 300
Walproinian zawarty w leku ValproLEK 300 wykazuje wysoki potencjał teratogenny, co wiąże się z istotnym ryzykiem wrodzonych wad rozwojowych oraz zaburzeń neurorozwojowych u płodów narażonych na lek. Stosowanie walproinianu u kobiet w ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane, a u kobiet w wieku rozrodczym wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży, obejmującego m.in. potwierdzenie negatywnego testu ciążowego (osoczowy test ciążowy) przed rozpoczęciem terapii, stosowanie skutecznej antykoncepcji (preferowane metody niezależne od użytkownika lub dwie metody uzupełniające się) oraz coroczne potwierdzenie zapoznania się z ryzykiem. U dziewczynek stosujących walproinian konieczne jest monitorowanie pojawienia się miesiączki i edukacja opiekunów o ryzyku. W przypadku planowania ciąży lub jej wystąpienia, pacjentki powinny niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą celem rozważenia alternatywnych metod leczenia. U mężczyzn stosujących walproinian istnieje zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u potomstwa, dlatego zaleca się stosowanie antykoncepcji przez partnerkę oraz unikanie dawstwa nasienia podczas terapii i przez co najmniej 3 miesiące po jej zakończeniu.
agranulocytoza, antykoncepcja, ataksja móżdżkowa, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba mitochondrialna, cykl mocznikowy, encefalopatia, estrogen, hepatotoksyczność, hiperamonemia, karbapenem, lekooporna padaczka, leukopenia, małopłytkowość, miopatia, napad astatyczno-miokloniczny, napad drgawkowy, napad nieświadomości, neuropatia aksonalna, niedobór palmitoilotransferazy karnitynowej, niedokrwistość aplastyczna, oftalmoplegia, padaczka, pancytopenia, potencjał teratogenny, Program Zapobiegania Ciąży, rabdomioliza, stan padaczkowy, teratologia, test ciążowy, toczeń rumieniowaty układowy, uszkodzenie szpiku kostnego, walproinian, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie neurorozwojowe, zapalenie trzustki, zespół Alpersa-Huttenlochera, zespół Reye’a, życie płodowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 120 mg
Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu (substancji czynnej leku Coxydyna) zostało potwierdzone w szerokich badaniach klinicznych obejmujących 9 295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil działań niepożądanych był spójny niezależnie od wskazań i dawki (30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym ataku dny moczanowej 120 mg przez 8 dni). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym ból brzucha (≥1/10), zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10). Istotne jest ryzyko owrzodzeń żołądka i/lub dwunastnicy, w tym perforacji i krwawień (≥1/1000 do <1/100). W badaniach programu MEDAL (17 412 pacjentów, średnio 18 miesięcy leczenia) potwierdzono zwiększone ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym wzrostem ryzyka do około 1% rocznie. Często występowało nadciśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), a rzadziej arytmie, zastoinowa niewydolność serca i inne poważne zdarzenia kardiologiczne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra dna moczanowa, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar mózgu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitynib Adamed
Sunitynib Adamed, lek przeciwnowotworowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami i inhibitorami CYP3A4, aby nie zmieniać stężenia leku w osoczu. Do najczęstszych działań niepożądanych należą objawy dermatologiczne (np. odbarwienie skóry, wysypki, pęcherze), krwotoki (w tym z przewodu pokarmowego, nosa, płuc), zaburzenia układu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie przełyku), nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe 110 mmHg), oraz hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość). Monitorowanie morfologii krwi, parametrów czynności wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina) oraz ciśnienia tętniczego jest obligatoryjne. W przypadku ciężkich reakcji skórnych (SJS, TEN, EM) lub niewydolności narządów należy przerwać terapię.
białkomocz, frakcja wyrzutowa lewej komory, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, piodermia zgorzelinowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezetimibe Aurovitas 10 mg
Ezetymib, stosowany w dawce 10 mg/dobę, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących łącznie ponad 13 000 pacjentów, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statynami oraz fenofibratem. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, a ich częstość jest porównywalna z placebo. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy (≥ 1/100), ból brzucha, biegunka, ból mięśni oraz zmęczenie. Istotne jest monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza aminotransferaz (AlAT, AspAT), których istotne klinicznie wzrosty (≥ 3x GGN) występowały u 0,5% pacjentów w monoterapii i do 1,3% w terapii skojarzonej ze statynami. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN był rzadki (0,2% w monoterapii), a ryzyko miopatii i rabdomiolizy pozostaje niskie i porównywalne z grupami kontrolnymi. W terapii skojarzonej z fenofibratem odnotowano zwiększone ryzyko hepatotoksyczności (2,7% vs 4,5% dla fenofibratu) oraz powikłań pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia 1,7% vs 0,6%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania czynnościowe wątroby, cholecystektomia, choroba wieńcowa, ezetymib w monoterapii, ezetymib w skojarzeniu ze statyną, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, kamica żółciowa, małopłytkowość, miopatia, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bonogren SR
Bonogren SR (kwetiapina) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od indywidualnej diagnozy i dawki, z potwierdzoną skutecznością i bezpieczeństwem jedynie u dorosłych w monoterapii. U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie zaleca się stosowania ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany w funkcji tarczycy. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych (EPS) u młodszych pacjentów, a także ryzyko samobójstw i zachowań samookaleczających, szczególnie u osób poniżej 25 roku życia, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki. Monitorowanie parametrów metabolicznych, takich jak masa ciała, glikemia i profil lipidowy, jest niezbędne ze względu na ryzyko pogorszenia profilu metabolicznego, w tym hiperglikemii i dyslipidemii. Kwetiapina może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, akatyzję, dyskinezy późne oraz rzadkie, ale poważne reakcje skórne (SCAR), a także złośliwy zespół neuroleptyczny i ciężką neutropenię (granulocyty <0,5 x 10⁹/l), co wymaga regularnej kontroli hematologicznej i natychmiastowego zgłaszania objawów infekcji.
agranulocytoza, akatyzja, bezdech senny, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciężkie zaburzenie depresyjne, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, jaskra wąskiego kąta, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, limfadenopatia, myśli samobójcze, napad drgawkowy, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, objawy pozapiramidowe, polidypsja, polifagia, poliuria, prolaktyna, remisja, schizofrenia, sedacja, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciprinol 10 mg/ml
Cyprofloksacyna (Ciprinol, 10 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, od najczęściej występujących nudności, biegunki, przemijającego wzrostu aktywności aminotransferaz, wysypki oraz reakcji w miejscu podania, po rzadkie, ale potencjalnie ciężkie i długotrwałe powikłania. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa), neuropatie, zaburzenia psychiczne (depresja, reakcje psychotyczne), powikłania sercowo-naczyniowe (tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek), a także ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Profil działań niepożądanych różni się w zależności od drogi podania, z wyższą częstością wymiotów, wysypki i trombocytopenii przy podaniu dożylnym lub terapii sekwencyjnej. W populacji pediatrycznej istotne jest ryzyko artropatii, które występuje częściej niż u dorosłych.
AGEP, agranulocytoza, aminotransferazy, artropatia, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, cyprofloksacyna, hamowanie szpiku kostnego, hiperglikemia, hipoglikemia, krystaluria, leukopenia, martwica wątroby, miastenia gravis, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, nudności, pancytopenia, parestezje, podanie dożylne, podwójne widzenie, polineuropatia, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan padaczkowy, tendinopatia, tętniak aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie QT, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zawroty błędnikowe, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmidon 80 mg + 25 mg
Lek Telmidon, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla antagonistów receptora angiotensyny II w połączeniu z diuretykiem tiazydowym. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, który w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu. W badaniach klinicznych (n=1471) nie stwierdzono istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa między dawkami hydrochlorotiazydu 12,5 mg i 25 mg, ani zależności działań niepożądanych od dawki, płci, wieku czy rasy pacjentów. Działania niepożądane obejmują m.in. hipokaliemię (≥1/1000 do <1/100), hiponatremię, hiperurykemię, lęk, depresję, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, zaburzenia widzenia, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia czynności wątroby, szczególnie u pacjentów japońskich.
agranulocytoza, alkaloza hipokaliemiczna, cukromocz, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra zamykającego się kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, telmisartan z hydrochlorotiazydem, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia erekcji, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anagrelide Vipharm 1 mg
Anagrelide Vipharm, dostępny w kapsułkach zawierających 0,5 mg lub 1 mg anagrelidu, jest stosowany w dawce średniej około 2 mg/dobę, z obserwacjami sięgającymi do 5 lat. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, najczęściej ból głowy (14%), kołatanie serca (9%), retencję płynów i nudności (6%) oraz biegunkę (5%). Mechanizm działania jako inhibitora fosfodiesterazy III wiąże się z efektami inotropowymi i chronotropowymi, co wymaga szczególnej uwagi w monitorowaniu układu sercowo-naczyniowego. Do poważnych powikłań należą arytmie (w tym torsade de pointes), zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka zakrzepowego. Działania niepożądane obejmują także układ nerwowy (bóle i zawroty głowy, depresja, parestezje), oddechowy (duszność, nadciśnienie płucne, śródmiąższowa choroba płuc) oraz pokarmowy (biegunka, nudności, zapalenie trzustki, krwawienia). Występują również zaburzenia hematologiczne, metaboliczne i wątrobowe, co podkreśla konieczność kompleksowego monitorowania pacjentów.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, biegunka, ból brzucha, ból głowy, częstoskurcz, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, duszność, inhibitor fosfodiesterazy III, kardiomiopatia, kołatanie serca, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie płucne, nagły zgon sercowy, niedoczulica, niedokrwistość, niepamięć, niestrawność, nudności, objawy grypopodobne, pancytopenia, parestezje, retencja płynów, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, udar mózgu, wymioty, wysięk opłucnowy, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcia, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 5 mg + 160 mg + 25 mg
Profil bezpieczeństwa leku Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods został oceniony na podstawie badania klinicznego trwającego 8 tygodni, obejmującego 2271 pacjentów, z czego 582 otrzymywało pełne skojarzenie w dawce maksymalnej 10 mg/320 mg/25 mg. Działania niepożądane były przeważnie łagodne i przemijające, a przerwanie terapii wystąpiło rzadko (0,7%), głównie z powodu zawrotów głowy i niedociśnienia tętniczego. Nie zaobserwowano nowych, niespodziewanych działań niepożądanych w porównaniu do monoterapii lub terapii dwuskładnikowej. W badaniu odnotowano łagodne zmiany w badaniach laboratoryjnych, zgodne z mechanizmem działania składników, a obecność walsartanu zmniejszała hipokaliemiczne działanie hydrochlorotiazydu. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. hipokaliemię (często), hipomagnezemię (często), hiponatremię (niezbyt często), agranulocytozę (bardzo rzadko) oraz zaburzenia wątroby i nerek (bardzo rzadko do niezbyt często).
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dysfagia, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kserostomia, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, próby wątrobowe, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wypróżnień, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurontin 600 600 mg
Lek Neurontin, zawierający gabapentynę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które różnią się częstością i nasileniem, obserwowanych zarówno u pacjentów z padaczką, jak i bólem neuropatycznym. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia neurologiczne takie jak senność, zawroty głowy i ataksja (≥1/10), a także zakażenia wirusowe i dróg oddechowych (≥1/10 i ≥1/100). Istotne są również poważne reakcje, takie jak zespół nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia funkcji nerek i wątroby, zapalenie trzustki oraz rabdomioliza, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Objawy odstawienia, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin po zaprzestaniu leczenia, obejmują m.in. niepokój, bezsenność, nudności i pocenie się, co wskazuje na ryzyko uzależnienia od leku. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez co najmniej tydzień, niezależnie od wskazań klinicznych.
ataksja, ból neuropatyczny, ciężka reakcja skórna, depresja, depresja oddechowa, duszność, dysfagia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, kołatanie serca, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, objawy odstawienia, obrzęk twarzy, omam, ostra niewydolność nerek, padaczka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schyłkowa niewydolność nerek, trombocytopenia, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aidee 0,03 mg + 2 mg
Lek Aidee, zawierający 2 mg dienogestu i 0,03 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym o licznych przeciwwskazaniach. Nie powinien być stosowany u pacjentek z aktywną lub przebytą żylno-zakrzepową chorobą (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, a także u osób z genetycznymi lub nabytymi predyspozycjami do VTE (np. mutacja czynnika V Leiden, niedobory antytrombiny III, białka C i S). Przeciwwskazania obejmują również tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrenę z aurą oraz wysokie ryzyko ATE związane z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym i dyslipoproteinemią. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z ciężką chorobą wątroby, guzami wątroby, zapaleniem trzustki związanym z hipertriglicerydemią, nowotworami zależnymi od hormonów płciowych oraz krwawieniami z dróg rodnych o nieustalonej etiologii. Należy także unikać stosowania Aidee w połączeniu z niektórymi lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (np. ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir).
antykoagulant toczniowy, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dienogest, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, guzy wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, migrena z ogniskowymi objawami, mutacja czynnika V Leiden, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwory hormonozależne, ombitaswir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meloxicam APTEO MED 7,5 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy, z istotnym klinicznym znaczeniem, wymagającym monitorowania pacjentów. Długotrwałe stosowanie w dawkach 7,5-15 mg/dobę przez okres do roku wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu, a także obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, a także poważne stany, takie jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia, które mogą być śmiertelne, zwłaszcza u osób starszych. Rzadziej obserwuje się ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, cholestyramina, choroba Crohna, choroba wrzodowa, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Explemed 30 mg
Lek Explemed zawierający arypiprazol w dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się akatyzję i nudności (>3% pacjentów). Arypiprazol może powodować poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia i trombocytopenia, zwiększające ryzyko infekcji i krwawień. W zakresie układu endokrynologicznego często występuje hiperprolaktynemia i jej paradoksalne obniżenie, co może skutkować zaburzeniami miesiączkowania i ginekomastią. Istotne są również zaburzenia metaboliczne, w tym cukrzyca, hiperglikemia, hiponatremia oraz anoreksja, a także ryzyko cukrzycowej śpiączki hiperosmolarnej i kwasicy ketonowej. Arypiprazol może wywoływać poważne zaburzenia psychiczne, w tym myśli i próby samobójcze, zaburzenia kontroli impulsów oraz agresję, co wymaga ścisłego nadzoru klinicznego, zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianach dawkowania.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, biegunka, ból mięśniowy, bradykardia, cukrzyca, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, czkawka, drgawki grand mal, drżenie, dysfagia, dystonia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipoprolaktynemia, kwasica ketonowa, letarg, leukopenia, łysienie, myśli samobójcze, nadmierna potliwość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obżarstwo, patologiczne uzależnienie od hazardu, podwójne widzenie, pokrzywka, poriomania, późne dyskinezy, próba samobójcza, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, sedacja, senność, skurcz gardła, skurcz krtani, ślinotok, świąd alergiczny, światłowstręt, sztywność mięśniowa, tachykardia, torsades des pointes, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia mowy, zaburzenia pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Devikap 20 000 IU
Przedawkowanie cholekalcyferolu (witaminy D3) zawartego w preparacie Devikap, dostępnym w dawkach 20 000 IU i 50 000 IU, prowadzi do hiperkalcemii i hiperkalciurii, co wywołuje szeroki zakres objawów toksycznych. Toksyczność może mieć charakter ostry lub przewlekły, manifestując się początkowo niespecyficznymi symptomami ze strony układu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty i biegunka, a następnie objawami późniejszymi, w tym zmęczeniem, bólem głowy, osłabieniem mięśni, polidypsją i poliurią. Zaawansowane stadium zatrucia wiąże się z poważnymi powikłaniami, takimi jak kamica nerkowa, wapnienie tkanek miękkich, niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca oraz zapalenie trzustki, które mogą prowadzić do zgonu.
anoreksja, arytmia, cholekalcyferol, elektrokardiogram, furosemid, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kalcytonina, kamienie nerkowe, kortykosteroidy, niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, polidypsja, poliuria, toksyczność witaminy D, wapnienie nerek, wapnienie tkanek miękkich, zapalenie trzustki, zwapnienia przerzutowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas mykofenolowy – Działania niepożądane
Kwas mykofenolowy (MPA), stosowany w postaci mykofenolanu sodu (Myfortic) lub sodu mykofenolanu (Marelim), jest kluczowym lekiem immunosupresyjnym po przeszczepieniach narządów, jednak jego stosowanie wiąże się z istotnym ryzykiem działań niepożądanych. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (bardzo często), niedokrwistość i trombocytopenia (często), które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zwiększonego ryzyka zakażeń oportunistycznych. Zakażenia CMV występują u 21,6% pacjentów po przeszczepieniu nerki de novo oraz u 1,9% podczas terapii podtrzymującej. Ponadto obserwuje się zakażenia drożdżakowe, wirusem Herpes simplex, nefropatię związaną z wirusem BK oraz postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) związaną z wirusem JC. Długoterminowo MPA zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, zwłaszcza chłoniaków (0,9–1,3%) i raków skóry (0,9–1,8%). Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym przewlekła biegunka, krwotok z przewodu pokarmowego i perforacja jelita, wymagają szczególnej uwagi i mogą stanowić zagrożenie życia.
anomalia Pelgera-Hueta, atypowe prątki, biegunka, ból brzucha, chłoniak, cholestyramina, choroba limfoproliferacyjna, cukrzyca, gruźlica, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, jadłowstręt, krwiomocz, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfopenia, martwica kanalików nerkowych, mielosupresja, mięsak Kaposi, mykofenolan sodu, nadciśnienie tętnicze, nefropatia wirusowa BK, neutropenia, niedokrwistość, niedrożność jelita, niestrawność, nowotwór złośliwy, nudności, obrzęk płuc, ostry zespół zapalny, owrzodzenie trawienne, pancytopenia, perforacja jelita, posocznica, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, refluks żołądkowo-przełykowy, samoistne poronienie, sekwestrant kwasów żółciowych, sodu mykofenolan, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, wada wrodzona, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, wirus JC, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, wymioty, wzdęcie brzucha, zakażenie drożdżakowe, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie szpiku, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valhit 450 mg
Walgancyklowir, prolek gancyklowiru, po podaniu doustnym szybko przekształca się do aktywnej formy, co skutkuje profilem działań niepożądanych zbliżonym do gancyklowiru. Najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu hematologicznego, w tym neutropenii (częstość bardzo wysoka ≥1/10), niedokrwistości (częstość ≥1/100 do <1/10) oraz małopłytkowości (częstość ≥1/100 do <1/10), które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Ciężka neutropenia (ANC <500/μl) występuje częściej u pacjentów z zapaleniem siatkówki CMV w przebiegu AIDS (14%) niż u pacjentów po przeszczepieniu narządu (5-10%). Małopłytkowość jest szczególnie ryzykowna u pacjentów z wyjściowo niską liczbą płytek (<100 000/μl) oraz u osób z immunosupresją jatrogeniczną. Profil bezpieczeństwa jest podobny w populacjach HIV i po transplantacji, z wyjątkiem odwarstwienia siatkówki obserwowanego wyłącznie u pacjentów z AIDS. Walgancyklowir wiąże się z wyższym ryzykiem biegunki w porównaniu do dożylnego gancyklowiru.
agranulocytoza, ciężka neutropenia, dysfagia, granulocytopenia, kandydoza jamy ustnej, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, męty ciała szklistego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, pancytopenia, parestezja, posocznica, prolek gancyklowiru, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, walgancyklowir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakażenie drożdżakowe, zapalenie siatkówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Polopiryna Complex
Polopiryna Complex zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 15,58 mg fenylefryny wodorowinianu oraz 2 mg chlorofenaminy maleinianu, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na potencjalne interakcje i działania niepożądane. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących doustne leki przeciwcukrzycowe z grupy sulfonylomocznika oraz leki przeciwdnawe. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z metotreksatem, zwłaszcza w dawkach >15 mg/tydzień, gdzie jest to bezwzględnie przeciwwskazane z powodu ryzyka toksyczności szpiku kostnego. U pacjentów z niewydolnością nerek, chorobami wątroby, młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów, toczniem rumieniowatym, okluzyjną chorobą naczyń, jaskrą czy skłonnością do retencji moczu konieczne jest monitorowanie funkcji narządów i ostrożność w terapii. Lek należy odstawić 5-7 dni przed zabiegami chirurgicznymi ze względu na ryzyko wydłużonego czasu krwawienia, wynikające z działania kwasu acetylosalicylowego na hemostazę.
bliznowaciejący wrzód trawienny, bradykardia, chlorofenamina, choroba Raynauda, choroba tarczycy, działanie antycholinergiczne, działanie sedacyjne, fenylefryna, hipotonia ortostatyczna, jaskra, krwotok maciczny, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwdnawy, maprotylina, metotreksat, miażdżyca tętnic mózgowych, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedrożność odźwiernika dwunastnicy, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, okluzyjna choroba naczyń, padaczka, przewlekła niewydolność nerek, retencja moczu, rozstrzeń oskrzeli, sulfonylomocznik, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczność salicylanów, toksyczność szpiku kostnego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wkładka antykoncepcyjna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piramil 5 mg 5 mg
Ramipryl, substancja czynna leku Piramil 5 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym przede wszystkim uporczywy suchy kaszel oraz objawy niedociśnienia tętniczego, w tym niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia. Poważniejsze działania niepożądane to obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz neutropenia i agranulocytoza. Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. W zakresie hematologicznym obserwuje się eozynofilię (często), leukopenię, zmniejszenie erytrocytów, hemoglobiny i płytek (rzadko), a także bardzo rzadko niewydolność szpiku kostnego i pancytopenię. Hiperkaliemia jest częstym efektem metabolicznym, natomiast hiponatremia występuje rzadko.
agranulocytoza, arytmia, astma oskrzelowa, białkomocz, dławica piersiowa, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, łuszczyca, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pęcherzyca, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchy kaszel, tachykardia, TIA, udar niedokrwienny, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawał serca, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Zawał serca – Diagnostyka i diagnoza
Zawał mięśnia sercowego (MI) stanowi nagłe zagrożenie życia, wymagające szybkiej diagnostyki i interwencji. Podstawą rozpoznania jest wykonanie elektrokardiogramu (EKG) w ciągu 10 minut od przyjęcia pacjenta, umożliwiającego identyfikację typu zawału (STEMI vs NSTEMI) oraz lokalizację uszkodzenia mięśnia sercowego. Kluczowe znaczenie mają również badania biochemiczne, zwłaszcza oznaczenie troponin sercowych (T i I), które wykazują wzrost już po 2-3 godzinach od początku zawału i pozostają podwyższone przez kilka dni. Dodatkowo, kinaza kreatynowa MB (CK-MB) wzrasta w ciągu 4-6 godzin i normalizuje się po 24-36 godzinach. Diagnostyka obrazowa, w tym echokardiografia, koronarografia, tomografia komputerowa (CT) oraz rezonans magnetyczny (MRI), pozwala na ocenę funkcji skurczowej lewej komory, identyfikację obszarów niedokrwienia oraz ocenę stanu tętnic wieńcowych, co jest niezbędne do planowania leczenia reperfuzyjnego. Czas od rozpoznania STEMI do rozpoczęcia leczenia reperfuzyjnego („door-to-balloon time”) powinien być krótszy niż 90 minut, co jest kluczowe dla ograniczenia rozległości uszkodzenia mięśnia sercowego i poprawy rokowania pacjenta.
badania biochemiczne krwi, badanie obrazowe, blizna pozawałowa, choroba refluksowa przełyku, echokardiografia, elektrokardiogram, funkcja skurczowa lewej komory, kinaza kreatynowa, koronarografia, marker sercowy, mięsień sercowy, niestabilna dławica piersiowa, oddział intensywnej opieki kardiologicznej, pęknięcie mięśnia brodawkowatego, pęknięcie przegrody międzykomorowej, pracownia hemodynamiki, rezonans magnetyczny serca, rozwarstwienie aorty, sztuczna inteligencja, tętnica wieńcowa, tomografia komputerowa serca, troponina sercowa, wysokoczuły test troponinowy, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zastawka serca, zator tętnicy płucnej, zawał NSTEMI, zawał serca, zawał STEMI - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketonal Fast 50 mg
Ketonal Fast, zawierający 50 mg ketoprofenu w postaci ketoprofenu z lizyną, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęstsze powikłania dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, perforację oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Inne objawy ze strony przewodu pokarmowego to nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, zapalenie błony śluzowej żołądka i jamy ustnej oraz zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Długotrwałe stosowanie NLPZ, w tym ketoprofenu, wiąże się z ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a także z zaburzeniami kardiologicznymi, w tym niewydolnością serca, migotaniem przedsionków i nadciśnieniem tętniczym. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować ciężkie anafilaksje, obrzęk naczynioruchowy oraz różnorodne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyurea medac 500 mg
Hydroksykarbamid (Hydroxyurea medac 500 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z głównym ograniczeniem dawkowania wynikającym z zahamowania czynności szpiku kostnego, obserwowanym bardzo często (≥1/10). Do często występujących należą leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość oraz zmniejszenie liczby limfocytów CD4, co jest szczególnie istotne u pacjentów z HIV. Częstość innych działań obejmuje megaloblastozę, nowotwory skóry (rak płaskonabłonkowy i podstawnokomórkowy), neuropatię obwodową, hepatotoksyczność, zapalenie trzustki, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), a także zaburzenia nerek i układu rozrodczego (azoospermia, oligospermia). Warto podkreślić, że megaloblastoza nie reaguje na suplementację kwasem foliowym ani witaminą B, a wtórna białaczka może rozwinąć się u pacjentów z chorobami rozrostowymi szpiku przyjmujących hydroksykarbamid przewlekle, choć związek z leczeniem pozostaje niejasny.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, azoospermia, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, czerwienica prawdziwa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hydroksykarbamid, leukopenia, limfocyt CD4+, małopłytkowość, megaloblastoza, melena, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk płuc, oligospermia, owrzodzenie skóry, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, samoistna nadpłytkowość, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, wtórna białaczka, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół rozpadu guza, zgorzel, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Teva 37,5 mg
Venlafaxine Teva, chlorowodorek wenlafaksyny w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych wynikających z farmakodynamicznego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy oraz inne układy organizmu. Do bardzo częstych działań należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy (częstość porównywalna z placebo) oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenia, ból głowy, objawy grypopodobne, zaburzenia widzenia i nadciśnienie tętnicze, które mogą mieć nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, ale u niektórych pacjentów utrzymywać się dłużej. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami jak ból brzucha, pobudzenie, wybroczyny czy krwawienia z nosa, a także zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bóle mięśni, bruksizm, chlorowodorek wenlafaksyny, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, drgawki, drżenia, duszność, dyskineza, dystonia, eozynofilia płucna, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hipertonia, hipomania, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia Takotsubo, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, majaczenie, mania, migotanie komór, mlekotok, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy odstawienne, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, pancytopenia, parestezje, pobudzenie, pokrzywka, późne dyskinezy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, redukcja masy ciała, rumień wielopostaciowy, samookaleczanie, skurcze miokloniczne, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxaliplatinum Accord 5 mg/ml
Oksaliplatyna w stężeniu 5 mg/ml, stosowana głównie w terapii raka odbytnicy i okrężnicy, charakteryzuje się specyficznym profilem toksyczności, który nasila się w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym (5-FU/FA). Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych), hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość) oraz neurologiczne, przede wszystkim ostra i kumulująca się obwodowa neuropatia czuciowa. Neuropatia ta występuje w dwóch formach: ostrej, wywołanej ekspozycją na zimno i ustępującej w ciągu dni do tygodni, oraz przewlekłej, kumulatywnej, prowadzącej do deficytów czuciowych i zaburzeń funkcjonalnych. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów.
5-fluorouracyl, cytostatyk, dyzartria, działanie niepożądane leku, hiperbilirubinemia, kardiomiopatia, koncentrat do infuzji, martwica wątroby, mielosupresja, nadwrażliwość na lek, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedokrwienie obwodowe, oksaliplatyna, pancytopenia, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył wątrobowych, zapalenie błony śluzowej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodowy – Działania niepożądane
Diklofenak sodowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest szeroko stosowany w terapii bólu i stanów zapalnych układu mięśniowo-szkieletowego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, stanowiące około 45% wszystkich zgłoszeń, w tym nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, ból brzucha i anoreksja. Poważniejsze powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, krwawienia, perforacje oraz zapalenia przewodu pokarmowego, mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dawkowanie powyżej 150 mg/dobę i długotrwałe stosowanie zwiększają ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Ponadto, diklofenak może wywoływać działania niepożądane ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty, parestezje), wątroby (podwyższenie aminotransferaz, zapalenie, żółtaczka), nerek (ostra niewydolność, krwiomocz, zespół nerczycowy) oraz skóry (wysypka, świąd, ciężkie reakcje skórne). Wstrzyknięcia diklofenaku często powodują ból i stwardnienie w miejscu podania, a miejscowe stosowanie może wywoływać reakcje zapalne skóry.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, dyspepsja, embolia cutis medicamentosa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schorzenie mięśniowo-szkieletowe, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan zapalny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Nicolaua, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dicloberl retard 100 mg
Dicloberl retard zawiera diklofenak sodowy w dawce 100 mg i jest związany z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których częstość zależy od dawki i czasu terapii. Szczególnie przy dawkach ≥150 mg/dobę i długotrwałym stosowaniu obserwuje się zwiększone ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Często występują działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, ból brzucha i niestrawność, a także poważne powikłania, np. krwawienia z przewodu pokarmowego, wrzody i perforacje, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko to jest zależne od dawki i czasu leczenia. Ponadto, często obserwuje się zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, senność), a także zwiększenie aktywności aminotransferaz wskazujące na potencjalne uszkodzenie wątroby.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, białkomocz, błoniaste zwężenie jelit, choroba Crohna, diklofenak sodowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwiomocz, krwiste wymioty, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Benalapril 20 20 mg
Benalapril (enalaprylu maleinian) w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowany w formie tabletek, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. W zakresie hematologicznym obserwuje się niedokrwistość (w tym aplastyczną i hemolityczną) z częstością niezbyt częstą, a także rzadkie, ale poważne zaburzenia takie jak neutropenia, agranulocytoza czy pancytopenia. Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) o nieznanej częstości może prowadzić do hiponatremii. Wśród działań niepożądanych neurologicznych bardzo często występują zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, a często bóle głowy, depresja i omdlenia. Niewyraźne widzenie jest bardzo częstym objawem, mogącym wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się niedociśnienie, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca i tachykardię, a rzadziej zawał mięśnia sercowego i incydenty naczyniowo-mózgowe, szczególnie u pacjentów wysokiego ryzyka. Kaszel suchy i uporczywy jest bardzo częstym działaniem niepożądanym charakterystycznym dla inhibitorów ACE.
białkomocz, cholestaza, dusznica bolesna, enalapryl, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitory ACE, inhibitory konwertazy angiotensyny, kaszel, kurcze mięśni, kwasica mleczanowa, limfadenopatia, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, osłabienie, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szum w uszach, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry